Właściwości farmakokinetyczne
Abiraterone Sandoz 1000 mg

Octan abirateronu jest szybko przekształcany in vivo do aktywnego metabolitu abirateronu, inhibitora biosyntezy androgenów, osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 2 godzin po podaniu doustnym na czczo. Biodostępność leku jest silnie zależna od przyjmowania z posiłkiem, co może zwiększyć AUC nawet 10-krotnie oraz Cmax do 17-krotnie, zwłaszcza przy posiłkach bogatych w tłuszcze, co powoduje znaczną zmienność ekspozycji i jest przeciwwskazane. Abirateron wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (88%), z czego 55% stanowi niezmieniony octan abirateronu, a 22% abirateron, natomiast wydalanie z moczem jest minimalne (5%).

Właściwości farmakokinetyczne leku Abiraterone Sandoz

Charakterystyka farmakokinetyczna octanu abirateronu oraz jego aktywnego metabolitu – abirateronu – została szczegółowo zbadana u osób zdrowych, pacjentów z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami oraz u osób bez raka, ale z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Octan abirateronu ulega szybkiej konwersji in vivo do abirateronu, który jest inhibitorem biosyntezy androgenów.1

Wchłanianie leku

Po doustnym podaniu octanu abirateronu na czczo, maksymalne stężenie substancji w osoczu osiągane jest w ciągu około 2 godzin. Przyjmowanie leku z posiłkiem znacząco wpływa na jego biodostępność – może powodować nawet 10-krotne zwiększenie całkowitego wpływu abirateronu na organizm (AUC) oraz 17-krotne zwiększenie stężenia maksymalnego (Cmax) w porównaniu do podania na czczo. Wpływ ten jest uzależniony od zawartości tłuszczu w przyjmowanym posiłku.2

Ze względu na różnorodność składu i zawartości posiłków, przyjmowanie abirateronu razem z jedzeniem może prowadzić do znacznej zmienności ekspozycji na lek. Dlatego też abirateronu nie wolno przyjmować jednocześnie z posiłkiem. Zaleca się przyjmowanie leku co najmniej jedną godzinę przed lub co najmniej dwie godziny po posiłku. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.3

Dystrybucja w organizmie

Abirateron charakteryzuje się wysokim powinowactwem do białek osocza – znakowany izotopowo ¹⁴C-abirateron wiąże się z ludzkimi białkami osocza w 99,8%. Pozorna objętość dystrybucji wynosi około 5 630 l, co świadczy o znacznej dystrybucji leku w tkankach obwodowych.4

Metabolizm leku

Po doustnym podaniu znakowanego izotopowo octanu ¹⁴C-abirateronu w kapsułkach, substancja ta ulega hydrolizie do abirateronu, który następnie podlega dalszemu metabolizmowi. Procesy metaboliczne obejmują głównie sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, zachodzące przede wszystkim w wątrobie. Większość krążącej promieniotwórczości (około 92%) jest wykrywana w postaci metabolitów abirateronu.5

Spośród 15 wykrytych metabolitów, dwa podstawowe – siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu – stanowią po około 43% całkowitej promieniotwórczości każdy.6

Eliminacja leku

Na podstawie badań przeprowadzonych u zdrowych osób ustalono, że średni okres półtrwania abirateronu w osoczu wynosi około 15 godzin. Po doustnym podaniu dawki 1000 mg znakowanego octanu ¹⁴C-abirateronu, około 88% dawki promieniotwórczej jest wydalane z kałem, a tylko około 5% z moczem.7

W kale większość składników stanowi niezmieniony octan abirateronu (około 55% podanej dawki) oraz abirateron (około 22% podanej dawki).8

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Przeprowadzono szczegółowe badania farmakokinetyki octanu abirateronu u osób z różnym stopniem zaburzeń czynności wątroby. W przypadku pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami wątroby w stopniu łagodnym (klasa A wg Child-Pugh) lub umiarkowanym (klasa B wg Child-Pugh) porównano parametry farmakokinetyczne z grupą kontrolną złożoną ze zdrowych osób.9

Wyniki badań wykazały, że po pojedynczym doustnym podaniu dawki 1000 mg, całkowite narażenie organizmu na abirateron zwiększało się:

  • o 11% u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby
  • o 260% u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby

10

Ponadto stwierdzono wydłużenie średniego okresu półtrwania abirateronu:

  • do około 18 godzin u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby
  • do około 19 godzin u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby

11

W odrębnym badaniu oceniano farmakokinetykę abirateronu u pacjentów (n=8) z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) w porównaniu do grupy kontrolnej składającej się z 8 zdrowych osób z prawidłową czynnością wątroby. U osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby stwierdzono:

  • zwiększenie AUC abirateronu o około 600%
  • zwiększenie wolnej frakcji leku o 80%

w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby.12

Na podstawie wyników badań farmakokinetycznych ustalono następujące zalecenia dotyczące stosowania octanu abirateronu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby:

  • Nie jest konieczne dostosowywanie dawki u pacjentów z wcześniej występującymi łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby.
  • Zastosowanie octanu abirateronu należy rozważnie ocenić u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, u których korzyści powinny wyraźnie przeważać nad ryzykiem.
  • Nie należy stosować octanu abirateronu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.

13

W przypadku wystąpienia hepatotoksyczności podczas leczenia, może zaistnieć konieczność zawieszenia terapii lub dostosowania dawki leku.14

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Przeprowadzono badania porównawcze farmakokinetyki octanu abirateronu u pacjentów z krańcowym stadium choroby nerek, stabilnych na hemodializie, z dopasowaną grupą kontrolną składającą się z osób z prawidłową czynnością nerek. Po podaniu pojedynczej doustnej dawki 1000 mg, całkowite narażenie organizmu na abirateron nie zwiększyło się u dializowanych pacjentów z krańcowym stadium choroby nerek.15

Na podstawie wyników badań ustalono, że nie jest konieczne zmniejszanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, włącznie z pacjentami z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, ze względu na brak danych klinicznych dotyczących tej szczególnej populacji.16

Parametry farmakokinetyczne abirateronu w zależności od stanu klinicznego pacjenta
Stan kliniczny pacjenta Zmiana AUC Zmiana Cmax Okres półtrwania Zalecenia dotyczące dawkowania
Osoby zdrowe (na czczo) Wartość referencyjna Wartość referencyjna ~15 godzin Standardowe dawkowanie
Przyjmowanie z posiłkiem ↑ do 10-krotnie ↑ do 17-krotnie Przeciwwskazane
Łagodne zaburzenia wątroby (Child-Pugh A) ↑ o 11% ~18 godzin Bez modyfikacji dawki
Umiarkowane zaburzenia wątroby (Child-Pugh B) ↑ o 260% ~19 godzin Ostrożne stosowanie
Ciężkie zaburzenia wątroby (Child-Pugh C) ↑ o 600% Przeciwwskazane
Zaburzenia czynności nerek (w tym ciężkie) Bez zmian Bez zmian Bez modyfikacji dawki
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl