kwasica metaboliczna
Kwasica metaboliczna to zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu charakteryzujące się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35 oraz zmniejszeniem stężenia wodorowęglanów we krwi poniżej 22 mmol/l. Jest to stan kliniczny wynikający z nadmiernego gromadzenia się kwasów lub utraty wodorowęglanów w organizmie.
W diagnostyce kwasicy metabolicznej kluczową rolę odgrywa oznaczenie luki anionowej, która pozwala na różnicowanie przyczyn tego zaburzenia. Kwasica metaboliczna z wysoką luką anionową (>12 mmol/l) występuje najczęściej w przebiegu kwasicy ketonowej, mleczanowej, zatruć (np. metanolem, glikolem etylenowym), niewydolności nerek. Kwasica z prawidłową luką anionową (8-12 mmol/l) towarzyszy biegunkom, nerkowej kwasicy cewkowej czy wczesnym stadiom niewydolności nerek.
Objawy kliniczne kwasicy metabolicznej obejmują: tachypnoe (oddech Kussmaula), nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia świadomości do śpiączki włącznie. W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń rytmu serca i niedociśnienia tętniczego. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia kwasicy, obejmuje uzupełnianie płynów, wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych, podawanie wodorowęglanów w wybranych przypadkach oraz leczenie choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Sprint 200 mg
Ibum Sprint, zawierający 200 mg ibuprofenu, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić zarówno podczas krótkotrwałego, jak i długotrwałego stosowania. Do najpoważniejszych, choć bardzo rzadkich, należą zaburzenia hematologiczne (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza) manifestujące się gorączką, bólami gardła i krwawieniami. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować pokrzywkę, świąd, a w ciężkich przypadkach obrzęk twarzy, duszność, wstrząs oraz zaostrzenie astmy. Neurologicznie obserwuje się bóle głowy, zawroty, bezsenność, a rzadziej depresję czy jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Istotne jest także ryzyko sercowo-naczyniowe, zwłaszcza przy dawkach dobowych 2400 mg, obejmujące obrzęki, nadciśnienie, niewydolność serca oraz incydenty zatorowo-zakrzepowe, w tym zespół Kounisa.
AGEP, agranulocytoza, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, czas protrombinowy, ibuprofen, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, MedDRA, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, pancytopenia, perforacja, pokrzywka, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, węgiel aktywny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pentasa 1 g/100 ml
Przedawkowanie mesalazyny w preparacie Pentasa (zawiesina doodbytnicza 1 g/100 ml) może prowadzić do poważnych zaburzeń klinicznych, głównie związanych z toksycznym działaniem aminosalicylanów. Objawy obejmują zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (najczęściej kwasicę metaboliczną), hiperwentylację jako mechanizm kompensacyjny, obrzęk płuc, wymioty, odwodnienie oraz hipoglikemię, szczególnie niebezpieczną u pacjentów z cukrzycą. Dane kliniczne nie wskazują na bezpośrednią nefrotoksyczność ani hepatotoksyczność mesalazyny, jednak konieczne jest monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, GFR, mocznik) w trakcie leczenia. Badania na zwierzętach wykazały niską toksyczność ostrą, z dawkami do 5 g/kg masy ciała doustnie u świń oraz 920 mg/kg dożylnie u szczurów bez efektów letalnych.
aminosalicylan, drgawki, GFR, hemodializa, hemoperfuzja, hiperwentylacja, hipoglikemia, kreatynina, kwasica metaboliczna, mesalazyna, mocznik, monitorowanie czynności nerek, niewydolność nerek, obrzęk płuc, odwodnienie, parametry nerkowe, śpiączka, toksyczność mesalazyny, toksyczność nerkowa, toksyczność salicylanów, toksyczność wątrobowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apap Noc
Lek APAP Noc zawiera 500 mg paracetamolu oraz 25 mg difenhydraminy chlorowodorku w formie tabletek powlekanych i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób głodzonych ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Paracetamol metabolizowany w wątrobie może nasilać istniejące zaburzenia funkcji tego narządu, a alkohol dodatkowo zwiększa to ryzyko. U pacjentów z niewydolnością nerek istnieje zagrożenie kumulacji metabolitów obu składników, co może nasilać działania niepożądane. Difenhydramina wykazuje działanie antycholinergiczne, co wymaga ostrożności u osób z zaburzeniami rytmu serca, myasthenia gravis, nadczynnością tarczycy, zwężeniem odźwiernika oraz u pacjentów w podeszłym wieku. Produkt należy stosować wyłącznie przed snem ze względu na sedatywne działanie difenhydraminy, a spożywanie alkoholu podczas terapii jest bezwzględnie przeciwwskazane.
badanie funkcji wątroby, dieta niskosodowa, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie sedatywne, flukloksacylina, glutation, HAGMA, hepatotoksyczność paracetamolu, kwasica metaboliczna, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, padaczka, paracetamol z difenhydraminą, posocznica, próg drgawkowy, równowaga kwasowo-zasadowa, tyreotoksykoza, uszkodzenie wątroby, zaburzenia psychomotoryczne, zaburzenia rytmu serca, zwężenie odźwiernika - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Glucosum 5% Fresenius 50 mg/ml
Roztwór do infuzji Glucosum 5% Fresenius zawiera 50 mg/ml glukozy jednowodnej (55 g w 1000 ml roztworu) o osmolarności 278 mOsmol/l i może być stosowany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W okresie ciąży konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hiperglikemii płodowej, hiperinsulinemii, kwasicy metabolicznej oraz hipoglikemii noworodkowej, które mogą mieć istotne konsekwencje kliniczne. Szczególnie podczas porodu, zwłaszcza przy jednoczesnym podawaniu oksytocyny, istnieje ryzyko hiponatremii wynikającej z retencji wody i rozcieńczenia elektrolitów, co wymaga ścisłego monitorowania poziomu sodu i stanu nawodnienia pacjentki.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Optilamid 10 mg/ml
Przedawkowanie brynzolamidu, substancji czynnej leku Optilamid (krople do oczu, zawiesina 10 mg/ml), choć nieopisane dotychczas w literaturze, może prowadzić do poważnych zaburzeń klinicznych wynikających z mechanizmu działania inhibitora anhydrazy węglanowej. Do potencjalnych następstw należą zaburzenia równowagi elektrolitowej, ze szczególnym uwzględnieniem hipokaliemii, kwasica metaboliczna manifestująca się obniżeniem pH krwi i spadkiem stężenia wodorowęglanów oraz objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia świadomości czy drgawki. W diagnostyce i monitorowaniu kluczowe jest regularne oznaczanie elektrolitów w surowicy, gazometria krwi tętniczej lub żylnej oraz ocena funkcji ośrodkowego układu nerwowego.
brynzolamid, drgawka, działanie niepożądane neurologiczne, elektrolity w surowicy, gazometria krwi tętniczej, inhibitor anhydrazy węglanowej, jon potasu, kwasica metaboliczna, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, objaw neurologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, pH krwi, przedawkowanie ogólnoustrojowe, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Glukoza Laboratorium Galenowe Olsztyn –
Glukoza LGO to preparat farmakopealny w postaci bezbarwnych kryształów lub białego, krystalicznego proszku, zawierający 1 g glukozy w 1 g proszku. Stanowi podstawowy substrat energetyczny organizmu, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania wszystkich tkanek, ze szczególnym uwzględnieniem tkanki nerwowej. Podanie glukozy prowadzi do zwiększenia zasobów glikogenu wątrobowego, co jest kluczowe dla utrzymania homeostazy glikemii, zwłaszcza w okresach między posiłkami. Preparat dostępny jest do stosowania doustnego po sporządzeniu roztworu, co umożliwia precyzyjne dawkowanie w zależności od potrzeb klinicznych.
ciało ketonowe, działanie farmakodynamiczne, glikemia, glikogen, glikogen wątrobowy, glukoza LGO, homeostaza glukozy, ketonemia, kwas tłuszczowy, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, metabolizm tłuszczów, naczynie wieńcowe, perfuzja mięśnia sercowego, postać farmaceutyczna, proszek doustny, roztwór doustny, substrat energetyczny, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ampicillin Adamed 2 g
Ampicylina, jako aminopenicylina z grupy beta-laktamów, przy przedawkowaniu może wywołać szerokie spektrum objawów klinicznych, od łagodnych do ciężkich. Objawy te obejmują dolegliwości żołądkowo-jelitowe (mdłości, wymioty, biegunka), reakcje neurologiczne (utrata świadomości, drgania mięśni, mioklonie, drgawki, śpiączka), zaburzenia metaboliczne i nerkowe (hiponatremia, hipokaliemia, hipokalcemia, niewydolność nerek, kwasica) oraz reakcje hemolityczne prowadzące do anemii hemolitycznej i potencjalnej niewydolności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na postać ampicyliny w soli sodowej (Ampicillin Adamed 2 g), która zawiera około 132 mg sodu (5,6 mmol) na fiolkę, co może wpływać na gospodarkę elektrolitową, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub niewydolnością nerek.
aminopenicylina, ampicylina, anemia hemolityczna, antybiotyk beta-laktamowy, choroba sercowo-naczyniowa, drgawki, dyselektrolitemia, gospodarka elektrolitowa, hemodializa, hemoglobinuria, hemoliza, hemoperfuzja, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, kwasica metaboliczna, mioklonia, niewydolność nerek, objaw toksyczny, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, reakcja hemolityczna, reakcja niepożądana, śpiączka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie neurologiczne - Leksykon substancji czynnych
Powidon jodowany – Przedawkowanie
Powidon jodowany, stosowany w różnych formach farmaceutycznych jako środek antyseptyczny, może wywołać poważne objawy toksyczności po przedawkowaniu, które następuje przez doustne spożycie, długotrwałe stosowanie na rozległe powierzchnie skóry (>30% powierzchni ciała), inhalację lub nadmierne podanie do oka. Toksyczność ogólnoustrojowa manifestuje się objawami ze strony układu pokarmowego (wymioty, biegunka, bóle brzucha, metaliczny posmak), sercowo-naczyniowego (tachykardia, niedociśnienie, niewydolność krążenia), oddechowego (obrzęk głośni i płuc) oraz nerek (anuria, martwica sferyczna i kanalikowa). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia metaboliczne, takie jak kwasica metaboliczna i hipernatremia, a także dysfunkcje tarczycy – zarówno nadczynność, jak i niedoczynność – po długotrwałej ekspozycji na jod. Objawy neurologiczne (drgawki, parestezje) oraz reakcje skórne i ogólne (gorączka, sinica, krwawienia) również mogą wystąpić.
anuria, dializa otrzewnowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hipernatremia, intubacja dotchawicza, kwasica metaboliczna, martwica kanalikowa, nadczynność tarczycy, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, objaw toksyczny, obrzęk głośni, obrzęk płuc, parestezja, plazmafereza, powidon jodowany, preparat antyseptyczny, sinica, tachykardia, zaburzenie elektrolitowe, zatrucie jodem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dentocaine
Przed zastosowaniem Dentocaine (40 mg + 0,01 mg/ml) należy przeprowadzić szczegółowy wywiad medyczny oraz zapewnić ciągły kontakt werbalny z pacjentem podczas zabiegu, mając przygotowany sprzęt do resuscytacji. U pacjentów z zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego (np. blok przedsionkowo-komorowy II/III stopnia, ostra niewydolność serca, niedociśnienie, niestabilna dusznica bolesna, niedawny zawał mięśnia sercowego, stosowanie niekardioselektywnych beta-adrenolityków) należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Szczególną ostrożność wymaga także stosowanie u pacjentów z padaczką, niedoborem cholinesterazy osoczowej, chorobami nerek i wątroby, miastenią, porfirią oraz u osób w podeszłym wieku, ze względu na ryzyko przedawkowania i potencjalne działania niepożądane. Zaleca się rozważenie preparatu z niższą dawką adrenaliny (5 µg/ml) u pacjentów z chorobami układu krążenia, zaburzeniami krążenia mózgowego, niekontrolowaną cukrzycą, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy oraz podatnością na ostrą jaskrę z zamkniętym kątem przesączania.
beta-adrenolityki, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba nerek, choroba wątroby, choroba wieńcowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie drgawkotwórcze, działanie hiperglikemizujące, guz chromochłonny nadnerczy, hiperkaliemia, inhibitory acetylocholinoesterazy, kwasica metaboliczna, leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe, martwica tkanek, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napadowa tachykardia, neurotoksyczność chemiczna, niedobór cholinesterazy osoczowej, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, niekontrolowana cukrzyca, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, ostra jaskra z zamkniętym kątem, ostra zastoinowa niewydolność serca, padaczka, pomostowanie aortalno-wieńcowe, porfiria, przełom nadciśnieniowy, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, skurcz oskrzeli, stan zapalny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, udar, uszkodzenie nerwu, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zatrzymanie czynności oddechowej, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Provive
Propofol (Provive 10 mg/ml) wymaga stosowania wyłącznie przez personel z odpowiednią wiedzą anestezjologiczną, z dostępem do respiratorów i sprzętu resuscytacyjnego. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować wczesne wykrywanie niedociśnienia, niedrożności dróg oddechowych oraz niedotlenienia. Zaleca się unikanie stosowania systemu TCI u pacjentów z ASA IV oraz ostrożność przy dawkowaniu u pacjentów wcześniej leczonych propofolem. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań metabolicznych i niewydolności wielonarządowej przy dawkach przekraczających 4 mg/kg/h przez ponad 48 godzin, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi urazami głowy, zwiększonym ciśnieniem śródczaszkowym oraz u dzieci. Propofol jest przeciwwskazany u noworodków i dzieci poniżej 1 miesiąca życia ze względu na brak danych bezpieczeństwa oraz zmienną farmakokinetykę, a także niezalecany do sedacji na OIT u dzieci do 16 roku życia. Podawanie propofolu powinno być prowadzone z uwzględnieniem ryzyka zespołu propofolowego, objawiającego się kwasicą metaboliczną, rabdomiolizą, hiperkaliemią, hepatomegalią, niewydolnością nerek i zaburzeniami rytmu serca, w tym zmianami EKG charakterystycznymi dla zespołu Brugadów.
asystolia, bezdech, bradykardia, choroba mitochondrialna, drgawki, emulsja tłuszczowa, farmakokinetyka, hemoliza, hepatomegalia, hiperkalemia, hiperlipidemia, hipowolemia, krup, kwasica metaboliczna, lizolecytyna, niedociśnienie, niedotlenienie, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, normotermia, padaczka, posocznica, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, sedacja, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zaburzenie rytmu serca, zakażenie układu oddechowego, zapalenie nagłośni, zespół Brugadów, zespół infuzji propofolu, zespół przeciążenia tłuszczami, znieczulenie ogólne, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pentasa 4 g
Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej leku Pentasa 4 g granulat o przedłużonym uwalnianiu, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, choć toksyczność ostra jest stosunkowo niska, co potwierdzają badania na zwierzętach (dawki doustne do 5 g/kg u świń oraz dożylne do 920 mg/kg u szczurów bez efektu śmiertelnego). Doświadczenie kliniczne jest ograniczone, jednak obserwacje wskazują na brak bezpośredniego toksycznego wpływu na nerki i wątrobę. Przedawkowanie może wywoływać objawy charakterystyczne dla zatrucia salicylanami, takie jak zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo kwasica oddechowa, następnie zasadowica oddechowa z wtórną kwasicą metaboliczną), hiperwentylacja, obrzęk płuc, wymioty, odwodnienie oraz hipoglikemia. Warto podkreślić, że w literaturze opisano przypadki przyjmowania dawki 8 g/dobę przez miesiąc bez działań niepożądanych, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego.
aminosalicylany, badania toksykologiczne, bezpieczeństwo terapeutyczne, błona śluzowa, dawka dożylna, duszność, działanie toksyczne, gazometria, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipowolemia, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, leczenie objawowe, mesalazyna, nefrotoksyczność, obrzęk płuc, odtrutka, odwodnienie, pęcherzyki płucne, poziom glikemii, przedawkowanie leku, przedłużone uwalnianie, równowaga kwasowo-zasadowa, sinica, toksyczność ostra, uszkodzenie nerek, zaburzenia elektrolitowe, zasadowica oddechowa, zatrucie salicylanami - Leksykon substancji czynnych
Sodu fluorek – Przedawkowanie
Sodu fluorek (NaF) jest stosowany jako źródło fluoru w preparatach żywieniowych, takich jak Pediaven NN1 (44,2 µg/125 ml, co odpowiada 0,18 mg/1000 ml roztworu) oraz Peditrace (57 µg/ml, czyli 2 µg fluoru). Przedawkowanie NaF, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami wydzielania żółci lub dysfunkcją nerek, może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych, w tym hiperosmolarności (np. Pediaven NN1 o osmolarności ~715 mOsm/l), hiperglikemii (zawartość 25 g glukozy/250 ml w Pediaven NN1), hiperazotemii oraz zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej. Objawy te mogą skutkować obrzękami, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu serca, a także poważnymi konsekwencjami neurologicznymi i metabolicznymi, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia i nerek.
czynność układu oddechowego, dializa, drgawki, fluor, hiperazotemia, hiperglikemia, hiperosmolarność, kwasica metaboliczna, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odwodnienie komórkowe, osłabienie mięśniowe, parametry biochemiczne, Pediaven NN1, Peditrace, polidypsja, poliuria, preparat żywieniowy, przeciążenie płynami, sodu fluorek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie wydzielania żółci, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ropivacaine Kabi 2 mg/ml
Profil działań niepożądanych ropiwakainy jest zbliżony do innych długo działających amidowych leków miejscowo znieczulających. Najczęściej obserwuje się nudności oraz hipotensję (bardzo często, ≥1/10), które mogą wynikać zarówno z działania leku, jak i fizjologicznych efektów blokady nerwów, np. w znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Inne często występujące działania to parestezje, zawroty głowy, ból głowy, bradykardia i tachykardia, ból pleców, zatrzymanie moczu oraz objawy ogólne jak podwyższona temperatura i dreszcze. Rzadziej pojawiają się reakcje alergiczne (np. wstrząs anafilaktyczny), drgawki, zaburzenia rytmu serca, omdlenia, duszność czy hipotermia. U dzieci profil działań niepożądanych jest podobny, z wyjątkiem rzadszej hipotensji (≥1/100 do <1/10) i częstszych wymiotów (>1/10). Wczesne objawy toksyczności mogą być u nich trudne do rozpoznania ze względu na ograniczoną zdolność werbalizacji.
arytmia serca, bradykardia, całkowita blokada rdzeniowa, drętwienie języka, drgawki grand mal, drżenie mięśni, duszność, dysfunkcja rdzenia kręgowego, dyskineza, dyzartria, hiperkapnia, hipoksja, hipotensja, krwiak kanału kręgowego, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość słuchowa, neuropatia, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, parestezja okołoustna, popunkcyjny ból głowy, przedawkowanie leku, reakcja anafilaktyczna, ropień zewnątrzoponowy, szum uszny, toksyczność OUN, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie widzenia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie moczu, zespół ogona końskiego, zespół tętnicy rdzeniowej przedniej, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Medoxa 2,5 mg
Przedawkowanie prednizonu, glikokortykosteroidu dostępnego w dawkach od 1 mg do 50 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, mimo że ostre zatrucia nie są szeroko udokumentowane. Objawy przedawkowania obejmują nasilone działania niepożądane typowe dla terapii prednizonem, takie jak zespół Cushinga jatrogennego, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, hiperglikemia prowadząca do stanu hiperglikemiczno-hiperosmolarnego, hipokaliemia z ryzykiem zaburzeń rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia neuropsychiatryczne (w tym ostre psychozy steroidowe), owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego oraz miopatia steroidowa i osteoporoza. Dodatkowo obserwuje się znaczną immunosupresję, zwiększającą podatność na infekcje oportunistyczne.
arytmia, glikokortkosteroid, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipernatremia, hipokaliemia, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwasica metaboliczna, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nadnerczy, objawy cushingoidalne, osteoporoza, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizon, psychoza steroidowa, równowaga kwasowo-zasadowa, stan hiperglikemiczno-hiperosmolarny, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, układ hormonalny, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga jatrogenny, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Toramat 50 mg
Bezpieczeństwo stosowania topiramatu zostało potwierdzone w szerokich badaniach klinicznych obejmujących 4111 pacjentów (3182 na topiramacie, 929 na placebo) w 20 badaniach z podwójnie ślepą próbą oraz 2847 pacjentów w 34 badaniach otwartych. Lek stosowano w terapii uzupełniającej napadów toniczno-klonicznych, częściowych, zespołu Lennoxa-Gastauta, monoterapii świeżo rozpoznanej padaczki oraz profilaktyce migreny. Najczęstsze działania niepożądane (częstość >5%) to jadłowstręt, zmniejszenie apetytu, spowolnienie czynności psychicznych, depresja, zaburzenia ekspresji werbalnej, bezsenność, ataksja, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy, zaburzenia mowy i smaku, przeczulica, letarg, zaburzenia pamięci, oczopląs, parestezje, senność, drżenia, podwójne i niewyraźne widzenie, biegunka, nudności, zmęczenie, rozdrażnienie oraz zmniejszenie masy ciała. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana.
afazja, bezsenność, bradykardia, choroba refluksowa, częściowy napad padaczkowy, depresja, drgawki, dysestezja, dysfonia, dyskinezja, dystonia, encefalopatia, eozynofilia, głuchota neurosensoryczna, hiperamonemia, hipertermia, hipokaliemia, jadłowstręt, jaskra z zamkniętym kątem, kamica moczowa, kwasica hiperchloremiczna, kwasica metaboliczna, letarg, leukopenia, małopłytkowość, monoterapia padaczki, myśli samobójcze, napad toniczno-kloniczny, napady lęku, nerkowa kwasica cewkowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwistość, oczopląs, omamy, omamy słuchowe, omamy wzrokowe, parestezje, podwójne widzenie, profilaktyka migreny, przeczulica, topiramat, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia smaku, zapalenie naczyniowe, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Lennoxa-Gestauta, zmniejszenie apetytu, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna cynkowa – Działania niepożądane
Bacytracyna cynkowa, stosowana miejscowo w preparatach złożonych takich jak Maxibiotic i Polibiotic, może wywoływać różnorodne działania niepożądane o nieznanej częstości występowania. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, wysypka, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu aplikacji. Istotnym ryzykiem jest również rozwój nadkażeń opornymi szczepami bakterii lub grzybów, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, co komplikuje terapię i może wymagać leków drugiego lub trzeciego rzutu. Ponadto, preparaty zawierające bacytracynę cynkową niosą ryzyko ototoksyczności, objawiającej się uszkodzeniem narządu słuchu i zaburzeniami równowagi, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie uszkodzonej skóry lub błon śluzowych. Rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym jest nefrotoksyczność, związana z systemową absorpcją składników preparatu, co może prowadzić do uszkodzenia nerek i poważnych zaburzeń metabolicznych.
bacytracyna cynkowa, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, Maxibiotic, miejscowa nadwrażliwość, nadkażenie oportunistyczne, nefrotoksyczność, neomycyna siarczan, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, ototoksyczność, Polibiotic, polimyksyna B siarczan, preparat złożony, produkt leczniczy, przewlekła choroba nerek, reakcja anafilaktyczna, szczep wielolekooporny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bibloc 7,5 mg
Bisoprolol, będący selektywnym beta1-adrenolitykiem, jest przeciwwskazany u pacjentów z ostrą niewydolnością serca wymagającą dożylnego leczenia inotropowego, wstrząsem kardiogennym, blokiem przedsionkowo-komorowym II° lub III° bez stymulatora, zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią oraz objawowym niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mmHg). Ponadto, ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką astmą oskrzelową i ciężką POChP. Bisoprolol nie powinien być stosowany także u chorych z ciężkimi postaciami zarostowej choroby tętnic obwodowych, zespołu Raynauda, nieleczonym guzem chromochłonnym oraz kwasicą metaboliczną. Preparat dostępny jest w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg i 7,5 mg, zawierając laktozę jednowodną w ilościach 1,2 mg lub 1,7 mg w zależności od dawki.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, bradykardia śródoperacyjna, choroba niedokrwienna serca, choroba obturacyjna dróg oddechowych, cukrzyca, dekompensacja niewydolności serca, efekt odbicia, guz chromochłonny, hipoglikemia, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, ostra niewydolność serca, pheochromocytoma, POChP, receptory β1-adrenergiczne, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs kardiogenny, zaburzenie funkcji wątroby, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Raynauda, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ibuprofen TZF 400 mg
Przedawkowanie ibuprofenu stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z toksycznością pojawiającą się już przy dawkach >80-100 mg/kg masy ciała. Dawki >200 mg/kg mogą wywołać ciężkie objawy zatrucia, w tym utratę przytomności, drgawki, bradykardię, spadek ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia metaboliczne jak kwasica metaboliczna i hipernatremia. U dzieci odnotowano ciężkie zatrucia po dawkach 2800-4000 mg (1,5-roczne dziecko) oraz 6000 mg (6-letnie dziecko), a u dorosłych dawki >20000 mg wiążą się z bardzo ciężkim zatruciem. Objawy kliniczne obejmują nudności, bóle brzucha, wymioty (mogą być krwiste), bóle głowy, szumy uszne, dezorientację, oczopląs, a w ciężkich przypadkach zaburzenia czynności nerek (krwiomocz, ostra martwica kanalików nerkowych) i wątroby oraz rzadko hipotermię i ARDS.
ARDS, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, dezorientacja, drgawki, hipernatremia, hipotermia, krwiomocz, kwasica metaboliczna, lek inotropowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, niedociśnienie tętnicze, objaw toksyczny, oczopląs, ostra martwica kanalików nerkowych, płukanie żołądka, płynoterapia dożylna, przedawkowanie leku, szum uszny, toksyczność ibuprofenu, węgiel aktywny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon substancji czynnych
Maleinian feniraminy – Przedawkowanie
Maleinian feniraminy, będący składnikiem preparatów takich jak Fervex D, Fervex Junior, Fervex o smaku malinowym oraz Fluxin, to lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji o silnym działaniu neurotoksycznym w przypadku przedawkowania. Objawy zatrucia obejmują drgawki toniczno-kloniczne, szczególnie u dzieci, zaburzenia świadomości od splątania do śpiączki, które mogą wystąpić u wszystkich grup wiekowych. Preparaty te zawierają również paracetamol i kwas askorbinowy, co powoduje złożony obraz kliniczny zatrucia, łączący neurotoksyczność feniraminy z hepatotoksycznością paracetamolu. Dawki paracetamolu przekraczające 10 g u dorosłych lub 150 mg/kg masy ciała u dzieci prowadzą do nieodwracalnej martwicy hepatocytów, niewydolności wątroby i poważnych powikłań, takich jak kwasica metaboliczna, encefalopatia i śpiączka. Kwas askorbinowy w dawkach >1 g/dobę może wywołać hemolizę u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy G6PD oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
białkomocz, choroba wątroby, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki, działanie neurotoksyczne, działanie toksyczne, encefalopatia, hemoliza, hepatotoksyczność paracetamolu, krwiomocz, kwas askorbowy, kwasica metaboliczna, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, maleinian feniraminy, martwica komórek wątrobowych, metionina, N-acetylocysteina, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, paracetamol, preparat przeciwprzeziębieniowy, śpiączka, stężenie bilirubiny, stężenie protrombiny, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Corsib 2,5 mg
Bisoprolol fumaran, składnik leku Corsib dostępnego w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich ostra dekompensacja niewydolności serca, wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia bez stymulatora, zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy, objawowa bradykardia z HR <60/min, objawowe niedociśnienie tętnicze (skurczowe ciśnienie <100 mmHg), ciężka astma oskrzelowa, ciężka choroba zarostowa tętnic obwodowych, zespół Raynauda, nieleczony guz chromochłonny oraz kwasica metaboliczna. Bisoprolol może pogłębiać niewydolność serca poprzez działanie inotropowo ujemne, nasilać zaburzenia przewodzenia serca, powodować niebezpieczne zwolnienie akcji serca, a także prowadzić do skurczu oskrzeli i pogorszenia perfuzji obwodowej. W przypadku guza chromochłonnego konieczne jest najpierw zastosowanie blokady alfa-adrenergicznej, aby uniknąć ryzyka gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, ból spoczynkowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, choroba zarostowa tętnic obwodowych, chromanie przestankowe, Corsib, cukrzyca, guz chromochłonny, hipoglikemia, kwasica metaboliczna, leki inotropowe, niedociśnienie tętnicze, niedocukrzenie, niewydolność serca, pheochromocytoma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptory alfa-adrenergiczne, receptory beta-2-adrenergiczne, receptory beta-adrenergiczne, skurcz oskrzeli, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Przedawkowanie – Metafen 200 mg + 325 mg
Przedawkowanie leku Metafen, zawierającego 200 mg ibuprofenu i 325 mg paracetamolu na tabletkę, charakteryzuje się dwufazowym obrazem klinicznym. Wczesne objawy wynikają głównie z toksyczności ibuprofenu i obejmują nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, szumy uszne oraz ból głowy, a w cięższych przypadkach zaburzenia OUN, takie jak senność, pobudzenie, dezorientacja, śpiączka i drgawki. Późniejsze objawy są związane z hepatotoksycznością paracetamolu, która może wystąpić przy dawce ≥10 g u dorosłych lub ≥5 g u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. induktory enzymów wątrobowych, nadużywanie alkoholu, niedobór glutationu). Uszkodzenie wątroby manifestuje się nieprawidłowymi wynikami badań wątrobowych, kwasicą metaboliczną, a w ciężkich przypadkach encefalopatią, krwotokami, obrzękiem mózgu oraz ostrą niewydolnością nerek z objawami takimi jak silny ból lędźwiowy, krwiomocz i białkomocz.
astma oskrzelowa, białkomocz, encefalopatia, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność paracetamolu, hiperglikemia, jadłowstręt, karbamazepina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, kwasica metaboliczna, lek indukujący enzymy wątrobowe, mukowiscydoza, N-acetylocysteina, niedobór glutationu, obrzęk mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, prymidon, przedawkowanie ibuprofenu, ryfampicyna, szum uszny, toksyczność paracetamolu, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wydłużenie czasu protrombinowego, zaburzenie rytmu serca, zakażenie HIV, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Astorid 10 mg
Podczas terapii lekiem ASTORID zawierającym 10 mg torasemidu, należy szczególnie monitorować działania niepożądane związane z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym hipowolemię, hipokaliemię oraz hiponatremię, które występują często i są zależne od dawki oraz czasu leczenia. Średni spadek stężenia potasu w surowicy po 6 tygodniach terapii dawką 10 mg wynosił 0,39 mM/L. Często obserwuje się także zaostrzenie kwasicy metabolicznej, bóle głowy, zawroty głowy, kurcze mięśni oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunki). W trakcie długotrwałej terapii konieczne jest monitorowanie parametrów morfologii krwi, enzymów wątrobowych (zwłaszcza gamma-GT), a także stężenia kwasu moczowego, glukozy i lipidów. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, mikcji oraz u osób starszych ryzyko powikłań jest zwiększone.
cholesterol, dławica piersiowa, erytrocytopenia, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, hemokoncentracja, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kserostomia, kwasica metaboliczna, leukopenia, niedokrwienie mózgu, parestezje, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rozciągnięcie pęcherza moczowego, rozrost gruczołu krokowego, splątanie, tinnitus, toksyczna rozpływna martwica naskórka, torasemid, triglicerydy, trombocytopenia, zaburzenia mikcji, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Triglicerydy, jako kluczowy składnik emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym, wymagają ścisłego monitorowania stężenia w surowicy, które nie powinno przekraczać wartości zależnych od preparatu: 4,6 mmol/l (400 mg/dl) dla większości emulsji, 3 mmol/l dla SMOFlipid i Nutriflex Lipid plus oraz 4 mmol/l dla SmofKabiven. Przekroczenie tych wartości wymaga zmniejszenia szybkości infuzji, a stężenia powyżej 11,4 mmol/l (1000 mg/dl) wskazują na konieczność przerwania podawania z uwagi na ryzyko ostrego zapalenia trzustki. Zespół przeciążenia tłuszczami, objawiający się m.in. gorączką, niedokrwistością, zaburzeniami krzepliwości i hepatomegalią, jest potencjalnym powikłaniem, które zwykle ustępuje po zaprzestaniu infuzji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, zaburzeniami czynności wątroby, niedoczynnością tarczycy, posocznicą oraz zespołem metabolicznym, gdzie konieczne jest częstsze monitorowanie parametrów metabolicznych i dostosowanie dawkowania.
cholestaza, enzym wątrobowy, hepatomegalia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipermagnezemia, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm tłuszczów, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność płuc, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie trzustki, posocznica, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stłuszczenie wątroby, trigliceryd, zaburzenie krzepliwości krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator naczyń płucnych, zespół metaboliczny, zespół ponownego odżywienia, zespół przeciążenia tłuszczami, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Injectio Glucosi 10% Baxter 100 mg/ml
Injectio Glucosi 10% Baxter to roztwór do infuzji zawierający glukozę w stężeniu 100 mg/ml (10%), dostarczający około 1680 kJ/l (400 kcal/l) energii oraz charakteryzujący się osmolarnością około 555 mOsm/l. Podanie tego preparatu jest przeciwwskazane u pacjentów z niewyrównaną cukrzycą, moczówką prostą, śpiączką hiperosmolarną, hiperglikemią, podwyższonym stężeniem mleczanów, hemodylucją, przewodnieniem zewnątrzkomórkowym, hiperwolemią, obrzękami uogólnionymi (w tym obrzękiem płuc i mózgu), marskością wątroby z wodobrzuszem, niewyrównaną niewydolnością serca oraz ciężką niewydolnością nerek ze skąpomoczem lub bezmoczem. Nadwrażliwość na glukozę lub alergia na kukurydzę stanowią bezwzględne przeciwwskazania. W przypadku stosowania roztworu jako nośnika innych leków, należy uwzględnić przeciwwskazania dotyczące każdego składnika mieszaniny.
bezmocz, bilans energetyczny, hemodylucja, hiperglikemia, hiperosmolarność osocza, hiperwolemia, hiponatremia rozcieńczeniowa, kwasica metaboliczna, marskość wątroby, moczówka prosta, nadwrażliwość na substancje, nietolerancja glukozy, niewydolność nerek, niewyrównana cukrzyca, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, obrzęk uogólniony, osmolarność, przewodnienie zewnątrzkomórkowe, retencja płynów, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, skąpomocz, śpiączka hiperosmolarna, stężenie mleczanów, stres metaboliczny, wodobrzusze, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – APAP przeziębienie MAX
Preparat APAP przeziębienie MAX zawiera paracetamol (1000 mg), kofeinę (50 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (12,2 mg), co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko interakcji i działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na możliwość przedawkowania paracetamolu, które może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, nadużywających alkohol lub niedożywionych. W trakcie terapii obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu. Konieczne jest monitorowanie enzymów wątrobowych i funkcji nerek u pacjentów z niewydolnością tych narządów. Fenylefryna wymaga ostrożności u chorych z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak choroba wieńcowa, zespół Raynauda czy nadciśnienie, a także u osób przyjmujących beta-adrenolityki ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego. Dodatkowo, stosowanie leku u pacjentów z astmą oskrzelową, niewydolnością oddechową czy zwiększonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym wymaga szczególnej uwagi.
5-oksoprolina, antagoniści receptorów beta-adrenergicznych, astma oskrzelowa, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, enzymy wątrobowe, fenylefryna, fenyloketonuria, kofeina, kwasica metaboliczna, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość na NLPZ, niedobór glutationu, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedożywienie, nietolerancja fruktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, paracetamol, posocznica, przewlekły alkoholizm, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, wskaźniki krzepnięcia krwi, zarostowa choroba naczyń, zespół Raynauda, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre uszkodzenie nerek – Leczenie
Ostre uszkodzenie nerek (AKI) charakteryzuje się nagłym spadkiem filtracji kłębuszkowej, prowadzącym do wzrostu stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy. Leczenie AKI opiera się na identyfikacji i eliminacji przyczyny, optymalizacji stanu hemodynamicznego (utrzymanie MAP >65 mmHg), korekcie zaburzeń równowagi płynowo-elektrolitowej oraz odstawieniu leków nefrotoksycznych. W przypadku przednerkowego AKI stosuje się dożylne krystaloidy (np. 0,9% NaCl, płyn Ringera) oraz wazopresory, a w zespole wątrobowo-nerkowym terlipressynę. W nerkowym AKI leczenie jest zależne od etiologii – glikokortykosteroidy w ostrym śródmiąższowym zapaleniu nerek, immunosupresja w kłębuszkowym zapaleniu nerek, a w zanerkowym szybkie usunięcie przeszkody odpływu moczu (cewnikowanie, nefrostomia). Monitorowanie obejmuje codzienną ocenę kreatyniny, mocznika, elektrolitów, diurezy i parametrów hemodynamicznych.
angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk aminoglikozydowy, białkomocz, cewnik nefrostomijny, cewnikowanie pęcherza moczowego, choroba współistniejąca, ciągła terapia nerkozastępcza, dializa otrzewnowa, diuretyk pętlowy, diureza, dysfunkcja nerek, filtracja kłębuszkowa, furosemid, glikemia, glikokortykosteroid, hemodializa przerywana, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipoperfuzja nerek, hospitalizacja, immunosupresja, inhibitor konwertazy angiotensyny, kłębuszkowe zapalenie nerek, krystaloid, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, leczenie przyczynowe, lek nefrotoksyczny, metformina, mocznica, niedrożność dróg moczowych, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre uszkodzenie nerek, plazmafereza, płyn Ringera, przewlekła choroba nerek, sepsa, średnie ciśnienie tętnicze, środek kontrastowy, stan hemodynamiczny, stent moczowodowy, terapia nerkozastępcza, wazopresor, wazopresyna, wodorowęglan sodu, zakażenie układu moczowego, zanerkowe AKI, zapalenie naczyń, zespół sercowo-nerkowy, zespół wątrobowo-nerkowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Panacit Extra 500 mg + 65 mg
Przedawkowanie Panacit Extra, zawierającego 500 mg paracetamolu i 65 mg kofeiny, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu toksyczności paracetamolu. Dawki rzędu 8-15 g paracetamolu, zależnie od masy ciała, mogą prowadzić do ciężkiej niewydolności wątroby, a także ostrej martwicy kanalików nerkowych. Toksyczność wynika z wyczerpania glutationu i kumulacji toksycznych metabolitów w wątrobie. Pacjenci przyjmujący induktory enzymów (karbamazepina, fenytoina, barbiturany, ryfampicyna) oraz osoby z historią nadużywania alkoholu są szczególnie narażeni. Przebieg kliniczny jest dwufazowy: w pierwszych 24 godzinach dominują objawy niespecyficzne (nudności, wymioty, ból brzucha), natomiast w okresie 24-72 godzin rozwijają się objawy ciężkiej niewydolności wątroby (kwasica metaboliczna, encefalopatia, wydłużenie czasu protrombinowego). Dodatkowo mogą wystąpić powikłania takie jak ostra niewydolność nerek, zapalenie trzustki i zaburzenia rytmu serca. Objawy toksyczności kofeiny (np. częstoskurcz, pobudzenie OUN) są zwykle maskowane przez dominującą toksyczność paracetamolu.
arytmia serca, ból nadbrzusza, czas protrombinowy, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diureza, encefalopatia, glutation, hemodializa, hemoperfuzja, hipoglikemia, induktory enzymów, kofeina, kwasica metaboliczna, martwica kanalików nerkowych, metionina, N-acetylocysteina, nadużywanie alkoholu, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, paracetamol, płukanie żołądka, śpiączka, stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, węgiel aktywowany, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Przedawkowanie – Etopro 50 mg
Przedawkowanie topiramatu, substancji czynnej leku Etopro, może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych i metabolicznych, w tym ciężkiej kwasicy metabolicznej, która stanowi zagrożenie życia i wymaga intensywnego leczenia. Objawy przedawkowania obejmują szerokie spektrum zaburzeń: od drgawek, senności, letargu, stuporu, ataksji, przez zaburzenia mowy (dyzartria), myślenia i nastroju (depresja, pobudzenie), aż po zaburzenia wzrokowe (diplopia, nieostre widzenie) oraz objawy ze strony układu krążenia (niedociśnienie) i przewodu pokarmowego (bóle brzucha). W większości przypadków nie dochodzi do ciężkich następstw klinicznych, jednak znane są zgony, zwykle w kontekście zatrucia wielolekowego.
ataksja, diplopia, dysfagia, dyzartria, hemodializa, homeostaza ustrojowa, kwasica metaboliczna, napad drgawkowy, neurotoksyczność, niewydolność wielonarządowa, padaczka, równowaga kwasowo-zasadowa, toksyczność, topiramat, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie świadomości, zatrucie wielolekowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Braunol 7,5%, roztwór na skórę 75 mg/ml
Produkt Braunol 7,5% zawiera powidon jodowany w stężeniu 7,5 g/100 g roztworu, co odpowiada 10% zawartości jodu. Przedawkowanie może prowadzić do ostrego zatrucia jodem z objawami obejmującymi układ pokarmowy (skurcze, wymioty, biegunka), układ krążenia (hipotensja, tendencja do zapaści), układ oddechowy (obrzęk głośni i płuc), układ moczowy (krwawienie, uszkodzenie nerek, anuria) oraz układ nerwowy (parestezje). Wczesne objawy zatrucia pojawiają się w fazie wczesnej i pośredniej, natomiast uszkodzenia nerek i anuria rozwijają się w ciągu 1-3 dni. Długotrwałe wchłanianie nadmiaru jodu może indukować nadczynność tarczycy manifestującą się częstoskurczem (>100/min), niepokojem, drżeniem kończyn i bólami głowy.
anuria, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipotensja, kwasica metaboliczna, martwica kanalikowa, nadczynność tarczycy, niewydolność krążeniowa, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, obrzęk głośni, obrzęk płucny, parestezja, plazmafereza, powidon jodowany, sinica, skurcz brzucha, tachykardia, tyreoidektomia, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Amarhyton 50 mg
Przedawkowanie flekainidu octanu, substancji czynnej leku Amarhyton (dostępnego w kapsułkach 50 mg i 100 mg o przedłużonym uwalnianiu), stanowi stan nagły z wysokim ryzykiem zgonu, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Ze względu na brak specyficznego antidotum oraz nieskuteczność dializy i hemoperfuzji w eliminacji leku, leczenie ma charakter podtrzymujący. Kluczowe jest usunięcie niewchłoniętej części leku z przewodu pokarmowego oraz stosowanie leków inotropowych dodatnich (dopamina, dobutamina, izoproterenol) w celu poprawy kurczliwości mięśnia sercowego i stabilizacji hemodynamicznej. W ciężkich przypadkach konieczne może być wspomaganie krążenia (np. kontrapulsacja wewnątrzaortalna) oraz wentylacja mechaniczna. W przypadku bloków przewodzenia wskazane jest czasowe wszczepienie przezżylnego stymulatora serca. Ze względu na długi okres półtrwania flekainidu (~20 godzin), monitorowanie i leczenie podtrzymujące powinny trwać przez kilka dni, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby.
blok przewodzenia, bradykardia, depresja ośrodka oddechowego, dobutamina, dopamina, drgawki, działanie proarytmiczne, efekt inotropowy ujemny, flekainid, hemoperfuzja, izoproterenol, kwasica metaboliczna, lek antyarytmiczny, lek inotropowy dodatni, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, okres półtrwania leku, pojemność minutowa serca, przedawkowanie leku, stężenie terapeutyczne leku, stymulator serca, tachyarytmia komorowa, wentylacja mechaniczna, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia oddychania, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Axoprofen 200 mg
Przedawkowanie ibuprofenu, substancji czynnej Axoprofen 200 mg, może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 100 mg/kg masy ciała, a u dzieci dawkach ≥400 mg/kg. Początkowe objawy obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, rzadziej biegunka i krwawienie) oraz łagodne objawy neurologiczne (oczopląs, zaburzenia widzenia, szumy uszne, ból głowy). W ciężkich zatruciach obserwuje się toksyczny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, w tym zawroty głowy (błędnikowe i ośrodkowe), senność, dezorientację, utratę świadomości, śpiączkę, drgawki oraz mioklonie u dzieci. Dodatkowo mogą wystąpić poważne zaburzenia metaboliczne i fizjologiczne, takie jak kwasica metaboliczna, hipotermia, hiperkaliemia, wydłużenie czasu protrombinowego/INR, ostra niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, niedociśnienie tętnicze, depresja oddechowa oraz sinica. U pacjentów z astmą możliwe jest zaostrzenie choroby nawet przy dawkach niższych niż standardowa dawka toksyczna.
Axoprofen, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, czynność nerek i wątroby, dawka toksyczna, depresja oddechowa, dezorientacja, diureza, dolegliwość przewodu pokarmowego, drgawki, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipotermia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwasica metaboliczna, leczenie podtrzymujące, mioklonia, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, NLPZ, nudność, objaw przedawkowania, objawy podmiotowe i przedmiotowe, oczopląs, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pobudzenie, przedawkowanie ibuprofenu, równowaga kwasowo-zasadowa, senność, sinica, śpiączka, szum uszny, toksyczny wpływ na OUN, uszkodzenie wątroby, utrata świadomości, węgiel aktywny, wydłużenie czasu protrombinowego, wymioty, zaburzenie widzenia, zaostrzenie astmy, zawrót głowy błędnikowy, zawrót głowy ośrodkowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vizidor
Produkt leczniczy Vizidor zawiera 20 mg/ml dorzolamidu w postaci chlorowodorku i jest stosowany miejscowo w leczeniu jaskry. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, gdyż brak jest odpowiednich badań w tej grupie. Leczenie ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania wymaga dodatkowych metod terapeutycznych, ponieważ skuteczność dorzolamidu w tej postaci nie została potwierdzona klinicznie. Dorzolamid, mimo miejscowego podania, wchłania się do krążenia ogólnoustrojowego, co może prowadzić do działań niepożądanych charakterystycznych dla sulfonamidów, w tym ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczna naskórka. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, hipotonia wewnątrzgałkowa, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kamica moczowa, kamica nerkowa, krążenie ogólnoustrojowe, kwasica metaboliczna, martwica toksyczna naskórka, niedojrzałość kanalików nerkowych, odwarstwienie naczyniówki, reakcja nadwrażliwości, sulfonamid, uszkodzenie rogówki, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nutryelt –
Przedawkowanie koncentratu Nutryelt, zawierającego mikroelementy takie jak cynk (10 000 μg/ampułkę), żelazo (1000 μg/ampułkę), fluor (950 μg/ampułkę), miedź (300 μg/ampułkę) i inne, stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające natychmiastowego przerwania podawania preparatu oraz wykonania szczegółowych badań laboratoryjnych. Diagnostyka powinna obejmować oznaczenie stężeń wszystkich dziewięciu mikroelementów w surowicy krwi, uwzględniając indywidualne zapotrzebowanie pacjenta i jego stan kliniczny. Przedawkowanie może manifestować się różnorodnymi objawami toksyczności, m.in. nudnościami, wymiotami, zaburzeniami neurologicznymi, uszkodzeniem wątroby i nerek, hemolizą czy zaburzeniami hematologicznymi, które są zależne od rodzaju i dawki przekroczonego pierwiastka.
badanie laboratoryjne, chelator, dna moczanowa, drgawki, drżenie, dystonia, hemodializa, hemoliza, hipokalcemia, hipotensja, interpretacja wyników, intoksykacja, koagulopatia, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, leczenie objawowe, leukopenia, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, objawy kliniczne, objawy neurologiczne, obrzęk ślinianek, parkinsonizm, śpiączka, stężenie pierwiastków śladowych, toksyczność mikroelementów, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby i nerek, wstrząs, wysypka skórna, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia wielonarządowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie śluzówek, zapotrzebowanie na mikroelementy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Toptelmi
Produkt leczniczy Toptelmi (telmisartan) w dawkach 40 mg i 80 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wpływ na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) oraz farmakokinetykę telmisartanu, który jest wydalany głównie z żółcią. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentów z zastojem żółci, zaburzeniami odpływu żółci lub ciężką niewydolnością wątroby. U chorych z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest regularna kontrola stężenia potasu i kreatyniny, a u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki istnieje ryzyko ciężkiego niedociśnienia i niewydolności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, zaburzeniami nerek, w podeszłym wieku (>70 lat) oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ RAA lub suplementów potasu.
antagonista receptora angiotensyny II, brak laktazy, hiperazotemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, kwasica metaboliczna, lek moczopędny, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedobór sodu, niedobór wodno-elektrolitowy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pierwotny aldosteronizm, podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, rabdomioliza, skąpomocz, udar mózgu, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie alkoholowe – Etiologia i przyczyny
Zatrucie alkoholowe to stan krytyczny, wynikający z toksycznego stężenia alkoholu we krwi (BAC), które prowadzi do depresji ośrodkowego układu nerwowego i zaburzeń funkcji życiowych, takich jak oddychanie, rytm serca i termoregulacja. Wątroba metabolizuje około 8 g czystego etanolu na godzinę (0,34 uncji), a szybkie spożycie alkoholu, picie na pusty żołądek, binge drinking (≥4 drinki u kobiet, ≥5 u mężczyzn w 2 godziny) oraz interakcje z lekami zwiększają ryzyko zatrucia. Objawy nasilają się wraz ze wzrostem BAC: 0,08% – upośledzenie koordynacji, 0,25% – poważne zaburzenia funkcji umysłowych i fizycznych, 0,40% i wyżej – ryzyko śpiączki i śmierci. Różne alkohole (etanol, metanol, glikol etylenowy, izopropanol) mają odmienne mechanizmy toksyczności i metabolizmu, co wpływa na przebieg kliniczny zatrucia.
acetaldehyd, alkoholizm, arytmia, binge drinking, depresja oddechowa, etanol, formaldehyd, glikol etylenowy, hipoglikemia, hipotermia, izopropanol, kwas glikolowy, kwas mrówkowy, kwas octowy, kwas szczawiowy, kwasica metaboliczna, marskość wątroby, martwica kanalików nerkowych, metabolizm alkoholu, metanol, niedotlenienie, niewydolność nerek, odwodnienie, stężenie alkoholu we krwi, toksyczność alkoholu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia związane z używaniem alkoholu, zatrucie alkoholowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metcrean 850 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna leku Metcrean, jest szeroko stosowana w terapii cukrzycy typu 2, jednak jej podanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na metforminę lub substancje pomocnicze, ostrą kwasicę metaboliczną (w tym kwasicę mleczanową i ketonową), stan przedśpiączkowy cukrzycowy oraz ciężką niewydolność nerek z GFR poniżej 30 ml/min, co wiąże się z ryzykiem kumulacji leku i rozwojem kwasicy mleczanowej. Dodatkowo, przeciwwskazania stanowią ostre stany prowadzące do zaburzeń czynności nerek, takie jak odwodnienie, ciężkie zakażenia i wstrząs, które mogą pogorszyć filtrację kłębuszkową i perfuzję nerkową.
alkoholizm, centralizacja krążenia, ciężkie zakażenie, cukrzyca typu 2, filtracja kłębuszkowa, hipoksja tkankowa, kumulacja leku, kwasica ketonowa cukrzycowa, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm mleczanów, metformina chlorowodorek, nadwrażliwość na metforminę, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie, ostry stan chorobowy, perfuzja nerkowa, perfuzja tkankowa, reakcja anafilaktyczna, saturacja krwi tlenem, stan przedśpiączkowy cukrzycowy, substancja czynna, uszkodzenie wątroby, wstrząs, zaburzenie czynności hepatocytów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hemodynamiczne, zatrucie alkoholem, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Gripex Control Duo 500 mg + 65 mg
Preparat Gripex Control Duo zawiera paracetamol (500 mg) oraz kofeinę (65 mg), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Paracetamol może nasilać działanie hipoglikemizujące doustnych leków przeciwcukrzycowych (umiarkowany poziom istotności) oraz zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym, regularnym stosowaniu z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, kumaryny) – interakcja o wysokim ryzyku. Ponadto, współstosowanie z induktorami enzymów wątrobowych (ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe, barbiturany) zwiększa ryzyko hepatotoksyczności (wysoki poziom istotności). Metoklopramid przyspiesza wchłanianie paracetamolu, natomiast cholinolityki i cholestyramina opóźniają lub zmniejszają jego wchłanianie. Probenecyd wydłuża okres półtrwania paracetamolu, co może prowadzić do kumulacji i wzrostu działań niepożądanych. Współstosowanie z NLPZ zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, a salicylamid wydłuża eliminację paracetamolu, co może nasilać hepatotoksyczność. Szczególną uwagę wymaga interakcja z flukloksacyliną, która może indukować kwasicę metaboliczną z dużą luką anionową (wysoki poziom istotności).
barbituran, benzodiazepina, chinolon, cholestyramina, cholinolityk, choroba alkoholowa, cymetydyna, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, działanie nasenne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwdrgawkowe, efekt synergistyczny, fenylopropanoloamina, fenytoina, flukloksacylina, hepatotoksyczność, induktor enzymu wątrobowego, intoksykacja alkoholowa, klirens nerkowy, klozapina, kofeina, kumaryna, kwasica metaboliczna, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna, luka anionowa, mechanizm farmakodynamiczny, mechanizm farmakokinetyczny, metoklopramid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nikotyna, okres półtrwania, paracetamol, probenecyd, ryfampicyna, salicylamid, stężenie litu, tachykardia, teofilina, uszkodzenie wątroby, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zespół odstawienia alkoholu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Entecavir Aurovitas
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie konieczna jest modyfikacja dawkowania oparta na ograniczonych danych klinicznych. Zaostrzenia choroby, manifestujące się wzrostem aktywności AlAT, mogą wystąpić zwykle po 4-5 tygodniach terapii, zwłaszcza u pacjentów z marskością lub niewyrównaną czynnością wątroby, u których ryzyko dekompensacji jest podwyższone. Po zakończeniu leczenia obserwuje się ryzyko zaostrzeń, szczególnie u pacjentów HBeAg-ujemnych, z medianą wystąpienia zaostrzenia po 23-24 tygodniach, co wymaga monitorowania przez co najmniej 6 miesięcy. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby (CTP C) istnieje zwiększone ryzyko ciężkich zdarzeń niepożądanych, w tym kwasicy mleczanowej i zespołu wątrobowo-nerkowego, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej i laboratoryjnej.
aktywność AlAT, analog nukleozydu, dekompensacja wątroby, hepatomegalia, koinfekcja HIV i HBV, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, marskość wątroby, miano DNA HBV, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana czynność wątroby, oporność krzyżowa, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, przełom wirusologiczny, stłuszczenie wątroby, terapia przeciwretrowirusowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu D, wyrównana czynność wątroby, zaburzenie czynności nerek, zapalenie trzustki, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rozalin 20 mg/ml
Lek Rozalin zawierający dorzolamid (20 mg/ml) w postaci kropli do oczu wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwowane objawy to pieczenie i kłucie oczu (bardzo często), powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek i powiek, swędzenie oraz zaburzenia widzenia (często). Wśród działań ogólnoustrojowych dominują bóle głowy (często), mdłości i gorzki posmak w ustach (często), a także astenia i zmęczenie (często). Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (niezbyt często), przemijająca krótkowzroczność, obrzęk rogówkowy, odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych (rzadko) oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli (rzadko). W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kwasicy metabolicznej u bardzo młodych pacjentów z niedojrzałością lub zaburzeniami funkcji nerek, co zostało zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu.
astenia, ból głowy, chlorowodorek dorzolamidu, ciało rzęskowe, częstoskurcz, duszność, gorzki posmak, kamica moczowa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, krótkowzroczność przemijająca, krwawienie z nosa, kwasica metaboliczna, lek beta-adrenolityczny, mdłość, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, podrażnienie gardła, pokrzywka, polekowe zapalenie spojówek, powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, toksyczna epidermoliza naskórka, zabieg filtracyjny, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Qsiva 3,75 mg + 23 mg
Bezpieczeństwo stosowania produktu leczniczego Qsiva oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących 3879 pacjentów (2318 leczonych Qsiva, 1561 placebo) w rocznym programie oraz dodatkowo kohortę 2-letnią (675 osób, w tym 448 leczonych Qsiva). Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były suchość w jamie ustnej (15%), parestezje (15%) oraz zaparcia (10%). Parestezje występowały zależnie od dawki: 3,3% przy dawce 3,75+23 mg, 11,8% przy 7,5+46 mg i 17,3% przy 15+92 mg, w porównaniu do 1,2% w grupie placebo, zwykle o łagodnym nasileniu i ustępujące samoistnie w ciągu około 3 miesięcy. Zaburzenia psychiczne, w tym bezsenność, depresja i lęk, występowały u 14,5-20,6% pacjentów leczonych Qsiva (w porównaniu do 10,3% placebo), głównie o łagodnym do umiarkowanego nasileniu. Zgłaszano również zwiększoną częstość zaburzeń funkcji poznawczych (2,1-7,6% vs. 1,5% placebo) oraz zdarzeń sercowych związanych z zaburzeniami rytmu (1,3-4,7% vs. 1,8% placebo), wszystkie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu.
bezsenność, częstomocz, drgawka, dysfagia, formikacja, hipoglikemia, hipokaliemia, jadłowstręt, jaskra, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kandydoza, kołatanie serca, kwasica metaboliczna, lęk, łysienie, migotanie przedsionków, migrena, mrowienie w kończynach, mydriaza, myśl samobójcza, neuralgia, niedoczulica, niedokrwistość, niepamięć, niewydolność serca, nokturia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność oddechowa, ostre uszkodzenie nerek, parestezja, Qsiva, refluks żołądkowo-przełykowy, stan splątania, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie pamięci, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie uwagi, zaburzenie wzwodu, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie zatok przynosowych, zaparcie, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niespokojnych nóg, zwiększenie stężenia kreatyniny, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apra
Podczas terapii arypiprazolem (Apra) poprawa kliniczna może pojawić się po kilku dniach do kilku tygodni, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem działań niepożądanych oraz skuteczności leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, naczyniami mózgowymi, stanami predysponującymi do niedociśnienia, nadciśnieniem tętniczym oraz ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Arypiprazol może powodować wydłużenie odstępu QT, dyskinezy, akatyzję, parkinsonizm oraz złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), którego objawy obejmują gorączkę, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność układu autonomicznego. W badaniach klinicznych odnotowano także rzadkie napady drgawek, dlatego lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z predyspozycjami do drgawek. U osób w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera leczenie arypiprazolem wiązało się ze zwiększonym ryzykiem zgonu (3,5% vs 1,7% w grupie placebo) oraz incydentami krążenia mózgowego (1,3% vs 0,6%).
akatyzja, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna, choroba sercowo-naczyniowa, dysfagia, dyskineza, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, kwasica metaboliczna, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, parkinsonizm, patologiczny hazard, przejściowy napad niedokrwienny, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, schizofrenia, senność, spowolnienie motoryki przełyku, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie kontroli impulsów, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół ADHD, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, zwiększony popęd, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripiprazole Sandoz
Aripiprazol wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym zachowań samobójczych, szczególnie u pacjentów z chorobami psychicznymi i zaburzeniami nastroju. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem tętniczym, ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) oraz wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym. W trakcie terapii obserwowano rzadkie przypadki zespołu złośliwego neuroleptycznego (NMS), napadów drgawek, dyskinez oraz zaburzeń pozapiramidowych, takich jak akatyzja i parkinsonizm, co wymaga odpowiedniej interwencji, w tym zmniejszenia dawki lub odstawienia leku. U osób starszych z psychozą związaną z chorobą Alzheimera odnotowano zwiększone ryzyko zgonu (3,5% vs 1,7% placebo) oraz powikłań naczyniowych mózgu (1,3% vs 0,6% placebo). Aripiprazol nie jest wskazany w leczeniu psychozy związanej z otępieniem.
ADHD, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, fenyloketonuria, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kinaza kreatynowa, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, ostra niewydolność nerek, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, psychoza związana z otępieniem, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, trudność w połykaniu, udar, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Śpiączka cukrzycowa – Patofizjologia i mechanizm
Śpiączka cukrzycowa jest stanem zagrożenia życia, wynikającym z ciężkich zaburzeń metabolicznych w przebiegu cukrzycy, obejmującym kwasicę ketonową (DKA), hiperosmolarny stan hiperglikemiczny (HHS) oraz ciężką hipoglikemię. Patogeneza opiera się na niedoborze insuliny i wzroście hormonów przeciwregulacyjnych, co prowadzi do hiperglikemii, ketogenezy i zaburzeń elektrolitowych, w tym utraty potasu. W DKA obserwuje się stężenia glukozy powyżej 180 mg/dl, ketonurię i kwasicę metaboliczną z obniżonym pH i poziomem wodorowęglanów. HHS charakteryzuje się ekstremalną hiperglikemią (często >1800 mg/dl), ciężkim odwodnieniem i hiperosmolalnością, ale bez istotnej kwasicy ketonowej. Hipoglikemia, z poziomem glukozy <3,5 mmol/l, jest najczęstszą przyczyną śpiączki u pacjentów z cukrzycą typu 1. Dodatkowo, euglicemiczna kwasica ketonowa (EDKA) z normoglikemią <200 mg/dl stanowi wyzwanie diagnostyczne. Śpiączka cukrzycowa wiąże się z ryzykiem encefalopatii metabolicznej i obrzęku mózgu, szczególnie przy szybkim obniżaniu glikemii.
białko C-reaktywne, ciała ketonowe, cytokiny prozapalne, diureza osmotyczna, encefalopatia metaboliczna, glukoneogeneza, hiperosmolarność, hiperosmolarny stan hiperglikemiczny, hormony przeciwregulacyjne, inhibitory SGLT2, ketogeneza, ketonuria, kwasica ketonowa cukrzycowa, kwasica metaboliczna, lipoliza, luka anionowa, obrzęk cytotoksyczny, obrzęk mózgu, reaktywne formy tlenu, śpiączka cukrzycowa, TNF-alfa, wolne kwasy tłuszczowe, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aurex 40 40 mg
Przedawkowanie cytalopramu stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej hospitalizacji i monitorowania funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Objawy kliniczne obejmują drgawki, senność, śpiączkę, drżenie, zawroty głowy oraz osłupienie, a także tachykardię, bradykardię, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, blok lewej odnogi pęczka przedsionkowo-komorowego, szeroki zespół QRS oraz komorowe i przedsionkowe arytmie. Wczesne objawy autonomiczne to nudności, wymioty, rozszerzenie źrenic, pocenie się, sinica i hiperwentylacja. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest rabdomioliza prowadząca do ostrej niewydolności nerek. Nie istnieje specyficzne antidotum, dlatego leczenie opiera się na podtrzymujących i objawowych procedurach, takich jak podanie węgla aktywowanego, osmotycznych leków przeczyszczających, rozważenie płukania żołądka oraz zabezpieczenie dróg oddechowych w przypadku zaburzeń świadomości.
badanie elektrokardiograficzne, blok lewej odnogi pęczka przedsionkowo-komorowego, blokada wewnątrzkomorowa, bradyarytmia, bradykardia, cytalopram, dysautonomia, efekt antycholinergiczny, hipertermia, hiperwentylacja, kwasica metaboliczna, lek przeczyszczający osmotyczny, mioglobina, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, odstęp QT, rabdomioliza, repolaryzacja komór serca, rozszerzenie źrenic, sinica, sztywność mięśniowa, tachykardia, torsade de pointes, węgiel aktywowany, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie czynności serca, zespół QRS, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Berotec N 100 100 mcg/dawkę inh.
Przedawkowanie fenoterolu bromowodorku, substancji czynnej Berotec N 100 (aerozol inhalacyjny zawierający 100 µg fenoterolu w dawce), prowadzi do nadmiernej stymulacji receptorów beta-adrenergicznych, co manifestuje się tachykardią (>100 uderzeń/min), kołataniem serca, drżeniem mięśni, nadciśnieniem lub niedociśnieniem tętniczym, wzrostem amplitudy fali tętna, bólami dławicowymi, zaburzeniami rytmu serca, zaczerwienieniem twarzy, a także poważnymi zaburzeniami biochemicznymi, takimi jak kwasica metaboliczna i hipokaliemia. Mechanizmy tych objawów obejmują pobudzenie receptorów beta1 w mięśniu sercowym oraz beta2 w mięśniach szkieletowych i naczyniach, co prowadzi do zmian hemodynamicznych i metabolicznych, w tym zaburzeń równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.
aerozol inhalacyjny, arytmia, astma oskrzelowa, beta-bloker, ból dławicowy, choroba obturacyjna dróg oddechowych, drżenie mięśni, ekstrasystolia, fenoterol bromowodorek, hipokaliemia, kołatanie serca, kwasica metaboliczna, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, receptor beta-adrenergiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, skurcz oskrzeli, tachykardia, układ współczulny, wazodylatacja obwodowa, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaczerwienienie twarzy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atenolol Sanofi 25 25 mg
Atenolol, jako selektywny beta-adrenolityk, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atenolol lub substancje pomocnicze, a także w stanach takich jak wstrząs kardiogenny, niewyrównana niewydolność serca, zespół chorego węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, bradykardia poniżej 45 uderzeń/min, niedociśnienie tętnicze oraz ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego. Ponadto, atenolol jest przeciwwskazany u pacjentów z nieleczonym guzem chromochłonnym nadnerczy oraz kwasicą metaboliczną, ze względu na ryzyko nasilenia nadciśnienia i maskowania objawów hipoglikemii. Preparaty dostępne są w dawkach 25 mg i 50 mg, co wymaga precyzyjnej kwalifikacji pacjenta do leczenia.
Istotne są również przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych – szczególnie niezalecane jest jednoczesne dożylne podawanie atenololu z antagonistami wapnia typu werapamil, diltiazem lub innymi lekami przeciwarytmicznymi, ze względu na ryzyko ciężkiej bradykardii, hipotensji, niewydolności serca oraz zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego. W praktyce klinicznej konieczne jest dokładne rozpoznanie stanu klinicznego pacjenta oraz uwzględnienie pełnego profilu farmakologicznego, aby uniknąć poważnych powikłań i zapewnić bezpieczeństwo terapii atenololem. Lekarz powinien szczególnie zwracać uwagę na przeciwwskazania i potencjalne interakcje przed zleceniem preparatów Atenolol Sanofi 25 mg lub 50 mg.
antagonista wapnia, atenolol, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, diltiazem, guz chromochłonny nadnerczy, hipoglikemia, kwasica metaboliczna, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana niewydolność serca, receptor alfa-adrenergiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, werapamil, wstrząs kardiogenny, zaburzenia krążenia tętniczego obwodowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fraxiparine
Nadroparyna wapniowa (Fraxiparine) jest wskazana do podawania wyłącznie podskórnego, z wykluczeniem podania domięśniowego. Kluczowym zagrożeniem podczas terapii jest małopłytkowość indukowana heparyną, wymagająca regularnego monitorowania liczby płytek krwi. Diagnostyka powinna być rozważona przy spadku płytek o 30-50% wartości wyjściowej, narastającej zakrzepicy mimo leczenia, DIC lub pojawieniu się zakrzepicy w trakcie terapii. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać leczenie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wcześniejszą małopłytkowością po heparynie, monitorując płytki co najmniej raz dziennie. W razie nawrotu małopłytkowości wskazane jest przerwanie terapii i rozważenie alternatywnych leków przeciwzakrzepowych. Diagnostyka in vitro ma ograniczoną wartość w potwierdzaniu małopłytkowości heparynowej.
choroba wrzodowa, dławica piersiowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kora nadnerczy, krwiak nadtwardówkowy, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, lek przeciwpłytkowy, liczba płytek krwi, małopłytkowość, małopłytkowość wywołana heparyną, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, nadroparyna wapniowa, nakłucie lędźwiowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenia naczyniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Diabufor XR 500 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku, substancji czynnej Diabufor XR (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), nie wywołuje hipoglikemii nawet przy dawkach sięgających 85 g, jednak stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się zwiększonym stężeniem mleczanów we krwi, obniżeniem pH, a także objawami takimi jak nudności, wymioty, bóle brzucha, hiperwentylacja, duszność, senność, splątanie, śpiączka, hipotermia i hipotensja. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się kwasicę metaboliczną, zwiększoną lukę anionową oraz podwyższone stężenie mleczanów, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
ból brzucha, Diabufor XR, duszność, funkcja nerek i wątroby, gazometria, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipotensja, hipotermia, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, lek przeciwcukrzycowy, luka anionowa, metformina chlorowodorek, nudności i wymioty, powikłanie wielonarządowe, śpiączka, stężenie elektrolitów, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia oddechowe, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas linolowy – Działania niepożądane
Kwas linolowy (omega-6), obecny w emulsjach tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym (np. Lipidem, Lipofundin MCT/LCT 10% i 20%), jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza przy nieprawidłowym stosowaniu lub u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu lipidów. Najpoważniejszym powikłaniem jest zespół przeciążenia tłuszczem, charakteryzujący się hiperlipidemią, gorączką, naciekami tłuszczowymi, powiększeniem wątroby i śledziony, niedokrwistością, leukopenią, małopłytkowością, zaburzeniami krzepnięcia, hemolizą, nieprawidłowymi testami czynności wątroby oraz śpiączką. Objawy te są zwykle odwracalne po przerwaniu infuzji. Ponadto, podaż kwasu linolowego może powodować hiperlipidemię, kwasicę metaboliczną, hiperglikemię, reakcje alergiczne (w tym anafilaksję), zaburzenia neurologiczne (ból głowy, senność), naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie), oddechowe (duszność, sinicę) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, utrata apetytu). Wartości stężenia triglicerydów powyżej 11,4 mmol/l (1000 mg/dl) wymagają natychmiastowego przerwania infuzji, a przy stężeniu powyżej 4,6 mmol/l (400 mg/dl) infuzję należy kontynuować z obniżoną szybkością i ścisłym monitorowaniem.
anoreksja, ból głowy, cholestaza, dreszcze, duszność, emulsja tłuszczowa, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwas linolowy, kwas omega-6, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, naciek tłuszczowy, nadciśnienie, nadkrzepliwość, niedociśnienie, niedokrwistość, nudność, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, rumień, sinica, śpiączka, splenomegalia, stężenie triglicerydów, trigliceryd, uderzenie gorąca, wymioty, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaczerwienienie twarzy, zawrót głowy, zespół przeciążenia tłuszczem, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Acesan 75 mg
Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) może występować w formie przewlekłej (salicylizm) lub ostrej, z dawką przekraczającą 100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni w zatruciu przewlekłym. Objawy przewlekłego zatrucia obejmują zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniach ASA 150–300 µg/ml), głuchotę, nudności, wymioty, ból głowy i dezorientację. Ciężkie zatrucie charakteryzuje się zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, z kwasicą metaboliczną dominującą u dzieci. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z ciężkością zatrucia ze względu na opóźnione wchłanianie i formę leku. W ciężkich przypadkach obserwuje się alkalozę oddechową z wyrównawczą kwasicą metaboliczną, hipokaliemię, hipernatremię, zaburzenia krzepnięcia oraz encefalopatię toksyczną.
agregacja płytek krwi, alkaloza oddechowa, czas protrombinowy, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, dysfagia, encefalopatia toksyczna, forsowana diureza alkaliczna, hemodializa, hiperglikemia, hipernatremia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoprotrombinemia, ketoza, koagulopatia, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, napad drgawkowy, obrzęk płuc, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylizm, szumy uszne, węgiel aktywowany, zaburzenia metabolizmu glukozy, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zatrucie salicylanami