Leki w grupie
„leki immunosupresyjne”

Leki immunosupresyjne to grupa preparatów farmakologicznych, które hamują lub modyfikują odpowiedź układu immunologicznego organizmu. Stosowane są głównie w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepów narządów, leczenia chorób autoimmunologicznych oraz niektórych chorób zapalnych. Działanie tych leków polega na różnych mechanizmach hamowania aktywności limfocytów T i B, komórek prezentujących antygen oraz cytokin prozapalnych.

Główne podgrupy leków immunosupresyjnych obejmują: inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus), leki antyproliferacyjne (azatiopryna, mykofenolan mofetylu), inhibitory mTOR (sirolimus, ewerolimus), glikokortykosteroidy (prednizon, metyloprednizolon), przeciwciała monoklonalne (bazyliksymab, rytuksymab) oraz leki biologiczne (etanercept, infliksymab).

Do najczęściej stosowanych leków immunosupresyjnych w Polsce należą: cyklosporyna (Sandimmun, Cyclaid), takrolimus (Prograf, Advagraf), azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS), mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfenax), prednizon (Encorton), metyloprednizolon (Medrol, Solu-Medrol), rytuksymab (MabThera, Rituxan) oraz bazyliksymab (Simulect).

Największą zaletą stosowania leków immunosupresyjnych jest możliwość przeprowadzania skutecznych transplantacji narządów, co ratuje życie tysiącom pacjentów na całym świecie. Ponadto, umożliwiają one kontrolowanie przebiegu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, łuszczyca czy nieswoiste zapalenia jelit, znacząco poprawiając jakość życia pacjentów.

Głównym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem leków immunosupresyjnych jest zwiększone ryzyko infekcji, w tym zakażeń oportunistycznych oraz reaktywacji latentnych infekcji wirusowych. Pacjenci są również bardziej narażeni na rozwój nowotworów, szczególnie nowotworów skóry i chłoniaków. Dodatkowo, leki te mogą powodować szereg działań niepożądanych, takich jak nefrotoksyczność (zwłaszcza inhibitory kalcyneuryny), hepatotoksyczność, zaburzenia metaboliczne, nadciśnienie tętnicze oraz zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus) hamują aktywację limfocytów T poprzez blokowanie kalcyneuryny, enzymu kluczowego dla produkcji cytokin. Leki antyproliferacyjne (azatiopryna, mykofenolan mofetylu) hamują syntezę DNA i proliferację limfocytów. Inhibitory mTOR (sirolimus, ewerolimus) blokują szlak mTOR, kluczowy dla proliferacji i różnicowania limfocytów. Glikokortykosteroidy mają szerokie działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, wpływając na wiele komórek układu immunologicznego. Przeciwciała monoklonalne i leki biologiczne działają selektywnie na określone cząsteczki lub komórki układu immunologicznego.

Lista leków w tej grupie

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl