hydroksylacja

Hydroksylacja to reakcja chemiczna polegająca na wprowadzeniu grupy hydroksylowej (-OH) do cząsteczki związku organicznego. W kontekście medycznym i biochemicznym proces ten ma kluczowe znaczenie dla wielu szlaków metabolicznych oraz syntezy i metabolizmu leków.

W organizmie człowieka hydroksylacja jest katalizowana przez enzymy z grupy hydroksylaz, szczególnie przez cytochromy P450. Te enzymy uczestniczą m.in. w metabolizmie ksenobiotyków (w tym leków), syntezie hormonów steroidowych i metabolizmie witaminy D. Przykładowo, 25-hydroksylacja witaminy D3 w wątrobie jest niezbędnym etapem w tworzeniu aktywnej formy witaminy D.

Klinicznie hydroksylacja ma znaczenie w farmakokinetyce wielu leków, gdzie może prowadzić do ich aktywacji (jak w przypadku prodrugs) lub inaktywacji. Zaburzenia procesów hydroksylacji, wynikające z polimorfizmów genetycznych lub interakcji lekowych, mogą prowadzić do zmienionej odpowiedzi na leki lub toksyczności. W diagnostyce medycznej pomiar hydroksylowanych metabolitów (np. kortyzolu) jest wykorzystywany do oceny funkcji endokrynologicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Alpicort E (2 mg + 0,05 mg + 4 mg)/ml

Alpicort E to preparat miejscowy w postaci płynu zawierający prednizolon (2 mg/ml), benzoesan estradiolu (0,05 mg/ml) oraz kwas salicylowy (4 mg/ml). Wchłanianie benzoesanu estradiolu jest bardzo powolne lub zachodzi jego metabolizm już w warstwie skóry, co skutkuje brakiem wzrostu stężenia estrogenu w surowicy i moczu po aplikacji na owłosioną skórę głowy (ok. 100 cm²). Prednizolon wykazuje farmakokinetykę typową dla miejscowo stosowanych kortykosteroidów, z okresem półtrwania w osoczu 2-4 godziny i biologicznym okresem półtrwania 12-36 godzin, co wynika z długotrwałego wiązania z receptorami cytoplazmatycznymi. Metabolizm prednizolonu zachodzi w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, które są wydalane głównie przez nerki.
benzoesan estradiolu, biodostępność systemowa, biologiczny okres półtrwania, dermatoza zapalna, glukuronid, hydroksylacja, kortykosteroid miejscowy, kwas dihydroksybenzoesowy, kwas gentyzynowy, kwas salicylowy, kwas salicylurowy, metabolizm wątrobowy, nieaktywny metabolit, okres półtrwania, prednizolon, profil wchłaniania, receptor cytozolowy, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie estrogenu, wchłanianie przezskórne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Micafungin Teva 100 mg

Mykafungina, substancja czynna Micafungin Teva, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w dawkach od 12,5 mg do 200 mg (3-8 mg/kg mc.), z szybkim osiąganiem stanu stacjonarnego po 4-5 dniach i brakiem kumulacji. Podawana dożylnie, wykazuje dwufazowy spadek stężenia w surowicy oraz bardzo wysokie (>99%) i stałe wiązanie z albuminami. Objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 18-19 litrów, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie poza CYP3A, z niewielką ekspozycją na metabolity M-1, M-2 i M-5, z których M-5 stanowi 6,5% dawki. Okres półtrwania wynosi 10-17 godzin, a klirens 0,15-0,3 ml/min/kg u dorosłych, z eliminacją głównie pozanerkową (71% w kale, 11,6% w moczu po 28 dniach). Nie obserwuje się wpływu płci ani rasy na farmakokinetykę.
albuminy, AUC, badania PK/PD, droga pozanerkowa, działanie przeciwgrzybicze, enzym CYP3A, farmakokinetyka liniowa, filtracja kłębuszkowa, hydroksylacja, klirens leku, koncentrat roztworu do infuzji, kumulacja leku, masa ciała, metabolit hydroksylowy, model dwufazowy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna katecholowa, pochodna metoksylowa, postać niezmieniona leku, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, wskaźnik Child-Pugh, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie Candida
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lepsitam 750 mg

Lewetyracetam charakteryzuje się liniowym profilem farmakokinetycznym z niemal całkowitą biodostępnością doustną (~100%) i szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny u dorosłych. Po pojedynczej dawce 1000 mg Cmax wynosi 31 µg/ml, a po dawkowaniu 1000 mg dwa razy na dobę wzrasta do 43 µg/ml. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<10%) i objętość dystrybucji około 0,5-0,7 l/kg. Metabolizm lewetyracetamu jest minimalny, głównie przez enzymatyczną hydrolizę do nieaktywnego metabolitu ucb L057, bez udziału cytochromu P450, co ogranicza potencjał interakcji lekowych. Okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godzin, a klirens całkowity 0,96 ml/min/kg, z dominującą eliminacją nerkową (95% dawki). U osób starszych okres półtrwania wydłuża się do 10-11 godzin, co wiąże się z obniżoną funkcją nerek.
bariera biologiczna, biodostępność, całkowity klirens, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, glukuronidacja, glukuronylotransferaza, hepatocyt, hydroksylacja, hydroksylaza epoksydowa, hydroliza enzymatyczna, indukcja enzymatyczna, klirens, klirens kreatyniny, lek przeciwpadaczkowy, metabolit, objętość dystrybucji, obszar pod krzywą, okres półtrwania, padaczka, pozorny klirens, profil farmakokinetyczny, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, sesja dializacyjna, stan stacjonarny, stężenie leku w ślinie, stężenie lewetyracetamu, stężenie maksymalne, wchłanianie leku, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU

Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Boncel charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jego metabolizm i działanie. Wchłanianie witaminy D3 jest zależne od obecności tłuszczów w przewodzie pokarmowym, przy czym dawki przyjmowane z lipidami są wchłaniane niemal całkowicie, natomiast większe dawki wykazują efektywność wchłaniania na poziomie około 66%. Po absorpcji cholekalcyferol jest transportowany do wątroby za pomocą specyficznego białka transportowego, gdzie ulega hydroksylacji do 25-hydroksycholekalcyferolu (kalcyfediolu) – głównego metabolitu krążącego. Preparat Boncel dostępny jest w dawkach 25 000 IU oraz 100 000 IU, przy czym 1 ml roztworu o stężeniu 100 000 IU zawiera 2,5 mg cholekalcyferolu. Witamina D3 kumuluje się w tkance tłuszczowej, co wydłuża jej biologiczny okres półtrwania i pozwala na utrzymanie efektu terapeutycznego przez dłuższy czas po zakończeniu podawania.
25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksywitamina D, 7-dehydrocholesterol, białko transportowe, cholekalcyferol, endogenna synteza cholekalcyferolu, hiperkalcemia, hydroksylacja, kalcyfediol, metabolit witaminy D, metabolizm witaminy D, okres półtrwania biologiczny, promieniowanie ultrafioletowe, przedawkowanie witaminy D, roztwór doustny, tkanka tłuszczowa, wchłanianie witaminy D3, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dormicum 7,5 mg

Midazolam, podawany doustnie w dawkach 7,5-20 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem, jednak z efektem pierwszego przejścia skutkującym biodostępnością na poziomie 30-70%. Maksymalne stężenie w osoczu (70-120 ng/mL) osiągane jest około 1 godziny po podaniu dawki 15 mg. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w tym zakresie dawek. Objętość dystrybucji wynosi 0,7-1,2 L/kg, a midazolam wiąże się w 96-98% z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, z wytworzeniem aktywnego metabolitu α-hydroksymidazolamu, który odpowiada za około 34% działania farmakologicznego. Okres półtrwania midazolamu wynosi 1,5-2,5 godziny, a metabolit α-hydroksymidazolam eliminuje się szybciej (<1 godzina). Mniej niż 1% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej, natomiast 60-80% w postaci sprzężonego metabolitu. Midazolam nie kumuluje się przy dawkowaniu raz na dobę, a wielokrotne podawanie nie indukuje enzymów metabolizujących lek.
bariera łożyskowa, białko osocza, biodostępność, biodostępność leku, biotransformacja, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, glukuronid, hydroksylacja, hydroksymidazolam, izoenzym, klirens, kwas glukuronowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, mleko kobiece, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wchłaniania, osocze, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikalność leku, sedacja, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Toramide 2,5 mg

Toramide, zawierający torasemid, cechuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, co wskazuje na wysoką biodostępność i szybki efekt terapeutyczny. Substancja czynna wykazuje bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na ograniczoną dystrybucję do tkanek obwodowych (objętość dystrybucji 16 l). Torasemid ulega złożonemu metabolizmowi, prowadzącemu do powstania trzech głównych metabolitów (M1, M3, M5) poprzez utlenianie i hydroksylację, które różnią się aktywnością biologiczną i farmakokinetyką.
białka osocza, biodostępność leku, biotransformacja, eliminacja leku, hydroksylacja, hydroksylacja aromatyczna, kanalik nerkowy, klirens całkowity, klirens nerkowy, lek moczopędny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, torasemid, utlenianie, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solacutan 30 mg/g

Solacutan 30 mg/g w postaci żelu zawiera diklofenak sodowy, którego wchłanianie przez skórę wykazuje dużą zmienność międzyosobniczą, mieszczącą się w zakresie od <1% do 12% dawki aplikowanej. Wchłanianie jest zależne od dawki oraz miejsca aplikacji, a także stanu skóry – absorpcja wynosi około 9% przez skórę nieuszkodzoną i około 12% przez skórę uszkodzoną. Po wchłonięciu diklofenak silnie wiąże się z albuminami osocza, co wpływa na jego dystrybucję i biodostępność. Metabolizm diklofenaku przebiega głównie przez koniugację i hydroksylację, prowadząc do powstania metabolitów fenolowych, z których dwa wykazują aktywność biologiczną, jednak znacznie słabszą niż związek macierzysty. Profil metaboliczny jest podobny po podaniu przezskórnym i doustnym.
absorpcja przezskórna, aktywność biologiczna, albuminy krwi, biodostępność, biotransformacja, dawkowanie leku, diklofenak sodowy, dystrybucja w organizmie, hydroksylacja, klirens ogólnoustrojowy, koniugacja, metabolity fenolowe, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, wchłanianie diklofenaku, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Właściwości farmakokinetyczne

Apiksaban jest doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa o biodostępności około 50% dla dawek do 10 mg, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-4 godzinach. Farmakokinetyka apiksabanu jest liniowa do dawki 10 mg, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na AUC ani Cmax, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 87%, a objętość dystrybucji (Vss) to około 21 litrów. Całkowity klirens apiksabanu wynosi około 3,3 L/h, a okres półtrwania około 12 godzin. Eliminacja odbywa się wielotorowo, z około 27% klirensu nerkowego i około 25% dawki wydalanej w postaci metabolitów, głównie z kałem. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4/5 oraz w mniejszym stopniu przez CYP1A2, 2C8, 2C9, 2C19 i 2J2, a lek występuje w osoczu głównie w formie niezmienionej. Apiksaban jest substratem dla transporterów P-gp i BCRP.
białko oporności raka sutka, białko transportowe, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, CYP3A4/5, droga eliminacji, dystrybucja tkankowa, działanie anty-Xa, hemodializa, hydroksylacja, inhibitor czynnika Xa, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, liniowa farmakokinetyka, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie apiksabanu w osoczu, szlak biotransformacji, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zmienność międzyosobnicza, zmienność wewnątrzosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orizon 1 mg

Rysperydon, metabolizowany głównie przez CYP 2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, wykazuje całkowite wchłanianie po podaniu doustnym z bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV=25%) i Tmax wynoszącym 1-2 godziny. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie: 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Stan stacjonarny osiągany jest odpowiednio po 1 dniu dla rysperydonu i 4-5 dniach dla 9-hydroksyrysperydonu. Eliminacja zachodzi głównie drogą nerkową, z 70% dawki wydalanej z moczem i 14% z kałem. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast całej czynnej frakcji przeciwpsychotycznej około 24 godziny, co determinuje schemat dawkowania. Wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu, co ułatwia podawanie leku.
9-hydroksyrysperydon, całkowite wchłanianie, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, hydroksylacja, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP 2D6, klirens, metabolizm leku, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, ścieżka metaboliczna, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wolna frakcja rysperydonu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, związek macierzysty
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Midazolam Accord 1 mg/ml

Midazolam Accord (1 mg/ml) wykazuje szybkie i efektywne wchłanianie po podaniu domięśniowym i doodbytniczym, z dostępnością biologiczną odpowiednio >90% i około 50%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 30 minutach. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 0,7-1,2 l/kg masy ciała, a lek wiąże się silnie z białkami osocza (96-98%), głównie albuminą. Midazolam przenika powoli do płynu mózgowo-rdzeniowego, przez barierę łożyskową oraz do mleka matki. Nie jest substratem transporterów leków, w tym glikoproteiny P i transporterów OAT/OCT/OATP, co wpływa na jego stabilny profil farmakokinetyczny.
aktywność farmakologiczna, albumina, bariera łożyskowa, biotransformacja, bolus, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, glikoproteina p, glukuronidacja, hydroksylacja, hydroksymidazolam, indukcja enzymatyczna, infuzja dożylna, kinetyka eliminacji, klirens osoczowy, midazolam, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, roztwór do wstrzykiwań, szlak metaboliczny, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sonoxen FORTE 25 mg

Sonoxen FORTE zawiera doksylaminę wodorobursztynian w dawce 25 mg w formie tabletek powlekanych. Farmakokinetyka doksylaminy charakteryzuje się wysoką rozpuszczalnością i dobrą przenikalnością przez błony komórkowe, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 2-3 godzinach (Tmax). Spożycie pokarmu nie wpływa istotnie na parametry farmakokinetyczne leku, co potwierdzają wartości Cmax (120,99 ng/ml z pokarmem vs 118,21 ng/ml na czczo), Tmax (2,5 h z pokarmem vs 2 h na czczo) oraz AUC (AUC∞ około 1800 ng·h/ml w obu warunkach). Doksylamina wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (24%), co zwiększa frakcję wolnego leku aktywnego farmakologicznie. Przenikanie przez barierę krew-mózg tłumaczy jej działanie sedatywne. Okres półtrwania (T1/2) wynosi około 10-13 godzin u dorosłych, a u osób starszych wydłuża się do 12-16 godzin.
AUC, bariera krew-mózg, Cmax, cytochrom P450, dinordoksylamina, doksylamina, doksylaminy wodorobursztynian, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, działania niepożądane, efekt sedatywny, ekspozycja systemowa, eliminacja leku, farmakokinetyka, hydroksylacja, induktor enzymów wątrobowych, komórki Caco-2, metabolizm leku, N-acetylacja, N-demetylacja, N-desalkylacja, N-oksydacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nordoksylamina, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Edronax 4 mg

Metanosulfonian reboksetyny w dawce 4 mg charakteryzuje się dobrą biodostępnością doustną wynoszącą co najmniej 60%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 130 ng/ml osiąganym po 2 godzinach. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-97%), głównie z α1 kwaśną glikoproteiną, z różnicami zależnymi od wieku pacjenta. Reboksetyna jest metabolizowana w wątrobie, a 78% dawki jest wydalane z moczem, z czego tylko 10% w postaci niezmienionej, co wskazuje na dominującą rolę biotransformacji. Główne szlaki metaboliczne obejmują 2-O-dealkilację, hydroksylację pierścienia etoksyfenolowego oraz oksydację pierścienia morfolinowego, po których następuje sprzęganie z kwasem glukuronowym lub sulfonowym. Lek występuje jako mieszanina racemiczna, z różnicami farmakokinetycznymi między enancjomerami, przy czym silniejsza izoforma SS ma dwukrotnie niższe stężenia w osoczu i dwukrotnie wyższe wydalanie z moczem, bez inwersji chiralnej.
biodostępność, biotransformacja, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, enancjomer, hydroksylacja, inwersja chiralna, kinetyka pierwszego rzędu, kwas glukuronowy, metanosulfonian reboksetyny, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, oksydacja, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, α1-kwaśna glikoproteina
Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Właściwości farmakokinetyczne

Palmitynian paliperydonu, będący prolekiem paliperydonu, stosowany jest w formie iniekcji o przedłużonym uwalnianiu, zapewniającej stopniowe uwalnianie substancji czynnej przez co najmniej 4 miesiące. Po podaniu domięśniowym dawki 25-150 mg, maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po medianie 13 dni (Tmax), z biodostępnością 100%. Wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego skutkuje około 28% wyższym Cmax niż do mięśnia pośladkowego. Okres półtrwania paliperydonu wynosi od 25 do 49 dni, a stosunek stężenia maksymalnego do minimalnego w stanie stacjonarnym wynosi 1,8 (mięsień pośladkowy) i 2,2 (mięsień naramienny) przy dawce 100 mg. Metabolizm wątrobowy jest minimalny, z 59% dawki wydalanej niezmienionej z moczem, a główne szlaki metaboliczne obejmują dealkilację, hydroksylację, odwodornienie i odłączenie benzizoksazolu. Paliperydon nie jest istotnym inhibitorem izoenzymów CYP450, a jego metabolizm nie zależy klinicznie od aktywności CYP2D6 i CYP3A4. Paliperydon jest substratem P-gp, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nieznane.
dealkilacja, dostępność biologiczna, enancjomer, farmakokinetyka paliperydonu, glikoproteina p, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens paliperydonu, krążenie ogólnoustrojowe, mieszanina racemiczna, mikrosom wątrobowy, odwodornienie, okres półtrwania, palmitynian paliperydonu, podanie domięśniowe, przedłużone uwalnianie, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie paliperydonu w osoczu, stężenie terapeutyczne, substrat CYP1A2, szlak metaboliczny paliperydonu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atussan 1,5 mg/ml

Cytrynian butamiratu, zawarty w leku Atussan w dawce 1,5 mg/ml (co odpowiada 7,5 mg substancji czynnej w 5 ml syropu), charakteryzuje się szybkim i efektywnym wchłanianiem po podaniu doustnym. Po absorpcji ulega całkowitej hydrolizie do dwóch głównych metabolitów: kwasu fenylo-2-masłowego oraz dietyloaminoetoksyetanolu, z których pierwszy osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 6,4 µg/ml po około 1,5 godziny od podania dawki 150 mg. Substancja wykazuje wysokie (ok. 95%) wiązanie z białkami osocza, a jej objętość dystrybucji nie została precyzyjnie określona. Zarówno cytrynian butamiratu, jak i jego metabolity wykazują działanie przeciwkaszlowe, a eliminacja zachodzi głównie przez nerki w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym. Okres półtrwania leku jest zmienny, mieszcząc się w zakresie 6–26 godzin, z pojedynczymi wartościami sięgającymi 41 godzin.
bariera łożyskowa, benzoesan sodu, biotransformacja, cytrynian butamiratu, dietyloaminoetoksyetanol, dysfunkcja narządów, dystrybucja leku, działanie przeciwkaszlowe, eliminacja leku, hydroksylacja, kwas fenylo-2-masłowy, kwas glukuronowy, metabolizm leku, okres półtrwania, sorbitol, stężenie maksymalne, substancja czynna, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Diklofenak potasowy – Właściwości farmakokinetyczne

Diklofenak potasowy, substancja czynna Voltaren Acti Forte, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem średniego Cmax 591 ng/ml po 35 minutach od podania dawki 25 mg na czczo. Pokarm opóźnia i obniża maksymalne stężenie leku w osoczu. Efekt pierwszego przejścia wątrobowego powoduje, że AUC po podaniu doustnym stanowi około połowę wartości po podaniu dożylnym. Diklofenak wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%), głównie albuminą (99,4%), oraz ograniczoną dystrybucję (Vd 0,12-0,17 l/kg). Lek przenika do płynu maziowego, gdzie stężenie maksymalne osiągane jest 2-4 godziny po Cmax w osoczu, a okres półtrwania w płynie maziowym wynosi 3-6 godzin, co jest istotne w terapii chorób zapalnych stawów. Farmakokinetyka diklofenaku jest liniowa względem dawki, a powtarzane podania nie powodują kumulacji substancji czynnej.
aktywność farmakologiczna, biotransformacja, choroba zapalna stawów, diklofenak potasowy, efekt pierwszego przejścia, glukuronid, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodna fenolowa, pole pod krzywą stężenia, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie maksymalne, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczna
Leksykon substancji czynnych
Sacharoza – Właściwości farmakokinetyczne

Sacharoza, będąca disacharydem złożonym z glukozy i fruktozy, jest powszechnie stosowaną substancją pomocniczą w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak syropy (np. Noverban zawierający 3,8 g sacharozy w 5 ml) oraz tabletki powlekane (np. Soligamma i Vitamin D3 Sandoz z zawartością sacharozy od 1 mg do 35 mg na tabletkę). Po podaniu doustnym sacharoza ulega enzymatycznej hydrolizie do monosacharydów, które są następnie wchłaniane i metabolizowane. W preparatach zawierających cholekalcyferol (witaminę D3), takich jak Soligamma i Vitamin D3 Sandoz, sacharoza pełni rolę pomocniczą i nie wpływa istotnie na farmakokinetykę substancji czynnej. Cholekalcyferol jest wchłaniany w około 80% do układu limfatycznego, a jego metabolizm obejmuje hydroksylację w wątrobie do 25-(OH)D3 oraz dalszą konwersję w nerkach do aktywnego 1,25-(OH)2D3. Maksymalne stężenie 25-(OH)D3 osiąga się po około 7 dniach, a okres półtrwania pochodnych witaminy D wynosi 16-30 dni. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią i kałem, z minimalnym wydalaniem nerkowym.
25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, aktywny metabolit, białko wiążące witaminę D, biodostępność, błona śluzowa jelita cienkiego, cholekalcyferol, disacharyd, dostępność biologiczna, farmakokinetyka cholekalcyferolu, hydroksylacja, hydroliza, hydroliza enzymatyczna, klirens metaboliczny, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwasy żółciowe, metabolizm substancji czynnych, okres półtrwania, postać farmaceutyczna, sacharaza, stężenie w osoczu, stężenie wapnia, substancja pomocnicza, wchłanianie substancji aktywnych, wchłanianie witaminy D, witamina D3, wydalanie z żółcią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia metabolizmu węglowodanów
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripilek 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, co wynika z minimalnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga w ciągu 3-5 godzin po podaniu, a jego farmakokinetyka nie jest istotnie modyfikowana przez spożycie posiłków wysokotłuszczowych, co ułatwia stosowanie leku. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, zarówno arypiprazolu, jak i aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% pola pod krzywą stężenia (AUC) w stanie stacjonarnym. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, a eliminacja zachodzi głównie przez przewód pokarmowy (60% radioaktywności) i nerki (27%). Niezmieniony lek jest wydalany w niewielkim stopniu: <1% z moczem i około 18% z kałem.
arypiprazol, białko osocza, biodostępność leku, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka arypiprazolu, hydroksylacja, klirens, klirens wątrobowy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wolny metabolizer, zaburzenie psychiczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abirateron Zentiva 500 mg

Abirateronu octan, aktywny składnik leku Abirateron Zentiva, po doustnym podaniu na czczo osiąga maksymalne stężenie (Tmax) w osoczu około 2 godzin. Substancja ta ulega szybkiej przemianie do abirateronu, który silnie wiąże się z białkami osocza (99,8%) i wykazuje dużą dystrybucję do tkanek (pozorna objętość dystrybucji około 5630 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania głównych metabolitów: siarczanu abirateronu i siarczanu N-tlenku abirateronu, które stanowią po około 43% całkowitej radioaktywności. Średni okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 15 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (88% dawki w kale), a jedynie 5% przez nerki. Spożycie pokarmu, zwłaszcza bogatego w tłuszcze, znacząco zwiększa biodostępność abirateronu (AUC do 10-krotnie, Cmax do 17-krotnie), co powoduje dużą zmienność ekspozycji i wskazuje na konieczność przyjmowania leku na czczo, co najmniej 2 godziny po posiłku i 1 godzinę przed kolejnym.
abirateron octan, białka osocza, biodostępność leku, działanie przeciwnowotworowe, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, hydroliza, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja Childa-Pugha, krańcowe stadium choroby nerek, maksymalne stężenie, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, rak gruczołu krokowego z przerzutami, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, stężenie w osoczu, sulfuryzacja
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hyzaar 50 mg + 12,5 mg

Losartan potasowy (50 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg) wykazują odmienne profile farmakokinetyczne. Losartan charakteryzuje się około 33% dostępnością biologiczną po podaniu doustnym, szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu po 1 godzinie oraz metabolizmem w wątrobie do aktywnego metabolitu (kwas karboksylowy), który osiąga szczyt stężenia po 3-4 godzinach. Oba związki wiążą się silnie z albuminami (99%), a losartan ma objętość dystrybucji około 34 litrów. Okres półtrwania losartanu wynosi około 2 godziny, a jego aktywnego metabolitu 6-9 godzin. Klirens osoczowy losartanu to około 600 ml/min, a klirens nerkowy 74 ml/min; metabolit wykazuje odpowiednio niższe wartości (50 ml/min i 26 ml/min). Wydalanie losartanu i metabolitu następuje zarówno z moczem (odpowiednio 4% i 6% dawki), jak i z żółcią, a farmakokinetyka jest liniowa do dawki 200 mg. Hydrochlorotiazyd nie ulega metabolizmowi, jest szybko wydalany przez nerki (co najmniej 61% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin) i ma okres półtrwania 5,6-14,8 godzin. Oba składniki nie przenikają istotnie przez barierę krew-mózg, a hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i jest wydzielany do mleka matki.
albumina, AUC, bariera krew-mózg, czas do stężenia maksymalnego, czynny metabolit, dostępność biologiczna, dystrybucja, efekt pierwszego przejścia, eliminacja, glukuronian, hemodializa, hydrochlorotiazyd, hydroksylacja, kinetyka wielowykładnicza, klirens nerkowy, klirens osoczowy, losartan potasowy, marskość wątroby poalkoholowa, metabolizm, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przenikanie przez łożysko, stężenie osoczowe, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią
Leksykon substancji czynnych
Kwas acetylosalicylowy – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas acetylosalicylowy (ASA) charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, głównie w proksymalnym odcinku jelita cienkiego, z istotnym udziałem hydrolizy do kwasu salicylowego już podczas wchłaniania. Farmakokinetyka ASA różni się w zależności od postaci farmaceutycznej: tabletki musujące i powlekane MicroActive osiągają Tmax w 15-30 minut, natomiast tabletki dojelitowe wykazują opóźnione wchłanianie (Tmax 2-7 godzin), szczególnie w obecności pokarmu, który opóźnia Tmax o około 3 godziny, nie zmieniając biodostępności. ASA i jego metabolit są silnie wiązane z albuminami (40-70% przy stężeniu 400 μg/ml), a ich dystrybucja obejmuje wszystkie tkanki, z Vd około 0,15-0,17 l/kg. Metabolizm ASA do kwasu salicylowego zachodzi głównie w wątrobie, z okresem półtrwania ASA 15-30 minut, natomiast eliminacja kwasu salicylowego jest dawko-zależna: 2-3 godziny dla dawek do 325 mg/dobę, około 12 godzin dla dawek przeciwbólowych oraz 15-30 godzin przy dawkach powyżej 3 g/dobę lub zatruciu.
alkalizacja moczu, biodostępność, glukuronid salicylo-fenolowy, hipoalbuminemia, hydroksylacja, kinetyka eliminacji, klirens nerkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas gentyzynowy, kwas salicylowy, kwas salicylurowy, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, proksymalny odcinek jelita cienkiego, przewlekła niewydolność serca, sprzęganie z glicyną, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stopień wiązania, tabletka dojelitowa, tabletka musująca, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Digavar 100 mg

Aceklofenak, substancja czynna leku Digavar w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w czasie 1,25-3,00 godzin (Tmax). Lek wykazuje umiarkowaną objętość dystrybucji około 25 litrów oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Istotne jest przenikanie aceklofenaku do mazi stawowej, gdzie osiąga stężenie około 57% stężenia w osoczu, co warunkuje jego skuteczność przeciwzapalną w terapii schorzeń reumatologicznych. Metabolizm aceklofenaku zachodzi głównie w wątrobie poprzez hydroksylację, prowadząc do powstania głównego metabolitu 4′-hydroksyaceklofenaku. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 4 godziny, a eliminacja odbywa się przede wszystkim drogą nerkową, z wydaleniem około dwóch trzecich dawki w postaci metabolitów hydroksylowych. U pacjentów w podeszłym wieku nie obserwuje się istotnych zmian farmakokinetycznych, co wskazuje, że rutynowa modyfikacja dawkowania nie jest konieczna, o ile nie występują współistniejące zaburzenia czynności nerek lub wątroby. Podsumowując, farmakokinetyka aceklofenaku sprzyja jego efektywnemu działaniu przeciwzapalnemu przy zachowaniu korzystnego profilu eliminacji.
aceklofenak, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, czas do maksymalnego stężenia, dawkowanie leku, droga nerkowa, działanie przeciwzapalne, eliminacja leku, eliminacja z żółcią, faza eliminacji, hydroksylacja, maź stawowa, metabolit, metabolity hydroksylowe, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, parametry farmakokinetyczne, schorzenia reumatologiczne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Naraya Plus 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Naraya Plus zawiera drospirenon (3 mg) oraz etynyloestradiol (0,02 mg), które po podaniu doustnym charakteryzują się wysoką biodostępnością odpowiednio 76-85% i około 60%. Drospirenon osiąga maksymalne stężenie 38 ng/ml w surowicy po 1-2 godzinach, z okresem półtrwania około 31 godzin, natomiast etynyloestradiol maksymalnie 33 pg/ml w tym samym czasie, z okresem półtrwania około 24 godzin. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami (95-97%), nie z SHBG ani CBG, a etynyloestradiol silnie wiąże się z albuminami (98,5%) i indukuje wzrost stężenia SHBG i CBG. Drospirenon jest metabolizowany głównie poza układem cytochromu P450, z klirensem metabolicznym 1,5 ± 0,2 ml/min/kg, a etynyloestradiol podlega intensywnemu metabolizmowi w jelicie i wątrobie z klirensem około 5 ml/min/kg. Eliminacja drospirenonu odbywa się z kałem i moczem (stosunek 1,2:1,4), a etynyloestradiolu z żółcią i moczem (stosunek 6:4).
biodostępność drospirenonu, CBG, cytochrom P450, dostępność biologiczna, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, metabolit drospirenonu, metabolit etynyloestradiolu, metabolizm, niewydolność nerek, okres półtrwania, SHBG, skala Childa-Pugha, sprzęganie, stan stacjonarny, stężenie drospirenonu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Equoral 100 mg/ml

Cyklosporyna, substancja czynna Equoral (100 mg/ml roztwór doustny), charakteryzuje się szybkim osiąganiem maksymalnych stężeń (Cmax) w 1-2 godziny po podaniu doustnym, z dostępnością biologiczną wynoszącą 20-50%. Spożycie wysokotłuszczowego posiłku obniża AUC o około 13% i Cmax o 33%, co należy uwzględnić w schemacie dawkowania. Farmakokinetyka wykazuje liniową zależność dawka-AUC, z inter- i intraindywidualną zmiennością parametrów AUC i Cmax na poziomie 10-20%, co podkreśla konieczność indywidualnego monitorowania stężeń. Equoral wykazuje biorównoważność roztworu doustnego i kapsułek elastycznych, a w porównaniu z oryginalnym produktem cyklosporyny cechuje się 59% wyższym Cmax i 29% większą dostępnością biologiczną, przy zachowaniu porównywalnych minimalnych stężeń terapeutycznych. Dystrybucja leku obejmuje głównie tkanki pozakrwiowe, z pozorną objętością dystrybucji 3,5 l/kg, a w krwi największa frakcja cyklosporyny (41-58%) znajduje się w erytrocytach. Cyklosporyna wiąże się w 90% z białkami osocza, głównie lipoproteinami, co wpływa na biodostępność aktywnej frakcji leku.
biorównoważność, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dializoterapia, dostępność biologiczna, droga żółciowa, elementy morfotyczne krwi, hydroksylacja, klirens układowy, lipoproteiny, marskość wątroby, metoda HPLC, metoda radioimmunologiczna, N-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia leku, stężenie cyklosporyny we krwi, wiązanie z białkami osocza, wysokotłuszczowy posiłek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Grindeks 2 mg

Rysperydon charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z biodostępnością 70% (CV=25%) i osiąga maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Jego aktywny metabolit, 9-hydroksyrysperydon, powstaje głównie w wyniku metabolizmu wątrobowego przez CYP2D6 i wykazuje podobną aktywność farmakologiczną, tworząc z rysperydonem czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Stan stacjonarny osiągany jest odpowiednio po 1 dniu (rysperydon) i 4-5 dniach (9-hydroksyrysperydon). Objętość dystrybucji wynosi 1-2 L/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast dla 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a obecność pokarmu nie wpływa na biodostępność leku.
9-hydroksyrysperydon, biodostępność bezwzględna, CYP2D6, cytochrom P450, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dawkowanie rysperydonu, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroksylacja, intensywnie metabolizujący, klirens frakcji, klirens frakcji przeciwpsychotycznej, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, słabo metabolizujący, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aribit 5 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aribit, wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (87%) z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 3-5 godzin. Metabolizm przedukładowy jest minimalny, a spożycie posiłków wysokotłuszczowych nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania względem posiłków. Lek charakteryzuje się znaczną dystrybucją pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99%), głównie albuminą. W stanie stacjonarnym aktywny metabolit dehydroarypiprazol stanowi około 40% AUC arypiprazolu, co wskazuje na jego istotny udział w działaniu farmakologicznym.
arypiprazol, AUC, badanie farmakokinetyczne, białka osocza, biodostępność leku, biotransformacja, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, ekspozycja na substancję czynną, farmakokinetyka arypiprazolu, hydroksylacja, klirens wątrobowy, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dexamethasone Kalceks 4 mg/ml

Deksametazon Kalceks to roztwór do wstrzykiwań/infuzji zawierający 4 mg/ml deksametazonu sodu fosforanu, o pH 7,0-8,5 i osmolalności 270-310 mOsmol/kg. Lek wykazuje wiązanie z albuminami osocza zależne od dawki, co wpływa na dostępność farmakologiczną – przy dużych dawkach większość leku krąży w formie wolnej. U pacjentów z hipoalbuminemią obserwuje się zwiększoną frakcję wolnego kortykosteroidu, co może nasilać efekt terapeutyczny. Deksametazon przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, osiągając maksymalne stężenie około 1/6 stężenia w surowicy po 4 godzinach od podania dożylnego, co jest istotne w leczeniu stanów zapalnych OUN. Lek przenika również przez barierę łożyskową bez metabolizmu w łożysku, co ma znaczenie w terapii kobiet ciężarnych. Przenikanie do mleka kobiecego jest minimalne, ale przy dużych dawkach lub długotrwałym stosowaniu zaleca się przerwanie karmienia piersią.
alkohol deksametazonowy, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, choroba wątroby, deksametazonu sodu fosforan, dystrybucja deksametazonu, fosforan deksametazonu, glikokortykosteroid, hipoalbuminemia, hydroksylacja, marskość wątroby, okres półtrwania deksametazonu, płyn mózgowo-rdzeniowy, roztwór do wstrzykiwań, sprzęganie z kwasem glukuronowym, wiązanie z białkami osocza, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 250 mg

Tapentadol, dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach od 25 mg do 250 mg (fosforan tapentadolu), charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-6 godzinach. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalną zależność dawka-AUC, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii. Lek wykazuje rozległą dystrybucję (Vz 540 ± 98 l po podaniu dożylnym) oraz niski stopień wiązania z białkami osocza (~20%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm tapentadolu jest intensywny (97% ulega biotransformacji), głównie przez glukuronidację katalizowaną przez UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, z mniejszym udziałem sulfonacji i utleniania (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6). Metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Wydalanie następuje głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania 5-6 godzin po podaniu doustnym.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, dysfunkcja wątroby, fosforan tapentadolu, glukuronidacja, hydroksylacja, intensywny metabolizm, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylacja, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, reakcja utleniania, rozległa dystrybucja, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, sulfonowanie, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, współczynnik akumulacji, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pancuronium Jelfa 2 mg/ml

Pankuroniowy bromek, podany dożylnie w dawce 4 mg, osiąga maksymalne stężenie w surowicy (600 ng/ml) już po 5 minutach, wykazując szybkie przenikanie do przestrzeni pozakomórkowej (objętość dystrybucji 0,18-0,3 l/kg, średnio 0,193 l/kg). Lek wiąże się z białkami surowicy w niewielkim stopniu (7-29%), co skutkuje wysoką wolną frakcją (średnio 89-93%), odpowiedzialną za działanie farmakologiczne. Metabolizm wątrobowy obejmuje hydroksylację, przekształcając 15-30% dawki w aktywne metabolity (np. 3-hydroksy-pankuronium) o 30-50% aktywności substancji macierzystej, co może wydłużać efekt terapeutyczny. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki (klirens nerkowy 0,8-1,9 ml/kg/min), z wydalaniem 57-69% dawki w formie niezmienionej oraz 30-50% jako metabolity, a okres półtrwania wynosi około 110 minut. Działanie zwiotczające utrzymuje się 45-60 minut, a powrót do 50% zwiotczenia następuje po 37 minutach przy stężeniu 0,2 µg/ml.
bromek pankuroniowy, dystrybucja leku, działanie zwiotczające, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens nerkowy, marskość wątroby, metabolit, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami, wolna frakcja leku, wydalanie nerkowe, zwężenie dróg żółciowych
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Sandoz 1000 mg

Octan abirateronu jest szybko przekształcany in vivo do aktywnego metabolitu abirateronu, inhibitora biosyntezy androgenów, osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 2 godzin po podaniu doustnym na czczo. Biodostępność leku jest silnie zależna od przyjmowania z posiłkiem, co może zwiększyć AUC nawet 10-krotnie oraz Cmax do 17-krotnie, zwłaszcza przy posiłkach bogatych w tłuszcze, co powoduje znaczną zmienność ekspozycji i jest przeciwwskazane. Abirateron wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (88%), z czego 55% stanowi niezmieniony octan abirateronu, a 22% abirateron, natomiast wydalanie z moczem jest minimalne (5%).
biodostępność, biosynteza androgenów, ekspozycja na lek, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, inhibitor biosyntezy androgenów, krańcowe stadium choroby nerek, narażenie organizmu, objętość dystrybucji, octan abirateronu, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powinowactwo do białek osocza, proces metaboliczny, promieniotwórczość, rak gruczołu krokowego z przerzutami, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, skala Child-Pugh, sulfuryzacja, wolna frakcja leku, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bromergon 2,5 mg

Bromokryptyna w formie mezylanu charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z okresem półtrwania wchłaniania wynoszącym 0,2-0,5 godziny oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) 0,465 ng/ml po 1-3 godzinach od dawki 5 mg. Efekt terapeutyczny, polegający na redukcji stężenia prolaktyny o ponad 80%, rozpoczyna się w ciągu 1-2 godzin, osiągając maksimum po 5-10 godzinach i utrzymując się przez 8-12 godzin. Bromokryptyna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (96%) oraz podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Wydalanie leku odbywa się głównie przez wątrobę (około 94%), a okres półtrwania eliminacji wynosi około 15 godzin (zakres 8-20 godzin). Spożycie pokarmu może obniżyć szybkość wchłaniania i Cmax o 10-40%, jednak nie wpływa istotnie na biodostępność (AUC).
AUC, biodostępność, bromokryptyna, Cmax, CYP3A, CYP3A4, działanie niepożądane, funkcja wątroby, hydroksylacja, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, mezylan, okres półtrwania eliminacji, parametr farmakokinetyczny, prolaktyna, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diclogel 10 mg/g

Diklofenak w postaci żelu o stężeniu 10 mg/g charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką wynikającą z miejscowego podania. Substancja czynna przenika przez nieuszkodzoną skórę z absorpcją na poziomie 6-7% (żel 1%), osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 3,9 ng/ml po aplikacji 7,5 g żelu. Po kilku dniach stosowania u pacjentów z artrozą stężenie diklofenaku w tkankach miękkich i skórze jest 30-40 razy wyższe niż w osoczu, co potwierdza selektywność działania miejscowego i ogranicza ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%, głównie albuminami), co wpływa na jego dystrybucję i potencjalne interakcje lekowe. Maksymalne stężenia w osoczu po podaniu miejscowym są około 100-krotnie niższe niż po podaniu doustnym, co podkreśla korzyści stosowania miejscowego w terapii przeciwzapalnej.
4′-hydroksy-diklofenak, absorpcja diklofenaku, albumina, artroza, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja, dysfagia, dystrybucja diklofenaku, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens diklofenaku, koniugat glukuronidowy, maź stawowa, metabolit diklofenaku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, tkanka stawowa, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palifren Long 75 mg

Palifren Long to preparat zawierający palmitynian paliperydonu w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 25-150 mg. Po podaniu domięśniowym palmitynian paliperydonu ulega powolnej hydrolizie do aktywnego paliperydonu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 13 dniach (Tmax). Produkt charakteryzuje się długotrwałym uwalnianiem substancji czynnej, utrzymującym się przez co najmniej 4 miesiące. Biodostępność wynosi 100%, a farmakokinetyka jest proporcjonalna do dawki w zakresie 25-150 mg, choć dla dawek powyżej 50 mg Cmax rośnie mniej niż proporcjonalnie. Wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego powodują około 28% wyższe Cmax niż do mięśnia pośladkowego. Mediana okresu półtrwania wynosi 25-49 dni, a stosunek stężeń maksymalnych do minimalnych w stanie stacjonarnym dla dawki 100 mg wynosi 1,8 (mięsień pośladkowy) i 2,2 (mięsień naramienny). Metabolizm paliperydonu nie jest znacząco zależny od izoenzymów CYP450, a lek wykazuje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Paliperydon jest substratem P-gp, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska nie jest potwierdzone.
biodostępność leku, dealkilacja, ekspozycja na lek, enancjomer, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, mięsień naramienny, mieszanina racemiczna, mikrosom wątrobowy, odwodornienie, palmitynian paliperydonu, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rispolept 4 mg

Rysperydon, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 1-4 mg oraz roztworu doustnego, charakteryzuje się wysoką biorównoważnością obu postaci. Po podaniu doustnym wykazuje całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV=25%). Lek ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z rysperydonem tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Farmakokinetyka tej frakcji jest liniowa i nie wymaga modyfikacji dawkowania w zależności od fenotypu metabolizmu CYP2D6. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Rysperydon wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (90% dla rysperydonu, 77% dla metabolitu) oraz brak istotnego wpływu pokarmu na wchłanianie.
9-hydroksyrysperydon, albumina, bezwzględna dostępność biologiczna, biorównoważność, całkowite wchłanianie, ciężkie zaburzenie, Cmax, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, hydroksylacja, interakcja farmakokinetyczna, izoenzymy cytochromu P450, klirens, kwaśna alfa-1-glikoproteina, lek przeciwpsychotyczny, metabolit, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, postać leku, roztwór doustny, rysperydon, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szybka dystrybucja, tabletka powlekana, umiarkowane zaburzenie, wolna frakcja
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olfen hydrożel 10 mg/g

Olfen hydrożel zawiera diklofenak sodowy w stężeniu 10 mg/g i charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym po zastosowaniu miejscowym. Wchłanianie diklofenaku przez skórę wynosi około 6% dawki podanej doustnie, a zastosowanie opatrunku okluzyjnego przez 10 godzin potraja tę wartość. Substancja czynna wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (99,7%, głównie albumin), a jej maksymalne stężenie w osoczu jest około 100 razy niższe niż po podaniu doustnym, co znacząco redukuje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Diklofenak akumuluje się w skórze, pełniąc funkcję rezerwuaru, i preferencyjnie dystrybuuje do tkanek objętych stanem zapalnym, osiągając tam stężenia do 20-krotnie wyższe niż w osoczu.
albuminy, białka osocza, biotransformacja, diklofenak, diklofenak sodowy, działanie przeciwzapalne, glukuronidacja, hydroksylacja, hydrożel, klirens nerkowy, marskość wątroby, metabolit nieaktywny, metabolity, niewydolność nerek, okres półtrwania, opatrunek okluzyjny, płyn maziówkowy, profil farmakokinetyczny, przewlekłe zapalenie wątroby, stan zapalny, wchłanianie diklofenaku, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hyzaar Forte 100 mg + 25 mg

Losartan potasowy (100 mg) w preparacie HYZAAR Forte charakteryzuje się dobrą biodostępnością doustną (~33%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu po około 1 godzinie, natomiast jego aktywny metabolit (kwas karboksylowy) osiąga szczyt stężenia po 3-4 godzinach. Obie substancje wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (99%) i mają różne profile klirensu: losartan ma klirens osoczowy około 600 ml/min i nerkowy 74 ml/min, a jego metabolit odpowiednio 50 ml/min i 26 ml/min. Losartan ulega intensywnemu metabolizmowi, z około 14% dawki przekształcanej w aktywny metabolit, podczas gdy hydrochlorotiazyd (25 mg) nie jest metabolizowany i jest wydalany przez nerki w formie niezmienionej, z okresem półtrwania 5,6-14,8 godzin. Eliminacja losartanu odbywa się zarówno drogą żółciową, jak i nerkową, z około 35% dawki wydalanej z moczem i 58% z kałem. Farmakokinetyka losartanu i hydrochlorotiazydu nie wykazuje istotnych różnic u osób starszych, co wskazuje na brak konieczności modyfikacji dawkowania w populacji geriatrycznej.
bariera krew-mózg, czynny metabolit, dostępność biologiczna, drogi żółciowe, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, glukuronian, hemodializa, hydrochlorotiazyd, hydroksylacja, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja w osoczu, leczenie nerkozastępcze, losartan potasowy, metabolizm losartanu, nadciśnienie, okres półtrwania, poalkoholowa marskość wątroby, przenikanie przez łożysko, wiązanie z białkami osocza, znakowanie węglem 14C
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aricogan 30 mg

Aripiprazol, substancja czynna leku Aricogan, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 3-5 godzin. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99% dla aripiprazolu i jego aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu). Metabolizm aripiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania aripiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz około 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens leku wynosi 0,7 ml/min/kg i jest głównie klirensem wątrobowym.
arypiprazol, AUC, biodostępność, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hydroksylacja, indukcja enzymatyczna, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powinowactwo do białek, procesy metaboliczne, schizofrenia, szybki metabolizer, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aribit ODT 10 mg

Aripiprazol w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Aribit ODT) charakteryzuje się wysoką biodostępnością bezwzględną wynoszącą 87% oraz umiarkowanym czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu, wynoszącym 3-5 godzin po podaniu doustnym. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową z objętością dystrybucji około 4,9 l/kg oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm aripiprazolu odbywa się głównie w wątrobie poprzez dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% pola pod krzywą stężenia (AUC) i ma istotny udział w efekcie terapeutycznym. Okres półtrwania leku jest długi i zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, co wskazuje na dominujący klirens wątrobowy. Wydalanie niezmienionego leku z moczem jest minimalne (<1%), natomiast około 18% dawki jest wydalane z kałem w postaci niezmienionej.
albumina, arypiprazol, białko osocza, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, ciężka choroba nerek, CYP2D6, CYP3A4, czas do osiągnięcia Cmax, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja pozanaczyniowa, hydroksylacja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, schizofrenia, stężenie substancji czynnej w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adepend 50 mg

Chlorowodorek naltreksonu, substancja czynna preparatu Adepend 50 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w ciągu 1 godziny. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (21%), co umożliwia dostępność farmakologiczną substancji czynnej. W stanie stacjonarnym stężenie naltreksonu w osoczu wynosi 8,55 mg/ml. Chlorowodorek naltreksonu podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie do aktywnego metabolitu 6-beta-naltreksolu, który ma dłuższy okres półtrwania (13 godzin) w porównaniu do samego naltreksonu (4 godziny). Eliminacja leku i jego metabolitów odbywa się przede wszystkim drogą nerkową, z wydaleniem około 60% dawki w ciągu 48 godzin, głównie w postaci glukuronianu 6-beta-naltreksolu oraz niezmienionego leku.
2-hydroksy-3-metoksy-6-beta-naltreksol, 6-beta-naltreksol, Adepend, chlorowodorek naltreksonu, działanie niepożądane, glukuronian 6-beta-naltreksolu, hydroksylacja, klirens leku, marskość wątroby, metabolit czynny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, przewód pokarmowy, stan stacjonarny, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Devikap

Devikap (cholekalcyferol) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z sarkoidozą, upośledzoną funkcją nerek oraz u osób w podeszłym wieku przyjmujących glikozydy nasercowe lub leki moczopędne. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i moczu oraz funkcji nerek (kreatynina w osoczu), szczególnie przy dawce 50 000 IU. W przypadku hiperkalciurii >300 mg (7,5 mmol)/dobę lub objawów zaburzeń czynności nerek konieczna jest modyfikacja terapii. Należy unikać dodatkowej suplementacji witaminy D i ograniczyć ekspozycję na światło słoneczne, aby zapobiec kumulacji dawki i ryzyku przedawkowania.
cholekalcyferol, dysfagia, fosforany w surowicy, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hydroksylacja, kamica nerkowa, lek moczopędny, niewydolność nerek, sarkoidoza, stężenie kreatyniny, stężenie wapnia, wapnienie tkanek miękkich, witamina D3
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Anastrozol Teva 1 mg

Anastrozol, substancja czynna leku Anastrozol Teva (1 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu około 2 godzin na czczo. Spożycie posiłków nie wpływa istotnie na całkowity stopień absorpcji, jedynie nieznacznie zmniejsza szybkość wchłaniania. Po siedmiu dawkach dobowych osiągane jest 90-95% stężenia w stanie stacjonarnym, a kumulacja leku wynosi 3-4-krotnie w porównaniu do pojedynczej dawki. Anastrozol wiąże się z białkami osocza w 40%, co oznacza, że większość leku krąży w postaci wolnej frakcji. Okres półtrwania wynosi 40-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Metabolizm zachodzi intensywnie w wątrobie, głównie przez N-dealkilację, hydroksylację i glukuronidację, a mniej niż 10% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Metabolity są eliminowane głównie przez nerki, a główny metabolit triazol nie wykazuje aktywności hamującej aromatazę.
anastrozol, białka osocza, biodostępność leku, Cmax, GFR, ginekomastia, glukuronidacja, hydroksylacja, inhibitor aromatazy, interakcje lekowe, klirens leku, kumulacja leku, marskość wątroby, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, profil farmakokinetyczny, stan równowagi dynamicznej, wolna frakcja leku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azimycin 250 mg

Azitromycyna, podawana doustnie z biodostępnością około 37%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 0,4 μg/mL po 2-3 godzinach od podania dawki 500 mg. Charakteryzuje się znaczną dystrybucją do tkanek, gdzie stężenia mogą być nawet do 50-krotnie wyższe niż w osoczu, co jest kluczowe dla jej skuteczności klinicznej. Wiązanie z białkami osocza jest stężeniowo zależne (12% przy 0,5 μg/mL i 52% przy 0,05 μg/mL), a objętość dystrybucji wynosi 31,1 l/kg. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 2-4 dni, co umożliwia dawkowanie raz na dobę i krótkie terapie. Eliminacja odbywa się głównie drogą żółciową oraz w 12% przez nerki w postaci niezmienionej. Metabolizm obejmuje N- i O-demetylację, hydroksylację oraz koniugację, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwdrobnoustrojowej. Azitromycyna kumuluje się w fagocytach, co zwiększa jej stężenie w ogniskach zapalnych.
aktywność mikrobiologiczna, biodostępność leku, dawka doustna, demetylacja, działanie przeciwdrobnoustrojowe, fagocytoza, fagocyty, farmakokinetyka azytromycyny, farmakokinetyka pediatryczna, hydroksylacja, klirens wątrobowy, kumulacja leku, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, penetracja do tkanek, postać farmaceutyczna, przesączanie kłębuszkowe, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adadox 4 mg

Doksazosyna, substancja czynna preparatu Adadox w dawce 4 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 66% po podaniu doustnym oraz silnym wiązaniem z białkami osocza (ok. 98%), co wpływa na jej dystrybucję i farmakodynamiczne działanie. Metabolizm doksazosyny zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP3A4, a także CYP2D6 i CYP2C9, prowadząc do powstania metabolitu 6′-hydroksylowego, którego stężenie w osoczu stanowi około 25% stężenia leku macierzystego. Eliminacja leku przebiega dwufazowo, z okresem półtrwania wynoszącym około 22 godziny, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Dominującą drogą wydalania jest kał, a mniej niż 5% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, co podkreśla rolę metabolizmu w eliminacji doksazosyny.
aktywność przeciwnadciśnieniowa, AUC, białka osocza, biodostępność, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, doksazosyna, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, faza eliminacji, hydroksylacja, interakcja lekowa, klirens, metabolit 6′-hydroksylowy, metabolizm leku, niewydolność nerek, O-demetylacja, okres półtrwania, podanie doustne, stężenie terapeutyczne, wydalanie z kałem, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levebon 500 mg

Lewetyracetam wykazuje liniowy, przewidywalny profil farmakokinetyczny z niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%) i szybkim osiągnięciem stężenia maksymalnego (Cmax) w osoczu po około 1,3 godziny. Po dawce 1000 mg pojedynczej Cmax wynosi około 31 μg/ml, a po dawce wielokrotnej 1000 mg dwa razy na dobę wzrasta do 43 μg/ml. Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (<10%) i objętością dystrybucji 0,5-0,7 l/kg. Metabolizm lewetyracetamu jest minimalny, głównie enzymatyczna hydroliza do nieaktywnego metabolitu ucb L057 (24% dawki), bez udziału cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godz., a klirens całkowity 0,96 ml/min/kg, z dominującym wydalaniem nerkowym (95% dawki). U osób starszych okres półtrwania wydłuża się o około 40% (do 10-11 godz.), co wiąże się z fizjologicznym spadkiem funkcji nerek i wymaga dostosowania dawkowania.
biodostępność, cytochrom P450, farmakokinetyka lewetyracetamu, filtracja kłębuszkowa, glukuronylotransferaza, hydroksylacja, hydroksylaza epoksydowa, hydroliza enzymatyczna, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, klirens kreatyniny, klirens leku, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolit ucb L057, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, przenikanie do tkanek, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Carvedilol Orion 25 mg

Karwedylol, będący mieszaniną racemiczną, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym obejmującym szybkie wchłanianie po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po około 1-1,5 godziny (tmax). Całkowita dostępność biologiczna wynosi około 25%, z wyraźną różnicą między enancjomerami: S-(-)-enancjomer ma około 15%, a R-(+)-enancjomer 31% bezwzględnej biodostępności. Karwedylol jest silnie lipofilny, z 98-99% związaniem z białkami osocza i objętością dystrybucji około 2 l/kg, która wzrasta u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9 i CYP1A2, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów o działaniu beta-adrenolitycznym, z efektem pierwszego przejścia wynoszącym 60-75%. Okres półtrwania karwedylolu wynosi około 6 godzin, a klirens osoczowy 500-700 ml/min, z eliminacją głównie z żółcią (około 60% metabolitów w kale) i w mniejszym stopniu przez nerki (16% metabolitów w moczu).
biodostępność, Cmax, CYP2D6, cytochrom P450, demetylacja, enancjomer, glikemia, glikoproteina p, glukuronidacja, hemoglobina glikowana, hydroksylacja, insulinowrażliwość, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolizm CYP2D6, metabolizm pierwszego przejścia, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, test tolerancji glukozy, właściwości lipofilne, zespół X
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vigalex Forte 2000 IU

Cholekalcyferol (witamina D3), substancja czynna preparatu Vigalex Forte, jest prohormonem witaminy D, który ulega dwustopniowej aktywacji metabolicznej: hydroksylacji w wątrobie do kalcyfediolu (25-hydroksycholekalcyferolu) oraz w nerkach do kalcytriolu (1,25-dihydroksycholekalcyferolu), będącego biologicznie aktywną formą witaminy D. Kalcytriol reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową poprzez zwiększenie jelitowego wchłaniania wapnia i fosforanów, nasilenie zwrotnego wchłaniania wapnia w nerkach, hamowanie wydzielania parathormonu oraz promowanie mineralizacji tkanki kostnej. Niedobór witaminy D manifestuje się klinicznie jako krzywica u dzieci oraz osteomalacja u dorosłych. Preparat Vigalex Forte zawiera 20 mg proszku, co odpowiada 0,05 mg cholekalcyferolu (2000 IU) z 3,5 mg sacharozy.
cholekalcyferol, działanie plejotropowe, ekspresja genu, funkcja neurologiczna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gospodarka węglowodanowa, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja, kalcyfediol, kalcytonina, kalcytriol, krzywica, marskość wątroby, mineralizacja tkanki kostnej, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź komórkowa i humoralna, osteomalacja, parathormon, promieniowanie ultrafioletowe, receptor steroidowy, regulacja ciśnienia tętniczego, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy, wchłanianie wapnia, wchłanianie zwrotne wapnia, wrażliwość na insulinę, zaburzenie wchłaniania jelitowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abilium 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium (10 mg i 15 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 87% oraz czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) 3-5 godzin, niezależnym od przyjmowania posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację oraz N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, odpowiada za około 40% pola pod krzywą (AUC) arypiprazolu w stanie stacjonarnym, co ma istotne znaczenie dla farmakodynamicznego efektu leku. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od polimorfizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów, co wpływa na indywidualizację dawkowania.
Abilium, arypiprazol, białka surowicy, biodostępność, Cmax, dealkilacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, efekt pierwszego przejścia, enzymy CYP3A4, hydroksylacja, induktor enzymu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, powinowactwo do białek, schizofrenia, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibufen dla dzieci FORTE o smaku malinowym 200 mg/5 ml

Ibuprofen w postaci zawiesiny doustnej Ibufen dla dzieci FORTE (200 mg/5 ml) charakteryzuje się dwufazowym wchłanianiem – początkowo w żołądku, a następnie całkowitym w jelicie cienkim, co zapewnia efektywną biodostępność. Substancja czynna wiąże się w około 99% z białkami osocza, co wpływa na jej dystrybucję i dostępność biologiczną. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez hydroksylację, karboksylację i koniugację, prowadząc do farmakologicznie nieaktywnych metabolitów, które są eliminowane głównie przez nerki (90%) oraz częściowo z żółcią. Okres półtrwania ibuprofenu u osób zdrowych i z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek wynosi od 1,8 do 3,5 godziny. Dane literaturowe wskazują, że farmakokinetyka u dzieci jest zbliżona do dorosłych, co uzasadnia stosowanie leku w populacji pediatrycznej z odpowiednim dostosowaniem dawki.
alkoholowa choroba wątroby, badanie farmakokinetyczne, biotransformacja, dostępność biologiczna, eliminacja przez nerki, enancjomer S-ibuprofenu, farmakokinetyka ibuprofenu, farmakokinetyka leku, hemodializa, hydroksylacja, ibuprofen, inwersja ibuprofenu, karboksylacja, koniugacja, marskość wątroby, metabolizm ibuprofenu, mleko kobiece, nieaktywne metabolity, niewydolność nerek, okres półtrwania, pacjent dializowany, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, populacja pediatryczna, schyłkowa choroba nerek, skala Child-Pugh, stężenie ibuprofenu, wartość AUC, wątroba, wchłanianie w żołądku, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja ibuprofenu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rupafin 10 mg 10 mg

Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny i liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 10-20 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po jednorazowej dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po dawce 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml. Po 7-dniowym podawaniu dawki 10 mg Cmax osiąga 3,8 ng/ml. Okres półtrwania eliminacji u młodych dorosłych wynosi 5,9 godziny, natomiast u osób w podeszłym wieku jest wydłużony do 8,7 godziny, co wiąże się z prawdopodobnym zmniejszeniem metabolizmu pierwszego przejścia. Rupatadyna wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98,5-99%). Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23% i wydłuża Tmax o 1 godzinę, nie wpływając jednak na Cmax, co nie ma znaczenia klinicznego.
BCRP, CYP 3A4, CYP1A2, CYP2B6, CYP3A4, cytochrom P450, desloratadyna, dostępność biologiczna, farmakokinetyka, glikoproteina p, hydroksylacja, metabolizm enzymatyczny, metabolizm pierwszego przejścia, OATP1B1, OATP1B3, okres półtrwania, Rupafin, rupatadyna, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aribit ODT 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Aribit ODT, charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 87% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 3-5 godzin. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne wiązanie z białkami osocza (>99%), głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u metabolizerów szybkich oraz 146 godzin u metabolizerów wolnych. Klirens całkowity leku wynosi 0,7 ml/min/kg i ma charakter głównie wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywnego znacznika w moczu i 60% w kale, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem, a około 18% z kałem.
albuminy osocza, arypiprazol, AUC, biodostępność leku, biotransformacja leku, Cmax, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dysfunkcja wątroby, enzym CYP3A4, faza eliminacji, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, klasyfikacja Child-Pugh, klirens arypiprazolu, marskość wątroby, metabolizer szybki, metabolizer wolny, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proces metaboliczny, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Priligy 30 mg

Dapoksetyna, dostępna w dawkach 30 mg i 60 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością wynoszącą średnio 42% (zakres 15-76%). Występuje proporcjonalny wzrost ekspozycji (AUC i Cmax) między dawkami 30 mg i 60 mg. Po podaniu wielokrotnym AUC dapoksetyny i jej aktywnego metabolitu demetylodapoksetyny (DED) wzrasta o około 50%. Spożycie tłustych posiłków powoduje niewielkie zmiany farmakokinetyczne (Cmax ↓10%, AUC ↑12%), które nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dapoksetyna wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jej metabolit DED w 98,5%. Objętość dystrybucji wynosi 162 L, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, z udziałem enzymów CYP2D6, CYP3A4 i FMO1, obejmując N-oksydację, N-demetylację, hydroksylację, glukuronizację i siarczanowanie. Dapoksetyna ulega intensywnemu efektowi pierwszego przejścia, a głównymi formami krążącymi w osoczu są substancja macierzysta i nieaktywny N-tlenek dapoksetyny. DED wykazuje aktywność farmakologiczną porównywalną z dapoksetyną, a jej udział w efekcie terapeutycznym jest istotny. Eliminacja następuje głównie przez metabolity sprzężone wydalane z moczem, z okresem półtrwania około 1,5 godziny (początkowy) i 19 godzin (końcowy) dla dapoksetyny i DED.
biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia wątroby, dapoksetyna, demetylodapoksetyna, dializoterapia, efekt pierwszego przejścia, glukuronizacja, hydroksylacja, inhibitor CYP3A4, intensywny metabolizer, kinetyka eliminacji, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia wątroby, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm leku, N-demetylacja, N-oksydacja, N-tlenek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm CYP2D6, Priligy, siarczanowanie, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia wątroby, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby