Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nolpaza control 20 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania pantoprazolu

Pantoprazol, substancja czynna leku Nolpaza control (20 mg, tabletki dojelitowe), został poddany szeregowi badań przedklinicznych w celu określenia jego profilu bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do stosowania u ludzi. Dane te dostarczają wartościowych informacji dotyczących potencjalnego ryzyka związanego ze stosowaniem tego inhibitora pompy protonowej.¹

Badania farmakologiczne i toksykologiczne podstawowe

Standardowe badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania pantoprazolu, badania toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz badania genotoksyczności nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Kompleksowa ocena tych parametrów stanowi podstawę do określenia bezpieczeństwa stosowania substancji czynnej w warunkach klinicznych.²

Badania potencjału rakotwórczego

Dwuletnie badania karcynogenności przeprowadzone na szczurach wykazały występowanie nowotworów neuroendokrynnych po długotrwałym podawaniu pantoprazolu. Dodatkowo zaobserwowano powstawanie brodawczaków komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku u tych zwierząt.³

Mechanizm prowadzący do powstawania rakowiaków żołądka związanych z podawaniem podstawionych benzoimidazoli (do których należy pantoprazol) został dokładnie zbadany. Ustalono, że jest to reakcja wtórna do znacznie zwiększonych stężeń gastryny w surowicy krwi szczurów podczas długotrwałego podawania dużych dawek pantoprazolu. Ta hipergastrynemia jest efektem farmakodynamicznym inhibitorów pompy protonowej i ma charakter gatunkowo swoisty, szczególnie nasilony u gryzoni.⁴

W badaniach dwuletnich prowadzonych na gryzoniach zaobserwowano również zwiększoną częstość występowania guzów wątroby u szczurów oraz samic myszy. Zjawisko to zostało wytłumaczone jako zależne od dużej szybkości metabolizmu pantoprazolu w wątrobie tych gatunków zwierząt.⁵

Ponadto, w dwuletnim badaniu, w którym podawano szczurom wysokie dawki pantoprazolu (200 mg/kg mc.), zaobserwowano niewielkie zwiększenie częstości występowania zmian nowotworowych w tarczycy. Te zmiany nowotworowe są związane z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny w wątrobie szczurów, wywołanymi przez pantoprazol. Biorąc pod uwagę, że dawki terapeutyczne stosowane u ludzi są znacznie niższe, nie przewiduje się występowania działań niepożądanych dotyczących gruczołu tarczowego u pacjentów przyjmujących pantoprazol.⁶

Badania wpływu na reprodukcję i rozwój

W badaniach nad wpływem pantoprazolu na reprodukcję u szczurów w okresie około-poporodowym, z oceną rozwoju kości, zaobserwowano oznaki toksyczności u potomstwa przy ekspozycji (Cmax) odpowiadającej około 2-krotności ekspozycji klinicznej u ludzi. Obserwowane efekty obejmowały:⁷

• Zwiększoną śmiertelność
• Mniejszą średnią masę ciała
• Mniejszy średni przyrost masy ciała
• Zmniejszony wzrost kości

Istotne jest, że po zakończeniu fazy rekonwalescencji bez podawania leku, parametry kostne były podobne we wszystkich grupach, a masy ciała również wykazywały tendencję do normalizacji, co wskazuje na odwracalność obserwowanych efektów.⁸

Zwiększoną śmiertelność obserwowano jedynie u młodych szczurów przed zakończeniem karmienia mlekiem matki (w wieku do 21 dni), co szacunkowo odpowiada niemowlętom w wieku do 2 lat. Znaczenie kliniczne tej obserwacji dla populacji pediatrycznej nie zostało ostatecznie ustalone.⁹

Wcześniejsze badanie u szczurów w okresie okołoporodowym, z zastosowaniem nieznacznie mniejszych dawek, nie wykazało żadnych działań niepożądanych po podaniu 3 mg/kg mc. w porównaniu do dawki 5 mg/kg mc. zastosowanej w późniejszym badaniu.¹⁰

Badania nie wykazały wpływu pantoprazolu na osłabienie płodności ani nie stwierdzono jego działania teratogennego. Jest to istotna informacja dotycząca bezpieczeństwa stosowania leku w kontekście potencjalnego wpływu na rozrodczość.¹¹

Przenikanie przez barierę łożyskową

Badania przeprowadzone na szczurach dotyczące przenikania pantoprazolu przez barierę łożyskową wykazały zwiększone przenikanie leku do krążenia płodowego w zaawansowanej ciąży. W konsekwencji stężenie pantoprazolu u płodu jest zwiększone krótko przed porodem. Dane te są istotne dla oceny ryzyka stosowania leku w okresie ciąży u ludzi.¹²