Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Acesan 75 mg

Wpływ kwasu acetylosalicylowego na płodność, ciążę i laktację

Ordynując preparat zawierający kwas acetylosalicylowy, lekarz musi mieć świadomość potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem u kobiet w wieku reprodukcyjnym, szczególnie u pacjentek planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny być przekazane pacjentce przez lekarza przepisującego lek Acesan (75 mg, tabletki).¹

Mechanizm działania a ciąża

Kwas acetylosalicylowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka oraz płodu. Należy wyjaśnić pacjentce, że działanie farmakologiczne leku, polegające na hamowaniu syntezy prostaglandyn, stanowi potencjalne ryzyko dla rozwijającej się ciąży.²

Ryzyko w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Badania epidemiologiczne wskazują, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn (w tym kwasu acetylosalicylowego) we wczesnym okresie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronienia oraz występowania wad wrodzonych. Szczególnie istotne jest ryzyko wad sercowo-naczyniowych, które wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%. Ryzyko to jest proporcjonalne do dawki i czasu trwania terapii.³

Wyniki badań na modelach zwierzęcych potwierdzają niekorzystny wpływ inhibitorów syntezy prostaglandyn na ciążę. Obserwowano zwiększone ryzyko obumarcia zapłodnionego jaja w okresie przed implantacją i po implantacji w macicy oraz zwiększone ryzyko obumarcia zarodka lub płodu. Ponadto, podanie tych leków w okresie organogenezy skutkowało zwiększoną liczbą przypadków różnych wad rozwojowych, w tym wad sercowo-naczyniowych.⁴

W związku z powyższym, kwas acetylosalicylowy nie powinien być stosowany u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeżeli zastosowanie leku jest niezbędne, należy zalecić jak najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Dotyczy to również kobiet planujących ciążę.⁵

Przeciwwskazania w trzecim trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym kwas acetylosalicylowy, mogą powodować szereg niekorzystnych efektów dla płodu. Do najważniejszych należą:⁶

• Działania toksyczne na układ krążenia i oddechowy – w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego Botalla i nadciśnienie płucne⁷
• Zaburzenia czynności nerek – które mogą prowadzić do niewydolności nerek i małowodzia⁸

Ponadto, w końcowym okresie ciąży inhibitory prostaglandyn mogą powodować narażenie zarówno matki, jak i noworodka na:⁹

• Wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek¹⁰
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy – prowadzące do opóźnienia porodu lub przedłużenia akcji porodowej¹¹

W konsekwencji wszystkich powyższych zagrożeń, kwas acetylosalicylowy w dawkach 100 mg/dobę lub wyższych jest bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. Należy o tym wyraźnie poinformować pacjentkę.¹²

Karmienie piersią

Kwas acetylosalicylowy i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, jakkolwiek ilości te są niewielkie. Dotychczasowe obserwacje dotyczące krótkotrwałego stosowania salicylanów przez matki karmiące nie wykazały występowania działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią.¹³

W związku z tym, przerywanie karmienia piersią z reguły nie jest konieczne przy krótkotrwałym stosowaniu leku. Należy jednak poinformować pacjentkę, że w przypadku regularnego przyjmowania dużych dawek kwasu acetylosalicylowego, karmienie piersią powinno zostać wcześniej przerwane.¹⁴

Zalecenia dla lekarzy przepisujących lek Acesan

1. Przepisując kwas acetylosalicylowy kobiecie w wieku rozrodczym, zawsze należy rozważyć możliwość ciąży
2. Poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem leku w ciąży
3. W pierwszym i drugim trymestrze ciąży stosować tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności, w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy czas
4. Bezwzględnie przeciwwskazać stosowanie leku w trzecim trymestrze ciąży (w dawce 100 mg/dobę lub wyższej)
5. Podczas krótkotrwałego stosowania u kobiet karmiących piersią przerwanie karmienia zwykle nie jest konieczne
6. Przy regularnym stosowaniu dużych dawek zalecić przerwanie karmienia piersią