Leki w grupie
„leki immunosupresyjne”
Leki immunosupresyjne to grupa preparatów farmakologicznych, które hamują lub modyfikują odpowiedź układu immunologicznego organizmu. Stosowane są głównie w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepów narządów, leczenia chorób autoimmunologicznych oraz niektórych chorób zapalnych. Działanie tych leków polega na różnych mechanizmach hamowania aktywności limfocytów T i B, komórek prezentujących antygen oraz cytokin prozapalnych.
Główne podgrupy leków immunosupresyjnych obejmują: inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus), leki antyproliferacyjne (azatiopryna, mykofenolan mofetylu), inhibitory mTOR (sirolimus, ewerolimus), glikokortykosteroidy (prednizon, metyloprednizolon), przeciwciała monoklonalne (bazyliksymab, rytuksymab) oraz leki biologiczne (etanercept, infliksymab).
Do najczęściej stosowanych leków immunosupresyjnych w Polsce należą: cyklosporyna (Sandimmun, Cyclaid), takrolimus (Prograf, Advagraf), azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS), mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfenax), prednizon (Encorton), metyloprednizolon (Medrol, Solu-Medrol), rytuksymab (MabThera, Rituxan) oraz bazyliksymab (Simulect).
Największą zaletą stosowania leków immunosupresyjnych jest możliwość przeprowadzania skutecznych transplantacji narządów, co ratuje życie tysiącom pacjentów na całym świecie. Ponadto, umożliwiają one kontrolowanie przebiegu chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, łuszczyca czy nieswoiste zapalenia jelit, znacząco poprawiając jakość życia pacjentów.
Głównym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem leków immunosupresyjnych jest zwiększone ryzyko infekcji, w tym zakażeń oportunistycznych oraz reaktywacji latentnych infekcji wirusowych. Pacjenci są również bardziej narażeni na rozwój nowotworów, szczególnie nowotworów skóry i chłoniaków. Dodatkowo, leki te mogą powodować szereg działań niepożądanych, takich jak nefrotoksyczność (zwłaszcza inhibitory kalcyneuryny), hepatotoksyczność, zaburzenia metaboliczne, nadciśnienie tętnicze oraz zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus) hamują aktywację limfocytów T poprzez blokowanie kalcyneuryny, enzymu kluczowego dla produkcji cytokin. Leki antyproliferacyjne (azatiopryna, mykofenolan mofetylu) hamują syntezę DNA i proliferację limfocytów. Inhibitory mTOR (sirolimus, ewerolimus) blokują szlak mTOR, kluczowy dla proliferacji i różnicowania limfocytów. Glikokortykosteroidy mają szerokie działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, wpływając na wiele komórek układu immunologicznego. Przeciwciała monoklonalne i leki biologiczne działają selektywnie na określone cząsteczki lub komórki układu immunologicznego.
Lista leków w tej grupie
-
Corhydron 25 – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub do infuzji – 25 mg
Produkt leczniczy zawiera hydrokortyzon w postaci buforowanego hydrokortyzonu sodu bursztynianu jako substancję czynną. Dostępny jest w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go w ciężkich stanach, które wymagają szybkiego podania glikokortykosteroidu, takich jak niewydolność kory nadnerczy, stany wstrząsowe czy ostre reakcje alergiczne. Lek jest również wskazany w leczeniu ostrych schorzeń autoimmunologicznych oraz ciężkich postaci stanów spastycznych oskrzeli.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Medrol – Tabletki – 16 mg
Preparat zawiera metyloprednizolon, glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Stosowany jest doustnie w leczeniu różnych chorób reumatycznych, alergicznych, dermatologicznych, okulistycznych, a także w chorobach układu oddechowego, krwi, nowotworowych oraz niektórych zaburzeniach endokrynologicznych. Wskazany jest również w celu łagodzenia objawów zaostrzeń oraz w terapii substytucyjnej przy niedoczynności kory nadnerczy. Może być stosowany zarówno jako leczenie krótkotrwałe, jak i podtrzymujące w zależności od schorzenia.
Wskazania do stosowania- alergiczne brzeżne owrzodzenie rogówki
- alergiczne zapalenie spojówek
- astma oskrzelowa
- atopowe zapalenie skóry
- beryloza
- białaczka
- całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
- chłoniak
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- choroba posurowicza
- ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
- ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
- ciężka postać łuszczycy
- hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
- łuszczycowe zapalenie stawów
- młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
- nabyta niedokrwistość hemolityczna
- niedobór erytroblastów w szpiku
- nieropne zapalenie tarczycy
- objawowa sarkoidoza
- obrzęk mózgu
- olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
- ostra białaczka u dzieci
- ostre dnawe zapalenie stawów
- ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
- ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- ostre zapalenie kaletki maziowej
- pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
- pęcherzyca
- pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
- piorunująca gruźlica płuc
- podostre zapalenie kaletki maziowej
- polimialgia reumatyczna
- półpasiec oczny
- pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
- przeszczepianie narządów
- reakcja nadwrażliwości na leki
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
- rozsiana gruźlica płuc
- samoistna plamica małopłytkowa u dorosłych
- sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
- toczeń rumieniowaty układowy
- wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
- wrodzony przerost nadnerczy
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- współczulne zapalenie błony naczyniowej
- wtórna małopłytkowość u dorosłych
- wtórna niedoczynność kory nadnerczy
- wyprysk kontaktowy
- zachłystowe zapalenie płuc
- zaostrzenie w przebiegu stwardnienia rozsianego
- zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
- zapalenie naczyniówki
- zapalenie naczyniówki i siatkówki
- zapalenie nadkłykcia
- zapalenie nerek w przebiegu tocznia
- zapalenie nerwu wzrokowego
- zapalenie rogówki
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie tęczówki
- zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
- zapalenie w obrębie odcinka przedniego oka
- zapalenie wielomięśniowe
- zespół Loefflera
- zespół nerczycowy
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- ziarniniak grzybiasty
- złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna -
Predasol – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera prednizolonu sodu bursztynian, będący glikokortykosteroidem, oraz związki sodu jako substancje pomocnicze. Występuje w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat stosowany jest w leczeniu nagłych i ciężkich stanów zapalnych, takich jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk płuc, ostry napad astmy, obrzęk mózgu, ostre choroby skórne czy hematologiczne oraz w innych ciężkich stanach medycznych. Produkt jest odpowiedni dla osób dorosłych, dzieci oraz niemowląt.
Wskazania do stosowania- autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
- ciężka choroba zakaźna
- ciężki ostry napad astmy
- obrzęk mózgu
- obrzęk płuc
- ostra niewydolność kory nadnerczy
- ostra plamica małopłytkowa
- ostre odrzucanie organu po przeszczepieniu nerki
- pseudokrup
- rozległa ostra ciężka choroba skóry
- stan toksyczny
- wstrząs anafilaktyczny
- zespół pozawałowy
Substancja czynna -
Mycofit – Kapsułki twarde – 250 mg
Produkt zawiera 250 mg mykofenolanu mofetylu w każdej kapsułce twardej. Substancja ta jest stosowana w terapii skojarzonej z cyklosporyną i kortykosteroidami. Preparat zapobiega ostrym odrzutom przeszczepów narządów takich jak nerka, serce czy wątroba. Jest przeznaczony dla pacjentów po allogenicznych przeszczepach.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Methofill – Tabletki – 10 mg
Lek zawiera metotreksat w dawkach 2,5 mg lub 10 mg oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu aktywnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów, ciężkiej łuszczycy pospolitej oraz łuszczycowego zapalenia stawów u dorosłych. Jest także wykorzystywany podtrzymująco w terapii ostrej białaczki limfoblastycznej u dorosłych, młodzieży i dzieci od 3. roku życia. Tabletki mają postać żółtą i są przeznaczone do stosowania doustnego.
-
Depo-Medrol – Zawiesina do wstrzykiwań – 40 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera 40 mg metyloprednizolonu octanu w postaci białej zawiesiny do wstrzykiwań. Stosowany jest przede wszystkim w terapii objawowej różnych chorób zapalnych, alergicznych, endokrynologicznych oraz reumatoidalnych. Może być podawany domięśniowo, dostawowo, na zmiany chorobowe lub doodbytniczo, w zależności od wskazań klinicznych. Leczenie obejmuje m.in. stany zaostrzeń chorób autoimmunologicznych, alergie, zapalenia stawów, choroby skóry i niektóre choroby układu oddechowego oraz pokarmowego.
Wskazania do stosowania- alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
- alergiczne zapalenie spojówek
- astma oskrzelowa
- atopowe zapalenie skóry
- beryloza
- białaczka
- chłoniak
- choroba Crohna
- choroba posurowicza
- ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
- ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
- ciężka postać łuszczycy
- gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- guz torbielowaty
- hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
- keloid
- liszaj płaski
- łuszczyca plackowata
- łuszczycowe zapalenie stawów
- łysienie plackowate
- młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
- nabyta niedokrwistość hemolityczna
- niedobór erytroblastów w szpiku
- nieropne zapalenie tarczycy
- obumieranie tłuszczowate skóry
- ostra białaczka
- ostra niedoczynność kory nadnerczy
- ostre dnawe zapalenie stawów
- ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
- ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- ostre zapalenie kaletki maziowej
- ostry nietowarzyszący infekcji obrzęk krtani
- pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
- pęcherzyca
- pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
- piorunująca gruźlica płuc
- podostre zapalenie kaletki maziowej
- półpasiec oczny
- pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
- przewlekły liszaj prosty
- reakcja nadwrażliwości na leki
- reakcje pokrzywkowe po transfuzji
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
- rozsiana gruźlica płuc
- sarkoidoza płuc
- toczeń rumieniowaty
- toczeń rumieniowaty krążkowy
- toczeń rumieniowaty układowy
- układowe zapalenie wielomięśniowe
- włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
- włośnica z zajęciem układu nerwowego
- wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
- wrodzony przerost nadnerczy
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- wtórna małopłytkowość
- wtórna niedoczynność kory nadnerczy
- wyprysk kontaktowy
- zachłystowe zapalenie płuc
- zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
- zapalenie naczyniówki i siatkówki
- zapalenie nadkłykcia
- zapalenie nerwu wzrokowego
- zapalenie rogówki
- zapalenie rozcięgna
- zapalenie ścięgna
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie tęczówki
- zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
- zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
- zespół Loefflera
- zespół nerczycowy
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- ziarniniak grzybiasty
- ziarniniak obrączkowaty
- złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna -
Methylprednisolone Sopharma – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 40 mg
Lek jest preparatem zawierającym metyloprednizolon w postaci metyloprednizolonu sodu bursztynianu, dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w leczeniu zaburzeń endokrynologicznych, chorób reumatycznych, alergicznych, dermatologicznych oraz w stanach zapalnych układu oddechowego i nerwowego. Preparat znajduje zastosowanie także w terapii chorób hematologicznych, nowotworowych oraz jako leczenie paliatywne i wspomagające. Jest stosowany w sytuacjach wymagających działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i przecirażeniowego.
Wskazania do stosowania- alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
- alergiczne zapalenie spojówek
- alergiczny nieżyt nosa
- astma oskrzelowa
- atopowe zapalenie skóry
- beryloza
- białaczka
- chłoniak
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- choroba posurowicza
- ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
- ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
- ciężka postać łuszczycy
- gruźlica płuc
- gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
- guzkowe zapalenie tętnic
- hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
- idiopatyczna plamica małopłytkowa
- łuszczycowe zapalenie stawów
- młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
- nabyta niedokrwistość hemolityczna
- niedobór erytroblastów w szpiku
- nieropne zapalenie tarczycy
- nowotwór w stadium terminalnym
- nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
- obrzęk mózgu
- ostra białaczka
- ostra niedoczynność kory nadnerczy
- ostre dnawe zapalenie stawów
- ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
- ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- ostre zapalenie kaletki maziowej
- ostry niezapalny obrzęk krtani
- ostry uraz rdzenia kręgowego
- pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
- pęcherzyca
- pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
- podostre zapalenie kaletki maziowej
- półpasiec oczny
- pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
- przeszczepianie narządów
- reakcja nadwrażliwości na leki
- reakcje pokrzywkowe po transfuzji
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
- sarkoidoza
- stwardnienie rozsiane
- toczeń rumieniowaty układowy
- układowe zapalenie wielomięśniowe
- włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
- włośnica z zajęciem układu nerwowego
- wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
- wrodzony przerost nadnerczy
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- współczulne zapalenie błony naczyniowej
- wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie
- wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy
- wtórna małopłytkowość
- wtórna niedoczynność kory nadnerczy
- wyprysk kontaktowy
- zachłystowe zapalenie płuc
- zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
- zapalenie naczyniówki
- zapalenie naczyniówki i siatkówki
- zapalenie nadkłykcia
- zapalenie nerek w przebiegu tocznia
- zapalenie nerwu wzrokowego
- zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii
- zapalenie rogówki
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie tęczówki
- zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
- zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
- zespół Goodpasture’a
- zespół Loefflera
- zespół nerczycowy bez mocznicy
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- ziarniniak grzybiasty
- złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna -
Atgam – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 50 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera oczyszczoną immunoglobulinę końską przeciw ludzkim limfocytom T (eATG) uzyskaną z surowicy koni immunizowanych ludzkimi tymocytami. Preparat jest dostępny jako jałowy koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Stosuje się go w leczeniu umiarkowanej lub ciężkiej nabytej niedokrwistości aplastycznej o etiologii immunologicznej u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Lek jest przeznaczony zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci od 2 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku