obrzęk plamki
Obrzęk plamki to stan patologiczny polegający na nagromadzeniu płynu w plamce żółtej (macula lutea) – centralnej części siatkówki odpowiedzialnej za ostre widzenie centralne. Jest to najczęstsza przyczyna utraty widzenia w przebiegu różnych chorób oczu, szczególnie cukrzycowej retinopatii, zakrzepu żyły środkowej siatkówki, zapalenia błony naczyniowej oka czy zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD).
Patofizjologia obrzęku plamki wiąże się z naruszeniem bariery krew-siatkówka, co prowadzi do gromadzenia się płynu w przestrzeni zewnątrzkomórkowej i tworzenia torbieli śródsiatkówkowych. Najczęstszymi objawami są: pogorszenie ostrości wzroku, zaburzenia widzenia centralnego, metamorfopsje (zniekształcenie obrazu) oraz fotopsje (błyski świetlne).
Diagnostyka obejmuje badanie ostrości wzroku, oftalmoskopię, angiografię fluoresceinową oraz optyczną koherentną tomografię (OCT), która pozwala na precyzyjną ocenę grubości siatkówki i charakteru obrzęku. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować iniekcje doszklistkowe leków anty-VEGF, steroidów, laseroterapię, witrektomię lub farmakoterapię ogólnoustrojową choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – INZOLFI 0,25 mg
Fingolimod w dawce 0,25 mg (INZOLFI) stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze objawy to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%) oraz grypa (11,4%). Terapia zwiększa podatność na zakażenia, w tym oportunistyczne, takie jak zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych czy PML wywołane wirusem JC, które mogą być śmiertelne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń HPV i rozwój nowotworów zależnych od HPV, co uzasadnia rozważenie szczepienia przeciw HPV oraz regularne badania przesiewowe, w tym cytologię szyjki macicy. Ponadto, terapia wiąże się z ryzykiem bradykardii (spadek HR o 12-13 uderzeń/min przy dawce 0,5 mg) i bloków przedsionkowo-komorowych, zwłaszcza w pierwszych 6 godzinach po podaniu pierwszej dawki, co wymaga monitorowania kardiologicznego. Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego obserwowany jest od około miesiąca terapii.
aminotransferaza alaninowa, atypowe mykobakterie, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek T, cukrzyca, depresja, drgawki, enzymy wątrobowe, fingolimod, kryptokoki, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lęk, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie, natężona objętość wydechowa, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, pełny blok przedsionkowo-komorowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny i krwotoczny, wirus JC, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie HPV, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Alvogen 0,5 mg
Fingolimod Alvogen w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, wymagającym ścisłego monitorowania pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunkę (12,6%), kaszel (12,3%) oraz infekcje, w tym zakażenia dolnych dróg oddechowych i herpeswirusami. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń oportunistycznych, takich jak PML wywołane przez wirusa JC, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych oraz atypowe mykobakteriozy. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, głównie w ciągu pierwszych 3-4 miesięcy terapii, z wyższym ryzykiem u osób z zapaleniem błony naczyniowej oka i cukrzycą. Początkowo obserwuje się spowolnienie czynności serca, ze średnim spadkiem częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od rozpoczęcia leczenia, a także blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia u 4,7% pacjentów.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, herpeswirus, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, natężona objętość wydechowa, obrzęk obwodowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wyprysk, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zawroty głowy, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fixapost 50 mikrogramów/ml + 5 mg/ml
Fixapost to krople do oczu zawierające latanoprost (50 µg/ml) oraz tymololu maleinian (5 mg/ml), stosowane miejscowo w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Latanoprost może powodować trwałą pigmentację tęczówki u 16-33% pacjentów oraz przemijające objawy takie jak ból, podrażnienie oczu, zapalenie spojówek czy niewyraźne widzenie. Tymolol, mimo miejscowego podania, może wywoływać działania niepożądane typowe dla beta-adrenolityków, w tym bradykardię, zaburzenia rytmu serca, zastoinową niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, choć ich częstość jest mniejsza niż przy podaniu ogólnym.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dławica piersiowa, dławica piersiowa niestabilna, erozja rogówki, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powiek, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podwójne widzenie, przekrwienie spojówki, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, suchość oka, światłowstręt, torbielowaty obrzęk plamki, tymololu maleinian, udar naczyniowy mózgu, wysypka łuszczycopodobna, zabieg filtracyjny, zaburzenia rytmu serca, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bonaxon 0,5 mg
Fingolimod (Bonaxon) stosowany w terapii stwardnienia rozsianego wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Lek powoduje limfopenię i leukopenię, co zwiększa ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych (np. PML, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, zakażenia herpeswirusami). Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie u osób z wywiadem zapalenia błony naczyniowej oka (17%) oraz u chorych z cukrzycą. Po podaniu pierwszej dawki obserwuje się przemijającą bradykardię (spadek HR o 12-13 uderzeń/min) i blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (4,7%), a także wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego. W trakcie terapii notuje się także podwyższenie aktywności ALT ≥3x GGN u 8,0% pacjentów i ≥5x GGN u 1,8%, z powrotem do normy po odstawieniu leku.
aminotransferaza alaninowa, asystolia, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, bradykardia, chłoniak, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek B, drgawki, dysplazja, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirusy, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie tętnicze, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vizilatan Duo (50 mcg + 5 mg)/ml
Vizilatan Duo to lek okulistyczny zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (5 mg/ml), stosowany w terapii jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. Latanoprost jest odpowiedzialny za działania niepożądane głównie miejscowe, takie jak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki (16-20% pacjentów, a w badaniu 5-letnim nawet 33%), zmiany w obrębie rzęs (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji i liczby), a także przemijające objawy podrażnienia oczu (ból, pieczenie, zaczerwienienie). Tymolol, mimo miejscowego podania, może wywoływać działania ogólnoustrojowe, w tym bradykardię, zaburzenia rytmu serca, zastoinową niewydolność serca oraz skurcz oskrzeli, choć zdarzenia te są rzadsze niż przy podaniu ogólnym. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, z najczęstszymi objawami dotyczącymi układu nerwowego (ból głowy), oka (podrażnienie, zapalenia, przekrwienie) oraz skóry (wysypka, świąd).
astma, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba rogówki, dławica piersiowa, duszność, hipoglikemia, latanoprost, łzawienie, miastenia, nadżerka rogówki, niedokrwienie mózgu, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oczu, przekrwienie oczu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, suchość oczu, światłowstręt, szumy uszne, tymolol maleinian, udar naczyniowy mózgu, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aprokam 50 mg
Przedawkowanie cefuroksymu w preparacie Aprokam 50 mg, stosowanego do iniekcji do komory przedniej oka, może prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych, zwłaszcza w wyniku błędów w rozcieńczeniu roztworu. Dawka 3-krotnie przekraczająca zalecaną nie wykazuje istotnych toksycznych efektów, jednak dawki 40-50-krotnie wyższe powodują ciężkie zapalenie przedniego odcinka oka, rozległy obrzęk plamki (potwierdzony w OCT) oraz 30% redukcję elektroretinografii skotopowej, wskazującą na trwałe uszkodzenie funkcji siatkówki. Początkowa ostrość wzroku u tych pacjentów wynosiła średnio 20/200, poprawiając się do 20/25 po 6 tygodniach, mimo utrzymującego się deficytu funkcji siatkówki.
badanie OCT, ciśnienie wewnątrzgałkowe, elektroretinografia, elektroretinografia skotopowa, komora przednia gałki ocznej, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, operacja zaćmy, ostrość wzroku, podawanie ogólnoustrojowe, powikłanie okulistyczne, przedawkowanie cefuroksymu, przejrzystość rogówki, rozcieńczenie preparatu, śródbłonek rogówki, tkanka oka, toksyczne działanie, uszkodzenie siatkówki, utrata wzroku, zapalenie przedniego odcinka oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Latanoprost Horus Pharma 50 mcg/ml
Latanoprost Horus Pharma wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla analogów prostaglandyn, z dominującymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi narządu wzroku. Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym efektem jest trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, obserwowane u 33% pacjentów w 5-letnim badaniu, co wiąże się z kumulacją melaniny. Inne często występujące działania obejmują łagodne do umiarkowanego stopnia przekrwienie spojówki, podrażnienie oka (uczucie pieczenia, swędzenia, kłucia) oraz zmiany w obrębie rzęs i włosów meszkowych (wydłużenie, pogrubienie, zwiększenie pigmentacji). Rzadziej obserwuje się obrzęk plamki, w tym torbielowaty obrzęk plamki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie rogówki, a także zmiany kierunku wzrostu rzęs i distichiasis. Bardzo rzadkie, ale istotne powikłania to zwapnienie rogówki u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem tego narządu, szczególnie przy stosowaniu kropli zawierających fosforany. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z częstszym występowaniem zapalenia nosogardzieli i gorączki.
distichiasis, dławica piersiowa, latanoprost, nadżerka rogówki, nieostre widzenie, niestabilna dławica piersiowa, obrzęk oczodołu, obrzęk plamki, obrzęk powiek, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, przekrwienie spojówki, pseudopemfigoid spojówki, suchość oka, światłowstręt, torbiel tęczówki, torbielowaty obrzęk plamki, zaostrzenie astmy oskrzelowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie brzegów powiek, zapalenie nosogardzieli, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zwapnienie rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Zaćma dziecięca – Leczenie
Zaćma dziecięca, obejmująca zarówno postać wrodzoną, jak i nabytą we wczesnym dzieciństwie, wymaga wczesnej diagnostyki i leczenia, aby zapobiec rozwojowi amblyopii i trwałej utracie widzenia. Wskazania do interwencji chirurgicznej obejmują zmętnienia centralne o średnicy >3 mm, przesłonięcie bieguna tylnego oraz obecność zeza lub oczopląsu. Optymalny czas operacji to 4-6 tydzień życia dla zaćmy jednostronnej oraz 6-8 tydzień dla obustronnej, z uwzględnieniem ryzyka jaskry pourazowej przy wcześniejszym zabiegu. Standardowo stosuje się znieczulenie ogólne, a techniki operacyjne obejmują zewnątrztorebkowe usunięcie zaćmy (ECCE) z kapsulotomią tylną i przednią witrektomią, lensektomię oraz ewentualną implantację soczewki wewnątrzgałkowej (IOL), której decyzja zależy od wieku dziecka i rozwoju oka.
afakia, amblyopia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, jaskra pourazowa, jaskra wtórna, kapsulotomia YAG, krople antybiotykowe, krople steroidowe, obrzęk plamki, oczopląs, odwarstwienie siatkówki, ostrość widzenia, ostrość wzroku, rozszerzenie źrenicy, soczewka wewnątrzgałkowa, technika mikrochirurgiczna, terapia okluzją, upośledzenie widzenia, wszczepienie soczewki wewnątrzgałkowej, zaćma dziecięca, zaćma jednostronna, zaćma obustronna, zaćma wrodzona, zewnątrztorebkowe usunięcie zaćmy, zmętnienie soczewki, zmętnienie torebki tylnej, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ximaract 50 mg
Przedawkowanie cefuroksymu w preparacie Ximaract (50 mg proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) stanowi istotne zagrożenie kliniczne, szczególnie w okulistyce. Podanie dawki trzykrotnie przekraczającej zalecaną do komory przedniej oka nie wywoływało istotnych efektów toksycznych, co sugeruje istnienie marginesu bezpieczeństwa. Jednakże w przypadkach 40-50-krotnego przedawkowania obserwowano ciężkie zapalenie przedniego odcinka oka, rozległy obrzęk plamki oraz początkową ostrość wzroku na poziomie 20/200. Po 6 tygodniach nastąpiła poprawa do 20/25, jednak utrzymywało się 30% zmniejszenie amplitudy elektroretinografii skotopowej, wskazujące na trwałe uszkodzenie funkcji siatkówki.
badanie OCT, cefuroksym, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dawka terapeutyczna, elektroretinografia skotopowa, komora przednia oka, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, operacja zaćmy, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, rozcieńczenie preparatu, śródbłonek rogówki, toksyczność oczna, uszkodzenie siatkówki, zapalenie przedniego odcinka oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Efigalo 0,5 mg
Fingolimod, stosowany w dawce 0,5 mg w leczeniu stwardnienia rozsianego, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Lek może powodować limfopenię, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego (blok I stopnia u 4,7% pacjentów), bradykardię z maksymalnym spowolnieniem akcji serca o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od podania pierwszej dawki oraz umiarkowane zwiększenie ciśnienia tętniczego (średnio o 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego). Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zakażenia oportunistyczne, w tym rozsiane zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych oraz postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML). U pacjentów z wywiadem zapalenia błony naczyniowej oka ryzyko obrzęku plamki wynosi 17%, a u pozostałych 0,6%.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chłoniak z komórek B, czerniak złośliwy, dysplazja, Efigalo, enzymy wątrobowe, fingolimod, kryptokoki, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, mykobakterie, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stwardnienie rozsiane, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie herpeswirusami, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie zatok, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bimatoprost Indoco 0,1 mg/ml
Bimatoprost Indoco w postaci kropli do oczu wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych u około 38% pacjentów podczas 12-miesięcznego badania klinicznego III fazy. Najczęstszym działaniem niepożądanym było przekrwienie spojówek (29%), zwykle o charakterze nieizalnym i łagodnym. Inne często obserwowane objawy to punktowate zapalenie rogówki, świąd oka, wzrost rzęs oraz hiperpigmentacja tęczówki (0,5% przy stężeniu 0,1 mg/ml i 1,5% przy 0,3 mg/ml). Działania niepożądane dotyczyły głównie narządu wzroku i miały łagodne do umiarkowanego nasilenie, bez ciężkich incydentów. Około 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Charakterystyczne dla analogów prostaglandyn są lipodystroficzne zmiany okołooczodołowe (ptoza, retrakcja powieki, zapadnięcie oczu), które mogą pojawić się już po miesiącu leczenia i częściowo ustępować po jego przerwaniu.
alergiczne zapalenie skóry, analog prostaglandyny, astma, bimatoprost, ból oka, duszność, hiperpigmentacja tęczówki, hirsutyzm, krwawienie siatkówki, lipodystrofia okołooczodołowa, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowe próby wątrobowe, obrzęk plamki, obrzęk spojówki, periorbitopatia, POChP, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, retrakcja powieki, świąd oka, świąd powiek, torbielowaty obrzęk plamki, wzrost rzęs, zaburzenie ostrości wzroku, zapalenie naczyniówki, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Latanoprost Timolol Genoptim (50 mcg + 5 mg) /ml
Latanoprost + Timolol Genoptim (50 μg/ml + 5 mg/ml, krople do oczu) wykazuje działania niepożądane związane zarówno z latanoprostem, jak i tymololem. Latanoprost często powoduje zmiany oczne, w tym nasilenie pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów w badaniach klinicznych, a nawet do 33% w badaniu 5-letnim, co może być trwałe. Charakterystyczne są także zmiany dotyczące rzęs (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji i ilości), reakcje skórne na powiekach oraz ciemnienie skóry powiek. Działania niepożądane obejmują również podrażnienie oczu, zapalenia rogówki i spojówek, światłowstręt, obrzęki powiek oraz zmiany w obrębie oczodołów. Tymolol, wchłaniany do krążenia ogólnego, może wywoływać poważne działania ogólnoustrojowe, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, typowe dla β-adrenolityków, choć rzadziej niż przy podaniu doustnym.
benzalkoniowy chlorek, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba rogówki, dławica piersiowa, dysfagia, hipercholesterolemia, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niestabilna dławica piersiowa, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podwójne widzenie, pokrzywka, przekrwienie oczu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tymolol, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Reddy 0,5 mg
Fingolimod Reddy w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa wymagającym ścisłego monitorowania. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunkę (12,6%), kaszel (12,3%) oraz infekcje górnych dróg oddechowych, w tym grypę (11,4%) i zapalenie zatok (10,9%). Istotne jest ryzyko immunosupresji skutkujące zwiększoną podatnością na zakażenia oportunistyczne, w tym herpeswirusami (VZV, HSV, JCV), grzybami (kryptokoki) oraz bakteriami (atypowe mykobakterie), z możliwym przebiegiem śmiertelnym. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, głównie w pierwszych 3-4 miesiącach terapii, ze zwiększonym ryzykiem u osób z zapaleniem błony naczyniowej oka i cukrzycą. Ponadto, fingolimod powoduje przemijające spowolnienie akcji serca (średnio o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od pierwszej dawki) oraz ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego, co wymaga monitorowania kardiologicznego przez minimum 6 godzin po podaniu pierwszej dawki.
aminotransferaza alaninowa, asystolia, atypowe mykobakterie, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradyarytmia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, drgawki, dysfunkcja wątroby, enzymy wątrobowe, fingolimod, hepatotoksyczność, immunosupresja, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, nadciśnienie, napad drgawkowy, natężona objętość wydechowa, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, stwardnienie rozsiane, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie herpeswirusem, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meaxin 400 mg
Produkt leczniczy Meaxin zawiera imatynib w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych i wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych wystąpiło u 2,4-5% pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w różnych fazach choroby oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST częściej obserwowano krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, występowały często, zwykle ustępując po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki imatynibu.
choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, eozynofilia, ginekomastia, hiperbilirubinemia, imatynib, jaskra, krwotok płucny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, liszaj płaski, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk płuc, osteonekroza, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzyca, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Raynauda, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Richter 0,5 mg
Profil bezpieczeństwa fingolimodu w dawce 0,5 mg, stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, został określony na podstawie badań klinicznych FREEDOMS, FREEDOMS II oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują infekcje (np. grypa i zapalenie zatok bardzo często, zapalenie oskrzeli często), zaburzenia hematologiczne (limfopenia i leukopenia często), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy często), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST bardzo często). Obrzęk plamki wystąpił u 0,5% pacjentów, a spowolnienie akcji serca po pierwszej dawce było średnio o 12-13 uderzeń na minutę. Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zakażenia oportunistyczne, w tym PML i zakażenia kryptokokowe, a także przypadki nowotworów, takich jak rak podstawnokomórkowy (często) i chłoniaki (częstość nieznana). Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego obserwowano po miesiącu terapii, utrzymujący się podczas leczenia.
atypowe mykobakterie, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek B, czerniak złośliwy, fingolimod, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie herpeswirusami, zakażenie kryptokokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Zentiva 0,5 mg
Fingolimod Zentiva w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Leczenie może powodować immunosupresję, co zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym wirusów (VZV, JC, HSV), grzybów (kryptokoki) i bakterii (atypowe mykobakterie), a także nowotworów, zwłaszcza chłoniaków. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie u osób z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka lub cukrzycą. Po podaniu pierwszej dawki obserwuje się przemijające spowolnienie akcji serca o 12-13 uderzeń/min oraz blok przedsionkowo-komorowy I stopnia u 4,7% pacjentów. Wzrost aktywności ALT ≥3× GGN występuje u 8,0%, a ≥5× GGN u 1,8% leczonych.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, czerniak złośliwy, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pioglitazone Bioton 45 mg
Pioglitazone Bioton, dostępny w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg, wykazuje liczne działania niepożądane, które należy uwzględnić w terapii cukrzycy typu 2. Najczęściej obserwowanymi działaniami są obrzęki (6-9% pacjentów rocznie, bardzo często), niewydolność serca (często, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu insuliny), oraz zwiększone ryzyko złamań kości u kobiet. Inne istotne działania to reakcje nadwrażliwości (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka – częstość nieznana), zaburzenia widzenia, w tym obrzęk plamki (częstość nieznana), oraz przyrost masy ciała średnio o 2-3 kg po roku terapii. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wzrostu aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 3-krotnej normy w porównaniu do placebo, jednak obserwowano niezbyt częste przypadki raka pęcherza moczowego, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z czynnikami ryzyka.
aminotransferaza alaninowa, anafilaksja, badanie postmarketingowe, białkomocz, cukromocz, cukrzyca typu 2, dehydrogenaza mleczanowa, fosfokinaza kreatynowa, hepatotoksyczność, hipoglikemia, krwiomocz, lek hipoglikemizujący, metformina, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, parestezja, pioglitazon, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rak pęcherza moczowego, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, zaburzenie czucia, zaburzenie erekcji, zaburzenie widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, złamanie kości, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fingolimod Teva
Fingolimod Teva wykazuje istotne ryzyko kardiologiczne, w tym przemijające bradykardie i bloki przedsionkowo-komorowe, szczególnie po pierwszej dawce oraz przy zwiększaniu dawki z 0,25 mg do 0,5 mg. Zalecane jest monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, z możliwością przedłużenia obserwacji w przypadku wystąpienia bradykardii (<45 uderzeń/min u dorosłych) lub bloku przedsionkowo-komorowego II/III stopnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z istotnymi zaburzeniami przewodzenia, bradykardią, wydłużonym QTc (≥470 ms u kobiet dorosłych, ≥460 ms u dzieci i młodzieży płci żeńskiej, ≥450 ms u mężczyzn) oraz u osób przyjmujących leki antyarytmiczne klasy Ia/III, beta-adrenolityki lub blokery kanału wapniowego spowalniające akcję serca. Ponadto, lek może powodować nieznaczne wydłużenie QTcI (do 13 ms) i wymaga ostrożności u pacjentów z ryzykiem wydłużenia QT, np. hipokaliemią.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, czerniak złośliwy, gamma-glutamylotransferaza, inwersja załamka T, krwotok mózgowy, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwgrzybiczny, mięsak Kaposiego, nadciśnienie, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, pierwszosekundowa natężona objętość wydechowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, skórny chłoniak z komórek T, udar niedokrwienny, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie QT, zakażenie HPV, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowych i mózgu, zdolność dyfuzyjna dla tlenku węgla, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Symphar 0,5 mg
Fingolimod Symphar, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego w dawce 0,5 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia (np. grypa i zapalenie zatok występujące bardzo często ≥1/10), limfopenię, leukopenię, depresję, bóle głowy, bradykardię oraz nadciśnienie tętnicze (częstość 6,5%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym PML, zakażeń herpeswirusami oraz kryptokokowych, które mogą prowadzić do zgonu. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów przy dawce 0,5 mg, a ryzyko jest wyższe u osób z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka. Początkowe spowolnienie akcji serca (średnio o 12-13 uderzeń/min) i blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia są obserwowane w ciągu pierwszych 6 godzin od podania leku, zwykle ustępując w ciągu 24 godzin. Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg (skurczowe) i 1 mmHg (rozkurczowe) utrzymuje się podczas terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, czerniak złośliwy, drgawki, fingolimod, gamma-glutamylotransferaza, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie kryptokokowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon substancji czynnych
Cefuroksym – Przedawkowanie
Cefuroksym, cefalosporyna II generacji, w przypadku przedawkowania wywołuje głównie objawy neurotoksyczne, takie jak encefalopatia, drgawki oraz śpiączka, stanowiące poważne zagrożenie dla życia, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. U tych chorych nawet standardowe dawki mogą prowadzić do kumulacji leku i toksyczności z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego. W okulistyce, błędne rozcieńczenie cefuroksymu i podanie dawek 40-50-krotnie wyższych niż zalecane skutkuje ciężkim zapaleniem przedniego odcinka oka, obrzękiem plamki, 30% spadkiem elektroretinografii skotopowej oraz znacznym pogorszeniem widzenia, które jednak częściowo ulega poprawie do ostrości 20/25 po 6 tygodniach. Dawki 10-100 mg na oko powodują obrzęk rogówki, przemijające podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, utratę komórek śródbłonka rogówki i trwałą utratę wzroku u wielu pacjentów.
cefalosporyna, cefuroksym, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dializa otrzewnowa, drgawki, elektroretinografia skotopowa, encefalopatia, hemodializa, komora przednia gałki ocznej, neurotoksyczność, niewydolność nerek, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, operacja zaćmy, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, plamka żółta, powikłanie okulistyczne, śpiączka, śródbłonek rogówki, technika nerkozastępcza, zaburzenie neurologiczne, zapalenie przedniego odcinka oka