Przedawkowanie
Acesan 75 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) może występować w formie przewlekłej (salicylizm) lub ostrej, z dawką przekraczającą 100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni w zatruciu przewlekłym. Objawy przewlekłego zatrucia obejmują zawroty głowy, szumy uszne (przy stężeniach ASA 150–300 µg/ml), głuchotę, nudności, wymioty, ból głowy i dezorientację. Ciężkie zatrucie charakteryzuje się zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, z kwasicą metaboliczną dominującą u dzieci. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z ciężkością zatrucia ze względu na opóźnione wchłanianie i formę leku. W ciężkich przypadkach obserwuje się alkalozę oddechową z wyrównawczą kwasicą metaboliczną, hipokaliemię, hipernatremię, zaburzenia krzepnięcia oraz encefalopatię toksyczną.

Przedawkowanie leku Acesan 75 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) może wystąpić w dwóch głównych postaciach: jako zatrucie przewlekłe spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub jako zatrucie ostre wynikające z jednorazowego przyjęcia dużej ilości leku. Zatrucie salicylanami definiuje się jako przyjęcie dawki przekraczającej 100 mg/kg masy ciała na dobę przez okres dłuższy niż 2 dni. Przypadki ostrego przedawkowania mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia, szczególnie niebezpieczne są przypadkowe zatrucia u dzieci.100 mg/kg mc./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu produktu leczniczego przez dzieci.”>1

Zatrucie przewlekłe (salicylizm)

Przewlekłe zatrucie kwasem acetylosalicylowym, określane również jako salicylizm, charakteryzuje się niespecyficznymi objawami, które mogą być łatwe do przeoczenia lub zbagatelizowania. Stan ten występuje zwykle po wielokrotnym przyjęciu zbyt dużych dawek leku. Objawy zatrucia przewlekłego obejmują:2

  • Zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego)
  • Szumy uszne – mogą pojawić się przy stężeniu kwasu acetylosalicylowego we krwi od 150 do 300 mikrogramów/ml
  • Głuchota
  • Nadmierne pocenie się
  • Nudności i wymioty
  • Ból głowy
  • Dezorientacja

Wymienione objawy mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki przyjmowanego leku. Warto zaznaczyć, że szumy uszne stanowią wczesny objaw toksyczności i pojawiają się przy stężeniach kwasu acetylosalicylowego we krwi wynoszących od 150 do 300 mikrogramów/ml. Poważniejsze działania niepożądane występują przy stężeniach przekraczających 300 mikrogramów/ml.3

Zatrucie ostre

Ciężkie zatrucie kwasem acetylosalicylowym charakteryzuje się znacznymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, a objawy mogą różnić się w zależności od wieku pacjenta i stopnia ciężkości zatrucia. U dzieci najczęściej objawia się kwasicą metaboliczną. Samo stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi nie zawsze pozwala precyzyjnie oszacować stopień zatrucia, ponieważ wchłanianie substancji czynnej może być zmniejszone z powodu opóźnionego opróżniania żołądka, tworzenia się złogów w żołądku lub przyjęcia leku w postaci tabletek powlekanych.4

Leczenie przedawkowania

Strategia leczenia ciężkiego zatrucia kwasem acetylosalicylowym zależy od przyjętej dawki, stadium zatrucia oraz objawów klinicznych. Należy zastosować standardowe procedury postępowania w przypadku zatrucia. Podstawowe działania obejmują zwiększenie wydalania substancji czynnej, a także przywrócenie równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej.5

W przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego pacjenta należy natychmiast przewieźć do szpitala. Postępowanie medyczne uzależnione jest od wielkości przyjętej dawki, stadium zatrucia i objawów klinicznych. Należy zastosować środki zmniejszające wchłanianie substancji czynnej: płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego oraz kontrolować równowagę kwasowo-zasadową. Konieczna jest kontrola następujących parametrów krwi: pH, pCO₂, stężenia wodorowęglanów i stężenia potasu.6

Przy zachowanej prawidłowej czynności nerek można zastosować diurezę alkaliczną aż do uzyskania pH moczu w zakresie 7,5–8. W przypadku stężenia salicylanów w osoczu przekraczającego 500 mg/l (3,6 mmol/l) u dorosłych lub 300 mg/l (2,2 mmol/l) u dzieci należy rozważyć zastosowanie forsowanej diurezy alkalicznej. W terapii stosuje się wlewy dożylne zawierające NaHCO₃, KCl oraz leki moczopędne.7

W ciężkich przypadkach zatrucia można zastosować hemodializę lub dializę otrzewnową. Konieczne jest również uzupełnianie płynów oraz prowadzenie ogólnego postępowania objawowego.8

Objawy przedawkowania leku Acesan

Stopień zatrucia Objawy kliniczne Wyniki badań i zmiany parametrów Postępowanie
Lekkie do umiarkowanego
  • Przyspieszony oddech, hiperwentylacja
  • Obfite pocenie się
  • Nudności, wymioty
  • Alkaloza oddechowa
  • Alkalemia, alkaluria
  • Płukanie żołądka
  • Wielokrotne podanie węgla aktywowanego
  • Forsowana diureza alkaliczna
  • Podawanie płynów i kontrola stężenia elektrolitów
Umiarkowane do ciężkiego
  • Bardzo wysoka gorączka
  • Zaburzenia układu oddechowego: od hiperwentylacji, obrzęku płuc niesercowego pochodzenia do zatrzymania oddechu i asfiksji
  • Zaburzenia serca i naczyń krwionośnych: od arytmii, niskiego ciśnienia krwi do zatrzymania pracy serca
  • Utrata płynów i elektrolitów: od odwodnienia, oligurii aż do niewydolności nerek
  • Szumy uszne, głuchota
  • Zaburzenia układu pokarmowego: krwawienia z układu pokarmowego
  • Zaburzenia neurologiczne: toksyczna encefalopatia i hamowanie czynności OUN (letarg, dezorientacja, śpiączka, napady drgawkowe)
  • Płukanie żołądka
  • Wielokrotne podanie węgla aktywowanego
  • Forsowana diureza alkaliczna
  • Hemodializa w ciężkich przypadkach
  • Podawanie płynów i kontrola stężenia elektrolitów
  • Ogólne postępowanie objawowe

Warto podkreślić, że w przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego konieczna jest szybka interwencja medyczna. Indywidualna odpowiedź na przedawkowanie może zależeć od wieku pacjenta, stanu zdrowia, chorób współistniejących oraz przyjmowanych równocześnie leków.9

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl