Działania niepożądane
Ibum Sprint 200 mg
Ibum Sprint, zawierający 200 mg ibuprofenu, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić zarówno podczas krótkotrwałego, jak i długotrwałego stosowania. Do najpoważniejszych, choć bardzo rzadkich, należą zaburzenia hematologiczne (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza) manifestujące się gorączką, bólami gardła i krwawieniami. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować pokrzywkę, świąd, a w ciężkich przypadkach obrzęk twarzy, duszność, wstrząs oraz zaostrzenie astmy. Neurologicznie obserwuje się bóle głowy, zawroty, bezsenność, a rzadziej depresję czy jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Istotne jest także ryzyko sercowo-naczyniowe, zwłaszcza przy dawkach dobowych 2400 mg, obejmujące obrzęki, nadciśnienie, niewydolność serca oraz incydenty zatorowo-zakrzepowe, w tym zespół Kounisa.
Działania niepożądane leku Ibum Sprint
Ibum Sprint (200 mg, kapsułki miękkie) zawiera jako substancję czynną ibuprofen, który należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Podczas stosowania ibuprofenu mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest niezbędna dla właściwego prowadzenia terapii i monitorowania stanu pacjenta. Działania niepożądane obserwowano zarówno podczas krótkotrwałego stosowania leku w dawkach dostępnych bez recepty, jak i podczas terapii długoterminowej.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA:
- bardzo często (≥1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
- często (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
- niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
- bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
2
Zaburzenia układowe związane ze stosowaniem ibuprofenu
Zaburzenia krwi i układu chłonnego występują bardzo rzadko, ale mogą mieć poważny charakter. Obejmują one zaburzenia wskaźników morfologii krwi, takie jak anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia czy agranulocytoza. Pierwsze objawy tych zaburzeń mogą obejmować: gorączkę, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy przypominające grypę, znaczne zmęczenie oraz różnego rodzaju krwawienia (np. siniaki, wybroczyny, plamica, krwawienie z nosa).3
Zaburzenia układu immunologicznego mogą manifestować się jako reakcje nadwrażliwości. Niezbyt często występują: pokrzywka i świąd. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze reakcje, takie jak obrzęk twarzy, języka i krtani, duszność, tachykardia, hipotensja, wstrząs czy zaostrzenie astmy i skurcz oskrzeli. U pacjentów z istniejącymi chorobami autoimmunologicznymi (toczeń rumieniowaty układowy, mieszana choroba tkanki łącznej) podczas leczenia ibuprofenem odnotowano pojedyncze przypadki objawów przypominających aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, takie jak sztywność karku, ból głowy, nudności, wymioty, gorączka i dezorientacja.4
Zaburzenia układu nerwowego obejmują niezbyt często występujące bóle głowy oraz rzadziej obserwowane zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość i uczucie zmęczenia. W pojedynczych przypadkach opisywano: depresję, reakcje psychotyczne, szumy uszne i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.5
Zaburzenia serca mogą pojawić się podczas stosowania leków z grupy NLPZ, szczególnie w dużych dawkach. W takich przypadkach odnotowano występowanie obrzęków, nadciśnienia i niewydolności serca. Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg na dobę), może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu. Z częstością nieznana może wystąpić zespół Kounisa (alergiczny ostry zespół wieńcowy).6
Zaburzenia żołądka i jelit należą do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych NLPZ. Niezbyt często występują: niestrawność, ból brzucha i nudności. Rzadziej pojawiają się: biegunka, wzdęcia, zaparcia, wymioty oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze powikłania, takie jak smoliste stolce, krwiste wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Crohna. Może także wystąpić choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja, krwawienie z przewodu pokarmowego, czasem ze skutkiem śmiertelnym, szczególnie u osób w podeszłym wieku.7
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych bardzo rzadko mogą manifestować się jako zaburzenia czynności wątroby, szczególnie podczas długotrwałego stosowania ibuprofenu.8
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej mogą mieć bardzo poważny charakter. Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), w tym rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Z częstością nieznaną mogą wystąpić: polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) oraz reakcje nadwrażliwości na światło.9
Zaburzenia nerek i dróg moczowych obejmują rzadko występujące obrzęki. Bardzo rzadko może dojść do zmniejszenia ilości wydalanego moczu, niewydolności nerek, martwicy brodawek nerkowych i zwiększenia stężenia sodu w osoczu krwi (retencja sodu).10
Przedawkowanie ibuprofenu
Przedawkowanie ibuprofenu może prowadzić do szeregu objawów toksycznych. U dzieci jednorazowe przyjęcie dawki powyżej 400 mg może wywołać objawy przedawkowania, natomiast u dorosłych dawka toksyczna nie została dokładnie określona. Okres półtrwania ibuprofenu podczas przedawkowania wynosi od 1,5 do 3 godzin.11
Objawy przedawkowania ibuprofenu mogą obejmować:
- Nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu lub rzadziej biegunka – typowe dla większości pacjentów przyjmujących NLPZ w dawkach większych niż terapeutyczne
- Szumy uszne, ból głowy
- Krwawienia z żołądka i jelit
- Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego: senność, a bardzo rzadko także pobudzenie, dezorientacja lub śpiączka
- Napady drgawkowe (bardzo rzadko)
- Kwasica metaboliczna (w ciężkim zatruciu)
- Wydłużenie czasu protrombinowego (INR)
- Ostra niewydolność nerek lub uszkodzenie wątroby
- Zaostrzenie objawów astmy u pacjentów z astmą
12
Postępowanie w przedawkowaniu – nie istnieje swoiste antidotum. Stosuje się leczenie objawowe i podtrzymujące z kontrolą parametrów życiowych. Należy rozważyć podanie doustne węgla aktywnego w ciągu 1 godziny od przedawkowania. W przypadku wystąpienia częstych lub przedłużających się napadów drgawkowych zaleca się podanie dożylnie diazepamu lub lorazepamu. U pacjentów z astmą należy zastosować leki rozszerzające oskrzela.13
Tabela działań niepożądanych ibuprofenu (Ibum Sprint)
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Zaburzenia wskaźników morfologii krwi (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza) | Pierwszymi objawami mogą być: gorączka, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, znaczne zmęczenie, krwawienia (np. siniaki, wybroczyny, plamica, krwawienie z nosa) |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Pokrzywka, świąd | Reakcje nadwrażliwości o łagodniejszym charakterze |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Ciężkie reakcje nadwrażliwości, objawy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi | Obrzęk twarzy, języka i krtani, duszność, tachykardia, hipotensja, wstrząs, zaostrzenie astmy i skurcz oskrzeli. U pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym lub mieszaną chorobą tkanki łącznej: sztywność karku, ból głowy, nudności, wymioty, gorączka, dezorientacja | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Ból głowy | Jedna z częstszych dolegliwości neurologicznych |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość, uczucie zmęczenia, depresja, reakcje psychotyczne, szumy uszne, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Zaburzenia te mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn | |
| Zaburzenia serca | Częstość nieznana | Obrzęki, nadciśnienie, niewydolność serca, tętnicze incydenty zatorowo-zakrzepowe, zespół Kounisa | Ryzyko wzrasta przy stosowaniu wysokich dawek (2400 mg/dobę) oraz u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Niestrawność, ból brzucha, nudności | Najczęstsze działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Biegunka, wzdęcia, zaparcia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka | Dolegliwości mogą wpływać na komfort życia pacjenta | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Smoliste stolce, krwiste wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Crohna, choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja, krwawienie z przewodu pokarmowego | Powikłania potencjalnie zagrażające życiu, szczególnie niebezpieczne u osób w podeszłym wieku | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Zaburzenia czynności wątroby | Szczególnie podczas długotrwałego stosowania ibuprofenu |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR): rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Poważne, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej |
| Częstość nieznana | Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcje nadwrażliwości na światło | Należy chronić skórę przed ekspozycją na światło słoneczne i sztuczne źródła promieniowania UV | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Obrzęki | Mogą wystąpić obrzęki obwodowe |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Zmniejszenie ilości wydalanego moczu, niewydolność nerek, martwica brodawek nerkowych, zwiększenie stężenia sodu w osoczu krwi (retencja sodu) | Poważne powikłania nefrologiczne, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub odwodnionych |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania