Interakcje leku
Quetiapine Orion 25 mg
Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC kwetiapiny 5-8-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, mogą zwiększać klirens kwetiapiny nawet do 450%, znacznie obniżając jej stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Sok grejpfrutowy, również hamujący CYP3A4, jest niewskazany podczas terapii. Interakcje farmakodynamiczne obejmują ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) oraz nasilenie efektów antycholinergicznych przy jednoczesnym stosowaniu leków o takim działaniu. Ponadto, współpodawanie z tiorydazyną zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%, co może wymagać korekty dawki.
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o ciężkim nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotowi epizodu depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- zapobieganie nawrotowi epizodu maniakalnego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Kwetiapina, jako substancja aktywna produktu leczniczego Quetiapine Orion, wykazuje oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy, co wymaga szczególnej ostrożności podczas jej stosowania w skojarzeniu z innymi lekami wpływającymi na OUN oraz alkoholem. Profil interakcji kwetiapiny związany jest głównie z jej metabolizmem przez cytochrom P450, zwłaszcza izoenzym CYP3A4.1
Interakcje z inhibitorami CYP3A4
Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami izoenzymu CYP3A4 jest przeciwwskazane. Badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) powoduje znaczące, 5-8-krotne zwiększenie AUC dla kwetiapiny. Podobnie nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, ze względu na jego właściwości hamujące aktywność CYP3A4.2
Interakcje z induktorami enzymatycznymi
Leki indukujące enzymy wątrobowe mogą znacząco zmniejszać stężenie kwetiapiny w osoczu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Jednoczesne podawanie karbamazepiny znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, redukując ekspozycję układową średnio do 13% ekspozycji występującej po stosowaniu kwetiapiny w monoterapii. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt obniżenia stężenia leku.3
Podobnie, fenytoina powoduje znaczące zwiększenie klirensu kwetiapiny, o około 450%. U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko wynikające z przerwania stosowania induktora enzymów. Wszelkie zmiany w stosowaniu induktorów enzymatycznych powinny odbywać się stopniowo, a w razie konieczności należy rozważyć zastąpienie ich lekami niewpływającymi na enzymy wątrobowe (np. walproinianem sodu).4
Interakcje z lekami serotoninergicznymi
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak:
- inhibitory monoaminooksydazy (MAO)
- selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Powyższe połączenia mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu.5
Interakcje z lekami antycholinergicznymi
Podczas leczenia pacjentów otrzymujących kwetiapinę wraz z innymi lekami o działaniu antycholinergicznym (na receptory muskarynowe) należy zachować ostrożność ze względu na możliwość nasilenia efektów cholinolitycznych.6
Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi i przeciwdepresyjnymi
Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie zmieniają się w sposób istotny klinicznie po jednoczesnym zastosowaniu z:
- imipraminą (inhibitorem CYP2D6)
- fluoksetyną (inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6)
- rysperydonem lub haloperydolem
Jednakże jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu.7
Interakcje z litem i walproinianem
Farmakokinetyka litu nie ulega zmianom podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną. Jednakże badania kliniczne wykazały, że w grupie pacjentów przyjmujących jednocześnie lit i kwetiapinę o przedłużonym uwalnianiu odnotowano większą częstość zdarzeń niepożądanych, w tym:
- zaburzeń czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżenia)
- senności
- zwiększenia masy ciała
w porównaniu do grupy otrzymującej kwetiapinę z placebo.8
Farmakokinetyka walproinianu sodu i kwetiapiny nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym podczas jednoczesnego stosowania. Jednakże badania retrospektywne u dzieci i młodzieży wykazały większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczonej skojarzeniem walproinianu i kwetiapiny w porównaniu z każdą z grup monoterapii.9
Interakcje z innymi lekami
Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną.10
Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca.11
Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z lekami powszechnie stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego.12
Interakcje kwetiapiny z alkoholem
Ze względu na działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną jest niewskazane i należy zachować szczególną ostrożność. Alkohol może nasilać działanie sedatywne kwetiapiny, prowadząc do zwiększonego upośledzenia funkcji poznawczych i motorycznych.13
Mechanizm interakcji kwetiapiny z alkoholem polega głównie na addytywnym działaniu depresyjnym na OUN, co może prowadzić do:
- nasilenia sedacji i senności
- zaburzeń koordynacji ruchowej
- pogorszenia zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
- zwiększonego ryzyka upadków, szczególnie u osób starszych
- potencjalnego nasilenia działań niepożądanych kwetiapiny
Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności całkowitego powstrzymania się od spożywania alkoholu podczas terapii kwetiapiną.
Tabela interakcji kwetiapiny
| Lek lub grupa leków | Typ interakcji | Efekt interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) | Farmakokinetyczna | 5-8 krotne zwiększenie AUC kwetiapiny | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Sok grejpfrutowy | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu | Wysoki | Nie zaleca się spożywania podczas terapii kwetiapiną |
| Karbamazepina, fenytoina (induktory CYP) | Farmakokinetyczna | Znaczące zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu (klirens ↑ do 450%) | Wysoki | Konieczne dostosowanie dawkowania kwetiapiny; ewentualna zmiana leku indukującego enzymy |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów zespołu serotoninowego |
| Leki antycholinergiczne | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania antycholinergicznego | Średni | Ostrożne stosowanie, monitorowanie efektów antycholinergicznych |
| Tiorydazyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 70% | Średni | Możliwe dostosowanie dawki kwetiapiny |
| Lit | Farmakodynamiczna | Zwiększona częstość zaburzeń pozapiramidowych, senności, przyrostu masy ciała | Średni | Monitorowanie pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych |
| Walproinian sodu | Farmakodynamiczna | U dzieci i młodzieży zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii | Średni | Regularne monitorowanie morfologii krwi |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie sedacji i depresji OUN | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki wydłużające odstęp QT | Farmakodynamiczna | Potencjalne zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Ostrożne stosowanie, monitorowanie EKG |
| Leki powodujące zaburzenia elektrolitowe | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Średni | Monitorowanie elektrolitów, szczególnie potasu i magnezu |
| Imipramina, fluoksetyna, rysperydon, haloperydol | Farmakokinetyczna | Brak istotnych klinicznie zmian farmakokinetyki kwetiapiny | Niski | Nie wymaga dostosowywania dawki |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Brak istotnych zmian farmakokinetyki kwetiapiny | Niski | Nie wymaga dostosowywania dawki |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania