nowotwór neuroendokrynny

Nowotwór neuroendokrynny (NEN) to heterogenna grupa nowotworów wywodzących się z komórek rozproszonego układu neuroendokrynnego. Komórki te charakteryzują się zdolnością do wytwarzania i wydzielania hormonów i mediatorów, co może prowadzić do charakterystycznych zespołów klinicznych związanych z hipersekrecją.

Nowotwory neuroendokrynne mogą występować w różnych narządach, najczęściej w przewodzie pokarmowym (szczególnie w jelicie cienkim, trzustce, wyrostku robaczkowym), płucach oraz rzadziej w innych lokalizacjach. Klasyfikuje się je według stopnia zróżnicowania na dobrze zróżnicowane guzy neuroendokrynne (NET) oraz nisko zróżnicowane raki neuroendokrynne (NEC).

Diagnostyka NEN obejmuje badania biochemiczne (oznaczanie markerów, m.in. chromograniny A, kwasu 5-hydroksyindolooctowego), obrazowe (TK, MR, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, PET) oraz histopatologiczne z oceną immunohistochemiczną ekspresji markerów neuroendokrynnych (chromogranina A, synaptofizyna) i określeniem indeksu proliferacyjnego Ki-67.

Leczenie nowotworów neuroendokrynnych jest zindywidualizowane i zależy od typu histologicznego, stopnia zróżnicowania, lokalizacji guza pierwotnego, stopnia zaawansowania i aktywności hormonalnej. Metody terapeutyczne obejmują leczenie chirurgiczne, analogii somatostatyny, celowaną terapię radioizotopową (PRRT), chemioterapię oraz leki celowane molekularnie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DicloDuo Combi 75 mg + 20 mg

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego DicloDuo Combi, zawierającego 75 mg diklofenaku sodowego oraz 20 mg omeprazolu, opierają się na badaniach poszczególnych składników aktywnych. W przypadku diklofenaku nie stwierdzono dodatkowych istotnych klinicznie informacji poza tymi już zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Natomiast omeprazol, podawany długoterminowo w badaniach na szczurach, wykazał zmiany histopatologiczne w błonie śluzowej żołądka, takie jak hiperplazja komórek enterochromafinopodobnych (ECL) oraz rozwój rakowiaków – nowotworów neuroendokrynnych wywodzących się z tych komórek.
antagonista receptora H2, DicloDuo Combi, diklofenak sodowy, famotydyna, fundektomia, hipergastrynemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórki enterochromafinopodobne, nowotwór neuroendokrynny, omeprazol, rakowiak, ranitydyna, resekcja dna żołądka, sekrecja kwasu żołądkowego, zahamowanie wydzielania kwasu solnego, zmiana histopatologiczna, zmiana patologiczna
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zollingera-ellisona – Patofizjologia i mechanizm

Zespół Zollingera-Ellisona (ZES) to rzadkie schorzenie wywołane przez gastriniaki – nowotwory neuroendokrynne wydzielające nadmierne ilości gastryny, co prowadzi do hipergastrynemii i hipersekrecji kwasu żołądkowego. Gastriniaki lokalizują się najczęściej w dwunastnicy (50-85%) lub trzustce (około 25%), a około 25% przypadków ZES jest związanych z zespołem MEN-1. Patofizjologia opiera się na niekontrolowanym wydzielaniu gastryny, która stymuluje komórki okładzinowe do produkcji kwasu oraz komórki ECL do uwalniania histaminy, co skutkuje nawet 4- do 10-krotnym wzrostem podstawowego wydzielania kwasu żołądkowego. Przewlekła hipergastrynemia prowadzi do rozwoju mnogich wrzodów w nietypowych lokalizacjach, malabsorpcji, biegunek sekrecyjnych oraz proliferacji komórek ECL, co może skutkować rakowiakami żołądka typu 2. Gastriniaki wykazują zróżnicowany przebieg kliniczny – 60-70% ma charakter złośliwy, a 30-40% przypadków wiąże się z przerzutami do wątroby.
analog somatostatyny, biegunka sekrecyjna, chemioterapia, choroba wrzodowa, chromogranina A, hipersekrecja kwasu żołądkowego, inhibitor pompy protonowej, komórka enterochromafinopodobna, komórka neuroendokrynna, nowotwór neuroendokrynny, oktreotyd, radioterapia, receptor H2, synaptofizyna, zapalenie przełyku, zespół MEN 1, zespół Zollingera-Ellisona, zwężenie przełyku
Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Wskazania do stosowania

Ewerolimus jest lekiem immunosupresyjnym i przeciwnowotworowym, stosowanym w różnych wskazaniach klinicznych zależnie od dawki i postaci farmaceutycznej. W transplantologii, w dawkach od 0,25 mg do 1,0 mg (produkt Aderolio), ewerolimus zapobiega odrzuceniu przeszczepów nerki, serca i wątroby. W przypadku przeszczepów nerki i serca stosuje się go w skojarzeniu z cyklosporyną w mikroemulsji i kortykosteroidami, natomiast przy przeszczepach wątroby – z takrolimusem i kortykosteroidami. Takie schematy terapeutyczne optymalizują efekt immunosupresyjny i minimalizują ryzyko odrzutu. Dawki i schematy są ściśle dostosowane do rodzaju przeszczepu i ryzyka immunologicznego pacjenta.
cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, eksemestan, ewerolimus, guz neuroendokrynny trzustki, HER2/neu, hormonozależny rak piersi, inhibitor aromatazy, interakcja lekowa, kortykosteroid, lek przeciwnowotworowy, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór neuroendokrynny trzustki, odrzucenie przeszczepu, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep wątroby, rak nerkowokomórkowy, rak piersi, receptor hormonalny, schemat immunosupresyjny, takrolimus, terapia anty-VEGF
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do terapii 370-740 MBq/ml

Metajodobenzyloguanidyna znakowana izotopem jodu-131 (MIBG-131I) jest stosowana w terapii izotopowej nowotworów neuroendokrynnych, zwłaszcza tych pochodzących z komórek grzebienia nerwowego. Preparat dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań o aktywności 370-740 MBq/ml i wykazuje skuteczność w leczeniu złośliwych guzów chromochłonnych, nerwiaka zarodkowego, raka rdzeniastego tarczycy oraz rakowiaka, szczególnie w przypadkach zaawansowanych, przerzutowych lub nieoperacyjnych. Kwalifikacja do terapii wymaga potwierdzenia wychwytu jobenguanu w zmianach nowotworowych za pomocą diagnostycznego badania scyntygraficznego z MIBG znakowanym jodem-123 lub jodem-131 o niższej aktywności.
badanie diagnostyczne, guz chromochłonny, jobenguan, kalcytonina, katecholaminy, komórki C tarczycy, leczenie izotopowe, medycyna nuklearna, MIBG-131I, nerwiak zarodkowy, neuroblastoma, nowotwór neuroendokrynny, ochrona radiologiczna, pheochromocytoma, rak rdzeniasty tarczycy, rakowiak, rdzeń nadnerczy, scyntygrafia, terapia radioizotopowa, układ współczulny
Leksykon chorób i schorzeń
Paraganglioma – Epidemiologia

Paraganglioma to rzadki neuroendokrynny nowotwór wywodzący się z pozanadnerczowych komórek chromochłonnych przyzwojów autonomicznego układu nerwowego, zdolnych do wydzielania katecholamin. Roczna zapadalność na paraganglioma i pheochromocytoma wynosi od 0,18 do 8 przypadków na 100 000 osobolat, z przewagą pheochromocytoma (80-85%). Lokalizacja guzów obejmuje głównie jamę brzuszną (85%), klatkę piersiową (12%) oraz obszar głowy i szyi (3%). Średni wiek diagnozy to 47 lat, z różnicami zależnymi od lokalizacji i typu guza. Około 30-40% przypadków ma podłoże dziedziczne, szczególnie związane z mutacjami genów SDHx, MEN2, NF1, VHL i zespołem Carneya-Stratakisa. Mimo że większość paraganglioma ma charakter łagodny, 15-50% może wykazywać złośliwość i przerzuty, z ryzykiem różniącym się w zależności od typu guza (10% dla pheochromocytoma, 20% dla paraganglioma współczulnego, 2-20% dla przywspółczulnego).
badania biochemiczne, dehydrogenaza bursztynianowa, diada Carneya-Stratakisa, gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza, grzebień nerwowy, katecholaminy, komórki chromochłonne, Lutathera, metanefryny w osoczu, metoksytyramina, mutacja SDHB, mutacja somatyczna, neurofibromatoza typu 1, nowotwór neuroendokrynny, paraganglioma, paraganglioma głowy i szyi, pheochromocytoma, przerzuty, rezonans magnetyczny, terapia MIBG, terapia PRRT, testy genetyczne, zespół kliniczny, zespół von Hippel-Lindau
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zollingera-ellisona – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zespół Zollingera-Ellisona (ZES) to rzadkie schorzenie neuroendokrynne, charakteryzujące się obecnością gastrinomas, najczęściej zlokalizowanych w trzustce lub dwunastnicy, które prowadzą do nadprodukcji gastryny i wtórnej hipersekrecji kwasu żołądkowego. Klinicznie manifestuje się ciężką chorobą wrzodową, bólami brzucha oraz biegunką. Podstawą leczenia farmakologicznego są inhibitory pompy protonowej (IPP) stosowane w dawkach wyższych niż standardowe, np. omeprazol 60 mg/d, ezomeprazol 120 mg/d, lanzoprazol 45 mg/d, rabeprazol 60 mg/d lub pantoprazol 80 mg/d, z możliwością podawania dożylnego w ostrych stanach. W przypadkach opornych lub przerzutowych stosuje się analogi somatostatyny, takie jak oktreotyd, które mogą obniżać poziom gastryny i hamować wzrost guza. Leczenie chirurgiczne, obejmujące resekcję guza i ewentualne usunięcie węzłów chłonnych, pozostaje jedyną metodą potencjalnie prowadzącą do wyleczenia, choć odsetek wyleczeń wynosi jedynie 20-25%. Po zabiegu konieczne jest dalsze stosowanie IPP oraz regularna kontrola poziomu gastryny i badań obrazowych w celu wykrycia nawrotów.
ablacja prądem, analog somatostatyny, choroba wrzodowa, czarny stolec, embolizacja, ezomeprazol, gastrektomia, gastrinoma, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, lanzoprazol, nadprodukcja kwasu żołądkowego, nowotwór neuroendokrynny, oktreotyd, omeprazol, pantoprazol, podstawowe wydzielanie kwasu, przerzut do wątroby, rabeprazol, resekcja trzustki, równowaga elektrolitowa, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, test sekretynowy, tomografia komputerowa, usunięcie guza, wrzód trawienny, wydzielanie kwasu żołądkowego, zespół Zollingera-Ellisona, zgaga, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantopraz 20 mg 20 mg

Przedkliniczne badania pantoprazolu obejmowały ocenę bezpieczeństwa, toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz genotoksyczności, nie wykazując istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu dawki terapeutycznej 20 mg. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach (2 lata) ujawniły nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano ze znacznym wzrostem stężenia gastryny w surowicy po podaniu wysokich dawek pantoprazolu. Dodatkowo zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisano intensywnemu metabolizmowi leku w wątrobie tych zwierząt. W tarczycy szczurów poddanych dawce 200 mg/kg masy ciała odnotowano niewielki wzrost zmian nowotworowych, powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednakże dawki terapeutyczne u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko kliniczne.
badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, dane przedkliniczne, dysfagia, działanie teratogenne, fetotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm tyroksyny, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, Pantopraz, pantoprazol, rakowiak żołądka, stężenie gastryny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Everolimus Synthon

Ewerolimus, pochodna rapamycyny o właściwościach immunosupresyjnych, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko nieinfekcyjnego zapalenia płuc, które może przebiegać od łagodnego do ciężkiego, a nawet prowadzić do zgonu. Objawy takie jak niedotlenienie, wysięk do opłucnej, kaszel i duszność powinny skłonić do wykluczenia zakażeń oportunistycznych, zwłaszcza pneumocystozowego zapalenia płuc (PJP/PCP). W przypadku umiarkowanych lub ciężkich objawów zaleca się stosowanie kortykosteroidów. Ewerolimus zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, grzybicze (aspergiloza, kandydoza), wirusowe (reaktywacja WZW B) i pierwotniakowe (PJP/PCP), co wymaga monitorowania i szybkiego wdrożenia leczenia oraz rozważenia przerwania terapii. Profilaktyka PJP/PCP jest wskazana u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
alkaloid sporyszu, azot mocznikowy, białkomocz, chromogranina A, dyslipidemia, ewerolimus, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inwazyjne zakażenie grzybicze, kreatynina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, morfologia krwi, niedobór laktazy, nieinfekcyjne zapalenie płuc, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie jamy ustnej, Pneumocystis jiroveci, pneumocystozowe zapalenie płuc, pochodna rapamycyny, rakowiak, skala Child-Pugh, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie wirusowe, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Everolimus Synthon

Ewerolimus, pochodna rapamycyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nieinfekcyjnego zapalenia płuc (w tym śródmiąższowego), które może prowadzić do niedotlenienia, wysięku do opłucnej, kaszlu i duszności. Diagnostyka różnicowa powinna wykluczyć zakażenia oportunistyczne, zwłaszcza pneumocystozowe zapalenie płuc (PJP/PCP). W przypadku łagodnych zmian radiologicznych bez objawów klinicznych można kontynuować leczenie, natomiast przy umiarkowanych lub ciężkich objawach zaleca się stosowanie kortykosteroidów. Ze względu na immunosupresję ewerolimus zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, grzybiczych (aspergiloza, kandydoza), wirusowych (w tym reaktywacji WZW typu B) oraz pierwotniakowych, co wymaga monitorowania i natychmiastowego wdrożenia leczenia przy ich wystąpieniu. Profilaktyka PJP/PCP jest wskazana u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
anafilaksja, aspergiloza, azot mocznikowy we krwi, białkomocz, dyslipidemia, glikoproteina p, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, immunosupresja, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, nieinfekcyjne zapalenie płuc, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jiroveci, pneumocystozowe zapalenie płuc, rapamycyna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazole Reig Jofre 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu, substancji czynnej leku Pantoprazole REIG JOFRE, wykazały brak istotnej toksyczności oraz genotoksyczności przy standardowym stosowaniu terapeutycznym. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach ujawniły nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiązano z podwyższonymi stężeniami gastryny w surowicy podczas długotrwałego podawania wysokich dawek. Dodatkowo zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisano intensywnemu metabolizmowi pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt. W dawce 200 mg/kg masy ciała u szczurów odnotowano także niewielki wzrost zmian nowotworowych tarczycy, powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny.
badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna w surowicy krwi, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, pochodna benzoimidazolowa, rakowiak żołądka, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazol Accord 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu obejmują standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne oraz oceny genotoksyczności i rakotwórczości, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy dawkach terapeutycznych. Dwuletnie badania na szczurach ujawniły jednak występowanie nowotworów neuroendokrynnych i brodawczaków nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiąże się z podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy podczas długotrwałego leczenia dużymi dawkami. Zaobserwowano także zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost nowotworów tarczycy przy dawkach 200 mg/kg mc., co jest związane z metabolizmem leku i zmianami w rozkładzie tyroksyny. Dawki stosowane klinicznie u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych w obrębie tarczycy.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, gastryna, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, podstawiony benzoimidazol, rozwój kostny, śmiertelność potomstwa, stężenie leku, toksyczność u potomstwa, tyroksyna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazole Mercapharm 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu, substancji czynnej leku Pantoprazole Mercapharm, wykazały brak istotnych toksycznych efektów przy wielokrotnym podawaniu w różnych dawkach, bez negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani zdolności do wywoływania aberracji chromosomowych. W badaniach reprodukcyjnych odnotowano jedynie nieznaczną fetotoksyczność przy dawkach powyżej 5 mg/kg, bez wpływu na płodność i teratogenność. Przenikanie pantoprazolu przez barierę łożyskową wzrasta w zaawansowanej ciąży, co skutkuje podwyższonym stężeniem substancji u płodu przed porodem.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, dane przedkliniczne, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, fetotoksyczność, funkcje życiowe, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, rakowiak żołądka, rozkład tyroksyny, stężenie gastryny, substancja czynna, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na reprodukcję, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pamyl 40 mg 40 mg

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pantoprazolu, obejmujące testy farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczne, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Dwuletnie badania rakotwórczości na gryzoniach ujawniły występowanie nowotworów neuroendokrynnych i brodawczaków płaskonabłonkowych w żołądku szczurów, wzrost liczby guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost zmian nowotworowych w tarczycy przy dawkach 200 mg/kg. Mechanizm tych zmian wiąże się ze znacznym wzrostem stężenia gastryny w osoczu oraz specyficznym metabolizmem pantoprazolu u gryzoni, co ogranicza ich znaczenie kliniczne dla ludzi, stosujących znacznie niższe dawki terapeutyczne.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, brodawczak płaskonabłonkowy, działanie teratogenne, gruczoł tarczowy, guz wątroby, metabolizm pantoprazolu, metabolizm tyroksyny, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, pochodna benzoimidazolu, przenikanie łożyskowe, rakowiak żołądka, reprodukcja, stężenie gastryny, toksyczność potomstwa, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranloc Med 20 mg

Dane przedkliniczne pantoprazolu, substancji czynnej Ranloc Med, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, rakotwórczych oraz wpływu na reprodukcję. Badania farmakologiczne i toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. W dwuletnich badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano ze wzrostem stężenia gastryny w surowicy podczas długotrwałego podawania dużych dawek pantoprazolu. Dodatkowo, w jednym badaniu odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielkie zwiększenie nowotworów tarczycy przy dawce 200 mg/kg mc., co przypisano zmianom metabolizmu tyroksyny. Ze względu na znacznie niższe dawki stosowane klinicznie, ryzyko dla gruczołu tarczowego u ludzi jest minimalne.
Badania wpływu pantoprazolu na reprodukcję u szczurów wykazały toksyczność u potomstwa przy ekspozycji odpowiadającej około 2-krotności ekspozycji klinicznej (Cmax), objawiającą się zwiększoną śmiertelnością, mniejszą masą ciała i opóźnionym wzrostem kości, jednak efekty te były odwracalne po okresie rekonwalescencji. Podwyższona śmiertelność dotyczyła młodych szczurów do 21 dnia życia, co odpowiada wiekowi niemowlęcemu do 2 lat, jednak znaczenie kliniczne dla dzieci i młodzieży pozostaje nieokreślone. Nie stwierdzono wpływu na płodność ani teratogenności. Pantoprazol przenika przez barierę łożyska, zwłaszcza w zaawansowanej ciąży, co prowadzi do zwiększonego stężenia u płodu. Podsumowując, profil bezpieczeństwa pantoprazolu przy dawkach terapeutycznych jest korzystny, a obserwowane efekty toksyczne i rakotwórcze występują przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne i są specyficzne dla mechanizmów fizjologicznych gryzoni.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie toksykologiczne, bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, gastryna, gruczoł tarczowy, guz wątroby, metabolizm leku, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, rakowiak żołądka, toksyczność potomstwa, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asteloc 40 mg

Bezpieczeństwo pantoprazolu zostało potwierdzone w badaniach przedklinicznych obejmujących farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym oraz potencjał genotoksyczny. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach wykazały powstawanie nowotworów neuroendokrynnych i brodawczaków nabłonka płaskiego w przedżołądku, co jest związane z podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy podczas długotrwałego podawania dużych dawek. Dodatkowo, u szczurów i samic myszy zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby, wynikającą z wysokiego metabolizmu pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt. W dawce 200 mg/kg masy ciała odnotowano także niewielki wzrost zmian nowotworowych w tarczycy, powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, dawka terapeutyczna, dysfagia, działanie teratogenne, fetotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, podstawiony benzoimidazol, rakowiak żołądka, stężenie gastryny, tyroksyna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazole Kalceks 40 mg

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pantoprazolu, uzyskane z badań farmakologicznych, toksyczności wielokrotnego podania, genotoksyczności oraz badań rakotwórczości i wpływu na reprodukcję, nie wskazują na istotne zagrożenia przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiąże się z długotrwałym podawaniem wysokich dawek pantoprazolu (do 200 mg/kg mc.) i wtórnym wzrostem stężenia gastryny w surowicy. Zwiększona częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy tłumaczona jest wysokim metabolizmem leku w tych gatunkach. Nieznaczny wzrost zmian nowotworowych w tarczycy u szczurów wiąże się z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi ryzyko działań niepożądanych dotyczących tarczycy jest minimalne.
badanie farmakologiczne, bariera łożyskowa, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, gastryna, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, osłabienie płodności, pantoprazol, podstawiony benzoimidazol, rakowiak żołądka, toksyczność potomstwa, toksyczność reprodukcyjna, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polpanto 40 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne pantoprazolu wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiązano z podwyższonymi stężeniami gastryny w surowicy podczas długotrwałej terapii wysokimi dawkami. Dodatkowo odnotowano zwiększoną liczbę guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co tłumaczono szybkim metabolizmem pantoprazolu w ich wątrobie. Testy mutagenności i badania wiązania DNA potwierdziły brak działania genotoksycznego. U szczurów poddanych dawkom 200 mg/kg zaobserwowano nieznaczny wzrost nowotworów tarczycy, związany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak dawki terapeutyczne u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych w tym zakresie.
badanie przedkliniczne, bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm pantoprazolu, metabolizm tyroksyny, nowotwór neuroendokrynny, profil bezpieczeństwa, rakowiak żołądka, stężenie gastryny, test mutagenności, toksyczność potomstwa, transformacja komórek, wiązanie DNA, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Noacid 20 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Noacid (20 mg, tabletki dojelitowe), przeszedł standardowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. Badania farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczności nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów i myszy ujawniły nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, powiązane z długotrwałym podawaniem wysokich dawek pantoprazolu i wtórnym wzrostem stężenia gastryny. Zaobserwowano także zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisano specyficznemu metabolizmowi wątrobowemu u gryzoni. U szczurów poddanych dawce 200 mg/kg masy ciała odnotowano niewielki wzrost częstości zmian nowotworowych tarczycy, mechanistycznie powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak dawki terapeutyczne u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko dla pacjentów.
badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, gastryna w surowicy krwi, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, masa ciała, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, produkt leczniczy, śmiertelność, stężenie u płodu, tabletki dojelitowe, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność u potomstwa, tyroksyna, wzrost kości, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon chorób i schorzeń
Guzy neuroendokrynne – Patofizjologia i mechanizm

Guzy neuroendokrynne (NETs) to heterogeniczna grupa nowotworów wywodzących się z komórek neuroendokrynnych, najczęściej lokalizujących się w przewodzie pokarmowym, trzustce i płucach, stanowiąca około 2% wszystkich nowotworów złośliwych w USA. Klasyfikacja WHO z 2022 roku rozróżnia dobrze zróżnicowane NETs od słabo zróżnicowanych raków neuroendokrynnych (NECs) na podstawie liczby mitoz (na 2 mm²) oraz indeksu Ki-67, co ma istotne znaczenie prognostyczne i terapeutyczne. Patogeneza NETs obejmuje kluczowe szlaki sygnałowe, takie jak PI3K/AKT/mTOR, angiogenezę zależną od VEGF oraz szlaki Notch, Hedgehog i Wnt. W trzustkowych NETs (PNETs) dominują mutacje genów MEN1, ATRX, DAXX, TSC2, PTEN i PIK3CA, a epigenetyczne modyfikacje odgrywają istotną rolę w regulacji wzrostu i progresji guza. Mikrośrodowisko guza, w tym fibroblasty związane z rakiem (CAFs) i makrofagi związane z guzem (TAMs), wpływa na rozwój zwłóknienia i immunosupresję, co ma znaczenie dla odpowiedzi na terapię.
amina biogenna, angiogeneza, choroba von Hippla-Lindaua, fibroblasty związane z rakiem, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny trzustki, hybrydyzacja genomowa, indeks Ki-67, inhibitor VEGF, krążąca komórka nowotworowa, macierz zewnątrzkomórkowa, makrofagi związane z guzem, naskórkowy czynnik wzrostu, neurofibromatoza typu 1, nowotwór neuroendokrynny, rak neuroendokrynny, rakowiak, serotonina, stwardnienie guzowate, szlak Hedgehog, szlak Notch, szlak PI3K/AKT/mTOR, zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 1, zespół rakowiaka
Leksykon chorób i schorzeń
Rak z komórek merkla – Etiologia i przyczyny

Rak z komórek Merkla (MCC) to agresywny nowotwór neuroendokrynny skóry, którego etiologia jest wieloczynnikowa. Około 80% przypadków wiąże się z infekcją wirusem polioma komórek Merkla (MCPyV), który integruje swój genom z genomem gospodarza i indukuje ekspresję onkogennych białek hamujących funkcję genów supresorowych. Pozostałe 20% przypadków jest związane z uszkodzeniami DNA spowodowanymi promieniowaniem ultrafioletowym (UV), które indukuje charakterystyczne mutacje w genach TP53 i RB1. Czynniki ryzyka obejmują wiek powyżej 50 lat (mediana 75-79 lat), płeć męską, jasną karnację oraz immunosupresję, która zwiększa ryzyko MCC około 15-krotnie. Immunosupresja może wynikać z chorób autoimmunologicznych, zakażenia HIV, nowotworów hematologicznych (np. CLL) oraz stosowania leków immunosupresyjnych, w tym inhibitorów mTOR i TNF.
aberracja chromosomalna, badanie dermatologiczne, choroba autoimmunologiczna, czerniak, fotochemioterapia PUVA, geny supresorowe nowotworów, immunoterapia, inhibitor mTOR, inhibitor TNF, komórka Merkla, lek immunosupresyjny, leki immunosupresyjne, limfocyt, łuszczyca, nowotwór neuroendokrynny, osłabiony układ odpornościowy, pluripotencjalna komórka macierzysta, poliomawirus komórek Merkla, promieniowanie ultrafioletowe, przerzuty nowotworowe, przewlekła białaczka limfocytowa, przewlekły stan zapalny, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia celowana, transformacja nowotworowa, uszkodzenie DNA, zatrucie arsenem
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zollingera-ellisona – Epidemiologia

Zespół Zollingera-Ellisona (ZES) to rzadkie schorzenie neuroendokrynne, spowodowane przez gastrinoma, które prowadzi do nadmiernej sekrecji gastryny i wtórnej hipersekrecji kwasu żołądkowego. Roczna zapadalność wynosi 0,5-3 przypadków na milion osób, z lokalizacją guzów głównie w dwunastnicy (50-88% przypadków) i trzustce (20-25%). ZES manifestuje się opornymi na leczenie wrzodami żołądka i dwunastnicy, refluksem oraz biegunką. Około 20-30% przypadków jest związanych z zespołem MEN1, gdzie objawy pojawiają się średnio w wieku 34,9 lat, wcześniej niż w sporadycznych przypadkach (45,7 lat). Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia gastryny na czczo (3-10-krotne przekroczenie normy) oraz obrazowaniu receptorów somatostatynowych (PET z galem-68). W momencie diagnozy 25% pacjentów ma przerzuty, co pogarsza rokowanie. Leczenie obejmuje długoterminową kontrolę hipersekrecji kwasu za pomocą inhibitorów pompy protonowej oraz, gdy to możliwe, chirurgiczne usunięcie guza pierwotnego i przerzutów, co znacząco poprawia przeżywalność.
badanie endoskopowe, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, gastrinoma, gastryna, gastryna w surowicy, gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza, guz neuroendokrynny żołądka, hipersekrecja kwasu żołądkowego, inhibitor pompy protonowej, insulinoma, lek przeciwwydzielniczy, nowotwór neuroendokrynny, oporność na leczenie, przerzut do wątroby, przeżycie 5-letnie, refluks żołądkowo-przełykowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, tomografia komputerowa, wrzód trawienny, wydzielanie kwasu żołądkowego, zapadalność, zapalenie przełyku, zespół MEN 1, zespół Zollingera-Ellisona
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazol Towa Pharmaceutical Europe 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu wykazały brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów fizjologicznych, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy i ośrodkowy układ nerwowy, przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Wielokrotne podawanie leku nie ujawniło specyficznych toksycznych efektów, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak potencjału do uszkodzeń genetycznych. W badaniach reprodukcji odnotowano niewielkie toksyczne działanie na płód przy dawkach przekraczających 5 mg/kg, bez wpływu na płodność czy teratogenność. Przenikanie pantoprazolu przez barierę łożyskową wzrasta w trzecim trymestrze, co może mieć znaczenie kliniczne dla stosowania leku u kobiet ciężarnych.
aberracja chromosomowa, bariera łożyskowa, brodawczak płaskonabłonkowy, działanie teratogenne, gastryna, genotoksyczność, guz wątroby, metabolizm leku, mutacja genowa, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór tarczycy, ośrodkowy układ nerwowy, pantoprazol, pochodna benzoimidazolu, rakotwórczość, rakowiak żołądka, toksyczność, tyroksyna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA
Leksykon chorób i schorzeń
Feochromocytoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Feochromocytoma to rzadki neuroendokrynny nowotwór rdzenia nadnerczy, charakteryzujący się potencjałem przerzutowym, co zostało podkreślone w klasyfikacji WHO z 2017 roku. Pomimo licznych wskaźników ryzyka przerzutów, takich jak wielkość guza (>5,5 cm), podwyższone dobowe wydalanie kwasu wanilinomigdałowego (≥2,1 mg/dzień/cm), wysoki wskaźnik proliferacji Ki-67 (≥10-15%), lokalizacja guza poniżej przepony, funkcjonalność hormonalna oraz negatywny wychwyt MIBG, żaden z nich nie zapewnia 100% wartości predykcyjnej. Radykalne leczenie chirurgiczne zapewnia 5-letnie przeżycie około 90,8% (95% CI: 84,5-94,6) i 10-letnie przeżycie 78,7% (95% CI: 69,8-85,2), natomiast w przypadku przerzutów 5-letnie przeżycie spada poniżej 50%. Systemy oceny złośliwości, takie jak PASS, GAPP, M-GAPP i COPPS, mają ograniczoną wartość predykcyjną, co podkreśla potrzebę opracowania nowych modeli prognostycznych. Nomogramy uwzględniające wiek, płeć, typ guza, stadium i leczenie chirurgiczne mogą wspomagać ocenę rokowania i personalizację terapii u pacjentów ze złośliwym PPGL.
177Lu-DOTATATE, 5-letnie przeżycie, całkowita adrenalektomia, CSS, deregulacja telomerów, feochromocytoma, gen TERT, guz funkcjonalny, kardiomiopatia, Ki-67, krwotok mózgowy, kryzys nadnerczowy, kwas wanilinomigdałowy, nomogram prognostyczny, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk płuc, OS, paraganglioma, potencjał przerzutowy, PPGL, PRRT, pseudohipoksja, rdzeń nadnerczy, skala COPPs, skala GAPP, skala PASS, stadium zaawansowania, udar mózgu, wychwyt MIBG, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tiaprid PMCS 100 mg

Lek Tiaprid PMCS, zawierający chlorowodorek tiaprydu w dawce 111,1 mg (odpowiadającej 100 mg tiaprydu), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocniczą, w tym na karboksymetyloskrobię sodową (4 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność nowotworów zależnych od prolaktyny, takich jak prolactinoma przysadki czy hormononależny rak piersi, ze względu na ryzyko wzrostu stężenia prolaktyny i potencjalnej progresji guza. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma) z uwagi na ryzyko niebezpiecznych wahań ciśnienia tętniczego i zaburzeń hemodynamicznych. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania Tiapridu z lewodopą lub innymi lekami dopaminergicznymi, gdyż antagonizm receptorów dopaminergicznych może obniżać skuteczność terapii i nasilać objawy pozapiramidowe, co jest szczególnie ważne u chorych na chorobę Parkinsona.
chlorowodorek tiaprydu, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze, działanie dopaminergiczne, guz chromochłonny nadnerczy, guz przysadki, karboksymetyloskrobia sodowa, katecholaminy, komórki chromochłonne, lewodopa, nadwrażliwość, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór piersi, nowotwór zależny od prolaktyny, objawy pozapiramidowe, pheochromocytoma, prolactinoma, rak piersi, receptor dopaminergiczny, stężenie prolaktyny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metajodobenzyloguanidyna 131 I (MIBG- 131 I) do terapii 370-740 MBq/ml

Metajodobenzyloguanidyna-131I (jobenguan-131I) to radiofarmaceutyk terapeutyczny z grupy „Inne radiofarmaceutyki terapeutyczne” (kod ATC: V10X A02), dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 370-740 MBq/ml. Charakteryzuje się niskim wychwytem wątrobowym oraz wysoką stabilnością in vivo. Transport substancji przez błony komórkowe komórek pochodzenia z grzebienia nerwowego odbywa się dwoma mechanizmami zależnymi od stężenia: przy niskich stężeniach (dawki diagnostyczne) dominuje transport aktywny, który może być hamowany przez inhibitory takie jak kokaina czy dezipramina, natomiast przy wysokich stężeniach (dawki terapeutyczne) dochodzi do kombinacji transportu aktywnego i dyfuzji biernej, której wpływ na dozymetrię nie jest jeszcze w pełni poznany.
dawka diagnostyczna, dawka terapeutyczna, dezipramina, dyfuzja bierna, grzebień nerwowy, inhibitor, jobenguan-131I, jod-131, kokaina, metajodobenzyloguanidyna-131I, nowotwór neuroendokrynny, promieniowanie beta, radiofarmaceutyk terapeutyczny, roztwór do wstrzykiwań, transport aktywny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ozzion 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu (Ozzion, 40 mg) wykazały brak istotnych zagrożeń genotoksycznych oraz toksycznych przy wielokrotnym podawaniu. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano rozwój nowotworów neuroendokrynnych żołądka oraz brodawczaków płaskonabłonkowych w przedżołądku, co wiązano ze znacznym wzrostem stężenia gastryny w surowicy po długotrwałym podawaniu wysokich dawek. Dodatkowo odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost nowotworów tarczycy u szczurów przy dawkach 200 mg/kg mc., co przypisano zmianom w metabolizmie tyroksyny. Dawki terapeutyczne u ludzi są jednak znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych dotyczących tarczycy.
badanie farmakologiczne, bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak płaskonabłonkowy, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm tyroksyny, nowotwór neuroendokrynny, rakowiak żołądka, rozwój kości, stężenie gastryny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Panzol Pro 20 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Panzol Pro, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczności nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W 2-letnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano z podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy przy długotrwałym podawaniu dużych dawek pantoprazolu. Dodatkowo, w jednym badaniu odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisano szybkiej metabolizacji leku. Przy dawce 200 mg/kg mc. u szczurów zaobserwowano także niewielki wzrost nowotworów tarczycy, związany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak przy standardowych dawkach terapeutycznych u ludzi nie przewiduje się działań niepożądanych ze strony tarczycy.
badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz wątroby, karcinogenność, krążenie płodowe, niepłodność, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, pochodna benzoimidazolu, rakowiak żołądka, rozkład tyroksyny, śmiertelność, stężenie gastryny, toksyczność reprodukcyjna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gerdin 20 mg 20 mg

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pantoprazolu, uzyskane w standardowych badaniach farmakologicznych, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu dawki terapeutycznej 20 mg. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach wykazały występowanie nowotworów neuroendokrynnych żołądka oraz brodawczaków nabłonka płaskiego w przedżołądku, co przypisano hipergastrynemii indukowanej przez pantoprazol. Ponadto, u szczurów i samic myszy zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby, co wiązano z intensywnym metabolizmem leku w wątrobie gryzoni. Wysokie dawki (200 mg/kg mc.) powodowały także wzrost zmian nowotworowych w tarczycy szczurów, jednak ze względu na znacznie niższe dawki stosowane u ludzi, nie przewiduje się podobnych efektów klinicznych.
bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna, genotoksyczność, hipergastrynemia, krążenie płodowe, metabolizm leku, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór tarczycy, nowotwór wątroby, pantoprazol, rakowiak żołądka, tyroksyna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazol Krka 40 mg

Dane przedkliniczne pantoprazolu, obejmujące badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W dwuletnich badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano z podwyższonymi stężeniami gastryny w surowicy po długotrwałym podawaniu wysokich dawek pantoprazolu. Dodatkowo u szczurów i samic myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, co przypisano wysokiej szybkości metabolizmu leku w ich wątrobie. W dawce 200 mg/kg u szczurów odnotowano także niewielki wzrost zmian nowotworowych tarczycy, związany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak ze względu na znacznie niższe dawki terapeutyczne u ludzi, ryzyko to jest minimalne.
badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, guz wątroby, metabolizm tyroksyny, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, pochodna benzimidazolu, rakowiak żołądka, stężenie gastryny, stężenie maksymalne, wpływ na reprodukcję, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Controloc 40 mg

Pantoprazol, substancja czynna Controloc 40 mg, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi, które nie wskazują na istotne ryzyko toksyczności, genotoksyczności ani teratogenności przy stosowaniu terapeutycznym. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano z podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy podczas długotrwałego podawania wysokich dawek pantoprazolu (do 200 mg/kg mc.). Dodatkowo odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost nowotworów tarczycy u szczurów, co przypisano zmianom metabolizmu tyroksyny. Warto podkreślić, że dawki stosowane u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko tych efektów ubocznych.
badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, badanie reprodukcyjne, bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gastryna, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, rakowiak żołądka, stężenie leku, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Contix 20 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Contix, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Testy farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano z hipergastrynemią indukowaną długotrwałym podawaniem wysokich dawek pantoprazolu. Dodatkowo u szczurów i myszy odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby, co przypisano szybkiej metabolizacji leku u tych gatunków. Przy dawce 200 mg/kg mc. u szczurów stwierdzono wzrost częstości zmian nowotworowych tarczycy, jednak przy stosowanych u ludzi niskich dawkach nie przewiduje się ryzyka dla gruczołu tarczowego.
bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, Cmax, działanie teratogenne, ekspozycja płodowa, gastryna, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, hipergastrynemia, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór tarczycy, pantoprazol, rakotwórczość, rakowiak żołądka, testy farmakologiczne, toksyczność rozwojowa, tyroksyna
Leksykon chorób i schorzeń
Guz rakowiowy – Etiologia i przyczyny

Guz rakowiowy, czyli nowotwór neuroendokrynny (NET), wywodzi się z komórek neuroendokrynnych obecnych w różnych narządach, które produkują hormony takie jak serotonina, histamina i insulina. Etiologia NET jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genetyczne, w tym mutacje genów supresorowych (np. MEN1) oraz onkogenów, a także zaburzenia chromosomalne, zwłaszcza dotyczące chromosomów 11q13, 18, 9p i 16q. Dziedziczne zespoły genetyczne, takie jak MEN1, neurofibromatoza typu 1, choroba von Hippla-Lindaua i stwardnienie guzowate, znacząco zwiększają ryzyko rozwoju tych nowotworów. Epidemiologicznie kobiety są nieco bardziej narażone, a ryzyko wzrasta u osób w wieku 45-65 lat, z wyższym ryzykiem u osób pochodzenia afrykańskiego. Czynniki ryzyka obejmują także przewlekłe zaburzenia wydzielania kwasu żołądkowego, cukrzycę, wywiad rodzinny oraz potencjalnie dietę bogatą w tłuszcze nasycone (współczynnik ryzyka 3,18; 95% CI, 1,62-6,25), otyłość (BMI > 35) i terapię hormonalną.
choroba von Hippla-Lindaua, cukrzyca, gen supresorowy nowotworu, guz rakowiowy, histamina, kalikreina, komórka neuroendokrynna, krążenie systemowe, mutacja genetyczna, neurofibromatoza typu 1, niedokrwistość złośliwa, nieprawidłowość chromosomalna, nowotwór neuroendokrynny, onkogen, prostaglandyna, przerzut do wątroby, rakowiak żołądka, serotonina, stwardnienie guzowate, substancja bioaktywna, tachykinina, tłuszcz nasycony, utrata heterozygotyczności, wskaźnik masy ciała, zapalenie żołądka zanikowe, zespół MEN1, zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona, żyła wrotna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Panzol 40 mg

Produkt leczniczy Panzol zawierający 40 mg pantoprazolu sodowego półtorawodnego przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi w zakresie bezpieczeństwa stosowania, toksyczności wielokrotnych dawek oraz genotoksyczności. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów ujawniły nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co jest efektem wtórnym hipergastrynemii indukowanej przez długotrwałe podawanie wysokich dawek pantoprazolu. Zaobserwowano także zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co wiąże się z ich szybkim metabolizmem leku. W najwyższych dawkach (200 mg/kg mc.) u szczurów odnotowano wzrost nowotworów tarczycy, jednak przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi nie przewiduje się takiego ryzyka.
badanie farmakologiczne, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, ekspozycja kliniczna, gastryna, genotoksyczność, guz wątroby, hipergastrynemia, kancerogeneza, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór tarczycy, pantoprazol sodowy, przenikanie przez łożysko, rakowiak żołądka, rozwój kości, tarczyca, teratogenność, toksyczność dawki, tyroksyna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – IPP 40 40 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne pantoprazolu (IPP 40 mg) wykazały brak istotnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Dwuletnie badania karcynogenności u szczurów ujawniły nowotwory neuroendokrynne i brodawczaki płaskonabłonkowe w przedżołądku, co jest mechanizmem wtórnym do hipergastrynemii indukowanej przez wysokie dawki leku. U szczurów i samic myszy zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby, co wiązano z intensywnym metabolizmem wątrobowym pantoprazolu. Dodatkowo, przy dawce 200 mg/kg mc. u szczurów stwierdzono nieznaczny wzrost nowotworów tarczycy, powiązany ze zmianami metabolizmu tyroksyny, jednak ze względu na relatywnie niską dawkę terapeutyczną u ludzi, nie przewiduje się podobnych efektów klinicznych.
brodawczak płaskonabłonkowy, działanie teratogenne, gastryna w surowicy, genotoksyczność, guz wątroby, hipergastrynemia, karcynogenność, metabolizm tyroksyny, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, pochodna benzoimidazolowa, przenikanie przez łożysko, rakowiak żołądka, rozpad tyroksyny, stężenie pantoprazolu, toksyczność potomstwa, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Contix 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu (40 mg, tabletki dojelitowe) wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych i genotoksycznych dla człowieka. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiąże się z hiperplazją komórek neuroendokrynnych indukowaną przez podwyższone stężenia gastryny w surowicy przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Dodatkowo odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co tłumaczy się intensywnym metabolizmem pantoprazolu w ich wątrobie. Przy dawkach 200 mg/kg u szczurów zaobserwowano także wzrost częstości nowotworów tarczycy, związany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi nie przewiduje się ryzyka dla tarczycy.
bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, gastryna, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, rakowiak żołądka, śmiertelność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność u potomstwa, tyroksyna, wzrost kości
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazole Bluefish 20 mg

Dane przedkliniczne dotyczące pantoprazolu, substancji czynnej leku Pantoprazole Bluefish, nie wykazują istotnego ryzyka toksycznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W długoterminowych badaniach na szczurach (200 mg/kg masy ciała przez 2 lata) zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne żołądka oraz brodawczaki komórek nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiąże się z podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy. Dodatkowo odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisuje się intensywnemu metabolizmowi pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt. Niewielkie zwiększenie częstości nowotworów tarczycy u szczurów również zostało powiązane z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak dawki terapeutyczne u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych w tym zakresie.
badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, benzimidazol, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, przedżołądek, rakowiak żołądka, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nolpaza control 20 mg

Przedkliniczne badania pantoprazolu, substancji czynnej leku Nolpaza control (20 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych i genotoksycznych przy stosowaniu wielokrotnym, co potwierdza bezpieczeństwo kliniczne leku. Dwuletnie badania karcynogenności u szczurów ujawniły rozwój nowotworów neuroendokrynnych oraz brodawczaków nabłonka płaskiego w przedżołądku, mechanizm tych zmian wiąże się z hipergastrynemią indukowaną przez inhibitory pompy protonowej i jest specyficzny dla gryzoni. Dodatkowo, u szczurów i samic myszy zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby, co przypisano wysokiemu metabolizmowi pantoprazolu w ich wątrobie. Wysokie dawki (200 mg/kg mc.) u szczurów powodowały niewielki wzrost częstości nowotworów tarczycy, związany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi ryzyko to jest minimalne.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, gruczoł tarczowy, guz wątroby, hipergastrynemia, inhibitor pompy protonowej, metabolizm pantoprazolu, metabolizm tyroksyny, Nolpaza control, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, rakowiak żołądka, rozwój kości, tabletka dojelitowa, wpływ na reprodukcję, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantopraz 40 mg 40 mg

Przedkliniczne badania pantoprazolu, substancji czynnej leku Pantopraz 40 mg, obejmowały ocenę bezpieczeństwa, toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz potencjału genotoksycznego. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach wykazały występowanie nowotworów neuroendokrynnych oraz brodawczaków nabłonka płaskiego w przedżołądku przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek, co wiąże się ze znacznym wzrostem stężenia gastryny w surowicy. U szczurów i samic myszy zaobserwowano także zwiększoną częstość guzów wątroby, co przypisano przyspieszonemu metabolizmowi pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt. W dawce 200 mg/kg masy ciała odnotowano niewielkie zwiększenie częstości zmian nowotworowych w tarczycy szczurów, jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi nie przewiduje się takich efektów.
bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, ciąża, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna, genotoksyczność, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, rakowiak żołądka, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betahistyna Bluefish 8 mg

Betahistyna Bluefish dostępna jest w tabletkach o dawkach 8 mg, 16 mg oraz 24 mg, zawierających odpowiednio 20,6 mg, 41,2 mg i 61,8 mg mannitolu jako substancji pomocniczej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania betahistyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na mannitol, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Reakcje alergiczne mogą obejmować zarówno łagodne wysypki, jak i ciężkie reakcje anafilaktyczne. Tabletki w dawkach 16 mg i 24 mg posiadają rowek dzielący, umożliwiający podział na dwie równe dawki, co jest istotne przy dostosowywaniu leczenia.
betahistyna, betahistyna dichlorowodorek, ciśnienie tętnicze, guz chromochłonny nadnerczy, katecholaminy, kołatanie serca, mannitol, nadciśnienie napadowe, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, nowotwór neuroendokrynny, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, rdzeń nadnerczy, reakcja anafilaktyczna, wywiad alergologiczny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – IPP 20 20 mg

Przedkliniczne badania farmakologiczne pantoprazolu nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka pod względem toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności. Jednak długoterminowe badania na szczurach ujawniły rozwój nowotworów neuroendokrynnych oraz brodawczaków płaskonabłonkowych w przedżołądku, co wiązano z masywnym wzrostem stężenia gastryny w surowicy podczas długotrwałego stosowania dużych dawek leku. Zaobserwowano także zwiększoną liczbę guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisano wysokiej szybkości metabolizmu pantoprazolu w ich wątrobie. W grupie szczurów otrzymujących dawkę 200 mg/kg masy ciała odnotowano nieznaczny wzrost częstości nowotworów tarczycy, powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi ryzyko to jest minimalne.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie reprodukcyjne, badanie toksyczności, benzoimidazol, brodawczak płaskonabłonkowy, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, faza rekonwalescencji, guz wątroby, metabolizm pantoprazolu, nowotwór neuroendokrynny, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie przez łożysko, rakowiak żołądka, rozpad tyroksyny, rozwój kości, stężenie gastryny, toksyczność u potomstwa, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anesteloc 40 mg 40 mg

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku Anesteloc 40 mg, zawierającego pantoprazol sodowy półtorawodny, obejmowała standardowe badania farmakologiczne, toksyczności po wielokrotnym podaniu, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Badania nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W dwuletnich testach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiązano z podwyższonym poziomem gastryny w surowicy przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek pantoprazolu (do 200 mg/kg mc.). Dodatkowo odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost nowotworów tarczycy u szczurów, mechanistycznie powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny. Dawki terapeutyczne u ludzi są jednak znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko tych efektów.
bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak nabłonka płaskiego, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm tyroksyny, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol sodowy półtorawodny, potencjał rakotwórczy, przedżołądek, rakowiak żołądka, toksyczność, toksyczność u potomstwa, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asteloc 20 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Asteloc, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym ani genotoksyczności. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach i myszach ujawniły występowanie nowotworów neuroendokrynnych żołądka, brodawczaków nabłonka płaskiego przedżołądka oraz guzów wątroby i tarczycy, jednak zmiany te były związane z wysokimi dawkami pantoprazolu (do 200 mg) i specyficznymi mechanizmami metabolicznymi u zwierząt, takimi jak zwiększone stężenia gastryny i zmiany metabolizmu tyroksyny. Dawki terapeutyczne stosowane u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko podobnych efektów niepożądanych.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, bezpieczeństwo farmakologiczne, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna, genotoksyczność, guz wątroby, krążenie płodowe, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, podstawiony benzoimidazol, rakowiak żołądka, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tyroksyna, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gerdin 40 mg 40 mg

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pantoprazolu, substancji czynnej leku Gerdin 40 mg, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Dwuletnie badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych ujawniły występowanie nowotworów neuroendokrynnych u szczurów oraz brodawczaków komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku, co wiązano z długotrwałym podawaniem wysokich dawek pantoprazolu (do 200 mg/kg masy ciała) i wtórnym wzrostem stężenia gastryny w surowicy. Ponadto zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co przypisano intensywnemu metabolizmowi leku w wątrobie tych zwierząt, oraz niewielkie zwiększenie częstości nowotworów tarczycy u szczurów przy najwyższych dawkach, związane z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny.
badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, benzoimidazole, bezpieczeństwo farmakologiczne, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna w surowicy, genotoksyczność, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór tarczycy, pantoprazol, rakowiak żołądka, substancja czynna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, tyroksyna, wpływ na reprodukcję
Leksykon chorób i schorzeń
Rak o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu – Epidemiologia

Rak o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu (CUP) stanowi 2-5% wszystkich nowotworów złośliwych, z medianą wieku diagnozy między 53 a 66 rokiem życia. Epidemiologicznie obserwuje się tendencję spadkową zachorowalności, co przypisuje się postępom w diagnostyce obrazowej (TK, endoskopia) oraz metodach immunohistochemicznych i molekularnych. CUP charakteryzuje się heterogennością histologiczną, dominują gruczolakoraki (70%), raki niezróżnicowane (20%) oraz raki płaskonabłonkowe i neuroendokrynne (łącznie 10-15%). Mediana przeżycia pacjentów wynosi od 6 tygodni do 5 miesięcy, z 1-rocznym przeżyciem około 30%. Rokowanie jest gorsze przy histologii gruczolakoraka, zajęciu wątroby lub nadnerczy, złym stanie sprawności (ECOG >1) oraz podwyższonym poziomie LDH. Pacjenci z chorobą zlokalizowaną i korzystnymi cechami kliniczno-patologicznymi mogą osiągać medianę przeżycia powyżej 24 miesięcy, zwłaszcza przy leczeniu chemioradioterapią.
badanie immunohistochemiczne, chemioradioterapia, chemioterapia oparta na platynie, czerniak, dehydrogenaza mleczanowa, diagnostyka molekularna, endoskopia, gruczolakorak, immunoterapia, nowotwór neuroendokrynny, palenie tytoniu, panendoskopia, PET-CT, pozytonowa tomografia emisyjna, profilowanie ekspresji genów, profilowanie genomowe, przerzut nowotworowy, rak niezróżnicowany, rak o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu, rak płaskonabłonkowy, rak przejściowokomórkowy, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie nowej generacji, skala ECOG, terapia celowana, terapia celowana molekularnie, tomografia komputerowa, wywiad rodzinny
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół miasteniczny lamberta-eatona – Epidemiologia

Zespół miasteniczny Lamberta-Eatona (LEMS) jest rzadkim schorzeniem autoimmunologicznym złącza nerwowo-mięśniowego, o częstości występowania 2,3-3,4 przypadków na milion mieszkańców i rocznej zapadalności 0,4-0,6/milion. Choroba ta jest 46 razy rzadsza niż miastenia gravis, a jej epidemiologia silnie wiąże się z nowotworami, zwłaszcza drobnokomórkowym rakiem płuca (SCLC), który występuje u 50-60% pacjentów z LEMS. Średni wiek zachorowania to 58-60 lat w LEMS związanym z nowotworem, z przewagą mężczyzn (60-75%), natomiast w LEMS niezwiązanym z nowotworem obserwuje się dwa szczyty wieku zachorowań (około 35 i 60 lat) oraz nieznaczną przewagę kobiet. Diagnostyka powinna obejmować rygorystyczne badania onkologiczne, gdyż rozpoznanie LEMS zwykle poprzedza wykrycie SCLC, a badania przesiewowe w kierunku raka zaleca się powtarzać co 3-6 miesięcy przez minimum 2 lata. Skala DELTA-P jest użytecznym narzędziem do oceny ryzyka rozwoju SCLC u pacjentów z LEMS i pozwala na dostosowanie intensywności badań przesiewowych.
choroba złącza nerwowo-mięśniowego, drobnokomórkowy rak płuca, jakość życia związana ze zdrowiem, kwestionariusz EQ-5D, kwestionariusz SF-36, miastenia gravis, nasilenie choroby, niedrobnokomórkowy rak płuca, nowotwór neuroendokrynny, oczekiwana długość życia, rejestr choroby, remisja długotrwała, schorzenie autoimmunologiczne, skala DELTA-P, zapadalność, zespół miasteniczny Lamberta-Eatona, złącze nerwowo-mięśniowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pantoprazol SUN 40 mg

Pantoprazol SUN w dawce 40 mg, stosowany do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego ani genotoksycznego przy dawkach terapeutycznych. W dwuletnich badaniach na gryzoniach zaobserwowano jednak zmiany nowotworowe, takie jak nowotwory neuroendokrynne i brodawczaki w przedżołądku szczurów, co wiązano z podwyższonym stężeniem gastryny w surowicy podczas długotrwałego leczenia wysokimi dawkami. Dodatkowo, u szczurów i samic myszy odnotowano zwiększoną częstość guzów wątroby, co przypisano intensywnemu metabolizmowi pantoprazolu w ich wątrobie. U szczurów poddanych dawkom 200 mg/kg masy ciała zaobserwowano także niewielki wzrost częstości nowotworów tarczycy, powiązany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak przy znacznie niższych dawkach stosowanych u ludzi nie przewiduje się takich działań niepożądanych.
bariera łożyskowa, benzoimidazol, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, fetotoksyczność, gastryna w surowicy krwi, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm tyroksyny, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, rakotwórczość, rakowiak żołądka, toksyczność płodowa, wzrost kostny, zmiana nowotworowa tarczycy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ozzion 20 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pantoprazolu, substancji czynnej leku Ozzion, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Dwuletnie badania rakotwórczości u gryzoni ujawniły nowotwory neuroendokrynne i brodawczaki płaskonabłonkowe w przedżołądku szczurów, co wiązano ze znacznym wzrostem stężenia gastryny w surowicy przy długotrwałym podawaniu wysokich dawek (do 200 mg/kg mc.). Zaobserwowano także zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost nowotworów tarczycy u szczurów, co przypisano specyficznym zmianom metabolicznym. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów, przy ekspozycji odpowiadającej około dwukrotności klinicznej (Cmax), odnotowano toksyczność u potomstwa, objawiającą się zwiększoną śmiertelnością, obniżoną masą ciała i zahamowaniem wzrostu kości, jednak parametry te ulegały poprawie po zakończeniu leczenia. Nie stwierdzono działania teratogennego ani zaburzeń płodności, choć pantoprazol przenika przez barierę łożyskową, ze wzrostem stężenia u płodu w zaawansowanej ciąży.
badanie toksyczności, bariera łożyskowa, brodawczak płaskonabłonkowy, działanie teratogenne, gastryna, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm tarczycy, nowotwór neuroendokrynny, pantoprazol, podstawiony benzoimidazol, rakotwórczość, rakowiak żołądka, rozwój kości, stężenie pantoprazolu, toksyczność młodych osobników, tyroksyna, zaburzenie płodności
Leksykon substancji czynnych
Pantoprazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane niekliniczne dotyczące pantoprazolu wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka w zakresie bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności. W dwuletnich badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego w przedżołądku, co jest związane z wysokimi stężeniami gastryny w surowicy podczas długotrwałego podawania dużych dawek (do 200 mg/kg mc.). Zwiększona częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielkie zwiększenie zmian nowotworowych tarczycy u szczurów wiązały się z mechanizmami metabolicznymi specyficznymi dla tych gatunków i nie mają istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi. Dawki stosowane u ludzi są znacznie niższe niż te wywołujące zmiany nowotworowe u zwierząt, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych ze strony tarczycy i innych narządów.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, bariera łożyskowa, benzoimidazol, bezpieczeństwo stosowania, brodawczak nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, farmakologia bezpieczeństwa, fetotoksyczność, gastryna w surowicy krwi, genotoksyczność, guz wątroby, krążenie płodowe, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, nowotwór tarczycy, pantoprazol, płodność, podstawiony benzoimidazol, rakowiak żołądka, rozwój kości, toksyczność rozwojowa, tyroksyna
Leksykon chorób i schorzeń
Rak trzustki – Etiologia i przyczyny

Rak trzustki, głównie gruczolakorak przewodowy (90% przypadków) oraz nowotwory neuroendokrynne (12%), rozwija się w wyniku niekontrolowanych podziałów komórek trzustki, wywołanych mutacjami genetycznymi. Około 5-10% przypadków ma podłoże dziedziczne, związane z mutacjami w genach BRCA1/2, PALB2, CDKN2A, STK11, PRSS1, SPINK1, APC, a także zespołami Lyncha, FAMMM, Peutza-Jeghersa, von Hippel-Lindau i MEN1. Ryzyko jest szczególnie wysokie u osób z co najmniej dwoma krewnymi pierwszego stopnia chorymi na raka trzustki przed 50. rokiem życia. Mutacje nabyte, zwłaszcza w genie KRAS, BRAF i DPC4 (SMAD4), odpowiadają za 90-95% przypadków i mogą być indukowane przez czynniki środowiskowe, takie jak dym tytoniowy, który podwaja ryzyko zachorowania i odpowiada za 20-30% przypadków.
cholecystektomia, czerwone mięso, dysfagia, dziedziczne zapalenie trzustki, gen supresorowy nowotworu, gruczolakorak trzustki, Helicobacter pylori, kamica żółciowa, mutacja BRAF, mutacja BRCA, mutacja genetyczna, mutacja KRAS, narażenie zawodowe, nowotwór neuroendokrynny, onkogen, otyłość brzuszna, palenie tytoniu, przewlekłe zapalenie trzustki, przewody trzustkowe, rodzinna polipowatość gruczolakowata, WZW typu B, zespół FAMMM, zespół Lyncha, zespół MEN1, zespół Peutza-Jeghersa, zespół von Hippel-Lindau
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranloc 40 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Ranloc, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, nie ujawniając istotnych zagrożeń toksykologicznych ani genotoksycznych przy stosowaniu terapeutycznym. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach wykazały powstawanie nowotworów neuroendokrynnych oraz brodawczaków nabłonka płaskiego w przedżołądku, co jest powiązane z hipergastrynemią indukowaną przez wysokie dawki pantoprazolu. Dodatkowo zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy oraz niewielki wzrost nowotworów tarczycy przy dawce 200 mg/kg mc., co jest związane z metabolizmem leku u tych gatunków. W kontekście klinicznym, przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi, ryzyko tych zmian nowotworowych jest oceniane jako niskie.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, brodawczak komórek nabłonka płaskiego, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, gastryna w surowicy krwi, guz wątroby, hipergastrynemia, krążenie płodowe, metabolizm tyroksyny, metabolizm wątrobowy, nowotwór neuroendokrynny, osłabienie płodności, pantoprazol, toksyczność u potomstwa, zmiana nowotworowa tarczycy