Działania niepożądane
Vixam 75 mg

Działania niepożądane leku Vixam (klopidogrel)

Bezpieczeństwo stosowania klopidogrelu zostało ocenione w badaniach klinicznych obejmujących ponad 42 000 pacjentów, w tym u ponad 9 000 osób, które były leczone przez okres co najmniej jednego roku. Istotne klinicznie działania niepożądane zaobserwowano w badaniach CAPRIE, CURE, CLARITY i COMMIT, stanowiących podstawę analizy profilu bezpieczeństwa leku Vixam.¹

Ryzyko krwawień jako główne działanie niepożądane

Krwawienie jest najczęściej występującym działaniem niepożądanym klopidogrelu, raportowanym zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu leku do obrotu. Incydenty krwotoczne były zgłaszane przeważnie w pierwszym miesiącu leczenia.²

W badaniu CAPRIE, porównującym stosowanie klopidogrelu z kwasem acetylosalicylowym (ASA), całkowita częstość występowania jakiegokolwiek krwawienia wynosiła 9,3%. Ciężkie incydenty krwotoczne odnotowano u 1,4% pacjentów otrzymujących klopidogrel oraz u 1,6% przyjmujących ASA.³

W badaniu CURE obserwowano zależność między częstością występowania dużych krwawień a dawką ASA stosowaną w skojarzeniu z klopidogrelem:

• dla dawki ASA <100 mg: 2,6% w grupie klopidogrel+ASA vs. 2,0% w grupie placebo+ASA
• dla dawki ASA 100-200 mg: 3,5% w grupie klopidogrel+ASA vs. 2,3% w grupie placebo+ASA
• dla dawki ASA >200 mg: 4,9% w grupie klopidogrel+ASA vs. 4,0% w grupie placebo+ASA

<sup data-drug="Vixam" data-section="Działania niepożądane" title="W CURE, częstość przypadków dużego krwawienia dla klopidogrelu+ASA była zależna od dawki ASA (200 mg: 4,9%), podobnie jak częstość przypadków dużego krwawienia dla placebo+ASA (200 mg: 4,0%).”>4

Zaobserwowano również zmniejszanie się ryzyka krwawienia (zagrażającego życiu, dużego, niewielkiego i innych) w trakcie trwania badania CURE:

• miesiące 0-1: klopidogrel 9,6% vs. placebo 6,6%
• miesiące 1-3: klopidogrel 4,5% vs. placebo 2,3%
• miesiące 3-6: klopidogrel 3,8% vs. placebo 1,6%
• miesiące 6-9: klopidogrel 3,2% vs. placebo 1,5%
• miesiące 9-12: klopidogrel 1,9% vs. placebo 1,0%

⁵

Krwawienia w kontekście zabiegów chirurgicznych

W badaniu CURE analizowano również częstość występowania dużych krwawień po operacjach wieńcowego przeszczepu omijającego. U pacjentów, u których zaprzestano leczenia ponad 5 dni przed operacją, nie obserwowano zwiększonej częstości dużych krwawień w grupie klopidogrel+ASA (4,4%) w porównaniu do grupy placebo+ASA (5,3%). Natomiast u pacjentów pozostających na leczeniu w okresie 5 dni przed operacją, częstość krwawień wyniosła 9,6% dla klopidogrel+ASA i 6,3% dla placebo+ASA.⁶

Krwawienia w innych badaniach klinicznych

W badaniu CLARITY zaobserwowano ogólne zwiększenie liczby krwawień w grupie leczonej klopidogrelem+ASA (17,4%) w porównaniu do grupy otrzymującej placebo+ASA (12,9%). Częstość dużych krwawień była jednak podobna w obu grupach: 1,3% w grupie klopidogrel+ASA vs. 1,1% w grupie placebo+ASA.⁷

Z kolei w badaniu COMMIT odsetek dużych krwawień pozamózgowych oraz krwawień mózgowych był niski i zbliżony w obu badanych grupach (0,6% w grupie klopidogrel+ASA vs. 0,5% w grupie placebo+ASA).⁸

Tabela działań niepożądanych leku Vixam

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane, które wystąpiły podczas badań klinicznych lub zostały zgłoszone spontanicznie po wprowadzeniu klopidogrelu do obrotu. Częstość występowania określono według następujących kategorii: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000).<sup data-drug="Vixam" data-section="Działania niepożądane" title="Niepożądane reakcje, które wystąpiły albo podczas badań klinicznych albo były spontanicznie zgłaszane są przedstawione w tabeli poniżej. Ich częstość jest zdefiniowana stosując następujące konwencje: często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (9

¹⁰

Szczegółowy opis poważnych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Oprócz krwawień, które stanowią główne działanie niepożądane klopidogrelu, wśród istotnych zaburzeń hematologicznych należy wymienić:

• Małopłytkowość (niezbyt często) – obniżony poziom płytek krwi, co może skutkować zwiększoną tendencją do krwawień
• Neutropenia (rzadko) – zmniejszenie liczby neutrofili, co może zwiększać podatność na infekcje
• Zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP) (bardzo rzadko) – poważne schorzenie charakteryzujące się małopłytkowością, niedokrwistością hemolityczną, objawami neurologicznymi, niewydolnością nerek i gorączką
• Pancytopenia i agranulocytoza (bardzo rzadko) – znaczne zmniejszenie liczby wszystkich komórek krwi, co może mieć poważne konsekwencje kliniczne

¹¹

Zaburzenia żołądkowe i jelit

Wśród poważnych działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego obserwowano:

• Krwotok z przewodu pokarmowego (często) – może objawiać się krwawieniem z górnego lub dolnego odcinka przewodu pokarmowego
• Wrzód żołądka i dwunastnicy (niezbyt często) – uszkodzenie błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy
• Krwotok pozaotrzewnowy (rzadko) – krwawienie do przestrzeni pozaotrzewnowej
• Krwotok zakończony zgonem (bardzo rzadko) – masywne krwawienie z przewodu pokarmowego lub pozaotrzewnowe prowadzące do śmierci
• Zapalenie trzustki (bardzo rzadko) – stan zapalny trzustki, który może mieć ciężki przebieg

¹²

Zaburzenia neurologiczne

Najpoważniejszym działaniem niepożądanym w obrębie układu nerwowego jest krwawienie wewnątrzczaszkowe, które w niektórych przypadkach kończyło się zgonem. Inne neurologiczne działania niepożądane obejmują bóle głowy, parestezje (zaburzenia czucia) oraz zawroty głowy.¹³

Ciężkie reakcje skórne

Rzadko raportowano poważne reakcje skórne, w tym:

• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja skórna
• Zespół Stevensa-Johnsona – ostra reakcja skórno-śluzówkowa o przebiegu zagrażającym życiu
• Rumień wielopostaciowy – reakcja skórna charakteryzująca się typowymi zmianami o wyglądzie tarczy strzelniczej

¹⁴

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Analizując profil bezpieczeństwa klopidogrelu w dawce 75 mg na dobę, należy podkreślić, że był on porównywalny z profilem ASA w dawce 325 mg na dobę, niezależnie od wieku, płci i rasy pacjentów.¹⁵

Najczęściej występujące działania niepożądane to:

1. Krwawienia (różne lokalizacje) – najczęstsza grupa działań niepożądanych
2. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: krwotok z przewodu pokarmowego, biegunka, bóle brzucha, niestrawność
3. Zaburzenia skórne: siniak
4. Zaburzenia oddechowe: krwawienia z nosa

¹⁶

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Vixam do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, faks: +48 22 49-21-309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z planowanymi zabiegami chirurgicznymi, u których zaleca się odstawienie klopidogrelu co najmniej 5 dni przed operacją, aby zminimalizować ryzyko krwawień okołooperacyjnych. W przypadku pacjentów przyjmujących jednocześnie klopidogrel i ASA należy dostosować dawkę ASA do minimalnej skutecznej, aby zmniejszyć ryzyko krwawień.¹⁸