izoenzym CYP3A4

Izoenzym CYP3A4 to najważniejszy przedstawiciel rodziny cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie i jelicie cienkim, gdzie pełni kluczową rolę w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków.

CYP3A4 charakteryzuje się szeroką specyficznością substratową, co oznacza, że może metabolizować związki o różnorodnych strukturach chemicznych. Jego aktywność podlega znacznym różnicom międzyosobniczym oraz może być indukowana lub hamowana przez liczne substancje, co stanowi podstawę wielu istotnych klinicznie interakcji lekowych.

Wśród substratów CYP3A4 znajdują się leki z różnych grup terapeutycznych, m.in. statyny, leki przeciwarytmiczne, immunosupresyjne, przeciwnowotworowe czy przeciwdrgawkowe. Inhibitory tego izoenzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą znacząco zwiększać stężenie jego substratów w osoczu, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych, podczas gdy induktory (np. rifampicyna, dziurawiec) mogą obniżać skuteczność terapeutyczną leków metabolizowanych przez CYP3A4.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadacontrol 10 mg

Tadalafil, podawany doustnie w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Jego objętość dystrybucji wynosi około 63 L, a 94% leku wiąże się z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a główny metabolit jest farmakologicznie nieaktywny. Klirens wynosi średnio 2,5 L/godzinę, a okres półtrwania to 17,5 godziny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5-20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. Wchłanianie nie jest zależne od posiłku ani pory podania, co ułatwia stosowanie leku.
dostępność biologiczna tadalafilu, farmakokinetyka tadalafilu, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens tadalafilu, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent diabetologiczny, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, tadalafil, wiązanie z białkami, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadalafil Belupo 20 mg

Tadalafil charakteryzuje się przewidywalnym, liniowym profilem farmakokinetycznym z szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Bezwzględna biodostępność nie została jednoznacznie określona, jednak obecność pokarmu oraz pora podania nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a 94% tadalafilu wiąże się z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, a metabolit glukuronian metylokatecholu wykazuje aktywność wobec PDE5 co najmniej 13 000 razy słabszą niż związek macierzysty. Klirens wynosi około 2,5 l/h, a okres półtrwania to średnio 17,5 godziny, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (36%).
biodostępność, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pacjent diabetologiczny, podanie doustne, pole pod krzywą stężenia, procesy farmakokinetyczne, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, tadalafil, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nimotop S

Stosowanie nimodypiny w dawce 30 mg w formie tabletek powlekanych wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym, uogólnionym obrzękiem mózgu oraz znaczną hipotensją (ciśnienie skurczowe <100 mm Hg). W tych przypadkach konieczne jest regularne monitorowanie parametrów neurologicznych i hemodynamicznych oraz dostosowanie dawkowania w zależności od stanu klinicznego. U pacjentów z niestabilną dławicą piersiową oraz po ostrym zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 4 tygodni należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, ze względu na potencjalny wpływ nimodypiny na przepływ wieńcowy i ryzyko niedokrwienia mięśnia sercowego.
antagonista receptorów H2, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, chinuprystyna/dalfoprystyna, choroba wrzodowa, ciśnienie skurczowe, ciśnienie śródczaszkowe, cymetydyna, cytochrom P450, dławica piersiowa, efekt pierwszego przejścia, erytromycyna, farmakokinetyka nimodypiny, fluoksetyna, hipotensja, inhibitor proteazy, izoenzym 3A4, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens substancji, kwas walproinowy, nefazodon, nimodypina, obrzęk mózgu, padaczka, parametry hemodynamiczne, perfuzja mózgowa, rytonawir, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml

Erybulina, substancja czynna preparatu Eribulin EVER Pharma, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z główną eliminacją przez wydalanie żółciowe (do 70%), bez identyfikacji konkretnego białka transportowego. Nie jest substratem dla kluczowych transporterów takich jak BCRP, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, MRP2, MRP4 czy BSEP. W badaniach klinicznych wykazano brak istotnego wpływu inhibitorów (np. ketokonazol) i induktorów (np. ryfampicyna) CYP3A4 na parametry farmakokinetyczne erybuliny (AUC, Cmax), co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w tych sytuacjach. Erybulina słabo hamuje CYP3A4 in vitro, jednak brak jest potwierdzenia klinicznego tego efektu, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak alfentanyl, cyklosporyna, ergotamina, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus i takrolimus, ze względu na ryzyko zwiększenia ich stężeń i działań niepożądanych.
alfentanyl, BCRP, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, chinidyna, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, ergotamina, Eribulin, erybulina, fentanyl, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwpsychotyczny, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, OCT1, OCT2, opioidowy lek przeciwbólowy, pimozyd, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, ryfampicyna, syrolimus, takrolimus, transportery anionów organicznych, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxodil Combo (320 mcg + 9 mcg)/dawkę dostarczoną

Oxodil Combo to preparat wziewny zawierający budezonid (320 µg) i formoterol (9 µg) w dawce inhalacyjnej, wykazujący farmakokinetyczną biorównoważność z lekami jednoskładnikowymi. Budezonid osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30 minut, z odkładaniem w płucach na poziomie 32-44% dawki i biodostępnością około 49%. Formoterol wchłania się szybciej, osiągając maksymalne stężenie już po 10 minutach, z odkładaniem 28-49% i biodostępnością około 61%. Preparat złożony wykazuje nieznacznie wyższe AUC i maksymalne stężenie budezonidu, bez istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami. Budezonid wiąże się z białkami osocza w 90%, ma objętość dystrybucji 3 l/kg, a formoterol odpowiednio 50% i 4 l/kg.
16-alfa-hydroksyprednizolon, 6-beta-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, AUC, biodostępność ogólnoustrojowa, biorównoważność, budezonid i formoterol, choroba wątroby, farmakokinetyka liniowa, inhalator proszkowy, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, klirens ogólnoustrojowy, kortyzol, metabolit O-demetylowany, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proces sprzęgania, proszek do inhalacji, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flukonazol Actavis 200 mg

Flukonazol Actavis jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na flukonazol lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość wynosi odpowiednio 41 mg (50 mg dawka), 82 mg (100 mg), 123 mg (150 mg) oraz 164 mg (200 mg). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy od łagodnych zmian skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować przy dawkach ≥400 mg/dobę oraz w przypadku jednoczesnego stosowania terfenadyny, ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych.
astemizol, chinidyna, cytochrom P450, cyzapryd, erytromycyna, farmakoterapia przeciwgrzybicza, flukonazol, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, nadwrażliwość na azole, nietolerancja laktozy, pimozyd, reakcja anafilaktyczna, terfenadyna, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia rytmu serca, zapis EKG
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gerocilan 20 mg

Tadalafil, substancja czynna leku Gerocilan w dawce 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Bezwzględna dostępność biologiczna nie została precyzyjnie określona, a wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez posiłki ani porę podania. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 63 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (94%), które nie ulega zmianie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, a główny metabolit – glukuronian metylokatecholu – jest klinicznie nieaktywny. Klirens u zdrowych osób wynosi 2,5 l/h, a okres półtrwania jest długi – 17,5 godziny. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (61%) i moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę.
AUC, białka osocza, ciężka niewydolność wątroby, Cmax, cukrzyca, dostępność biologiczna, dyspnea, ekspozycja, fosfodiesteraza typu 5, Gerocilan, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens tadalafilu, łagodne zaburzenie, nieaktywny metabolit, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, PDE5, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tadalafil, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Interakcje leku – Pazopanib Pharmascience 400 mg

Pazopanib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8, oraz jest substratem transporterów P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) zwiększają stężenia pazopanibu w osoczu o 66% (AUC) i 45% (Cₘₐₓ), co wymaga redukcji dawki do 400 mg/dobę. Podobny efekt wykazuje lapatynib (50-60% wzrost AUC i Cₘₐₓ). Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenia leku, dlatego ich stosowanie należy unikać. Ponadto, inhibitory pompy protonowej (esomeprazol) zmniejszają biodostępność pazopanibu o około 40%, co wymaga odpowiedniego odstępu czasowego między podaniem leków. Pazopanib hamuje również enzymy CYP (m.in. CYP3A4, CYP2D6) i transportery (OATP1B1), co wpływa na farmakokinetykę innych leków, np. zwiększając AUC midazolamu o 30% oraz AUC i Cₘₐₓ paklitakselu o 26% i 31%. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z symwastatyną, która zwiększa ryzyko hepatotoksyczności (AlAT >3× GGN u 27% pacjentów vs 14% bez statyn).
aktywność AlAT, antagonista receptora H2, atazanawir, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cetuksymab, dekstrometorfan, esomeprazol, fluwastatyna, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, irynotekan, itrakonazol, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lapatynib, midazolam, P-glikoproteina, paklitaksel, polimorfizm UGT1A1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, prawastatyna, rozuwastatyna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Eplerenon – Właściwości farmakokinetyczne

Eplerenon, selektywny antagonista receptora mineralokortykoidowego, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością 69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1,5-2 godzin. Farmakokinetyka wykazuje liniową zależność dawka-stężenie dla dawek 10-100 mg, z szybkim osiągnięciem stanu stacjonarnego w ciągu 2 dni. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%, głównie kwaśną alfa-1-glikoproteiną), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 litrów. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, bez wykrywalnych aktywnych metabolitów. Eliminacja następuje głównie przez nerki (67% dawki) oraz kał (32%), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie eplerenonu, co ułatwia stosowanie kliniczne.
badanie EPHESUS, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P-450, dystrybucja leku, farmakokinetyka, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, masa ciała, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, receptor mineralokortykoidowy, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Driptane 5 mg

Oksybutyniny chlorowodorek, substancja czynna leku Driptane w dawce 5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie krótszym niż 1 godzina. Okres półtrwania wynosi 2-3 godziny, a maksymalny efekt terapeutyczny pojawia się po 3-4 godzinach i utrzymuje do 10 godzin, co ma znaczenie dla schematu dawkowania. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez izoenzym CYP3A4, a metabolity wykazują aktywność antymuskarynową. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, przy czym w moczu pojawia się jedynie 0,3-1% substancji w formie niezmienionej (dane zwierzęce). Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach wielokrotnego podawania doustnego.
AUC, Cmax, cytochrom P450, Driptane, działanie antymuskarynowe, działanie farmakologiczne, efekt terapeutyczny, izoenzym CYP3A4, kumulacja substancji czynnej, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, oksybutyniny chlorowodorek, pole pod krzywą stężenia, profil dystrybucji, schemat dawkowania, stan stacjonarny, substancja czynna, szybkie wchłanianie, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Maxon Active 25 mg

Syldenafil, substancja czynna leku MAXON ACTIVE (25 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax około 440 ng/ml po dawce 100 mg) w czasie 30-120 minut (średnio 60 minut) na czczo. Biodostępność doustna wynosi średnio 41% (zakres 25-63%), z istotną zmiennością międzyosobniczą. Spożycie posiłku opóźnia absorpcję, wydłużając tmax o około 60 minut i zmniejszając Cmax o 29%. Syldenafil wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~96%), a jego objętość dystrybucji wynosi około 105 litrów, co wskazuje na intensywne przenikanie do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4 i CYP2C9, prowadząc do powstania aktywnego N-demetylo metabolitu o 50% aktywności względem PDE5 i stężeniu w osoczu stanowiącym 40% stężenia leku macierzystego. Okres półtrwania syldenafilu wynosi 3-5 godzin, a metabolitu około 4 godziny. Eliminacja odbywa się głównie drogą jelitową (80% dawki w kale) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (13% dawki w moczu).
biodostępność doustna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, enzymy mikrosomalne wątroby, fosfodiesteraza typu 5, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens całkowity, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, Maxon Active, N-demetylo metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, syldenafil, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wolny syldenafil, zaburzenia czynności nerek, zależność dawka-odpowiedź
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Posaconazole Teva 100 mg

Przed zastosowaniem pozakonazolu w dawce 100 mg w postaci tabletek dojelitowych, konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie alkaloidów sporyszu, które może prowadzić do toksyczności. Ponadto, pozakonazol nie powinien być łączony z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, halofantryna i chinidyna, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i torsade de pointes. Również statyny: symwastatyna, lowastatyna i atorwastatyna są przeciwwskazane, gdyż pozakonazol zwiększa ich stężenie, co może skutkować miopatią i rabdomiolizą. W przypadku leczenia wenetoklaksem u pacjentów z CLL, pozakonazol jest przeciwwskazany w fazie rozpoczęcia terapii i dostosowywania dawki, aby uniknąć zespołu rozpadu guza (TLS).
alkaloid sporyszu, astemizol, atorwastatyna, chinidyna, cyzapryd, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, halofantryna, hiperlipidemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, lek antyarytmiczny, lek hipolipemizujący, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lowastatyna, miopatia, nadwrażliwość, neuroleptyk, pimozyd, polipragmazja, pozakonazol, przewlekła białaczka limfocytowa, rabdomioliza, rosuwastatyna, statyna, symwastatyna, terfenadyna, wenetoklaks, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symbicort Turbuhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.

Symbicort Turbuhaler to złożony preparat wziewny zawierający 80 µg budezonidu oraz 4,5 µg formoterolu fumaranu dwuwodnego na dawkę. Farmakokinetyka obu substancji wykazuje biorównoważność względem podawania ich osobno, bez istotnych interakcji farmakokinetycznych. Budezonid osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 30 minutach, z biodostępnością około 49% i depozycją w płucach 32-44%, natomiast formoterol charakteryzuje się szybszym wchłanianiem (Cmax po 10 minutach), biodostępnością około 61% i depozycją 28-49%. Obie substancje wykazują liniową zależność dawka-ekspozycja, a ich klirens ogólnoustrojowy wynosi odpowiednio około 1,2 l/min dla budezonidu i 1,4 l/min dla formoterolu. Okres półtrwania wynosi średnio 4 godziny dla budezonidu (po podaniu dożylnym) i 17 godzin dla formoterolu.
16α-hydroksyprednizolon, 6β-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, biodostępność ogólnoustrojowa, biorównoważność, budezonid i formoterol fumaran dwuwodny, choroba wątroby, depozycja płucna budezonidu, dyspnea, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, inhalator proszkowy, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, klirens ogólnoustrojowy, liniowość farmakokinetyczna, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, proszek do inhalacji, sprzęganie metaboliczne, Symbicort Turbuhaler, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Fenta MX 75 75 mcg/h

Fentanyl, jako silny opioid metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Interakcje farmakodynamiczne obejmują nasilenie depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepin, innych opioidów, leków uspokajających, przeciwhistaminowych o działaniu sedatywnym, gabapentynoidów oraz leków zwiotczających mięśnie szkieletowe, co może prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej, niedociśnienia tętniczego i śpiączki. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), które mogą wywołać zespół serotoninowy lub nasilić działanie opioidu, dlatego stosowanie fentanylu jest przeciwwskazane w okresie 14 dni po zakończeniu terapii IMAO. Ponadto, jednoczesne podawanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, hipertermią i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi.
antagonista receptora opioidowego, antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, buprenorfina, depresja oddechowa, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, gabapentyna, gruźlica, hipoventylacja, indukcja CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek uspokajający, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, receptor opioidowy, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tramadol, wenlafaksyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Canesten 500 mg

Klotrymazol, podany dopochwowo w dawce 500 mg (preparat Canesten), charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem systemowym na poziomie 3-10% podanej dawki, co skutkuje bardzo niskim maksymalnym stężeniem w osoczu poniżej 0,01 μg/ml. Substancja ulega szybkiemu metabolizmowi wątrobowemu do farmakologicznie nieaktywnych metabolitów, co dodatkowo minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. Taki profil farmakokinetyczny potwierdza miejscowe działanie klotrymazolu z minimalnym wpływem na organizm ogólny, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania preparatu dopochwowego.
błona śluzowa pochwy, Canesten, dysfagia, działanie hamujące, działanie inhibicyjne, działanie niepożądane, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, kapsułka dopochwowa miękka, klotrymazol, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątroby, nieaktywny metabolit, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłanianie systemowe, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 150 mg/ml

Klindamycyna (Dalacin C, 150 mg/ml) jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co determinuje jej interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4/CYP3A5 mogą zmniejszać klirens klindamycyny, zwiększając jej stężenie i ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory tych enzymów, np. ryfampicyna, mogą obniżać skuteczność terapii poprzez zwiększenie klirensu. Klindamycyna wykazuje umiarkowane hamowanie CYP3A4, nie wpływając istotnie na inne izoenzymy CYP. W terapii należy monitorować pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory lub induktory CYP3A4/5, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zmniejszenia skuteczności lub nasilenia toksyczności leku.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, CYP3A5, Dalacin C, doustny środek antykoncepcyjny, fluindion, halogenek pankuronium, hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja typu disulfiramowego, interakcja z etanolem, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, krążenie wątrobowo-jelitowe, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, ryfampicyna, środek zwiotczający mięśnie, tubokuraryna, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon substancji czynnych
Zonisamid – Dawkowanie i sposób podawania

Zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym dostępnym w kapsułkach o dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, stosowanym zarówno w monoterapii, jak i leczeniu wspomagającym. U dorosłych z nowo rozpoznaną padaczką dawka początkowa wynosi 100 mg/dobę (raz na dobę) przez 2 tygodnie, następnie stopniowo zwiększana do 300 mg/dobę w 6 tygodni, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 500 mg/dobę w odstępach co 2 tygodnie. W leczeniu wspomagającym dawkowanie zależy od obecności induktorów CYP3A4 oraz funkcji nerek i wątroby, z dawkami początkowymi 50 mg/dobę podzielonymi na dwie dawki i stopniowym zwiększaniem dawki co tydzień lub co dwa tygodnie, osiągając dawkę podtrzymującą 300-500 mg/dobę. U dzieci i młodzieży powyżej 6 lat dawka początkowa wynosi 1 mg/kg mc./dobę, z tygodniowym lub dwutygodniowym zwiększaniem dawki, zależnie od stosowania induktorów CYP3A4, a dawka podtrzymująca wynosi 6-8 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 500 mg/dobę). Dawkowanie należy dostosowywać do masy ciała i efektu klinicznego, a w przypadku zmiany masy ciała konieczna jest korekta dawki.
dawka lecznicza, dawka podtrzymująca, induktor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, leczenie wspomagające, monoterapia, ostra niewydolność nerek, padaczka, profil bezpieczeństwa leku, substancja przeciwpadaczkowa, terapia skojarzona, udar cieplny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Canesten 500 mg

Klotrymazol, stosowany dopochwowo w dawce 500 mg (tabletka Canesten), wykazuje ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe na poziomie 3-10%, co przekłada się na niski potencjał klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych. Substancja jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz słabym inhibitorem CYP2C9, co może wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez te izoenzymy. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie klotrymazolu z lekami immunosupresyjnymi takrolimusem i syrolimusem, które są metabolizowane przez CYP3A4 i mogą osiągać zwiększone stężenia w osoczu, co wymaga monitorowania objawów toksyczności oraz ewentualnego oznaczania stężenia tych leków w surowicy. Interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 (np. cyklosporyna, statyny, benzodiazepiny) są rzadkie i mają niskie do umiarkowanego znaczenie kliniczne, natomiast wpływ na leki metabolizowane przez CYP2C9 (np. warfaryna, fenytoina) jest minimalny.
benzodiazepina, cyklosporyna, fenytoina, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, klotrymazol, klotrymazol dopochwowy, lek immunosupresyjny, metabolizm CYP3A4, mikrosomy wątroby, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, przedawkowanie takrolimusu, statyna, stężenie leku w osoczu, syrolimus, tabletka dopochwowa, takrolimus, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie hematologiczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cyxodil 80 mcg/dawkę inh.

Cyklezonid, dostępny w formie aerozolu inhalacyjnego w dawkach 80, 160 i 320 µg, charakteryzuje się niecałkowitym wchłanianiem doustnym na poziomie 24,5%, przy bardzo niskiej (<0,5%) dostępności biologicznej samego leku oraz aktywnego metabolitu (<1%) po podaniu doustnym, co czyni tę drogę podania klinicznie nieistotną. Depozycja leku w płucach u zdrowych osób wynosi 52%, a ogólnoustrojowa dostępność biologiczna aktywnego metabolitu po podaniu wziewnym przekracza 50%. Cyklezonid wykazuje wysoką lipofilność (objętość dystrybucji 2,9 l/kg) oraz szybki klirens całkowity (2,0 l/h/kg), co wskazuje na efektywny wychwyt wątrobowy. Zarówno cyklezonid, jak i jego aktywny metabolit wiążą się niemal całkowicie z białkami osocza (odpowiednio 99% i 98-99%).
aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, czynny metabolit, depozycja płucna, dostępność biologiczna, ekspozycja ogólnoustrojowa, esterazy płucne, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, lipofilność, marskość wątroby, metabolizm cyklezonidu, mikrosomy wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, scyntygrafia gamma, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ricordo 5 mg

Donepezil, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne istotne klinicznie. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) oraz CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie donepezilu w osoczu nawet o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) oraz alkohol obniżają stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Donepezil wykazuje antagonizm farmakodynamiczny z lekami antycholinergicznymi (atropina, skopolamina), co osłabia jego działanie, natomiast synergistyczne działanie obserwuje się z agonistami cholinergicznymi, beta-adrenolitykami oraz lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co może nasilać działania niepożądane, w tym bradykardię i blokadę nerwowo-mięśniową.
agonista cholinergiczny, amiodaron, amitryptylina, badanie EKG, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, citalopram, cymetydyna, digoksyna, erytromycyna, escitalopram, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymu, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, metabolizm donepezylu, moksyfloksacyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, Ricordo, ryfampicyna, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca, zyprazydon
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Comboterol (25 mcg + 125 mcg)/dawkę inh.

Podawanie wziewne kombinacji flutykazonu propionianu i salmeterolu w leku Comboterol nie wpływa na farmakokinetykę poszczególnych składników, które można analizować niezależnie. Salmeterol wykazuje działanie miejscowe w płucach, a jego stężenia w osoczu są bardzo niskie (około ≤ 200 pg/ml), co utrudnia dokładne oznaczanie i ocenę farmakokinetyki. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną na poziomie 5-11% dawki nominalnej, z mniejszą ekspozycją u pacjentów z astmą. Wchłanianie flutykazonu jest dwufazowe, głównie w płucach, a ekspozycja z przewodu pokarmowego jest minimalna (<1%) z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i słabej rozpuszczalności w wodzie.
astma, biodostępność leku, cytochrom P450, dawka nominalna, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazonu propionian i salmeterol, izoenzym CYP3A4, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolit leku, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna kwasu karboksylowego, stan stacjonarny, stężenie w osoczu krwi, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Egidon 90 mg

Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o różnym znaczeniu klinicznym. W dawce 120 mg/dobę zwiększa INR o około 13% u pacjentów na warfarynie, co wymaga monitorowania czasu protrombinowego. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne), szczególnie u osób z zaburzoną funkcją nerek, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek. Etorykoksyb nie wpływa na antyagregacyjne działanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 81 mg/dobę, jednak jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych. W przypadku metotreksatu, dawka 120 mg etorykoksybu może podnieść stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejszyć jego klirens nerkowy o 13%, co wymaga ścisłego monitorowania toksyczności. Doustne leki antykoncepcyjne zawierające 35 μg etynyloestradiolu wykazują wzrost AUC etynyloestradiolu o 37-60% przy jednoczesnym stosowaniu etorykoksybu (60-120 mg), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza zakrzepowych.
antagonista receptora angiotensyny II, choroba wrzodowa, cyklosporyna, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antyagregacyjne, działanie hipotensyjne, etorykoksyb, etynyloestradiol, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, izoenzym SULT1E1, ketokonazol, klirens nerkowy, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek zobojętniający, metotreksat, mikonazol, minoksydyl, nefrotoksyczność, niesprzężony estrogen, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja, prednizolon, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, salbutamol, skoniugowany estrogen, sulfotransferaza, takrolimus, toksyczność digoksyny, warfaryna, worykonazol, żylny incydent zakrzepowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadulan 10 mg

Badania interakcji tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały, że lek jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne zmiany farmakokinetyczne przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów i induktorów tego enzymu. Ketokonazol (200 mg/dobę) podwaja ekspozycję (AUC) na tadalafil 10 mg, a dawka 400 mg zwiększa AUC dla 20 mg tadalafilu czterokrotnie, z jednoczesnym wzrostem Cmax o 15-22%. Ritonawir (200 mg 2x/dobę) podwaja AUC tadalafilu 20 mg bez wpływu na Cmax. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną. Stosowanie tadalafilu z azotanami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej hipotensji, utrzymującej się do 24 godzin po podaniu, a azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Ponadto, tadalafil nasila działanie hipotensyjne leków alfa-adrenolitycznych, zwłaszcza doksazosyny (4-8 mg/dobę), co może prowadzić do omdleń i wymaga unikania jednoczesnego stosowania. W przypadku alfuzosyny i tamsulosyny zalecana jest ostrożność, szczególnie u osób starszych.
amlodypina, azotan, białko transportowe, czas protrombinowy, doksazosyna, etynyloestradiol, finasteryd, induktor cytochromu P450, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor cytochromu P450, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanał wapniowy, lek blokujący receptor alfa-adrenergiczny, lek blokujący receptor angiotensyny II, lek blokujący receptor beta-adrenergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, receptor alfa-adrenergiczny, riocyguat, ritonawir, ryfampicyna, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Mycosolon (20 mg + 2,5 mg)/g

Produkt leczniczy Mycosolon zawiera mikonazol (20 mg/g) oraz mazipredon chlorowodorek (2,5 mg/g) w postaci maści, które mogą wchodzić w interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie izoenzymów CYP3A4 i CYP2C9. Mimo miejscowego stosowania i ograniczonej biodostępności ogólnoustrojowej, ryzyko interakcji wzrasta przy aplikacji na dużą powierzchnię skóry, uszkodzoną skórę lub długotrwałym leczeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna), gdzie mikonazol może zwiększać ich stężenie i ryzyko krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki. Podobnie, u pacjentów stosujących doustne leki przeciwcukrzycowe (pochodne sulfonylomocznika) oraz fenytoinę, może dojść do nasilenia działania tych leków, co wymaga monitorowania glikemii i stężenia fenytoiny oraz obserwacji objawów toksyczności.
cyklosporyna, CYP2C9, cytochrom P450, działanie hipoglikemizujące, fenytoina, hipoglikemia, immunosupresja, inhibicja CYP2C9, izoenzym CYP3A4, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, mazipredon chlorowodorek, metabolizm CYP3A4, mikonazol, parametr krzepnięcia, pochodna sulfonylomocznika, statyna, stężenie glukozy, takrolimus, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Methadone Hydrochloride Molteni 5 mg/ml

Metadon, będący substratem glikoproteiny P oraz metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory glikoproteiny P (np. chinidyna, werapamil) oraz inhibitory CYP3A4 (m.in. klarytromycyna, flukonazol, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenie metadonu w osoczu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie metadonu, zwiększając ryzyko zespołu abstynencyjnego. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi u pacjentów z HIV, gdzie metadon zmienia biodostępność dydanozyny, stawudyny i zydowudyny, a inhibitory proteazy (np. rytonawir) spowalniają jego metabolizm. Efawirenz obniża stężenie metadonu o 48-57%, co może wywołać objawy odstawienia. Metamizol indukuje CYP2B6 i CYP3A4, obniżając stężenie metadonu, a środki zakwaszające mocz (chlorek amonu) nasilają jego wydalanie. Kannabidiol zwiększa stężenie metadonu, wymagając monitorowania i dostosowania dawki.
antagonista opioidowy, benzodiazepina, depresja oddechowa, działanie agonistyczno-antagonistyczne, efawirenz, gabapentynoid, glikoproteina p, glukuronidacja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu noradrenaliny, inhibitor wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kannabidiol, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwmuskarynowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, rytonawir, stężenie osoczowe, zespół abstynencyjny, zespół odstawienia opioidowego, zespół serotoninowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Lapixen 2 mg

Lacydypina (Lapixen) jest metabolizowana przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co stanowi kluczowy mechanizm licznych interakcji lekowych. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol czy itrakonazol, mogą znacząco zwiększać stężenie lacydypiny, nasilając jej działanie hipotensyjne, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania ciśnienia tętniczego. Z kolei induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) przyspieszają metabolizm leku, obniżając jego stężenie i skuteczność, co może wymagać zwiększenia dawki. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie lacydypiny z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (diuretyki, beta-adrenolityki, inhibitory ACE) prowadzi do addytywnego efektu hipotensyjnego, co wymaga ostrożnego dostosowania dawek i regularnego monitorowania ciśnienia. Spożycie alkoholu i soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane lub wymaga ograniczenia ze względu na ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, wynikające z nasilenia efektu wazodylatacyjnego i zwiększenia biodostępności lacydypiny (sok grejpfrutowy jako silny inhibitor CYP3A4).
Interakcje z innymi lekami obejmują również cymetydynę, która może zwiększać stężenie lacydypiny w osoczu, oraz kortykosteroidy i tetrakozaktyd, które osłabiają jej działanie przeciwnadciśnieniowe, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Lacydypina silnie wiąże się z białkami osocza (>95%), co może mieć znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o wysokim powinowactwie do białek. W kontekście terapii u pacjentów po przeszczepieniu nerki, lacydypina wykazuje korzystny wpływ na funkcję nerek upośledzoną przez cyklosporynę, normalizując przepływ osocza i przesączanie kłębuszkowe. Nie stwierdzono istotnych interakcji z digoksyną, tolbutamidem ani warfaryną, co ułatwia stosowanie lacydypiny u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Zalecane jest indywidualne dostosowanie terapii oraz ścisłe monitorowanie parametrów hemodynamicznych w trakcie leczenia.
albumina, alfa-1 kwaśna glikoproteina, beta-adrenolityk, biodostępność leku, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, diuretyk, efekt hipotensyjny, fenobarbital, fenytoina, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kortykosteroid, lacydypina, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, metabolizm wątrobowy, przesączanie kłębuszkowe, przeszczep nerki, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, tetrakozaktyd, warfaryna, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Flukofemin One 150 mg

Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymów CYP2C9 i CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C19, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Hamowanie enzymatyczne utrzymuje się przez 4-5 dni po zakończeniu terapii, co wynika z długiego okresu półtrwania flukonazolu. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg flukonazolu), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna oraz halofantryna, które mogą prowadzić do torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. W przypadku tych leków stosowanie flukonazolu jest przeciwwskazane lub wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, flukonazol może zwiększać stężenia amiodaronu, co również skutkuje wydłużeniem odstępu QT, zwłaszcza przy dawkach flukonazolu 800 mg.
AUC, cytochrom P450, działanie niepożądane, hepatotoksyczność, inhibitor izoenzymu CYP, inhibitor izoenzymu CYP2C19, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, kardiotoksyczność, klirens, metabolizm leku, nagła śmierć sercowa, odstęp QTc, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, senność, torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Quetiapine Orion 25 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, mogą zwiększać klirens kwetiapiny nawet do 450%, znacznie obniżając jej stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Sok grejpfrutowy, również hamujący CYP3A4, jest niewskazany podczas terapii. Interakcje farmakodynamiczne obejmują ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) oraz nasilenie efektów antycholinergicznych przy jednoczesnym stosowaniu leków o takim działaniu. Ponadto, współpodawanie z tiorydazyną zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może wymagać korekty dawki.
cymetydyna, cytochrom P450, działanie depresyjne na OUN, działanie sedatywne, efekt cholinolityczny, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klirens kwetiapiny, lek antycholinergiczny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek serotoninergiczny, leukopenia, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, receptor muskarynowy, rysperydon, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności układu pozapiramidowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Silungo 20 mg

Syldenafil, substancja czynna leku Silungo 20 mg, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym średnio po 60 minutach, a biodostępność wynosi około 41% (zakres 25-63%). W dawkach 20-40 mg podawanych trzy razy na dobę parametry farmakokinetyczne AUC i Cₘₐₓ rosną proporcjonalnie, natomiast dawka 80 mg wykazuje nieproporcjonalny wzrost stężenia. U pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym biodostępność dawki 80 mg jest o 43% wyższa. Posiłek opóźnia Tₘₐₓ o 60 minut i zmniejsza Cₘₐₓ o 29%, nie wpływając istotnie na AUC. Syldenafil charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (Vss = 105 l) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, z powstaniem aktywnego N-demetylo metabolitu o okresie półtrwania około 4 godzin, który stanowi około 36% działania farmakologicznego leku u pacjentów z nadciśnieniem płucnym. Eliminacja zachodzi głównie przez układ pokarmowy (80%) i nerki (13%), a okres półtrwania syldenafilu wynosi 3-5 godzin.
biodostępność doustna, CYP2C9, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, eliminacja leku, farmakokinetyka syldenafilu, fosfodiesteraza typu 5, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens syldenafilu, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, N-demetylo metabolit, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, Silungo, stężenie w stanie stacjonarnym, syldenafil, tętnicze nadciśnienie płucne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Gefitynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej EGFR stosowanym w leczeniu miejscowo zaawansowanego lub rozsianego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) z potwierdzoną mutacją EGFR, której obecność należy zweryfikować za pomocą czułych i wiarygodnych testów molekularnych, w tym analizy ctDNA. Terapia wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia śródmiąższowej choroby płuc (ChŚP) u 1,3% pacjentów, która może mieć nagły początek i prowadzić do zgonu. Czynniki ryzyka ChŚP obejmują m.in. palenie tytoniu, zły stan ogólny (PS ≥ 2), zmniejszenie prawidłowego miąższu płucnego (≤ 50%), wiek ≥ 55 lat oraz współistniejącą chorobę serca. Ryzyko ChŚP jest największe w pierwszych 4 tygodniach leczenia (skorygowany OR 3,8; 95% CI 1,9–7,7). W przypadku nasilenia objawów oddechowych (duszność, kaszel, gorączka) należy przerwać leczenie i wdrożyć diagnostykę oraz odpowiednie leczenie. Monitorowanie czynności wątroby jest niezbędne ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym zapalenia wątroby i niewydolności, zwłaszcza u pacjentów z marskością wątroby, co może prowadzić do zwiększenia stężenia gefitynibu w osoczu.
antagonista receptora H2, brak laktazy, duszność, gefitynib, glejak pnia mózgu, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, krążący DNA nowotworu, krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego, marskość wątroby, metabolizm CYP2D6, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, mutacja EGFR, neutropenia, niedrobnokomórkowy rak płuca, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, śródmiąższowa choroba płuc, tomografia komputerowa, wrzodziejące zapalenie rogówki, wyściółczak, zapalenie oka, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy glejak
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadaxin 5 mg

W badaniach interakcji tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazano, że jest on metabolizowany głównie przez CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg dwa razy na dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2-4-krotny, Cmax wzrost do 22%). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają AUC tadalafilu o 88%, co może zmniejszać jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, z zalecanym odstępem 48 godzin między podaniem. Interakcje z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną, mogą prowadzić do istotnego nasilenia hipotensji i ryzyka omdleń, co wymaga unikania takiego skojarzenia. W przypadku alfuzosyny i tamsulosyny należy zachować ostrożność i rozpoczynać terapię od niskich dawek, szczególnie u osób starszych.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, bendrofluazyd, białko transportujące, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor cytochromu P450, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek blokujący kanał wapniowy, lek blokujący receptor angiotensyny II, lek blokujący receptor α-adrenergiczny, lek blokujący receptor β-adrenergiczny, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, R-warfaryna, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, S-warfaryna, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tadalafil, tamsulosyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon leków
Interakcje leku – Falsigra 100 mg

Syldenafil, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w surowicy i bezpieczeństwo stosowania. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/dobę) i sakwinawir (1200 mg 3x/dobę), powodują odpowiednio 11-krotne i ponad dwukrotne zwiększenie AUC syldenafilu (100 mg), co wymaga ograniczenia dawki syldenafilu do maksymalnie 25 mg na 48 godzin lub unikania jednoczesnego stosowania. Erytromycyna (500 mg 2x/dobę) zwiększa AUC o 182%, natomiast azytromycyna (500 mg/dobę) nie wykazuje istotnego wpływu. Cymetydyna (800 mg) podnosi stężenie syldenafilu o 56%. Nie stwierdzono istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP2C9 (tolbutamid, warfaryna) ani z inhibitorami CYP2D6, tiazydowymi i pętlowymi diuretykami, inhibitorami ACE, beta-adrenolitykami czy antagonistami kanału wapniowego, choć u pacjentów z nadciśnieniem jednoczesne stosowanie syldenafilu (100 mg) i amlodypiny powodowało dodatkowe obniżenie ciśnienia tętniczego o 8/7 mmHg (skurczowe/rozkurczowe).
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista kanału wapniowego, azotan, azytromycyna, cymetydyna, cytochrom P450, dipirydamol, diuretyk pętlowy, doksazosyna, erytromycyna, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor cytochromu P450, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P450, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, syldenafil, teofilina, tolbutamid, warfaryna, wazodilatacja
Leksykon leków
Interakcje leku – Reltebon 40 mg

Reltebon (oksykodonu chlorowodorek) wykazuje liczne, klinicznie istotne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, gabapentynoidy, leki przeciwlękowe, nasenne, uspokajające, przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, środki znieczulające, zwiotczające mięśnie, przeciwhistaminowe i przeciwwymiotne. Połączenie to może skutkować nasileniem sedacji, depresją oddechową, śpiączką, a nawet zgonem. Alkohol etylowy dodatkowo potęguje te efekty, zwiększając ryzyko ciężkiej depresji OUN oraz przyspieszając uwalnianie oksykodonu z tabletek o przedłużonym uwalnianiu, co jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory MAO (np. moklobemid, fenelzyna) mogą wywołać zaburzenia funkcji autonomicznego układu nerwowego, prowadząc do przełomów nadciśnieniowych lub hipotensji, a leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, choroba Parkinsona, depresant ośrodkowego układu nerwowego, depresja oddechowa, doustny antykoagulant, dysfagia, gabapentynoidy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek serotoninergiczny, lek zwiotczający mięśnie, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, neuroleptyk, oksykodonu chlorowodorek, opioid, pochodna kumaryny, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek znieczulający, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Diltiazem – Właściwości farmakokinetyczne

Diltiazem charakteryzuje się wysoką absorpcją z przewodu pokarmowego na poziomie 80-90% podanej dawki, jednak jego dostępność biologiczna wynosi około 40% z powodu intensywnego efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 3-4 godzinach od podania doustnego. Objętość dystrybucji wynosi około 5 l/kg masy ciała, a lek wiąże się z białkami osocza w 70-85%, w tym 35-40% z albuminami, co wpływa na dostępność farmakologicznie aktywnej frakcji wolnej. Metabolizm diltiazemu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów N-demetylodiltiazemu (20% aktywności leku macierzystego) oraz deacetylodiltiazemu (25-50% aktywności). U pacjentów z niewydolnością wątroby metabolizm jest opóźniony, co może zwiększać ekspozycję na lek.
absorpcja z przewodu pokarmowego, białko osocza, deacetylodiltiazem, diltiazemu chlorowodorek, efekt pierwszego przejścia, eliminacja z organizmu, izoenzym CYP3A4, metabolit fenolowy, N-demetylodiltiazem, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydatywna demetylacja, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadalafil Aurovitas 5 mg

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Bezwzględna dostępność biologiczna nie została jednoznacznie określona, jednak pokarm i pora przyjmowania nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku, co umożliwia jego stosowanie niezależnie od posiłków i pory dnia. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a 94% tadalafilu wiąże się z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a główny metabolit, glukuronian metylokatecholu, jest klinicznie nieaktywny. Klirens wynosi 2,5 l/godzinę, a okres półtrwania około 17,5 godziny, co warunkuje długotrwałe działanie. Eliminacja odbywa się głównie przez układ pokarmowy (61% dawki) oraz moczowy (36% dawki). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę.
dostępność biologiczna, dystrybucja leku, ekspozycja na lek, farmakokinetyka leku, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, metabolizm leku, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne, tadalafil, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Interakcje leku – OMI-TAM 0,4 mg

OMI-TAM (tamsulosyny chlorowodorek 0,4 mg) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii dorosłych pacjentów. Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z atenololem, enalaprilem i teofiliną, co pozwala na ich bezpieczne łączne stosowanie bez konieczności modyfikacji dawkowania. Cymetydyna zwiększa stężenie tamsulosyny w osoczu, natomiast furosemid je obniża, jednak modyfikacja dawki jest zwykle niepotrzebna, jeśli stężenia pozostają w zakresie terapeutycznym. Diklofenak i warfaryna mogą przyspieszać eliminację tamsulosyny, co wymaga monitorowania skuteczności leczenia. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, znacząco zwiększają ekspozycję na tamsulosynę (AUC wzrost 2,8-krotny, Cmax 2,2-krotny), co może nasilać działania niepożądane i wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z fenotypem słabego metabolizmu CYP2D6. Inhibitory CYP2D6, np. paroksetyna, powodują umiarkowany wzrost ekspozycji (AUC 1,6×, Cmax 1,3×), zwykle bez konieczności zmiany dawkowania.
antagonista receptora alfa₁-adrenergicznego, antagonista receptorów H2, benzodiazepiny, beta-adrenolityk, białka osocza, choroba wieńcowa, cytochrom P450, diuretyk pętlowy, doustny antykoagulant, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, fenotyp metabolizmu, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, lek moczopędny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, naczynie krwionośne, nadciśnienie tętnicze, nieselektywny beta-adrenolityk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie ciśnienia tętniczego, pochodna progesteronu, pochodna sulfonylomocznika, POChP, statyny, stężenie w osoczu, tamsulosyny chlorowodorek, trudność w połykaniu, wolna frakcja leku
Leksykon leków
Interakcje leku – Jansitin 100 mg

Sytagliptyna, stosowana w preparatach takich jak Jansitin, charakteryzuje się niskim ryzykiem istotnych klinicznie interakcji lekowych, jednak u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy, głównie przez CYP3A4, zyskuje na znaczeniu, co zwiększa ryzyko interakcji z inhibitorami lub induktorami tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać ekspozycję na sytagliptynę, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Cyklosporyna, jako silny inhibitor glikoproteiny P, zwiększa AUC sytagliptyny o około 29% i Cmax o około 68%, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Metformina (1000 mg 2x/dobę) nie wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), natomiast sytagliptyna może zwiększać ekspozycję na digoksynę (0,25 mg) o 11% w AUC i 18% w Cmax, co wymaga monitorowania pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną. Inhibitory OAT3, takie jak probenecyd, mogą hamować transport sytagliptyny, ale brak jest danych klinicznych potwierdzających istotność tych interakcji.
cukrzyca typu 2, cytochrom P450, digoksyna, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OAT3, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, kontrola glikemii, niedocukrzenie, polipragmazja, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Terbinafine Aurobindo 250 mg

Terbinafina w dawce 250 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (t½ wchłaniania 0,8 h) i wysoką biodostępnością około 80%, z osiągnięciem średniego stężenia w osoczu 0,97 µg/ml po 2 godzinach od podania. Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (99%) oraz preferencyjną dystrybucję do tkanek bogatych w lipidy, w tym skóry właściwej, warstwy rogowej naskórka, mieszków włosowych i łoju skórnego, co jest kluczowe dla jego skuteczności przeciwgrzybiczej. Okres półtrwania w fazie dystrybucji wynosi 4,6 godziny, a w fazie eliminacji 17 godzin, bez dowodów na kumulację w osoczu podczas długotrwałej terapii. Obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność, co ułatwia stosowanie leku bez konieczności dostosowywania dawki względem posiłków.
biodostępność, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, działanie przeciwgrzybicze, eliminacja leku, grzybica skóry, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, metabolizm leku, okres połowicznego wchłaniania, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, terapia terbinafiną, warstwa rogowa naskórka, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Subinit 12,5 mg

Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 25-100 mg, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po wielokrotnym podawaniu obserwuje się kumulację stężenia leku (3-4-krotny wzrost) oraz jego aktywnego metabolitu (7-10-krotny wzrost), osiągając stan stacjonarny po 10-14 dniach, przy łącznym stężeniu osoczowym 62,9-101 ng/ml. Metabolizm sunitynibu odbywa się głównie przez CYP3A4, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów tego enzymu. Eliminacja leku następuje głównie z kałem (61%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a jego metabolitu 80-110 godzin. Biodostępność nie jest istotnie zmieniona przez posiłek, a lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (95%). Klirens pozorny (CL/F) mieści się w zakresie 34-62 l/h, a objętość dystrybucji wynosi 2230 l, co wskazuje na intensywną penetrację do tkanek.
białko oporności raka piersi, biodostępność, dezetylosunitynib, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, kwestionariusz ECOG, metabolit dietylowy, metabolizm sunitynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pole pod krzywą stężenia, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Belupo 5 mg

Badania interakcji tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały, że jest on metabolizowany głównie przez CYP3A4. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę) i rytonawir (200 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2-4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co może nasilać działania niepożądane. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają AUC tadalafilu o 88%, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Jednoczesne stosowanie z doksazosyną (4-8 mg/dobę) może powodować istotne obniżenie ciśnienia tętniczego i omdlenia, dlatego jest niezalecane. W przypadku innych leków blokujących receptory α-adrenergiczne (alfuzosyna, tamsulozyna) zaleca się ostrożność i stopniowe zwiększanie dawki, zwłaszcza u osób starszych.
alfuzosyna, amlodypina, antagoniści receptora angiotensyny, azotany, bendrofluazyd, beta-adrenolityki, białka transportowe, blokery kanałów wapniowych, czas protrombinowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, enalapril, etynyloestradiol, finasteryd, inhibitory 5-alfa-reduktazy, inhibitory ACE, inhibitory CYP3A4, inhibitory PDE5, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leki tiazydowe, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, receptory α-adrenergiczne, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substraty CYP1A2, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Flonidan 10 mg

Loratadyna, substancja czynna Flonidanu (10 mg tabletki), jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2D6. Interakcje z lekami będącymi inhibitorami tych enzymów, takimi jak ketokonazol, erytromycyna, cymetydyna, a także innymi inhibitorami CYP3A4 (np. klarytromycyna, itrakonazol, nefazodon) oraz inhibitorami CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna), prowadzą do umiarkowanego wzrostu stężenia loratadyny w osoczu. Pomimo tego zwiększenia, badania kliniczne nie wykazały istotnych klinicznie zmian, w tym nie zaobserwowano zaburzeń w zapisie EKG. W związku z tym, choć ryzyko działań niepożądanych jest niskie, zaleca się indywidualne monitorowanie pacjentów podczas terapii skojarzonej.
antybiotyk makrolidowy, chinidyna, cymetydyna, cytochrom P450, działanie depresyjne, działanie niepożądane, elektrokardiografia, enzym wątrobowy, erytromycyna, fluoksetyna, funkcja psychomotoryczna, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, inhibicja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, metabolizm leku, nefazodon, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, populacja pediatryczna, sprawność psychomotoryczna, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamide Aurovitas 2 mg

Loperamid Aurovitas (chlorowodorek loperamidu 2 mg) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez mechanizmy związane z P-glikoproteiną oraz izoenzymami cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C8). Inhibitory P-glikoproteiny (np. chinidyna, rytonawir) oraz CYP3A4 (itrakonazol, ketokonazol) i CYP2C8 (gemfibrozyl) mogą znacząco zwiększać stężenie loperamidu w osoczu – od 2- do nawet 13-krotnego wzrostu ekspozycji przy jednoczesnym stosowaniu itrakonazolu i gemfibrozylu. Pomimo tego, badania psychomotoryczne i pupilometryczne nie wykazały nasilenia działania ośrodkowego układu nerwowego (OUN) przy zwiększonych stężeniach loperamidu w dawkach terapeutycznych (2-16 mg/dobę). W terapii skojarzonej z desmopresyną doustną obserwuje się trzykrotny wzrost stężenia desmopresyny, co wymaga monitorowania poziomu sodu w surowicy z uwagi na ryzyko hiponatremii.
chinidyna, chlorowodorek loperamidu, CYP2C8, CYP3A4, desmopresyna, gemfibrozyl, hiponatremia, inhibitor cytochromu P450, inhibitor izoenzymu, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, rytonawir
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MENSIL MAX 50 mg

Syldenafil, substancja czynna leku MENSIL MAX (50 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 30-120 minut (średnio 60 minut) na czczo. Biodostępność wynosi średnio 41% (zakres 25-63%), z istotną zmiennością międzyosobniczą. Wpływ posiłku powoduje wydłużenie Tmax o około 60 minut i zmniejszenie Cmax o 29%. Syldenafil wykazuje szeroką dystrybucję (Vd = 105 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (96%), co wpływa na stężenie farmakologicznie aktywnej frakcji wolnej. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu N-demetylowego o około 50% aktywności względem PDE5 i stężeniu stanowiącym 40% stężenia leku macierzystego. Okres półtrwania syldenafilu wynosi 3-5 godzin, a metabolitów około 4 godziny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~80%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~13%) w postaci metabolitów.
ADME, AUC, biodostępność bezwzględna, choroba niedokrwienna serca, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka syldenafilu, fosfodiesteraza, hiperlipidemia, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, klirens syldenafilu, metabolit N-demetylowy, N-demetylacja, N-demetylo-syldenafil, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, PDE5, pletyzmografia penisa, profil farmakokinetyczny, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, radykalna prostatektomia, syldenafil, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie erekcji
Leksykon leków
Interakcje leku – Ketipinor 100 mg

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Jednoczesne stosowanie kwetiapiny (25 mg) z ketokonazolem, silnym inhibitorem CYP3A4, powoduje 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do takiej terapii. Spożywanie soku grejpfrutowego również hamuje metabolizm kwetiapiny i jest niewskazane. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do 13% ekspozycji i około 450% klirensu), co może obniżać skuteczność leczenia. W przypadku stosowania induktorów enzymatycznych zaleca się ostrożność, stopniowe zmiany terapii oraz rozważenie zamiany na leki niewpływające na CYP3A4, np. walproinian sodu. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna przy jednoczesnym stosowaniu imipraminy, fluoksetyny, rysperydonu czy haloperydolu, natomiast tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może wymagać monitorowania stężenia leku.
dysfagia, działanie sedatywne, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipotensja, imipramina, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory i induktory enzymatyczne, inhibitory MAO, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwetiapina, leki antycholinergiczne, leukopenia, lit, metadon, neutropenia, ostry zespół maniakalny, receptory muskarynowe, rysperydon, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, tiorydazyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zespół pozapiramidowy, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Autokila 200 mg

Hydroksychlorochina wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwinfekcyjne jak moksyfloksacyna czy azytromycyna), co zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca. Przeciwwskazane jest stosowanie hydroksychlorochiny z halofantryną ze względu na bardzo wysokie ryzyko arytmii. Hydroksychlorochina może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, co wymaga monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawek. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami przeciwmalarycznymi obniżającymi próg drgawkowy (np. meflochina) zwiększa ryzyko drgawek, a z lekami przeciwpadaczkowymi może obniżać ich skuteczność. Należy unikać kojarzenia hydroksychlorochiny z lekami toksycznymi dla narządu wzroku i krwi, aby zapobiec retinopatii i zaburzeniom hematologicznym.
antybiotyk aminoglikozydowy, blokada nerwowo-mięśniowa, chlorochina, cyklosporyna, cymetydyna, dabigatran, digoksyna, dziurawiec, enzym CYP, enzymatyczna terapia zastępcza, fenobarbital, fenytoina, flekainid, fluorochinolon, glikoproteina p, halofantryna, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hydroksychlorochina, indeks terapeutyczny, induktor izoenzymu, inhibitor CYP, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek cholinergiczny, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, leki przeciwarytmiczne, makrolid, meflochina, morfologia krwi, odstęp QT, prazykwantel, próg drgawkowy, propafenon, retinopatia, ryfampicyna, statyna, substrat CYP2D6, substrat CYP3A4, substrat glikoproteiny P, toksyczność oczna, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie widzenia, α-galaktozydaza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tramadol Krka 150 mg

Tramadol chlorowodorek, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (100 mg, 150 mg, 200 mg), charakteryzuje się wysoką absorpcją (>90%) i biodostępnością około 70%, niezależną od przyjmowania posiłku. Maksymalne stężenia (Cmax) po dawce 100 mg i 200 mg wynoszą odpowiednio 141 ± 40 ng/ml i 260 ± 62 ng/ml, osiągane po około 4,9 i 4,8 godzinach, co umożliwia przedłużone działanie przeciwbólowe. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vd,β 203 ± 40 l) oraz niskie wiązanie z białkami osocza (~20%), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Tramadol przenika przez barierę krew-mózg oraz łożysko, a także do mleka matki w niewielkich ilościach (0,1% dawki tramadolu i 0,02% O-demetylotramadolu). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do aktywnego metabolitu O-demetylotramadolu (M1), który jest 2-4 razy silniejszy od substancji macierzystej i ma okres półtrwania około 7,9 godziny.
bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, działanie przeciwbólowe, efekt pierwszego przejścia, eliminacja z moczem, farmakokinetyka liniowa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w surowicy, marskość wątroby, N-demetylacja, niewydolność nerek, O-demetylacja, O-demetylotramadol, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, powinowactwo do tkanek, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tramadol chlorowodorek, układ glukuronidacji, wiązanie z białkami osocza, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Rupatadine Genoptim 10 mg

Rupatadyna, stosowana w dawce 10 mg u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na izoenzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol, worykonazol, pozakonazol), inhibitory proteazy HIV, klarytromycyna oraz nefazodon, powodują nawet 10-krotny wzrost ekspozycji na rupatadynę i powinny być stosowane wyłącznie z zachowaniem szczególnej ostrożności lub unikanie ich łącznego podawania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, flukonazol, diltiazem) zwiększają ekspozycję 2-3-krotnie, co wymaga ostrożności klinicznej. Spożycie soku grejpfrutowego powoduje 3,5-krotny wzrost stężenia rupatadyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Wysoka dawka rupatadyny (20 mg) w połączeniu z alkoholem nasila zaburzenia psychoruchowe, dlatego należy unikać takiego połączenia, natomiast dawka 10 mg wykazuje minimalny wpływ na funkcje psychomotoryczne.
benzodiazepina, cytochrom P450, działanie addytywne, działanie depresyjne OUN, działanie sedatywne, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka rupatadyny, fosfokinaza kreatynowa, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, lek opioidowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, lek sedatywny, metabolizm rupatadyny, metabolizm wątrobowy, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, sok grejpfrutowy, sprawność psychoruchowa, statyna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie psychoruchowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Zotral 50 mg

Chlorowodorek sertraliny (Zotral 50 mg) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami MAO (nieodwracalnymi, odwracalnymi selektywnymi i nieselektywnymi, np. selegilina, moklobemid, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniem mięśniowym, hipertermią i drgawkami. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu jego stężenia o około 35%, co grozi zaburzeniami rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z opioidami (np. fentanylem), tryptanami, litem (wymaga monitorowania drżeń) oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna) ze względu na zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego lub krwawień. W przypadku warfaryny (200 mg/dobę sertraliny) obserwuje się niewielkie, ale istotne wydłużenie czasu protrombinowego, co wymaga monitorowania INR.
cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, digoksyna, działanie sedatywne, fenytoina, flukonazol, funkcja poznawcza, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klirens sertraliny, lek antyarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm CYP2C19, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, płytki krwi, receptor beta-adrenergiczny, sertralina, sprawność psychomotoryczna, tyklopidyna, warfaryna, zaburzenie depresyjne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Ticagrelor Aristo 90 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na tikagrelor (Cmax wzrost 2,4-krotny, AUC wzrost 7,3-krotny), co jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) zwiększają Cmax tikagreloru o 69% i AUC do 2,7-krotnie, co wymaga ostrożności, ale nie jest przeciwwskazane. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) znacznie zmniejszają ekspozycję na tikagrelor (Cmax spadek o 73%, AUC o 86%), co może obniżyć skuteczność leku i jest niezalecane. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję tikagreloru (Cmax 2,3x, AUC 2,8x), co wymaga ostrożności. Morfina i inne opioidy opóźniają i zmniejszają ekspozycję na tikagrelor o 35%, co może obniżać jego skuteczność u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (OZW). Interakcje z lekami hipolipemizującymi obejmują zwiększenie ekspozycji na symwastatynę (>40 mg/dobę) i lowastatynę, co jest niezalecane, natomiast wpływ na atorwastatynę jest klinicznie nieistotny (Cmax ↑ 23%, AUC ↑ 36%). Tikagrelor zwiększa także ekspozycję na digoksynę (Cmax ↑ 75%, AUC ↑ 28%), co wymaga monitorowania klinicznego i laboratoryjnego.
agregacja płytek krwi, antagoniści receptora angiotensyny, antagoniści wapnia, aPTT, czas krzepnięcia po aktywacji, czynnik Xa, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktory CYP3A, inhibitory ACE, inhibitory CYP3A4, inhibitory GpIIb/IIIa, inhibitory pompy protonowej, inhibitory SSRI, izoenzym CYP3A4, ostry zespół wieńcowy, rabdomioliza, ryfampicyna, substrat P-gp
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Benodil

Produkt leczniczy Benodil, dostępny w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml w postaci zawiesiny do nebulizacji, jest wziewnym kortykosteroidem stosowanym w terapii astmy i POChP, jednak nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy. Działanie terapeutyczne następuje zwykle po około 10 dniach stosowania. U pacjentów z nadmiernym wydzielaniem śluzu w oskrzelach zaleca się początkowo krótkotrwałe leczenie skojarzone doustnymi kortykosteroidami (około 2 tygodnie), po czym kontynuuje się monoterapię Benodilem. Podczas zmiany leczenia z doustnych kortykosteroidów na Benodil, dawkę doustną należy stopniowo zmniejszać (np. o 2,5 mg prednizolonu miesięcznie), monitorując objawy niewystarczającego działania glikokortykosteroidów oraz ewentualne reakcje alergiczne i zapalne. Należy zwrócić uwagę na ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji oraz konieczność przerwania terapii w przypadku jego wystąpienia.
beta-agonista, budezonid, centralna retinopatia surowicza środkowa, doustny glikokortykosteroid, gruźlica płuc, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, jaskra, kandydoza jamy ustnej, marskość wątroby, nadmierne wydzielanie śluzu, nebulizacja, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozszerzenie oskrzeli, wziewny kortykosteroid, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zaostrzenie POChP, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości