Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Polpanto 40 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne pantoprazolu wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano nowotwory neuroendokrynne oraz brodawczaki nabłonka płaskiego przedżołądka, co wiązano z podwyższonymi stężeniami gastryny w surowicy podczas długotrwałej terapii wysokimi dawkami. Dodatkowo odnotowano zwiększoną liczbę guzów wątroby u szczurów i samic myszy, co tłumaczono szybkim metabolizmem pantoprazolu w ich wątrobie. Testy mutagenności i badania wiązania DNA potwierdziły brak działania genotoksycznego. U szczurów poddanych dawkom 200 mg/kg zaobserwowano nieznaczny wzrost nowotworów tarczycy, związany z zaburzeniami metabolizmu tyroksyny, jednak dawki terapeutyczne u ludzi są znacznie niższe, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych w tym zakresie.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Polpanto

Przeprowadzone konwencjonalne badania przedkliniczne obejmujące ocenę farmakologicznego bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka podczas stosowania pantoprazolu.1

Potencjalne działanie rakotwórcze

W dwuletnich badaniach rakotwórczości na szczurach zidentyfikowano występowanie nowotworów neuroendokrynnych. Dodatkowo u tych zwierząt zaobserwowano obecność brodawczaków komórek nabłonka płaskiego w przedżołądku. Mechanizm prowadzący do powstawania rakowiaków żołądka przez podstawione benzoimidazole został szczegółowo zbadany, co pozwoliło ustalić, że jest to reakcja wtórna do znacznie podwyższonych stężeń gastryny w surowicy krwi, występujących u szczurów podczas długotrwałej terapii wysokimi dawkami.2

W badaniach dwuletnich stwierdzono również zwiększoną liczbę przypadków guzów wątroby u szczurów oraz samic myszy. Zjawisko to wytłumaczono szybkim metabolizmem pantoprazolu w wątrobie tych zwierząt. Przeprowadzone testy mutagenności, badania transformacji komórek oraz badania wiązania DNA wskazują jednoznacznie, że pantoprazol nie wykazuje działania genotoksycznego.3

U szczurów otrzymujących największe dawki pantoprazolu (200 mg/kg) zaobserwowano nieznaczny wzrost częstości występowania zmian nowotworowych w tarczycy. Występowanie tych nowotworów wiąże się ze zmianami w metabolizmie tyroksyny w wątrobie szczurów, wywołanymi przez pantoprazol. Ze względu na to, że dawki terapeutyczne stosowane u ludzi są relatywnie małe, nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych dotyczących gruczołu tarczowego.4

Toksyczność rozwojowa i reprodukcyjna

W badaniu wpływu na reprodukcję u szczurów w okresie około-poporodowym, przeprowadzonym w celu oceny rozwoju kości, zaobserwowano oznaki toksyczności u potomstwa, takie jak:

  • Zwiększona śmiertelność
  • Niższa średnia masa ciała
  • Niższy średni przyrost masy ciała
  • Zmniejszony wzrost kości

Te zjawiska wystąpiły przy ekspozycji (Cmax) odpowiadającej około 2-krotności ekspozycji klinicznej u ludzi. Warto zaznaczyć, że pod koniec fazy rekonwalescencji parametry kostne były podobne we wszystkich grupach, a wartości masy ciała również wykazywały tendencję do powrotu do normy po zaprzestaniu podawania produktu leczniczego.5

Zwiększoną śmiertelność odnotowano wyłącznie u młodych szczurów przed zakończeniem karmienia mlekiem matki (w wieku do 21 dni), co w przybliżeniu odpowiada wiekowi niemowląt do 2 lat. Znaczenie tej obserwacji dla populacji pediatrycznej nie zostało jednoznacznie określone. Wcześniejsze badanie u szczurów w okresie około-poporodowym, z zastosowaniem nieznacznie mniejszych dawek, nie wykazało żadnych działań niepożądanych po podaniu dawki 3 mg/kg w porównaniu do dawki 5 mg/kg użytej w opisywanym badaniu.6

Przeprowadzone badania nie wykazały wpływu pantoprazolu na osłabienie płodności ani nie stwierdzono działania teratogennego.7

Przenikanie przez barierę łożyskową

Badania u szczurów dotyczące przenikania przez barierę łożyskową wykazały zwiększone przenikanie pantoprazolu do krążenia płodowego w zaawansowanej ciąży. W konsekwencji stężenie pantoprazolu u płodu jest podwyższone krótko przed porodem.8

Znaczenie kliniczne wyników badań przedklinicznych

Przedstawione dane przedkliniczne wskazują na ogólnie dobry profil bezpieczeństwa pantoprazolu. Zaobserwowane w badaniach na zwierzętach zmiany nowotworowe związane są głównie z mechanizmami specyficznymi gatunkowo lub występują przy ekspozycjach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Odwracalność większości obserwowanych zmian oraz brak działania genotoksycznego potwierdzają, że przy stosowaniu dawek terapeutycznych pantoprazolu u ludzi nie należy oczekiwać istotnych zagrożeń związanych z bezpieczeństwem.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl