Przedawkowanie
Pentasa 4 g

Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej leku Pentasa 4 g granulat o przedłużonym uwalnianiu, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, choć toksyczność ostra jest stosunkowo niska, co potwierdzają badania na zwierzętach (dawki doustne do 5 g/kg u świń oraz dożylne do 920 mg/kg u szczurów bez efektu śmiertelnego). Doświadczenie kliniczne jest ograniczone, jednak obserwacje wskazują na brak bezpośredniego toksycznego wpływu na nerki i wątrobę. Przedawkowanie może wywoływać objawy charakterystyczne dla zatrucia salicylanami, takie jak zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo kwasica oddechowa, następnie zasadowica oddechowa z wtórną kwasicą metaboliczną), hiperwentylacja, obrzęk płuc, wymioty, odwodnienie oraz hipoglikemia. Warto podkreślić, że w literaturze opisano przypadki przyjmowania dawki 8 g/dobę przez miesiąc bez działań niepożądanych, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego.

Przedawkowanie leku Pentasa (mesalazyna)

Przedawkowanie mesalazyny (substancji czynnej leku Pentasa) stanowi istotne zagrożenie zdrowotne, które wymaga szczegółowej wiedzy dotyczącej potencjalnych objawów oraz właściwego postępowania terapeutycznego. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje dotyczące przedawkowania leku Pentasa 4 g granulat o przedłużonym uwalnianiu, oparte na danych klinicznych oraz badaniach toksykologicznych.1

Toksyczność w badaniach przedklinicznych

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą mesalazyny. W badaniach toksykologicznych stwierdzono, że jednorazowe doustne dawki mesalazyny do 5 g/kg masy ciała podawane świniom nie wykazywały działania śmiertelnego. Podobnie, jednorazowe dawki dożylne wynoszące 920 mg/kg masy ciała podawane szczurom również nie prowadziły do zgonu zwierząt doświadczalnych.2

Doświadczenia kliniczne z przedawkowaniem

Doświadczenie kliniczne dotyczące przedawkowania preparatu Pentasa jest ograniczone. Dotychczasowe obserwacje nie wskazują na bezpośrednie toksyczne działanie mesalazyny na nerki lub wątrobę podczas przedawkowania. Należy jednak pamiętać, że Pentasa należy do grupy aminosalicylanów, co implikuje możliwość wystąpienia objawów charakterystycznych dla zatrucia salicylanami.3

W literaturze odnotowano przypadki pacjentów, którzy przyjmowali dawki 8 g mesalazyny na dobę przez okres jednego miesiąca bez manifestacji jakichkolwiek działań niepożądanych, co sugeruje stosunkowo duży margines bezpieczeństwa terapeutycznego.4

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie mesalazyny może powodować objawy typowe dla toksycznego działania salicylanów, które szczegółowo opisane są w literaturze medycznej. Klinicznie istotne jest monitorowanie następujących objawów:5

Objaw przedawkowania Opis Uwagi kliniczne
Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Początkowo kwasica oddechowa, następnie zasadowica oddechowa z wtórną kwasicą metaboliczną Konieczne monitorowanie gazometrii i elektrolitów
Hiperwentylacja Przyspieszony, głęboki oddech będący kompensacyjną odpowiedzią na kwasicę Może prowadzić do zasadowicy oddechowej
Obrzęk płuc Nagromadzenie płynu w pęcherzykach płucnych, duszność, sinica Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
Wymioty Podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, nudności Pogłębia zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie
Odwodnienie Utrata płynów prowadząca do hipowolemii Wymaga dożylnego uzupełniania płynów
Hipoglikemia Obniżony poziom glukozy we krwi Konieczne monitorowanie poziomu glikemii

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Nie istnieje specyficzna odtrutka w przypadku przedawkowania mesalazyny. Leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący funkcje życiowe. W przypadku podejrzenia przedawkowania Pentasy zaleca się następujące postępowanie:6

  • Hospitalizacja – pacjent powinien być leczony w warunkach szpitalnych, co umożliwia stałe monitorowanie parametrów życiowych
  • Monitorowanie czynności nerek – regularne oznaczanie parametrów nerkowych w celu wczesnego wykrycia potencjalnego uszkodzenia
  • Równowaga wodno-elektrolitowa – uzupełnianie płynów oraz elektrolitów drogą dożylną
  • Kontrola glikemii – monitorowanie i korekcja poziomu glukozy we krwi
  • Kontrola gazometrii – regularne badanie parametrów równowagi kwasowo-zasadowej
  • Leczenie objawowe – w zależności od dominującej symptomatologii

Szczególnie istotne jest ścisłe monitorowanie czynności nerek, ponieważ mimo braku bezpośrednich dowodów na nefrotoksyczność w przypadku przedawkowania Pentasy, potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek wymaga wzmożonej czujności klinicznej.7

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl