zahamowanie czynności nadnerczy

Zahamowanie czynności nadnerczy (supresja nadnerczy) to stan, w którym dochodzi do zmniejszenia lub całkowitego zatrzymania naturalnej produkcji hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu. Najczęstszą przyczyną tego zjawiska jest długotrwałe stosowanie egzogennych glikokortykosteroidów, które poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego hamują wydzielanie ACTH przez przysadkę mózgową.

Supresja nadnerczy może rozwinąć się już po 5-7 dniach regularnego przyjmowania średnich lub wysokich dawek glikokortykosteroidów. Szczególnie narażeni są pacjenci przyjmujący preparaty doustne lub parenteralne, choć również leki wziewne lub miejscowe przy długotrwałym stosowaniu mogą wywoływać ten efekt. Stan ten stanowi istotne ryzyko kliniczne ze względu na możliwość rozwoju ostrej niewydolności nadnerczy przy nagłym odstawieniu leków.

Diagnostyka zahamowania czynności nadnerczy obejmuje oznaczenie porannego stężenia kortyzolu oraz test stymulacji z ACTH (test synactenowy). W terapii kluczowe znaczenie ma stopniowe zmniejszanie dawki glikokortykosteroidów oraz, w przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych lub innych sytuacji stresowych, odpowiednie dostosowanie dawki w celu zapobieżenia przełomowi nadnerczowemu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elosone

Mometazon furoinian w postaci roztworu na skórę jest silnym kortykosteroidem miejscowym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń ze względu na ryzyko działań niepożądanych miejscowych i ogólnoustrojowych. W przypadku podrażnienia lub uczulenia należy natychmiast przerwać terapię. Szczególną uwagę zwraca się na możliwość wystąpienia zakażeń skóry, które wymagają odpowiedniego leczenia przeciwgrzybiczego lub przeciwbakteryjnego, a w przypadku braku poprawy – przerwania stosowania kortykosteroidu. Mometazon furoinian może powodować zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, objawy zespołu Cushinga, hiperglikemię i cukromocz, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym. U dzieci i niemowląt ryzyko to jest szczególnie wysokie, dlatego stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane, a u starszych dzieci zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i ograniczenie czasu terapii do maksymalnie 3 tygodni. 1 g roztworu zawiera 300 mg glikolu propylenowego, a 1 kropla – 6,45 mg tej substancji pomocniczej.
centralna chorioretinopatia surowicza, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, hiperglikemia, jaskra prosta, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, mometazon furoinian, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, toksyczność ogólnoustrojowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Betnovate

Stosowanie betametazonu walerianianu (Betnovate krem, 1,22 mg/g) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na kortykosteroidy miejscowe oraz w populacji pediatrycznej (dzieci 1-12 lat). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do hiperkortyzolemii, zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i niedoboru glikokortykosteroidów, dlatego terapia u dzieci nie powinna przekraczać 5 dni, a stosowanie opatrunków okluzyjnych jest przeciwwskazane. Czynniki zwiększające ryzyko działań ogólnoustrojowych to m.in. duża powierzchnia aplikacji, stosowanie pod okluzją, na uszkodzoną lub cienką skórę (np. twarz), a także zwiększone uwodnienie warstwy rogowej naskórka. W przypadku łuszczycy konieczna jest ścisła kontrola lekarska ze względu na ryzyko tolerancji leku, efektu z odbicia, uogólnionej łuszczycy krostkowej oraz zakażeń wtórnych, które wymagają miejscowego lub ogólnoustrojowego leczenia przeciwdrobnoustrojowego.
betametazon walerianian, błona śluzowa, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, infekcja bakteryjna, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie kończyny dolnej, przewlekłe owrzodzenie kończyny dolnej, reakcja alergiczna, reakcja miejscowej nadwrażliwości, toczeń, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Budesonide Easyhaler 400 mcg/dawkę

Budesonide Easyhaler, zawierający glikokortykosteroid budezonid w formie proszku do inhalacji, charakteryzuje się niską ostrą toksycznością, co oznacza, że jednorazowe przedawkowanie nie powoduje zazwyczaj poważnych objawów klinicznych ani konieczności intensywnej interwencji medycznej. Główne ryzyko związane jest z długotrwałym stosowaniem nadmiernych dawek, które może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy (HPA), manifestującej się m.in. zwiększoną podatnością na zakażenia, zahamowaniem czynności nadnerczy, atrofią kory nadnerczy oraz osłabieniem adaptacji do stresu. W przypadku ostrego przedawkowania zaleca się kontynuację leczenia w dawce terapeutycznej oraz monitorowanie pacjenta, bez konieczności hospitalizacji czy odtruwania, gdyż funkcja osi HPA zwykle wraca do normy w ciągu kilku dni.
astma, atrofia kory nadnerczy, budezonid, doustne kortykosteroidy, działanie immunosupresyjne, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, hormony kory nadnerczy, hydrokortyzon, kortyzol, nadmiar glikokortykosteroidów, oś HPA, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostre przedawkowanie, podatność na zakażenia, poziom kortyzolu, proszek do inhalacji, supresja nadnerczy, test stymulacyjny, toksyczność ostra, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clobex 500 mcg/g

Propionian klobetazolu, substancja czynna szamponu Clobex, jest silnie działającym kortykosteroidem stosowanym miejscowo, którego profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 558 pacjentów. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym było uczucie pieczenia skóry (2,8%), a objawy podrażnienia skóry występowały rzadko (0,2%). Większość działań niepożądanych miała łagodne do umiarkowanego nasilenie i nie wykazywała zależności od rasy czy płci. Ze względu na krótki czas aplikacji (15 minut przed spłukaniem), ryzyko ogólnoustrojowego wchłaniania i zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza jest minimalne w porównaniu do niespłukiwanych preparatów kortykosteroidowych.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, hiperkortyzolizm, jaskra, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nadmiar kortyzolu, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, pieczenie oczu, pieczenie skóry, plamica, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, pokrzywka, propionian klobetazolu, rozstęp skórny, rumień, silnie działający kortykosteroid, suchość skóry, teleangiektazja, trądzik różowaty, twarz księżycowata, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wyprysk krostkowy, zaburzenie pola widzenia, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie oportunistyczne, zanik skórny, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga, zmiana barwnikowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Resbud

Resbud, zawierający budezonid w stężeniach 0,25 mg/ml lub 0,50 mg/ml w formie zawiesiny do nebulizacji, wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Budezonid nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. Należy monitorować pacjentów pod kątem zakażeń grzybiczych jamy ustnej, które mogą wymagać leczenia przeciwgrzybiczego lub czasowego przerwania terapii. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania z ketokonazolem, inhibitorami proteazy HIV oraz silnymi inhibitorami CYP3A4, a w przypadku konieczności – zachowanie maksymalnie długiej przerwy między podaniami. Szczególną ostrożność należy zachować podczas przejścia z doustnych glikokortykosteroidów na wziewne, ze względu na ryzyko przemijającej niewydolności kory nadnerczy, zwłaszcza u pacjentów z historią długotrwałego lub wysokodawkowego leczenia steroidami.
aktywność glikokortykosteroidowa, aktywność psychoruchowa, astma, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, CSCR, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, inhibitor izoenzymu CYP 3A4, inhibitor proteazy HIV, jaskra, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, nebulizacja, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, ostry napad astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fostex NEXThaler (200 mcg+ 12 mcg)/dawkę inh.

Profil bezpieczeństwa Fostex NEXThaler, zawierającego beklometazonu dipropionian (100 µg) i formoterol (6 µg) w dawce inhalacyjnej, został określony głównie na podstawie badań klinicznych trwających 8-12 tygodni, obejmujących 719 pacjentów z astmą w wieku ≥12 lat. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym było drżenie, obserwowane głównie przy dawkach 400+24 µg/dobę, o łagodnym przebiegu i ustępujące bez konieczności przerwania terapii. Inne często występujące działania obejmowały zapalenie płuc u pacjentów z POChP, zapalenie jamy nosowej i gardła, kandydozę jamy ustnej, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe takie jak częstoskurcz, bradykardia zatokowa, dławica piersiowa i wydłużenie odstępu QT w EKG. Wśród działań niepożądanych związanych z formoterolem wymienia się również potencjalnie ciężką hipokaliemię, tachyarytmię oraz zaburzenia neuropsychiatryczne, natomiast beklometazon może powodować zmniejszenie stężenia kortyzolu, zwiększenie glikemii oraz ryzyko zakażeń grzybiczych jamy ustnej i zapalenia płuc.
beklometazon dipropionian, bezsenność, ból gardła, ból głowy, ból mięśni, bradykardia zatokowa, ciśnienie tętnicze krwi, częstoskurcz, dławica piersiowa, drażliwość, drżenie, duszność, dysfonia, działania ogólnoustrojowe, formoterol, gęstość mineralna kości, glukoza we krwi, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kaszel, kortyzol w moczu, kortyzol we krwi, migotanie przedsionków, nadmierna aktywność psychoruchowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieostre widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, pokrzywka, potas we krwi, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcze komorowe, skurcze mięśni, świąd, świszczący oddech, tachyarytmia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia psychiczne, zaburzenia smaku, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zaostrzenie astmy, zapalenie jamy nosowej i gardła, zapalenie płuc, zawroty głowy, zespół Cushinga, zmęczenie
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexamethasone phosphate SF 4 mg/ml

Deksametazon fosforan, silny glikokortykosteroid metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o wysokim znaczeniu klinicznym. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) przyspieszają metabolizm leku, obniżając jego stężenie i skuteczność, co może wymagać zwiększenia dawki. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) zmniejszają klirens deksametazonu, nasilając jego działanie i ryzyko zespołu Cushinga oraz zahamowania czynności nadnerczy, dlatego ich łączna terapia wymaga ścisłego monitorowania. Estrogeny wydłużają okres półtrwania deksametazonu, co może wymagać korekty dawki. Deksametazon osłabia działanie leków przeciwcukrzycowych, nasila działanie glikozydów nasercowych poprzez indukcję hipokaliemii oraz zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ i salicylanów. Monitorowanie poziomu potasu, glukozy oraz parametrów krzepnięcia (INR) jest niezbędne podczas terapii skojarzonej z diuretykami, lekami przeciwcukrzycowymi i pochodnymi kumaryny.
choroba wrzodowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon fosforan, doustny środek antykoncepcyjny, efekt immunosupresyjny, fluorochinolon, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, glukoneogeneza wątrobowa, gospodarka węglowodanowa, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoenzym CYP3A4, jaskra, kardiomiopatia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwpasożytnicze, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwreumatyczny, lek przeczyszczający, metabolizm deksametazonu, miopatia, morfologia krwi, niedepolaryzujący lek zwiotczający mięśnie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osteoporoza, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, tendinopatia, test alergiczny, zaburzenie elektrolitowe, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie utajone, zapalenie ścięgna, zespół Cushinga, złamanie patologiczne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Etafry 1,5 mg/ml

Etafry (deksametazonu sodu fosforan) w kroplach do oczu o stężeniu 1,5 mg/ml wykazuje działania niepożądane typowe dla miejscowo stosowanych kortykosteroidów, z których najczęstszym jest wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego (≥1/10), pojawiający się zwykle w ciągu 2 tygodni od rozpoczęcia terapii. Inne często występujące objawy to świąd i dyskomfort oka (≥1/100 do <1/10), a także podrażnienie, pieczenie, kłucie i niewyraźne widzenie, które są zazwyczaj łagodne i przemijające. Niezbyt często obserwuje się zaćmę podtorebkową oraz opóźnione gojenie się ran (≥1/1000 do <1/100), szczególnie u pacjentów z cukrzycą. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić urazy gałki ocznej i zwapnienie rogówki, zwłaszcza u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki stosujących krople zawierające fosforany. Ponadto, istnieje ryzyko zahamowania czynności nadnerczy i zespołu Cushinga, związane z ogólnoustrojowym wchłanianiem leku przy częstym podawaniu.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon, dyskomfort oka, działanie niepożądane, jaskra, kortykosteroid, nadciśnienie oczne, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, ścieńczenie rogówki, świąd oka, uraz gałki ocznej, uszkodzenie rogówki, zaburzenie endokrynologiczne, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zakażenie Herpes simplex, zespół Cushinga, zwapnienie rogówki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – BDS N

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji (BDS N) nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótkodziałające leki rozszerzające oskrzela. W przypadku nieskuteczności tych leków lub konieczności zwiększenia ich dawki, należy pilnie skonsultować się z lekarzem celem modyfikacji terapii, np. zwiększenia dawki budezonidu, wprowadzenia długo działającego beta-mimetyku lub doustnych glikokortykosteroidów. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych. U pacjentów niestosujących wcześniej steroidów efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po około 10 dniach, a w przypadku nadmiernej produkcji śluzu można przez około 2 tygodnie stosować doustne kortykosteroidy. U pacjentów wcześniej leczonych steroidami doustnymi zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki prednizolonu (np. o 2,5 mg/miesiąc) podczas przejścia na terapię wziewną, aby uniknąć objawów niedoboru glikokortykosteroidów, takich jak zapalenie błony śluzowej nosa, wyprysk czy bóle mięśniowo-stawowe.
ból mięśni i stawów, budezonid w zawiesinie do nebulizacji, centralna retinopatia surowicza środkowa, ciśnienie śródgałkowe, długo działający beta-mimetyk, doustny glikokortykosteroid, doustny kortykosteroid, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, jaskra, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol i itrakonazol, krótko działający lek rozszerzający oskrzela, lek przeciwgrzybiczny, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, osłabiona czynność wątroby, osteoporoza, ostry epizod astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulmonolog dziecięcy, świszczący oddech, wydzielanie śluzu w oskrzelach, wziewny kortykosteroid, zaburzenie psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tafen Nasal

Stosowanie budezonidu w formie aerozolu donosowego, mimo niższego ryzyka działań ogólnoustrojowych w porównaniu z kortykosteroidami doustnymi, może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Do potencjalnych działań niepożądanych należą zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne, takie jak nadmierna aktywność psychoruchowa, lęk czy depresja. U dzieci konieczne jest regularne monitorowanie wzrostu, a w przypadku jego spowolnienia rozważenie zmniejszenia dawki. Ponadto, w przypadku zaburzeń widzenia (np. nieostre widzenie), wskazane jest skierowanie pacjenta na konsultację okulistyczną w celu wykluczenia zaćmy, jaskry lub centralnej chorioretinopatii surowiczej (CSCR). Dawki przekraczające zalecane mogą prowadzić do klinicznie istotnego zahamowania czynności nadnerczy, co wymaga dodatkowego podania kortykosteroidów ogólnoustrojowych w sytuacjach stresowych lub przed zabiegami operacyjnymi.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, budezonid, cechy cushingoidalne, centralna chorioretinopatia surowicza, depresja, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, jaskra, kortykosteroid, lęk, marskość wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, niewydolność nadnerczy, owrzodzenie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, Tafen Nasal, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia snu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Symbicort Turbuhaler (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.

Przedawkowanie Symbicort Turbuhaler, zawierającego budezonid i formoterol, niesie ryzyko poważnych objawów klinicznych wynikających z nadmiernej stymulacji receptorów β₂-adrenergicznych przez formoterol oraz efektów ogólnoustrojowych glikokortykosteroidów przy przewlekłym stosowaniu budezonidu w wysokich dawkach. Formoterol może wywoływać drżenia mięśni, bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię (>100 uderzeń/min), hiperglikemię, hipokaliemię, wydłużenie odstępu QTc, arytmie, nudności i wymioty. W badaniach klinicznych podanie 90 µg formoterolu w ciągu 3 godzin u pacjentów z ostrym skurczem oskrzeli nie wykazało poważnych problemów bezpieczeństwa, jednak objawy przedawkowania mogą wymagać leczenia objawowego i monitorowania. Przewlekłe przedawkowanie budezonidu może prowadzić do podwyższenia stężenia hormonów kory nadnerczy oraz supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co niesie ryzyko niewydolności nadnerczy po nagłym odstawieniu leku.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, arytmia, arytmia komorowa, budezonid, drżenie mięśni, formoterol, glikogenoliza, glikokortykosteroid, glikokortykosteroid wziewny, glukoneogeneza, hiperglikemia, hipokaliemia, hormony kory nadnerczy, kołatanie serca, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozszerzenie naczyń mózgowych, skurcz oskrzeli, stymulacja receptorów β2-adrenergicznych, Symbicort Turbuhaler, tachykardia, układ adrenergiczny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie hormonalne, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Demezon 4 mg

Demezon, zawierający deksametazon w dawkach 1 mg i 4 mg, jest kortykosteroidem o szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. W hormonalnej terapii zastępczej ryzyko działań niepożądanych jest niskie przy prawidłowym dawkowaniu, natomiast w farmakoterapii profil bezpieczeństwa jest bardziej złożony i częstość występowania działań niepożądanych pozostaje nieznana. Deksametazon może maskować objawy infekcji i sprzyjać ich ujawnieniu lub zaostrzeniu, w tym aktywacji węgorzycy. Wśród działań niepożądanych wymienia się reakcje nadwrażliwości, osłabienie układu immunologicznego, zmiany w morfologii krwi (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, nadkrwistość), zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga, zaburzenia metaboliczne (zatrzymanie sodu, utrata potasu, cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia), a także liczne zaburzenia psychiczne i neurologiczne, w tym depresję, psychozy, guza rzekomego mózgu oraz nasilenie napadów padaczkowych.
arytmia, aseptyczna martwica kości, atrofia skóry, brak miesiączki, centralna retinopatia surowicza, czkawka, deksametazon, eozynopenia, guz rzekomy mózgu, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipertrychoza, hipokaliemia, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, impotencja, jaskra, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, lipomatoza nadtwardówkowa, maskowanie infekcji, miażdżyca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadkrwistość, napad padaczkowy, nieregularne miesiączki, obrzęk spojówki, opadanie powieki, osteoporoza, otyłość brzuszna, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, perforacja twardówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstępy, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twarz księżycowata, węgorzyca, wrzód żołądka, wybroczyny, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie oka, zapalenie rogówki, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Flutykazon propionian – Przeciwwskazania stosowania

Flutykazon propionian, silny syntetyczny kortykosteroid stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej i innych obturacyjnych chorób dróg oddechowych, ma bezwzględne przeciwwskazanie w postaci nadwrażliwości na substancję czynną lub substancje pomocnicze (np. laktoza jednowodna w Flixotide Dysk, HFA-134a w aerozolach). W preparatach złożonych zawierających salmeterol (np. ASARIS pMDI, Comboterol) przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji czynnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, aktywną gruźlicą płuc, ciężkimi infekcjami dróg oddechowych oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią, gdzie stosowanie flutykazonu wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz monitorowania. U dzieci małych wiekiem zaleca się stosowanie form ułatwiających podanie, np. zawiesin do nebulizacji.
aerozol inhalacyjny, ASARIS pMDI, astma oskrzelowa, choroba obturacyjna dróg oddechowych, Comboterol, działanie immunosupresyjne, Flixotide Dysk, flutykazon propionian, gruźlica płuc, infekcja dróg oddechowych, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, komora inhalacyjna, kortykosteroid przeciwzapalny, kortykosteroid wziewny, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, proszek do inhalacji, rytonawir, salmeterol, substancja pomocnicza, terapia przeciwgruźlicza, terapia przeciwinfekcyjna, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności nadnerczy, zawiesina do nebulizacji, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Airbufo Forspiro (320 mcg + 9 mcg)/dawkę inh.

Przedawkowanie leku Airbufo Forspiro, zawierającego budezonid oraz formoterol fumaran dwuwodny, może prowadzić do różnorodnych objawów niepożądanych zależnych od substancji czynnej i czasu ekspozycji. Nadmierne dawki formoterolu wywołują objawy nadstymulacji receptorów beta-2-adrenergicznych, takie jak drżenie mięśni, ból głowy, kołatanie serca, tachykardia (>100 uderzeń/min), hiperglikemia, hipokaliemia, wydłużenie odstępu QTc oraz zaburzenia rytmu serca. W badaniach klinicznych podanie 90 µg formoterolu w ciągu 3 godzin u pacjentów z ostrym skurczem oskrzeli nie wykazało istotnych zagrożeń. Ostre przedawkowanie budezonidu rzadko powoduje poważne powikłania, natomiast długotrwałe stosowanie nadmiernych dawek może skutkować objawami hiperkortycyzmu oraz zahamowaniem czynności nadnerczy.
ból głowy, drżenie mięśni, działanie glikokortykosteroidów, formoterol fumaran dwuwodny, glikemia, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, hiperkortycyzm, hipokaliemia, kołatanie serca, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie budezonidu, receptor beta-2 adrenergiczny, skurcz oskrzeli, stężenie elektrolitów, tachykardia, terapia przeciwzapalna, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rectodelt

Produkt leczniczy Rectodelt w postaci czopków zawierających 100 mg prednizonu może wywoływać działania ogólnoustrojowe pomimo podania doodbytniczego, zwłaszcza przy dużych dawkach i terapii długoterminowej. Do potencjalnych działań niepożądanych należą zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne takie jak nadpobudliwość, zaburzenia snu, lęk, depresja i agresja. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma), gdyż stosowanie prednizonu może wywołać przełom tego guza, stan potencjalnie śmiertelny. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia, takich jak nieostre widzenie, konieczna jest konsultacja okulistyczna w celu wykluczenia zaćmy, jaskry lub centralnej chorioretinopatii surowiczej (CSCR).
centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie krwi, czynność nerek, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, oliguria, prednizon, przełom guza chromochłonnego, stężenie kreatyniny w surowicy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexamytrex (5 mg + 0,3 mg)/g

Dexamytrex, maść okulistyczna zawierająca gentamycyny siarczan (5 mg/g) oraz deksametazon (0,3 mg/g), wykazuje potencjalne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w terapii skojarzonej. Szczególną uwagę zwraca się na inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, kobicystat), które mogą znacząco zmniejszać klirens deksametazonu, prowadząc do nasilenia działania glikokortykosteroidu, zahamowania czynności nadnerczy i ryzyka zespołu Cushinga. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub ścisłe monitorowanie pacjenta. Ponadto gentamycyna wykazuje niezgodności chemiczne z amfoterycyną B, heparyną, sulfadiazyną, cefalotyną oraz kloksacyliną, co może skutkować powstawaniem osadów w worku spojówkowym, obniżając skuteczność terapii i powodując podrażnienia. Wskazane jest unikanie jednoczesnego miejscowego stosowania tych preparatów.
absorpcja systemowa, amfoterycyna B, butylohydroksytoluen, cefalotyna, deksametazon, Dexamytrex, działanie niepożądane, gentamycyny siarczan, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, heparyna, inhibitor CYP3A4, klirens, kloksacylina, kobicystat, maść do oczu, metabolizm deksametazonu, niezgodność chemiczna, niezgodność farmaceutyczna, preparat okulistyczny, rytonawir, sulfadiazyna, worek spojówkowy, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ovixan 1 mg/g

Mometazonu furoinian w kremie o stężeniu 1 mg/g (Ovixan) może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, których ryzyko wzrasta przy częstym stosowaniu, na dużych powierzchniach skóry, długotrwałym leczeniu, aplikacji w fałdach skóry oraz pod opatrunkiem okluzyjnym. U dzieci i młodzieży, ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała, obserwuje się zwiększone ryzyko zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespołu Cushinga, zaburzeń wzrostu oraz nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, objawiającego się uwypukleniem ciemiączka, bólami głowy i obustronną tarczą zastoinową. Działania niepożądane obejmują m.in. zakażenia wtórne, zapalenie mieszków włosowych, parestezje, pieczenie, teleangiektazje, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, odbarwienia, nadmierne owłosienie, rozstępy, suchość i świąd skóry oraz reakcje w miejscu podania.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, czyraczność, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, hipertrychoza, maceracja skóry, mometazonu furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość, niewydolność nadnerczy, odbarwienie skóry, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, parestezja, potówka, reakcja trądzikowata, rozstęp, tarcza zastoinowa, teleangiektazja, wybroczynę krwawe, zaburzenie pigmentacji, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Megalia

Produkt leczniczy Megalia, zawierający octan megestrolu w stężeniu 40 mg/ml w postaci zawiesiny doustnej, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu, w tym nieprawidłowości narządów moczopłciowych (np. spodziectwo u płodów męskich, wirylizacja u płodów żeńskich). Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie glikemii i dostosowanie dawek insuliny, natomiast u osób z historią zakrzepowego zapalenia żył zaleca się ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Produkt zawiera maltitol (300 mg/ml), co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy.
antykoncepcja, cukrzyca, działanie rozkurczowe, feminizacja, glikemia, niedociśnienie, nietolerancja fruktozy, octan megestrolu, poronienie nawykowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, progestagen, spodziectwo, wirylizacja narządów płciowych, zagrażające poronienie, zahamowanie czynności nadnerczy, zakrzepowe zapalenie żył, zawiesina doustna
Leksykon substancji czynnych
Formoterol – Działania niepożądane

Formoterol, jako selektywny agonista receptorów β2-adrenergicznych, jest skutecznym lekiem stosowanym w terapii astmy oskrzelowej oraz POChP, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane objawy to drżenie mięśni, kołatanie serca oraz ból głowy, które zwykle mają łagodne nasilenie i ustępują samoistnie. Istotne działania niepożądane obejmują paradoksalny skurcz oskrzeli (występujący bardzo rzadko, <1/10 000), ciężkie zaostrzenia astmy (0,9% przy dawce 10-12 μg 2x/dobę, 1,9% przy dawce 24 μg 2x/dobę), a także zaburzenia rytmu serca, takie jak migotanie przedsionków czy częstoskurcz nadkomorowy. Dodatkowo, formoterol może powodować hipokaliemię i hiperglikemię, co wymaga monitorowania elektrolitów i glikemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
alergiczne zapalenie skóry, astma oskrzelowa, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, drżenie mięśni, dysfonia, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, kortykosteroidy wziewne, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β2-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie astmy, zapalenie nerek, zespół Cushinga, β2-mimetyk
Leksykon substancji czynnych
Ekonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ekonazol, pochodna imidazolu stosowana miejscowo w preparatach takich jak Pevaryl, Pevazol i Pevisone, wymaga ścisłego przestrzegania zasad aplikacji, w tym unikania kontaktu z oczami i błonami śluzowymi oraz zakazu stosowania doustnego. Reakcje nadwrażliwości na ekonazol są rzadkie, jednak u pacjentów uczulonych na inne imidazole możliwe są reakcje krzyżowe. Preparaty zawierają substancje pomocnicze, takie jak kwas benzoesowy (2 mg/g kremu) i butylohydroksyanizol (0,052 mg/g w Pevarylu, 0,2 mg/g w Pevisone), które mogą wywoływać miejscowe podrażnienia lub reakcje kontaktowe. W przypadku Pevisone, oprócz ekonazolu azotanu (10 mg/g), obecny jest triamcynolon acetonid (1,1 mg/g), co wymaga dodatkowej ostrożności ze względu na ryzyko ogólnoustrojowego wchłaniania kortykosteroidu i potencjalnego zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach, uszkodzonej skórze, pod opatrunkami okluzyjnymi lub przez długi czas.
atrofia skóry, azotan ekonazolu, butylohydroksyanizol, ciśnienie śródgałkowe, ekonazol, hirsutyzm, infekcja oportunistyczna, kontaktowe zapalenie skóry, kwas benzoesowy, nadkażenie skóry, nadwrażliwość, okołoustne zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, pochodne imidazolu, podrażnienie błon śluzowych, reakcja krzyżowa, rozstępy, trądzik różowaty, triamcynolon acetonid, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie z odbicia, zapalenie skóry, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebbud 0,25 mg/ml

Stosowanie budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP. Inne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (rzadko), zahamowanie czynności nadnerczy i opóźnienie wzrostu (rzadko), zaburzenia psychiczne takie jak lęk i depresja (odpowiednio 0,52% i 0,67% w grupie leczonej), a także objawy ze strony układu oddechowego, w tym kaszel, podrażnienie gardła i świszczący oddech (często). Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów, takich jak zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia zachowania, szczególnie u dzieci, u których zaleca się regularną kontrolę wzrostu i okulistyczną.
bezgłos, budezonid, chrypka, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, glikokortykosteroid wziewny, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadpobudliwość psychoruchowa, nebulizator, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, POChP, podrażnienie skóry twarzy, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, świszczący oddech, układ immunologiczny, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zawiesina do nebulizacji, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon leków
Przedawkowanie – Beclocomb (100 mcg + 6 mcg)/dawkę

Przedawkowanie preparatu Beclocomb, zawierającego 100 mikrogramów beklometazonu dipropionianu oraz 6 mikrogramów formoterolu fumaran dwuwodny w dawce odmierzonej, może prowadzić do objawów wynikających z farmakologicznego działania obu składników. Badania kliniczne wykazały, że stosowanie dawek skumulowanych do 12 inhalacji (1200 mikrogramów beklometazonu i 72 mikrogramy formoterolu) nie powoduje poważnych działań niepożądanych. Nadmiar formoterolu może wywołać objawy ze strony układu pokarmowego, nerwowego i sercowo-naczyniowego, takie jak nudności, wymioty, ból głowy, drżenie, kołatanie serca, częstoskurcz, arytmie komorowe, wydłużenie QTc, kwasica metaboliczna, hipokaliemia i hiperglikemia. Przedawkowanie beklometazonu może skutkować czasowym zahamowaniem czynności nadnerczy, które zwykle ustępuje samoistnie, jednak przewlekłe stosowanie dużych dawek wymaga monitorowania funkcji nadnerczy.
agonista receptorów beta2-adrenergicznych, arytmia komorowa, Beclocomb, beklometazon dipropionian, beta-adrenolityk, ból głowy, częstoskurcz, drżenie, formoterol fumaran dwuwodny, hiperglikemia, hipokaliemia, kardioselektywny lek beta-adrenolityczny, kołatanie serca, kontrola elektrolitów, kortyzol w osoczu, kwasica metaboliczna, leczenie podtrzymujące, monitorowanie parametrów życiowych, nudności, skurcz oskrzeli, wydłużenie odstępu QTc, wymioty, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nebbud

Nebbud, zawierający budezonid w formie zawiesiny do nebulizacji, nie jest wskazany do leczenia ostrej duszności ani stanu astmatycznego, gdzie preferowane są krótko działające beta2-mimetyki. Zmiana terapii z doustnych kortykosteroidów na wziewny budezonid wymaga stabilizacji klinicznej pacjenta oraz stopniowego odstawiania doustnych steroidów, np. zmniejszając dawkę prednizolonu o 2,5 mg miesięcznie po około 10 dniach stosowania wysokich dawek wziewnych. Należy monitorować objawy odstawienia, takie jak alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, wyprysk czy bóle mięśniowo-stawowe. U pacjentów z zaburzeniami czynności kory nadnerczy lub po długotrwałym stosowaniu wysokich dawek kortykosteroidów wziewnych może wystąpić ryzyko niewydolności nadnerczy, szczególnie w sytuacjach stresowych, co wymaga czasem dodatkowej terapii ogólnoustrojowej. W trakcie leczenia należy dążyć do stosowania najmniejszej skutecznej dawki budezonidu, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne (np. lęk, depresja, agresja).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, antybiotykoterapia, beta-sympatykomimetyk, ból mięśni i stawów, budezonid wziewny, centralna chorioretinopatia surowicza, działanie ogólnoustrojowe, glikokortykosteroid wziewny, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, jaskra, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol, kortykosteroid doustny, lek przeciwgrzybiczy, lek rozszerzający oskrzela, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadmierne wydzielanie śluzu, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, niski wskaźnik masy ciała, opóźnienie wzrostu, ostra duszność, palenie tytoniu, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan astmatyczny, świst oddechowy, wirusowa infekcja dróg oddechowych, wyprysk, zaburzenie czynności kory nadnerczy, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie POChP, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – BDS N

Budezonid w zawiesinie do nebulizacji nie jest lekiem doraźnym w ostrych epizodach astmy i wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z czynną lub przebyłą gruźlicą płuc, zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych oraz zaburzeniami czynności wątroby, które mogą wpływać na metabolizm kortykosteroidów. Należy monitorować ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po podaniu, a w przypadku jego wystąpienia przerwać terapię i rozważyć leczenie alternatywne. Pacjenci wymagający dużych dawek kortykosteroidów wziewnych lub długotrwałej terapii są narażeni na niewydolność kory nadnerczy, zwłaszcza w sytuacjach stresowych, co wymaga dostosowania dawki. Działania ogólnoustrojowe, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne, choć rzadsze niż przy doustnych steroidach, powinny być uważnie monitorowane, a dawka kortykosteroidu wziewnego powinna być minimalna, zapewniająca kontrolę astmy.
ból mięśni i stawów, budezonid, centralna retinopatia surowicza środkowa, CSCR, gruźlica płuc, grzybicze zakażenie dróg oddechowych, inhibitor aktywności CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, jaskra, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol i itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, ostry epizod astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulmonolog dziecięcy, wirusowe zakażenie dróg oddechowych, wyprysk, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon leków
Interakcje leku – Flurhinal 250 mcg/dawkę inh.

Flutykazon propionian, aktywny składnik leku Flurhinal, charakteryzuje się niskim stężeniem w osoczu po podaniu wziewnym z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i wysokiego klirensu osoczowego zależnego od aktywności izoenzymu CYP3A4 w jelicie i wątrobie. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir i kobicystat, znacząco zwiększają ekspozycję na flutykazon propionian, co prowadzi do obniżenia stężenia kortyzolu w surowicy i zwiększonego ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W badaniu z ketokonazolem odnotowano wzrost ekspozycji o 150%, co skutkowało większym spadkiem kortyzolu. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 z flutykazonem, a w przypadku konieczności takiej terapii – ścisłą obserwację pacjenta pod kątem objawów supresji osi nadnerczowo-przysadkowej i innych działań niepożądanych.
działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, interakcja międzylekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens osoczowy, kobicystat, metabolizm pierwszego przejścia, otyłość centralna, rozstępy skórne, rytonawir, stężenie kortyzolu, twarz księżycowata, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamytrex

Dexamytrex, zawierający gentamycyny siarczan (5 mg/ml) oraz deksametazon sodu fosforan (1 mg/ml), jest przeznaczony wyłącznie do miejscowego stosowania okulistycznego. Nie zaleca się stosowania produktu w formie iniekcji do oka ani podczas noszenia soczewek kontaktowych, ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności terapii i nasilenia działań niepożądanych. Gentamycyna wykazuje potencjalną ototoksyczność, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz osób w podeszłym wieku, choć badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic w bezpieczeństwie między grupami wiekowymi. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadmiernego wzrostu mikroorganizmów niewrażliwych, w tym grzybów, oraz rozwoju oporności bakterii na gentamycynę. W przypadku nasilenia objawów zapalnych lub reakcji nadwrażliwości należy przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem.
centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazonu sodu fosforan, gentamycyny siarczan, inhibitor CYP3A4, jaskra, nadmierny wzrost mikroorganizmów, oporność bakterii, ototoksyczność, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, ścieńczenie rogówki, soczewka kontaktowa, zaburzenie czynności nerek, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zakażenie rogówki, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Demezon

Demezon, zawierający 1,315 mg/ml deksametazonu sodu fosforanu (odpowiadającego 1 mg deksametazonu), jest stosowany miejscowo w okulistyce i wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych powikłań, takich jak nadciśnienie oczne, jaskra z uszkodzeniem tarczy nerwu wzrokowego, zaćma podtorebkowa tylna oraz zaburzenia pola widzenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pediatrycznych, diabetyków oraz osób przyjmujących inhibitory CYP3A4, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania deksametazonu, skutkującego zespołem Cushinga oraz zahamowaniem czynności nadnerczy, co wymaga stopniowego odstawiania leku. Ponadto, kortykosteroidy miejscowe mogą osłabiać odporność, zwiększając podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze i pasożytnicze, zwłaszcza u pacjentów z owrzodzeniem rogówki, gdzie konieczne jest przerwanie terapii w przypadku potwierdzenia infekcji grzybiczej.
centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon sodu fosforan, inhibitory CYP3A4, jaskra, nadciśnienie oczne, nieostre widzenie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, odwarstwienie nabłonka barwnikowego, ostrość widzenia, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, pole widzenia, ścieńczenie rogówki, tarcza nerwu wzrokowego, wchłanianie deksametazonu, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie rogówki, zespół Cushinga, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Predasol 250 mg

Predasol (prednizolonu sodu bursztynian) w dawkach 25 mg, 50 mg, 250 mg i 1000 mg, stosowany do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Najistotniejsze ryzyko dotyczy układu immunologicznego – lek może maskować objawy zakażeń oraz powodować ich nasilenie lub reaktywację (wirusowe, grzybicze, bakteryjne, pasożytnicze, w tym strongyloidoza). Ponadto, Predasol może wywoływać reakcje alergiczne od łagodnych wysypek po ciężkie anafilaksje z zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli i zapaścią krążeniową. W zakresie endokrynologicznym obserwuje się zespół Cushinga, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (zatrzymanie sodu, zwiększone wydalanie potasu), zaburzenia metabolizmu węglowodanów (obniżona tolerancja glukozy, cukrzyca) oraz lipidów (hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia). Dodatkowo, lek może powodować wzrost masy ciała i wzmożony apetyt.
bradykardia, eozynopenia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, jałowa martwica kości, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, miażdżyca i zakrzepica, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, objaw padaczkowy, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, patogen oportunistyczny, policytemia, prednizolon, pseudotumor cerebri, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka i jelit, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie psychotyczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zahamowanie wzrostu, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie skóry okołoustne, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tobradex (3 mg + 1 mg)/ml

Tobradex to preparat zawierający tobramycynę (3 mg/ml), aminoglikozydowy antybiotyk, oraz deksametazon (1 mg/ml), kortykosteroid. Profil działań niepożądanych wynika zarówno z właściwości poszczególnych składników, jak i ich synergii. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowano ból oka, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, podrażnienie i świąd oka, występujące u mniej niż 1% pacjentów. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do istotnych działań należą zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe, które może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego, zaćma podtorebkowa tylna, opóźnione gojenie ran oraz ryzyko perforacji rogówki, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
alergia oka, antybiotyk aminoglikozydowy, ból oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon, infekcja grzybicza rogówki, kortykosteroid, łzawienie, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewyraźne widzenie, obrzęk powiek, ototoksyczność, podrażnienie oka, przekrwienie oka, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenicy, rumień powiek, rumień wielopostaciowy, ścieńczenie rogówki, świąd oka, tobramycyna, zaburzenia smaku, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie rogówki, zawroty głowy, zespół Cushinga, zespół suchego oka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nasometin

Nasometin, zawierający 50 µg mometazonu furoinianu w dawce, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym z aktywną lub nieczynną gruźlicą, nieleczonymi zakażeniami bakteryjnymi, grzybiczymi i wirusowymi. Kortykosteroid donosowy może zwiększać ryzyko zakażeń, zwłaszcza ospą wietrzną i odrą, co wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej po kontakcie z chorymi. Długotrwałe stosowanie (≥12 miesięcy) nie powoduje zaniku błony śluzowej nosa, a wręcz może przywracać jej prawidłowy fenotyp histologiczny, jednak konieczne są okresowe badania kontrolne. W przypadku miejscowego zakażenia grzybiczego lub utrzymującego się podrażnienia błony śluzowej nosogardzieli wskazane jest przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwgrzybiczego. Leku nie należy stosować u pacjentów z perforacją przegrody nosowej ze względu na ryzyko powikłań. Krwawienia z nosa, częstsze niż w grupie placebo, są zwykle łagodne i samoistnie ustępujące.
alergiczne zapalenie spojówek, całoroczne zapalenie błony śluzowej nosa, cechy cushingoidalne, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, gruźlica czynna, jaskra, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, leczenie przeciwgrzybicze, mometazon furoinian, mukowiscydoza, nadaktywność psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, obrzęk błony śluzowej nosa, oś HPA, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, perforacja przegrody nosowej, polipy nosa, retinopatia surowicza środkowa, zaburzenie odporności, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanik błony śluzowej nosa, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fostex

Produkt leczniczy Fostex, zawierający beklometazonu dipropionian oraz formoterolu fumaran dwuwodny w formie aerozolu inhalacyjnego, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym zaburzeniami rytmu serca (np. blok przedsionkowo-komorowy III stopnia), tachyarytmiami, ciężką niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym oraz wydłużeniem odstępu QTc powyżej 0,44 s. Formoterol może indukować hipokaliemię, zwłaszcza u pacjentów z ciężką astmą, tyreotoksykozą, cukrzycą, guzem chromochłonnym oraz niewyrównaną hipokaliemią, co wymaga monitorowania stężenia potasu i glukozy. Przed planowanym znieczuleniem halogenowymi środkami należy odstawić Fostex na co najmniej 12 godzin ze względu na ryzyko arytmii. Ponadto, stosowanie wziewnych kortykosteroidów wymaga ostrożności u pacjentów z aktywną lub nieaktywną gruźlicą oraz zakażeniami dróg oddechowych o etiologii grzybiczej lub wirusowej.
aerozol inhalacyjny, anoreksja, beklometazonu dipropionian, blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, formoterolu fumaran dwuwodny, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, guz chromochłonny, hipoglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kardiomiopatia przerostowa, komora inhalacyjna, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niedociśnienie, niewydolność serca, pochodne ksantyny, przełom nadnerczowy, skurcz oskrzeli, środek znieczulający halogenowy, tachyarytmia, tyreotoksykoza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze dróg oddechowych, zakażenie wirusowe dróg oddechowych, zespół Cushinga, zwężenie aorty
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – BDS N

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji jest wskazany do długotrwałego leczenia astmy, nie zaś do szybkiego łagodzenia ostrych napadów, gdzie preferowane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. Leczenie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych. U pacjentów niestosujących wcześniej steroidów efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po około 10 dniach, natomiast u osób z nadmiernym wydzielaniem śluzu wskazane jest krótkotrwałe (około 2 tygodni) stosowanie doustnych kortykosteroidów. W trakcie przejścia z doustnych steroidów na wziewny budezonid zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki doustnej (np. o 2,5 mg prednizolonu miesięcznie), monitorując objawy alergiczne i zapalne, które mogą wymagać leczenia objawowego lub czasowego zwiększenia dawki glikokortykosteroidów. Należy zwrócić uwagę na ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i ponownej oceny leczenia.
budezonid, centralna retinopatia surowicza, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, indeks masy ciała, inhibitory CYP3A4, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, niewydolność kory nadnerczy, palenie tytoniu, POChP, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, steroidy, steroidy doustne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zaburzenia zachowania, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenia dróg oddechowych, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva

Produkt leczniczy Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva w formie aerozolu do nosa zawiera flutykazon propionian, kortykosteroid o potencjale do wywoływania ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu flutykazonu z rytonawirem ze względu na ryzyko nasilonych efektów ogólnoustrojowych kortykosteroidów. U pacjentów z ciężką chorobą wątroby istnieje zwiększone ryzyko ekspozycji na flutykazon, co wymaga monitorowania i dostosowania terapii. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz regularną kontrolę wzrostu u dzieci i młodzieży długotrwale leczonych tym preparatem.
azelastyna chlorowodorek, benzalkoniowy chlorek, centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka choroba wątroby, efekt pierwszego przejścia, flutykazonu propionian, gruźlica, jaskra, kortykosteroid, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, nadmiar kortyzolu, nadpobudliwość psychomotoryczna, nieostre widzenie, objawy cushingoidalne, obrzęk błony śluzowej nosa, opóźnienie wzrostu, podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zaburzenie psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie przewodów nosowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nebbud

Produkt leczniczy Nebbud, zawierający 0,5 mg/ml budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych. Nebbud nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. W przypadku nieskuteczności tych leków lub konieczności zwiększenia ich dawki, należy rozważyć modyfikację terapii, np. zwiększenie dawki budezonidu, dodanie długo działającego beta-mimetyku lub krótkotrwałe stosowanie doustnych glikokortykosteroidów. Przejście z doustnych kortykosteroidów na Nebbud powinno odbywać się stopniowo, z początkowym łączeniem terapii przez około 10 dni, a następnie stopniowym zmniejszaniem dawki doustnej (np. o 2,5 mg prednizolonu miesięcznie). Należy monitorować objawy niedostatecznej aktywności glikokortykosteroidowej oraz ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji.
budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, cushingoidalne rysy twarzy, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, jaskra, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, ostry napad astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawki jamy ustnej, przewlekła obturacyjna choroba płuc, steroid doustny, zaburzenie psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cutivate

Flutykazon propionian, stosowany miejscowo jako kortykosteroid, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na kortykosteroidy oraz u dzieci, zwłaszcza poniżej 12 roku życia, ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i wystąpienia zespołu Cushinga. Terapia powinna unikać długotrwałego stosowania, aplikacji na duże powierzchnie ciała (>50% powierzchni ciała dorosłego) oraz stosowania dawek przekraczających 20 g/dobę, gdyż może to prowadzić do obniżenia stężenia kortyzolu w osoczu poniżej 5 µg/dL. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie pod opatrunkami okluzyjnymi, na uszkodzoną lub cienką skórę (np. twarzy), a także u dzieci, które mają większą powierzchnię ciała w stosunku do masy ciała, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia objawów zespołu Cushinga zaleca się stopniowe odstawienie lub zastosowanie kortykosteroidu o słabszym działaniu, unikając gwałtownego przerwania terapii.
alkohol cetostearylowy, centralna chorioretinopatia surowicza, dysfagia, flutykazonu propionian, glikol propylenowy, imidomocznik, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, nadwrażliwość na kortykosteroidy, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie kończyny dolnej, reakcja nadwrażliwości miejscowej, stężenie kortyzolu, toczeń rumieniowaty, warstwa rogowa naskórka, worek spojówkowy, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Brazoflamin

Produkt leczniczy Brazoflamin, zawierający tobramycynę (3 mg/ml) i deksametazon (1 mg/ml) w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, zarówno miejscowych, jak i uogólnionych (np. rumień, świąd, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne). Należy unikać stosowania u pacjentów z nadwrażliwością na aminoglikozydy oraz zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu ogólnoustrojowych aminoglikozydów ze względu na ryzyko kumulacji działań niepożądanych, takich jak neurotoksyczność, ototoksyczność i nefrotoksyczność. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (miastenia, choroba Parkinsona), u których lek może nasilać osłabienie mięśni.
chlorek benzalkoniowy, choroba Parkinsona, drobnoustroje oporne, inhibitor CYP3A4, jaskra, miastenia, nadciśnienie oczne, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ototoksyczność, owrzodzenie rogówki, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fostex

Produkt leczniczy Fostex, zawierający 100 mikrogramów beklometazonu dipropionianu oraz 6 mikrogramów formoterolu fumaranu dwuwodnego na dawkę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak zaburzenia rytmu serca (w tym blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, tachyarytmie), ciężka choroba serca, nadciśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QTc (>0,44 s), tyreotoksykoza, cukrzyca (wymaga monitorowania glikemii), guz chromochłonny oraz niewyrównana hipokaliemia. Leczenie beta2-agonistami, w tym formoterolem, może prowadzić do hipokaliemii, szczególnie w ciężkiej astmie i przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak pochodne ksantyny, steroidy czy diuretyki. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza przy niestabilnej astmie i wielolekowym leczeniu rozszerzającym oskrzela. Przed planowanym znieczuleniem halogenowymi środkami należy odczekać co najmniej 12 godzin od ostatniej dawki Fostex ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca.
anoreksja, beklometazonu dipropionian, beta2-agonista, blok przedsionkowo-komorowy, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, formoterolu fumaran dwuwodny, gruźlica płuc, guz chromochłonny, halogenowe środki znieczulające, hipoglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kardiomiopatia przerostowa, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedokrwienna choroba serca, nieostre widzenie, ostry przełom nadnerczowy, ostry zawał mięśnia sercowego, paradoksalny skurcz oskrzeli, pochodna ksantyny, podzastawkowe zwężenie aorty, stwardnienie tętnic, tachyarytmia, tyreotoksykoza, wydłużenie odstępu QTc, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zarostowa choroba naczyń, zastoinowa niewydolność serca, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon leków
Interakcje leku – Demezon 8 mg/ml

Deksametazon, silny glikokortykosteroid metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, kobicystat) znacząco zmniejszają klirens deksametazonu, zwiększając ryzyko zespołu Cushinga i zahamowania czynności nadnerczy, co wymaga ścisłego monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) przyspieszają metabolizm leku, osłabiając jego działanie i potencjalnie wymagając zwiększenia dawki. Estrogeny wydłużają okres półtrwania deksametazonu, nasilając jego efekt, natomiast adrenalina może go osłabiać. Deksametazon wpływa na gospodarkę elektrolitową, powodując zatrzymanie sodu i wydalanie potasu, co w połączeniu z lekami moczopędnymi i glikozydami nasercowymi zwiększa ryzyko hipokaliemii i zaburzeń rytmu serca. Ponadto, lek może modyfikować działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny, wymuszając częstsze monitorowanie INR. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków przeciwcukrzycowych, NLPZ, leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna) oraz alkoholu, który potęguje działania niepożądane, w tym ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego i zaburzeń metabolicznych.
choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, dyslipidemia, enzym CYP3A4, fluorochinolon, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, INR, jaskra, kardiomiopatia, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwzakrzepowy, lek zwiotczający mięśnie, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, NLPZ, obciążenie wątroby, objaw psychotyczny, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie dwunastnicy, pochodna kumaryny, prazykwantel, protyrelina, stan pobudzenia, tendinopatia, test alergiczny, TSH, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie metabolizmu glukozy, zahamowanie czynności nadnerczy, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ovixan 1 mg/g

Ovixan, zawierający 1 mg/g mometazonu furoinianu, jest miejscowym glikokortykosteroidem, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Ryzyko to wzrasta przy aplikacji na duże powierzchnie skóry, długotrwałym leczeniu, stosowaniu w fałdach skórnych lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zmiany skórne, takie jak alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, odbarwienia, nadmierne owłosienie, rozstępy, miejscowy zanik skóry, reakcje trądzikowate oraz suchość i podrażnienie skóry. Wśród rzadkich objawów wymienia się zapalenie mieszków włosowych, telangiektazje, pieczenie i świąd w miejscu aplikacji, a także zaburzenia widzenia związane z systemowym wchłanianiem leku. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci i młodzieży, u których istnieje zwiększone ryzyko zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespołu Cushinga, zaburzeń wzrostu oraz nadciśnienia wewnątrzczaszkowego.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, czyraczność, efekt z odbicia, erytrodermia łuszczycowa, hirsutyzm, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, maceracja skóry, miejscowy glikokortykosteroid, mometazonu furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, parestezje, potówki, reakcja trądzikowata, rozstępy, telangiektazja, trądzik różowaty, wybroczyny krwawe, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Soprobec 50 mcg/dawkę odmierzoną

Preparat Soprobec w postaci aerozolu inhalacyjnego zawiera 50 μg beklometazonu dipropionianu w dawce odmierzonej i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęstszym działaniem jest kandydoza jamy ustnej i gardła, występująca bardzo często (≥1/10), szczególnie przy dawkach dobowych przekraczających 400 μg oraz u pacjentów z wcześniejszym zakażeniem Candida. Często obserwuje się chrypkę i podrażnienie gardła (≥1/100 do <1/10), a bardzo rzadko (≤1/10 000) paradoksalny skurcz oskrzeli z dusznością i świszczącym oddechem, wymagający natychmiastowej interwencji. Reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka i świąd, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), natomiast ciężkie reakcje anafilaktyczne są bardzo rzadkie (≤1/10 000).
aerozol inhalacyjny, beklometazon dipropionian, cechy cushingoidalne, gęstość mineralna kości, jaskra, kandydoza jamy ustnej, komora inhalacyjna, kortykosteroid wziewny, monitorowanie działań niepożądanych, nadaktywność psychoruchowa, nieostre widzenie, podrażnienie gardła, precypityny Candida, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, Soprobec, środek przeciwgrzybiczny, świszczący oddech, zaburzenia psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Etafry 1,5 mg/ml

Etafry to krople do oczu zawierające deksametazon sodu fosforan w stężeniu 1,5 mg/ml, stosowane w dawce standardowej jednej kropli (54 µg deksametazonu) podawanej 3-4 razy dziennie do worka spojówkowego. Każdy pojemnik jednodawkowy zawiera 0,3 ml roztworu, co odpowiada około 8,3 kropli o objętości 36 µl każda. Lek przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego, a po otwarciu pojemnika należy zużyć zawartość natychmiast, aby zachować sterylność. Zaleca się technikę aplikacji obejmującą m.in. umycie rąk, unikanie kontaktu końcówki pojemnika z okiem oraz blokadę kanału nosowo-łzowego przez 1-2 minuty po zakropleniu w celu ograniczenia wchłaniania ogólnoustrojowego. pH roztworu wynosi 6,7–7,7, a osmolalność 0,270–0,320 Osmol/kg.
deksametazon sodu fosforan, kanał nosowo-łzowy, krople do oczu, osmolalność, populacja pediatryczna, postać farmaceutyczna, przewlekłe leczenie kortykosteroidami, substancja czynna, wchłanianie ogólnoustrojowe, worek spojówkowy, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Interakcje leku – Tobradex (3 mg + 1 mg)/ml

Produkt Tobradex, zawierający tobramycynę (3 mg/ml) i deksametazon (1 mg/ml) w postaci kropli do oczu, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić podczas terapii. Szczególną uwagę zwraca się na jednoczesne stosowanie miejscowych NLPZ, które zwiększają ryzyko zaburzeń gojenia rogówki, oraz na konieczność zachowania co najmniej 5-minutowych odstępów między aplikacją różnych preparatów okulistycznych, z maściami aplikowanymi na końcu. Kluczowe jest unikanie kojarzenia Tobradexu z inhibitorami CYP3A4 (np. rytonawirem, kobicystatem), które mogą obniżać klirens deksametazonu, prowadząc do jego kumulacji, nasilonych działań glikokortykosteroidowych, zahamowania czynności nadnerczy i ryzyka zespołu Cushinga. W takich przypadkach wymagana jest ścisła kontrola kliniczna pacjenta.
absorpcja ogólnoustrojowa, deksametazon, działanie drażniące, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe, glikokortykosteroid, gojenie rogówki, inhibitor CYP3A4, inhibitory proteazy, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens deksametazonu, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, steroid miejscowy, stężenie deksametazonu, tobramycyna, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nebulin

Produkt leczniczy Nebulin zawierający budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych typowych dla wziewnych glikokortykosteroidów. Budezonid nie jest wskazany do doraźnego łagodzenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. Należy monitorować pacjentów pod kątem zakażeń grzybiczych jamy ustnej, które mogą wymagać leczenia przeciwgrzybiczego lub czasowego przerwania terapii. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) ze względu na ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić podczas przejścia z doustnych glikokortykosteroidów na wziewne, gdyż istnieje ryzyko przemijającej niewydolności kory nadnerczy, zwłaszcza u pacjentów leczonych dużymi dawkami lub długotrwale. W sytuacjach stresowych lub przed zabiegami chirurgicznymi wskazane jest zwiększenie dawki glikokortykosteroidów doustnych, aby zapobiec dekompensacji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
aktywność glikokortykosteroidowa, alergiczny nieżyt nosa, biodostępność leku, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfunkcja nadnerczy, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, gruźlica płuc, grzybicze zakażenie dróg oddechowych, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP 3A4, jaskra, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, lek rozszerzający oskrzela, nadaktywność psychoruchowa, niedobór kortyzolu, niewydolność kory nadnerczy, oś hormonalna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, wirusowe zakażenie dróg oddechowych, wodnisty wyciek z nosa, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zaostrzenie POChP, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów
Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Przedawkowanie

Budezonid, stosowany głównie w leczeniu astmy oskrzelowej, POChP oraz schorzeń zapalnych jelit, charakteryzuje się niską ostrą toksycznością, co oznacza, że nawet znaczne przedawkowanie nie powoduje zazwyczaj poważnych objawów klinicznych. Ostre przedawkowanie może prowadzić do przejściowego zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), skutkującego obniżoną zdolnością adaptacji do stresu, jednak funkcja osi HPA zwykle wraca do normy w ciągu 1-2 dni bez konieczności interwencji. Długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane może wywołać objawy hiperkortycyzmu (zespół Cushinga), atrofii kory nadnerczy, zahamowania czynności nadnerczy, zwiększonej podatności na zakażenia oraz zaburzeń adaptacji do stresu. W przypadku preparatów złożonych zawierających formoterol, przedawkowanie może dodatkowo manifestować się objawami nadmiernej stymulacji receptorów β2-adrenergicznych, takimi jak drżenie mięśni, tachykardia, hiperglikemia, hipokaliemia, wydłużenie odstępu QTc oraz arytmie.
agonista receptorów beta2-adrenergicznych, antidotum, arytmia, astma oskrzelowa, atrofia kory nadnerczy, beta2-mimetyk, biodostępność ogólnoustrojowa, budezonid, disodu edetynian, drżenie mięśni, formoterol, hiperglikemia, hiperkortycyzm, hipokaliemia, hydrokortyzon, kortykosteroid, ogólnoustrojowe działanie glikokortykosteroidów, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osłona kortykosteroidowa, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, schorzenie zapalne jelit, skurcz oskrzeli, tachykardia, wydłużenie odstępu QTc, zahamowanie czynności nadnerczy, zawiesina do nebulizacji, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Flixonase 50 mcg/dawkę inh.

Flutykazon propionian, substancja czynna leku Flixonase (50 µg/dawkę) w formie aerozolu do nosa, wykazuje ograniczone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych przy krótkotrwałym stosowaniu wysokich dawek donosowych. Badania kliniczne potwierdzają, że podawanie dawki 2 mg dwa razy na dobę (co stanowi 40-krotność standardowej dawki) przez 7 dni u zdrowych ochotników nie wpływało negatywnie na funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Niemniej jednak, długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane wartości może prowadzić do zahamowania czynności tej osi, skutkując niedoczynnością kory nadnerczy, objawiającą się zmęczeniem, osłabieniem i obniżeniem ciśnienia tętniczego.
aerozol do nosa, działanie niepożądane, Flixonase, flutykazon propionian, kortykosteroid, niedobór kortyzolu, niedoczynność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przedawkowanie leku, wydzielanie kortyzolu, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Predasol 20 mg

Prednizolon, jako glikokortykosteroid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle zależne od dawki oraz czasu trwania terapii. Wśród najważniejszych działań ubocznych wymienia się maskowanie objawów infekcji oraz ryzyko ich reaktywacji, w tym aktywację strongyloidozy i zakażeń oportunistycznych. Długotrwałe stosowanie prednizolonu może prowadzić do zahamowania czynności nadnerczy oraz rozwoju zespołu Cushinga, objawiającego się m.in. twarzą księżycowatą, otyłością tułowia i hiperwolemią. Zaburzenia metaboliczne obejmują zatrzymanie sodu z obrzękami, zwiększone wydalanie potasu (z ryzykiem arytmii), hiperglikemię, cukrzycę, hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię oraz policytemię. Prednizolon może także indukować zaburzenia psychiczne (depresja, psychoza, mania, myśli samobójcze), neurologiczne (rzekomy guz mózgu, zwiększona skłonność do drgawek) oraz okulistyczne (zaćma tylna podtorebkowa, jaskra, nieostre widzenie).
bradykardia, eozynopenia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, impotencja, jałowa martwica kości, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, łamliwość naczyń włosowatych, leczenie substytucyjne, leukocytoza, limfopenia, maskowanie objawów infekcji, miażdżyca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obniżenie tolerancji glukozy, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, patogen oportunistyczny, policytemia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka i jelit, wybroczyna, wydalanie potasu, wysypka polekowa, zaćma, zaćma tylna podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zakrzepica, zanik mięśni, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie oka, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Formodual (200 mcg + 6 mcg)/dawkę

Formodual to lek zawierający beklometazonu dipropionian (kortykosteroid) oraz formoterolu fumaran dwuwodny (długo działający β2-agonista). Działania niepożądane wynikają z farmakologii obu składników i obejmują często zapalenie gardła, kandydozę jamy ustnej, dysfonię oraz ból głowy. Formoterol może powodować hipokaliemię, drżenie mięśni, kołatanie serca, kaszel, kurcze mięśni oraz wydłużenie odstępu QTc w EKG. Beklometazon wiąże się z ryzykiem zakażeń grzybiczych, podrażnieniem gardła oraz przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek – supresją osi nadnerczowo-podwzgórzowo-przysadkowej, zmniejszeniem gęstości mineralnej kości, jaskrą, zaćmą i opóźnieniem wzrostu u dzieci. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki (≥1/10 000 do <1/1000), wymaga natychmiastowej interwencji.
alergiczne zapalenie skóry, beklometazon dipropionian, beta2-agonista długo działający, białko C-reaktywne, dławica piersiowa, drżenie, dysfagia, dysfonia, formoterol fumaran dwuwodny, granulocytopenia, hiperglikemia, hipokaliemia, infekcja grzybicza, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, kortykosteroid, kortyzol, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, przełom astmatyczny, reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy komorowy, tachyarytmia, tachykardia, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QTc, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie gardła, zapalenie nerek, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Deksametazon, jako silny kortykosteroid, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zwłaszcza po terapii trwającej dłużej niż 10 dni. Nagłe odstawienie leku po stosowaniu dawki >1 mg przez ponad 3 tygodnie może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, dlatego konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wcześniejszym stosowaniem glikokortykosteroidów, dawkami >6 mg/dobę, a także na osoby z czynnikami ryzyka niewydolności nadnerczy. Deksametazon wykazuje działanie immunosupresyjne, zwiększając ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych (w tym reaktywacji gruźlicy i WZW B), pasożytniczych i grzybiczych, a także może maskować objawy infekcji, co utrudnia diagnostykę. W przypadku kontaktu z chorymi na ospę wietrzną lub odrę zaleca się profilaktyczne podanie immunoglobulin (VZIG lub IG). Leczenie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ostrymi i przewlekłymi infekcjami, chorobami przewlekłymi (np. wrzody, osteoporoza, niewydolność serca, nieuregulowane nadciśnienie i cukrzyca), a także u osób z zaburzeniami psychicznymi i okulistycznymi (jaskra, uszkodzenia rogówki).
bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny nadnerczy, hipokaliemia, immunoglobulina Varicella zoster, immunosupresja, inhibitor CYP3A4, jaskra z otwartym kątem, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, odra, opryszczka, opryszczkowe zapalenie rogówki, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, perforacja żołądkowo-jelitowa, półpasiec, przełom guza chromochłonnego, przewlekła obturacyjna choroba płuc, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, strongyloidoza, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie uchyłków, zapalenie węzłów chłonnych, zespół Cushinga, zespół rozpadu guza, zespolenie jelitowo-jelitowe
Leksykon substancji czynnych
Dezoni – Przedawkowanie

Dezonid, będący miejscowym kortykosteroidem stosowanym w preparacie Locatop w stężeniu 1 mg/g, może prowadzić do poważnych powikłań w przypadku przedawkowania, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkami okluzyjnymi. Przewlekłe przedawkowanie skutkuje zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co manifestuje się zespołem Cushinga (hiperkortyzolizm) z charakterystycznymi objawami takimi jak twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy i nadciśnienie. W przypadku rozpoznania objawów hiperkortyzolizmu konieczne jest stopniowe odstawianie leku pod ścisłą kontrolą lekarską, aby uniknąć zaostrzenia niewydolności kory nadnerczy. Monitorowanie kliniczne powinno obejmować ocenę poziomu kortyzolu w surowicy i/lub moczu oraz test stymulacji ACTH.
atrofia skóry, dawka substytucyjna, dezonid, hiperkortyzolizm, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, nadciśnienie, niewydolność kory nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, poziom kortyzolu, preparat dermatologiczny, stymulacja ACTH, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, twarz księżycowata, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Benodil

Produkt leczniczy Benodil, dostępny w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml w postaci zawiesiny do nebulizacji, jest wziewnym kortykosteroidem stosowanym w terapii astmy i POChP, jednak nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy. Działanie terapeutyczne następuje zwykle po około 10 dniach stosowania. U pacjentów z nadmiernym wydzielaniem śluzu w oskrzelach zaleca się początkowo krótkotrwałe leczenie skojarzone doustnymi kortykosteroidami (około 2 tygodnie), po czym kontynuuje się monoterapię Benodilem. Podczas zmiany leczenia z doustnych kortykosteroidów na Benodil, dawkę doustną należy stopniowo zmniejszać (np. o 2,5 mg prednizolonu miesięcznie), monitorując objawy niewystarczającego działania glikokortykosteroidów oraz ewentualne reakcje alergiczne i zapalne. Należy zwrócić uwagę na ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji oraz konieczność przerwania terapii w przypadku jego wystąpienia.
beta-agonista, budezonid, centralna retinopatia surowicza środkowa, doustny glikokortykosteroid, gruźlica płuc, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, jaskra, kandydoza jamy ustnej, marskość wątroby, nadmierne wydzielanie śluzu, nebulizacja, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozszerzenie oskrzeli, wziewny kortykosteroid, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zaostrzenie POChP, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości