Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Controloc 40 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Controloc 40 mg

Pantoprazol, substancja czynna produktu leczniczego Controloc 40 mg, został poddany szeroko zakrojonym badaniom przedklinicznym, których wyniki dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego leku. Dane przedkliniczne uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie wskazują na występowanie szczególnego zagrożenia dla człowieka podczas stosowania pantoprazolu.¹

Wpływ rakotwórczy pantoprazolu w badaniach na gryzoniach

W dwuletnich badaniach rakotwórczości przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano występowanie nowotworów neuroendokrynnych. Dodatkowo u szczurów stwierdzono powstawanie brodawczaków komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku. Mechanizm prowadzący do powstania rakowiaków żołądka został dokładnie zbadany i ustalono, że jest to reakcja wtórna do znacznie zwiększonych stężeń gastryny w surowicy krwi szczurów podczas długotrwałego leczenia dużymi dawkami podstawionych benzoimidazoli, do których należy pantoprazol.²

Dwuletnie badania wykazały również zwiększoną ilość przypadków guzów wątroby u szczurów oraz samic myszy. Zjawisko to wytłumaczono jako zależne od dużej szybkości metabolizmu pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt.³

U szczurów otrzymujących największe dawki pantoprazolu (200 mg/kg mc.) zaobserwowano niewielkie zwiększenie częstości występowania zmian nowotworowych w tarczycy. Występowanie tych nowotworów powiązano ze zmianami rozkładu tyroksyny w wątrobie szczurów, wywołanymi przez pantoprazol. Z uwagi na stosowanie małych dawek leczniczych u ludzi, nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych ze strony gruczołu tarczowego.⁴

Wpływ na rozwój i reprodukcję

W badaniu wpływu na reprodukcję u szczurów w okresie około-poporodowym, oceniającym rozwój kości, zaobserwowano oznaki toksyczności u potomstwa przy ekspozycji (Cmax) odpowiadającej około 2-krotności ekspozycji klinicznej u ludzi. Objawy toksyczności obejmowały:⁵

• Zwiększoną śmiertelność
• Niższą średnią masę ciała
• Niższy średni przyrost masy ciała
• Zmniejszony wzrost kości

Istotne jest, że pod koniec fazy rekonwalescencji parametry kostne były podobne we wszystkich grupach, a masy ciała również wykazywały tendencję do odwracalności po upłynięciu okresu rekonwalescencji bez podawania leku. Oznacza to, że zaobserwowane zmiany miały charakter przejściowy.⁶

Zwiększoną śmiertelność obserwowano jedynie w przypadku młodych szczurów przed zakończeniem karmienia mlekiem matki (w wieku do 21 dni), które szacunkowo odpowiadają wiekiem niemowlętom w wieku do 2 lat. Znaczenie tej obserwacji dla populacji dzieci i młodzieży nie jest ustalone. Wcześniejsze badanie z użyciem nieznacznie mniejszych dawek (3 mg/kg mc.) nie wykazało żadnych działań niepożądanych w porównaniu do niskiej dawki 5 mg/kg mc. zastosowanej w późniejszym badaniu.⁷

Wpływ na płodność i działanie teratogenne

Przeprowadzone badania przedkliniczne nie wykazały wpływu pantoprazolu na osłabienie płodności ani nie zidentyfikowano działania teratogennego produktu.⁸

Przenikanie przez barierę łożyskową

Badania u szczurów dotyczące przenikania przez barierę łożyskową wykazały zwiększone przenikanie pantoprazolu do krążenia płodowego w zaawansowanej ciąży. W wyniku tego stężenie pantoprazolu u płodu jest zwiększone krótko przed porodem.⁹

Znaczenie danych przedklinicznych dla praktyki klinicznej

Dane przedkliniczne dotyczące pantoprazolu wskazują, że lek wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa. Efekty obserwowane w badaniach na zwierzętach występowały głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi, co sugeruje niewielkie znaczenie tych obserwacji dla warunków klinicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na przenikanie leku przez barierę łożyskową w zaawansowanej ciąży oraz potencjalne ryzyko stosowania u bardzo małych dzieci, choć znaczenie kliniczne tych obserwacji nie zostało w pełni określone.¹⁰