Przedawkowanie leku Ximaract

Przedawkowanie cefuroksymu w postaci produktu leczniczego Ximaract (50 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) stanowi poważny problem kliniczny, który wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Przypadki przedawkowania cefuroksymu zostały udokumentowane w literaturze medycznej i są najczęściej związane z niewłaściwym rozcieńczeniem preparatu oraz nieautoryzowanym zastosowaniem cefuroksymu przeznaczonego pierwotnie do podawania ogólnoustrojowego.¹

Skutki podania niewielkiego przedawkowania

Interesującą obserwacją kliniczną jest fakt, że podanie 3-krotnie większej dawki cefuroksymu niż zalecana (spowodowane nieprawidłowym rozcieńczeniem preparatu) do komory przedniej oka u sześciu pacjentów nie wywoływało żadnych wykrywalnych niekorzystnych efektów w obrębie tkanek oka. Ta obserwacja sugeruje, że istnieje pewien margines bezpieczeństwa przy niewielkim przedawkowaniu tego leku.²

Skutki znacznego przedawkowania

Znacznie poważniejsze konsekwencje kliniczne obserwowano w przypadkach istotnego przedawkowania cefuroksymu. Analiza 6 przypadków pacjentów, którym podczas operacji zaćmy, na skutek nieprawidłowego rozcieńczenia produktu leczniczego, wstrzyknięto do komory przedniej oka cefuroksym w ilości stanowiącej 40 do 50-krotność zalecanej dawki, dostarczyła istotnych danych dotyczących toksyczności tego antybiotyku. U tych pacjentów początkowa średnia ostrość wzroku wynosiła zaledwie 20/200, wystąpiło także ciężkie zapalenie przedniego odcinka oka.³

Badania diagnostyczne z wykorzystaniem optycznej koherentnej tomografii siatkówki wykazały rozległy obrzęk plamki. Warto odnotować, że po sześciu tygodniach od operacji średnia ostrość wzroku u tych pacjentów poprawiła się do poziomu 20/25, a profil plamki w badaniu OCT powrócił do normy. Jednak pomimo tej poprawy, u wszystkich pacjentów zaobserwowano 30% zmniejszenie elektroretinografii skotopowej, co wskazuje na trwałe uszkodzenie funkcji siatkówki.⁴

Przypadki ekstremalnego przedawkowania

Jeszcze poważniejsze następstwa kliniczne udokumentowano w grupie 16 pacjentów, którym podano nieprawidłowo rozcieńczony cefuroksym w dawkach 10-100 mg na oko. W tych przypadkach obserwowano wyraźną toksyczność oczną manifestującą się następującymi objawami:⁵

• Obrzęk rogówki, który ustępował dopiero po kilku tygodniach
• Przemijające podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego
• Utrata komórek śródbłonka rogówki
• Zmiany w obrazie elektroretinografii

Szczególnie niepokojącym następstwem tak znacznego przedawkowania cefuroksymu jest fakt, że u wielu z tych pacjentów doszło do stałej i ciężkiej utraty wzroku, co stanowi najbardziej dramatyczną konsekwencję błędów w dawkowaniu tego antybiotyku.⁶

Tabela objawów przedawkowania

Podsumowanie kliniczne

Przedstawione dane wskazują jednoznacznie, że przedawkowanie cefuroksymu w postaci produktu Ximaract może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, szczególnie w przypadku znacznego przekroczenia dawki terapeutycznej. Kluczowym elementem profilaktyki tych zdarzeń jest prawidłowe rozcieńczanie preparatu zgodnie z zaleceniami producenta oraz ścisłe przestrzeganie zalecanego dawkowania 50 mg cefuroksymu, który po przygotowaniu roztworu przy użyciu 5 ml rozpuszczalnika powinien dawać stężenie 1 mg cefuroksymu w 0,1 ml roztworu.⁷