Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Panzol 40 mg

Produkt leczniczy Panzol zawierający 40 mg pantoprazolu sodowego półtorawodnego przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi w zakresie bezpieczeństwa stosowania, toksyczności wielokrotnych dawek oraz genotoksyczności. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów ujawniły nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co jest efektem wtórnym hipergastrynemii indukowanej przez długotrwałe podawanie wysokich dawek pantoprazolu. Zaobserwowano także zwiększoną częstość guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co wiąże się z ich szybkim metabolizmem leku. W najwyższych dawkach (200 mg/kg mc.) u szczurów odnotowano wzrost nowotworów tarczycy, jednak przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi nie przewiduje się takiego ryzyka.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Panzol 40 mg

Produkt leczniczy Panzol, zawierający 40 mg pantoprazolu (w postaci pantoprazolu sodowego półtorawodnego), został poddany kompleksowym badaniom przedklinicznym, które dostarczyły istotnych informacji dotyczących jego profilu bezpieczeństwa. Dane przedkliniczne uzyskane w ramach konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, toksyczności wielokrotnych dawek oraz genotoksyczności nie wskazują na występowanie szczególnego zagrożenia dla organizmu człowieka.1

Badania rakotwórczości i kancerogenezy

Dwuletnie badania rakotwórczości przeprowadzone na szczurach wykazały występowanie nowotworów neuroendokrynnych. Dodatkowo, u badanych szczurów zaobserwowano powstawanie brodawczaków komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku. Dogłębna analiza mechanizmu powstawania rakowiaków żołądka indukowanych przez podstawione benzoimidazole (do których należy pantoprazol) pozwoliła ustalić, że jest to reakcja wtórna wynikająca ze znacznego zwiększenia stężeń gastryny w surowicy krwi szczurów podczas długotrwałego podawania dużych dawek leku.2

W przeprowadzonych dwuletnich badaniach zaobserwowano również zwiększoną częstość występowania guzów wątroby u szczurów oraz samic myszy. Zjawisko to wyjaśniono jako efekt zależny od wysokiej szybkości metabolizmu pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt laboratoryjnych.3

U szczurów, którym podawano pantoprazol w najwyższych badanych dawkach (200 mg/kg masy ciała), zaobserwowano niewielkie zwiększenie częstości występowania zmian nowotworowych w tarczycy. Występowanie tych nowotworów wiąże się ze zmianami w metabolizmie tyroksyny w wątrobie szczurów, wywołanymi przez pantoprazol. Biorąc pod uwagę fakt, że dawki terapeutyczne stosowane u ludzi są znacząco niższe, nie przewiduje się negatywnego wpływu na gruczoł tarczowy u pacjentów.4

Badania rozwojowe i wpływ na reprodukcję

W badaniach oceniających wpływ pantoprazolu na reprodukcję u szczurów w okresie około-poporodowym, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju kości, zaobserwowano następujące oznaki toksyczności u potomstwa:5

  • Zwiększona śmiertelność
  • Mniejsza średnia masa ciała
  • Mniejszy średni przyrost masy ciała
  • Zmniejszony wzrost kości

Powyższe efekty obserwowano przy ekspozycji (Cmax) odpowiadającej około 2-krotności ekspozycji klinicznej u ludzi. Warto podkreślić, że pod koniec fazy rekonwalescencji parametry kostne były podobne we wszystkich grupach badanych, a masa ciała również wykazywała tendencję do powrotu do normy po zakończeniu okresu rekonwalescencji bez podawania leku.6

Zwiększoną śmiertelność zaobserwowano wyłącznie w przypadku młodych szczurów przed zakończeniem karmienia mlekiem matki (w wieku do 21 dni), co odpowiada wiekowo niemowlętom do 2 lat. Znaczenie tej obserwacji dla populacji dzieci i młodzieży nie zostało jednoznacznie określone. Należy zaznaczyć, że wcześniejsze badanie u szczurów w okresie okołoporodowym, z zastosowaniem nieznacznie mniejszych dawek (3 mg/kg masy ciała), nie wykazało działań niepożądanych w porównaniu do małej dawki 5 mg/kg masy ciała zastosowanej w późniejszym badaniu.7

Badania płodności i teratogenności

Przeprowadzone badania przedkliniczne nie wykazały negatywnego wpływu pantoprazolu na płodność ani działania teratogennego. Analizowano również przenikanie pantoprazolu przez łożysko u szczurów i stwierdzono, że proces ten nasila się w zaawansowanej ciąży, co skutkuje krótkotrwałym wzrostem stężenia pantoprazolu u płodu bezpośrednio przed urodzeniem.8

Rodzaj badania Gatunki zwierząt Główne obserwacje Znaczenie kliniczne
Rakotwórczość (2-letnie) Szczury Nowotwory neuroendokrynne, brodawczaki komórek nabłonka płaskiego przedżołądka Efekt wtórny do hipergastrynemii, niewystępujący u ludzi
Rakotwórczość (2-letnie) Szczury, myszy (samice) Zwiększona ilość guzów wątroby Związane z szybkim metabolizmem w wątrobie zwierząt
Rakotwórczość przy dużych dawkach (200 mg/kg) Szczury Zmiany nowotworowe w tarczycy Brak znaczenia klinicznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych
Wpływ na rozwój kości (okres około-poporodowy) Szczury Toksyczność potomstwa (śmiertelność, zmniejszenie masy ciała, zahamowanie wzrostu kości) Efekty odwracalne po okresie rekonwalescencji
Teratogenność i płodność Szczury Brak zaburzeń płodności, brak działania teratogennego Dobry profil bezpieczeństwa
Przenikanie przez łożysko Szczury Zwiększone przenikanie w zaawansowanej ciąży Przejściowy wzrost stężenia u płodu przed urodzeniem
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl