ostre odrzucenie przeszczepu nerki
Wskazanie

Ostre odrzucenie przeszczepu nerki to reakcja immunologiczna organizmu biorcy skierowana przeciwko przeszczepionemu narządowi, która pojawia się zwykle w ciągu kilku dni do kilku miesięcy po transplantacji. Charakteryzuje się nagłym pogorszeniem funkcji nerki, wzrostem poziomu kreatyniny w surowicy, zmniejszeniem diurezy, oraz często objawami ogólnymi jak gorączka czy ból w okolicy przeszczepu. Diagnoza opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych oraz biopsji nerki, która pozwala określić typ odrzucania (komórkowe, humoralne lub mieszane).

W leczeniu ostrego odrzucania przeszczepu nerki stosuje się intensywną immunosupresję. W pierwszej linii podaje się duże dawki glikokortykosteroidów dożylnie (metyloprednizolon – Solu-Medrol). W przypadku odrzucania steroidoopornego lub humoralnego wykorzystuje się przeciwciała poliklonalne (tymoglobulina – Thymoglobuline), przeciwciała monoklonalne (bazyliksymab – Simulect), rituximab (MabThera), czy też plazmaferezy w połączeniu z immunoglobulinami dożylnymi (IVIG). W Polsce dostępne są również takrolimus (Advagraf, Prograf, Envarsus), cyklosporyna (Sandimmun Neoral), mykofenolan mofetylu (CellCept) oraz ewerolimus (Certican).

Największym wyzwaniem w leczeniu ostrego odrzucania przeszczepu nerki jest znalezienie równowagi między wystarczającą immunosupresją a uniknięciem poważnych powikłań infekcyjnych. Odrzucanie steroidooporne, nawracające epizody odrzucania oraz odrzucanie humoralne stanowią szczególnie trudne przypadki kliniczne z gorszym rokowaniem. Istotnym problemem jest również odróżnienie odrzucania od nefrotoksyczności leków immunosupresyjnych, infekcji lub nawrotu choroby podstawowej, co wymaga doświadczenia klinicznego i często biopsji nerki. Długoterminowo, po epizodzie ostrego odrzucania zwiększa się ryzyko rozwoju przewlekłej dysfunkcji przeszczepu i skrócenia czasu jego przeżycia.