niewydolność nerek

Niewydolność nerek to stan kliniczny, w którym nerki tracą zdolność do prawidłowego filtrowania krwi i usuwania produktów przemiany materii. Wyróżniamy dwie główne postaci: ostrą niewydolność nerek (AKI – Acute Kidney Injury), która rozwija się gwałtownie w ciągu kilku dni lub tygodni, oraz przewlekłą chorobę nerek (PChN), postępującą powoli przez miesiące lub lata.

Ostra niewydolność nerek charakteryzuje się nagłym spadkiem filtracji kłębuszkowej (GFR), wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy oraz często oligurią lub anurią. Przyczyny AKI dzielimy na przednerkowe (hipowolemia, wstrząs), nerkowe (ostre cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leki nefrotoksyczne) i zanerkowe (niedrożność dróg moczowych).

Przewlekła choroba nerek definiowana jest jako utrzymujące się ponad 3 miesiące nieprawidłowości w budowie lub funkcji nerek, mające znaczenie dla zdrowia. Klasyfikowana jest w 5 stadiach według wartości GFR, przy czym stadium 5 (GFR < 15 ml/min/1,73 m²) określane jest jako schyłkowa niewydolność nerek wymagająca leczenia nerkozastępczego.

Diagnostyka niewydolności nerek obejmuje ocenę funkcji nerek (GFR, stężenie kreatyniny, mocznika), badanie ogólne moczu, badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa) oraz w wybranych przypadkach biopsję nerki. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania choroby, a w przypadku schyłkowej niewydolności nerek konieczne jest leczenie nerkozastępcze (dializa lub transplantacja nerki).

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir Zentiva

Przed rozpoczęciem terapii Tenofovir Zentiva u pacjentów z zakażeniem HBV konieczne jest wykonanie badań przesiewowych w kierunku HIV oraz świadomość, że lek nie zapobiega transmisji HBV. Unika się jednoczesnego stosowania z innymi preparatami zawierającymi tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid oraz adefowirem dipiwoksylem, a także dydanozyną ze względu na ryzyko niepowodzenia terapii i oporności. Tenofovir jest eliminowany głównie przez nerki, co wiąże się z ryzykiem nefrotoksyczności, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii i zespołu Fanconiego. Zaleca się monitorowanie czynności nerek poprzez ocenę klirensu kreatyniny i stężenia fosforanów w surowicy przed leczeniem, po 2-4 tygodniach, po 3 miesiącach oraz co 3-6 miesięcy u pacjentów bez czynników ryzyka. W przypadku fosforanów <1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensu kreatyniny <50 ml/min konieczna jest ponowna ocena w ciągu tygodnia, a przy dalszym pogorszeniu rozważa się przerwanie terapii.
adefowir dipiwoksylu, aktywność AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek przeciwwirusowy, marskość wątroby, martwica kości, miano DNA HBV, nadmiar mleczanów, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, stężenie fosforanów, stężenie kreatyniny, tenofowir alafenamid, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wirus HBV, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności mitochondriów, zakażenie HBV, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zwiększone stężenie lipazy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ceclor

Przed rozpoczęciem terapii cefaklorem (Ceclor) w dawkach 125 mg/5 ml, 250 mg/5 ml lub 375 mg/5 ml, konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na cefalosporyny, penicyliny oraz inne antybiotyki β-laktamowe, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych, w tym anafilaksji. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych (wysypka, świąd, obrzęk, duszność) należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie. Cefaklor może indukować rzekomobłoniaste zapalenie jelit, szczególnie u pacjentów z biegunką podczas lub po antybiotykoterapii; w łagodnych przypadkach wystarczy odstawienie leku, natomiast w cięższych konieczne jest leczenie ukierunkowane na Clostridioides difficile, przy jednoczesnym unikaniu leków hamujących perystaltykę jelit.
antybiotyki β-laktamowe, bezmocz, cefaklor, cefalosporyny, Clostridioides difficile, doustne leki hipoglikemizujące, leki hamujące perystaltykę jelit, nadkażenie, nadwrażliwość na penicyliny, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, okres półtrwania leku, reakcje krzyżowe alergiczne, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, szczepy oporne bakterii, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny, zaburzenia czynności nerek, zapalenie okrężnicy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Celekoksyb – Przeciwwskazania stosowania

Celekoksyb, selektywny inhibitor COX-2 z grupy NLPZ, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy rygorystycznie przestrzegać w praktyce klinicznej. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na celekoksyb, sulfonamidy oraz substancje pomocnicze (w tym laktozę), czynne choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna). Ponadto, u pacjentów z reakcjami nadwrażliwości na NLPZ, w tym astmą aspirynową, polipami nosa i obrzękiem naczynioruchowym, stosowanie celekoksybu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych. W zakresie chorób sercowo-naczyniowych przeciwwskazania dotyczą zastoinowej niewydolności serca klasy II-IV wg NYHA, choroby niedokrwiennej serca oraz chorób naczyń obwodowych i mózgowych, ze względu na zwiększone ryzyko incydentów zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cytochrom P450 2C9, incydent zakrzepowy, inhibitor COX-2, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na sulfonamidy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, skala Child-Pugh, triada aspirynowa, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nystatyna Teva

Produkt leczniczy Nystatyna Teva (100 000 j.m./ml, granulat do sporządzenia zawiesiny doustnej i stosowania w jamie ustnej) nie jest wskazany do leczenia grzybic układowych. U pacjentów z niewydolnością nerek może dojść do pojawienia się nystatyny w niewielkich stężeniach we krwi, co wymaga zachowania ostrożności. Lek zawiera substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (155 mg/ml), kwas benzoesowy (4,17 mg/ml), parahydroksybenzoesan metylu (1,98 mg/ml) oraz propylu (0,49 mg/ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub inne działania niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi lub rzadkimi zaburzeniami metabolicznymi (np. nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór sacharazy-izomaltazy).
bilirubina niesprzężona, bilirubinemia, błona śluzowa, grzybica układowa, kwas benzoesowy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, nystatyna, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, terapia przeciwgrzybicza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka jąder podkorowych, żółtaczka noworodków
Leksykon leków
Działania niepożądane – Candepres 8 mg

Kandesartan cyleksetyl, substancja czynna leku Candepres, wykazuje profil bezpieczeństwa zależny od wskazania terapeutycznego oraz grupy wiekowej pacjenta. W leczeniu nadciśnienia tętniczego częstość rezygnacji z terapii z powodu działań niepożądanych wynosiła 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy, bóle głowy oraz zakażenia dróg oddechowych. W badaniach laboratoryjnych nie stwierdzono istotnych klinicznie zmian, poza niewielkim spadkiem stężenia hemoglobiny. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny. W populacji z niewydolnością serca, na podstawie programu CHARM, odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był wyższy (21,0% vs 16,1% placebo), z najczęstszymi działaniami takimi jak hiperkaliemia, niedociśnienie tętnicze i zaburzenia czynności nerek, szczególnie u osób powyżej 70 lat, z cukrzycą oraz stosujących inhibitory ACE i/lub spironolakton. Zaleca się okresową kontrolę parametrów nerkowych i elektrolitów w tej grupie pacjentów.
agranulocytoza, arytmia zatokowa, enzym wątrobowy, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor układu renina-angiotensyna-aldosteron, kandesartan cyleksetyl, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, spironolakton, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu i kreatyniny, zaburzenie czynności nerek, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia obwodowego
Leksykon substancji czynnych
Mleczan – Wskazania do stosowania

Mleczan jest kluczowym składnikiem roztworów stosowanych w terapii nerkozastępczej, zwłaszcza w dializie otrzewnowej oraz hemofiltracji, pełniąc funkcję buforującą i wspomagając utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów z niewydolnością nerek. W dializie otrzewnowej stosuje się roztwory balance zawierające 35 mmol/l mleczanu sodu, z różnym stężeniem glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) i wapnia (1,25 mmol/l, 1,75 mmol/l), natomiast w hemodializie i hemofiltracji preparaty takie jak Prismasol zawierają mleczan w stężeniu 3 mmol/l, uzupełniany wodorowęglanem (32 mmol/l). Roztwory te są stosowane także w leczeniu zatruć oraz u pacjentów z hiperkaliemią, gdzie wybór preparatu zależy od indywidualnych potrzeb klinicznych i parametrów biochemicznych pacjenta.
dializa otrzewnowa, działanie buforujące, gospodarka wapniowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, homeostaza, kwasica metaboliczna, mleczan sodu, niewydolność nerek, osmolarność, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór dializacyjny, schyłkowa niewydolność nerek, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja, zatrucie lekami
Leksykon leków
Interakcje leku – Lorista HL 100 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Lorista HL, zawierający losartan potasowy 100 mg oraz hydrochlorotiazyd 12,5 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Losartan może wchodzić w interakcje z ryfampicyną i flukonazolem, które zmniejszają stężenie jego aktywnego metabolitu, a także z lekami wpływającymi na gospodarkę potasową, takimi jak leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu czy trimetoprim, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, innych antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek. Ponadto, jednoczesne stosowanie losartanu z NLPZ, w tym inhibitorami COX-2 i kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwzapalnych, może osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy i zwiększać ryzyko niewydolności nerek, szczególnie u osób starszych i z istniejącą dysfunkcją nerek. Zaleca się ścisłe monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności nerek oraz stężenia potasu w surowicy, a także unikanie spożycia soku grejpfrutowego, który może obniżać stężenie aktywnego metabolitu losartanu.
antagonista receptora angiotensyny II, dna moczanowa, enzym CYP450, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek cytotoksyczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, losartan potasowy, metabolit losartanu, mielosupresja, niedepolaryzujący lek zwiotczający, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, środek kontrastujący z jodem, torsades de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie elektrolitowe, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Diovan 160 mg

Walsartan, substancja czynna leku Diovan, jest antagonistą receptora angiotensyny II (ARB) i jego stosowanie w ciąży wymaga szczególnej ostrożności. W pierwszym trymestrze ciąży nie zaleca się stosowania walsartanu ze względu na potencjalne ryzyko teratogenności, choć dane epidemiologiczne są niejednoznaczne. W drugim i trzecim trymestrze stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu udokumentowanego działania fetotoksycznego, obejmującego pogorszenie czynności nerek płodu, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. U noworodków obserwuje się niewydolność nerek, hipotonię i hiperkaliemię. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia u pacjentek leczonych walsartanem, konieczna jest zmiana terapii na leki o ustalonym profilu bezpieczeństwa oraz natychmiastowe przerwanie stosowania walsartanu. Pacjentki eksponowane na lek od drugiego trymestru powinny mieć wykonywane kontrolne badania ultrasonograficzne czynności nerek i rozwoju czaszki płodu, a noworodki powinny być pod ścisłą obserwacją kliniczną.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie przedkliniczne, badanie ultrasonograficzne, czynność nerek, Diovan, dysfagia, działanie fetotoksyczne, hiperkaliemia, hipotonia, kostnienie czaszki, laktacja, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, niewydolność nerek, pierwszy trymestr ciąży, sprawność reprodukcyjna, teratogenność, walsartan, wcześniak
Leksykon substancji czynnych
Rylmenidyna – Dawkowanie i sposób podawania

Rylmenidyna jest stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego, z dawkowaniem początkowym 1 mg (1 tabletka) raz dziennie rano, przyjmowaną bezpośrednio przed posiłkiem (Rilmenidine Grindeks) lub w trakcie posiłku (Tenaxum). Po miesiącu oceny skuteczności dawkę można zwiększyć do 2 mg na dobę, podzielonej na dwie dawki (1 mg rano i 1 mg wieczorem). U pacjentów w podeszłym wieku oraz z cukrzycą nie wymaga się modyfikacji dawkowania. Rylmenidyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min), natomiast u osób z klirensem >15 ml/min stosuje się standardowe dawkowanie. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych klinicznych. Leczenie jest długoterminowe, a w przypadku preparatu Tenaxum odstawianie powinno odbywać się stopniowo, aby uniknąć efektu z odbicia.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, dawka maksymalna, dawka początkowa, efekt hipotensyjny, efekt terapeutyczny, efekt z odbicia, funkcja nerek, klirens kreatyniny, leczenie hipotensyjne, monitorowanie ciśnienia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, podanie doustne, podeszły wiek, przeciwwskazanie, schemat dawkowania, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Panprazox 20 mg

Panprazox w dawce 20 mg, zawierający pantoprazol sodowy półtorawodny, jest wskazany do leczenia objawowej postaci choroby refluksowej przełyku oraz długotrwałego leczenia i zapobiegania nawrotom refluksowego zapalenia przełyku u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia. U dorosłych lek dodatkowo stosowany jest w profilaktyce owrzodzeń żołądka i dwunastnicy związanych z długotrwałym stosowaniem nieselektywnych NLPZ, zwłaszcza u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka, obejmującej osoby powyżej 65 lat, z wywiadem choroby wrzodowej, krwawień z przewodu pokarmowego, stosujące leki przeciwkrzepliwe lub kortykosteroidy, przyjmujące wysokie dawki NLPZ lub z ciężkimi chorobami współistniejącymi. Każda tabletka zawiera 2,70 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi.
choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, Helicobacter pylori, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwaśne odbijanie, lek przeciwkrzepliwy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, pantoprazol, powikłanie żołądkowo-jelitowe, przełyk Barretta, refluksowa choroba przełyku, refluksowe zapalenie przełyku, tabletka dojelitowa, zgaga, zwężenie przełyku
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sumilar 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Sumilar, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) i amlodypinę, jest przeciwwskazany do stosowania w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego działania na płód, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. W pierwszym trymestrze stosowanie ramiprylu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. W przypadku potwierdzenia ciąży konieczne jest natychmiastowe odstawienie inhibitorów ACE i wdrożenie alternatywnej terapii. Amlodypina może być stosowana w ciąży jedynie, gdy korzyści przewyższają ryzyko, a inne bezpieczniejsze leki są nieskuteczne lub przeciwwskazane. Zaleca się monitorowanie ultrasonograficzne płodu po ekspozycji na ramipryl od drugiego trymestru oraz ścisłą obserwację noworodków pod kątem niedociśnienia, skąpomoczu i hiperkaliemii.
antagonista wapnia, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, główka plemnika, hiperkaliemia, inhibitor ACE, leczenie przeciwnadciśnieniowe, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, pierwszy trymestr ciąży, profil bezpieczeństwa, ramipryl i amlodypina, skąpomocz, toksyczny wpływ na płodność
Leksykon leków
Przeciwwskazania – NO-SPA 40 mg

Lek NO-SPA zawiera chlorowodorek drotaweryny w dawce 40 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (52 mg na tabletkę). Przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność wątroby i nerek ze względu na metabolizm i ryzyko kumulacji metabolitów, a także ciężką niewydolność serca z uwagi na wpływ drotaweryny na mięśnie gładkie i układ sercowo-naczyniowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia przewodnictwa serca, takie jak blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku ze względu na ryzyko nasilenia arytmii.
blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, chlorowodorek drotaweryny, choroba współistniejąca, kumulacja metabolitów, laktoza jednowodna, metabolizm drotaweryny, mięśnie gładkie, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, układ przewodzący serca, układ sercowo-naczyniowy, wywiad alergiczny, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka przeciw tężcowi Tetana zawiera toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m., adsorbowany na wodorotlenku glinu, i może wywoływać różnorodne działania niepożądane o częstości nieznanej, co wynika z monitorowania spontanicznego po wprowadzeniu do obrotu. Do najczęściej zgłaszanych należą reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak zaczerwienienie, ból, obrzęk, a także ogólne objawy poszczepienne, w tym stan podgorączkowy, gorączka, dreszcze, osłabienie i złe samopoczucie, które zwykle ustępują w ciągu 24-48 godzin. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak trombocytopenia, reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), epizody hipotoniczno-hiporeaktywne, omdlenia, a także zaburzenia neurologiczne, naczyniowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale istotne klinicznie powikłania, takie jak podskórne i długotrwałe ziarniniaki w miejscu iniekcji (częstość około 1:100 000) oraz swędzący limfatyczny naciek.
epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, naciek limfatyczny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, reakcja nadwrażliwości, reaktywne zapalenie stawów, ropień aseptyczny, rumień guzowaty, stan podgorączkowy, szczepionka Tetana, toksoid tężcowy, trombocytopenia, węzły chłonne, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, ziarniniak podskórny
Leksykon substancji czynnych
Magnezu siarczan – Działania niepożądane

Siarczan magnezu, stosowany jako elektrolit w preparatach do żywienia pozajelitowego (Kabiven, SmofKabiven i inne), pełni kluczową rolę w uzupełnianiu niedoborów magnezu i wspieraniu homeostazy elektrolitowej. Jednakże jego kumulacja, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do przedawkowania objawiającego się m.in. niedociśnieniem tętniczym, tachykardią, zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz depresją ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie), objawy ogólne (gorączka, dreszcze, zmęczenie), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha). Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne, wysypka, pokrzywka), zaburzenia hematologiczne (hemoliza, retikulocytoza) oraz objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się hiperlipidemią, powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami hematologicznymi oraz nieprawidłowymi próbami wątrobowymi, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby.
anemia, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, choroba wątroby, cukrzyca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, duszność, enzym wątrobowy, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, siarczan magnezu, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, stan przedcukrzycowy, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zawroty głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dilatrend 6,25 mg

Karwedylol wykazuje profil działań niepożądanych o częstości występowania sklasyfikowanej według kryteriów CIOMS, z najczęstszymi zdarzeniami obejmującymi niewydolność serca (≥1/10), bradykardię, hiperwolemię, zaburzenia widzenia, nudności, biegunkę, astenia oraz zawroty głowy. Częstość występowania większości działań niepożądanych nie jest zależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. W trakcie terapii u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do przejściowego pogorszenia funkcji nerek oraz nasilenia niewydolności serca, co wymaga ścisłego monitorowania. W badaniach klinicznych odnotowano również często występujące infekcje dróg oddechowych i moczowych, zaburzenia metaboliczne (hipercholesterolemia, pogorszenie kontroli glikemii), a także objawy ze strony układu nerwowego i psychicznego, takie jak ból głowy, omdlenia, depresja i zaburzenia snu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperwolemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpotliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niskie ciśnienie tętnicze, objaw Raynauda, obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, przewlekła niewydolność serca, rozsiane zmiany naczyniowe, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności lewej komory serca, zahamowanie zatokowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka
Leksykon leków
Przedawkowanie – Naproxen Hasco 500 mg

Przedawkowanie naproksenu może prowadzić do poważnych objawów klinicznych obejmujących układ nerwowy, przewód pokarmowy oraz układ moczowy. Do najczęstszych symptomów należą senność, zgaga, bóle w nadbrzuszu, nudności, wymioty oraz zaburzenia czynności nerek manifestujące się upośledzeniem filtracji kłębuszkowej i retencją azotowych produktów przemiany materii. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest natychmiastowe wdrożenie postępowania terapeutycznego, które obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego (m.in. opróżnienie żołądka), podanie węgla aktywowanego oraz leczenie podtrzymujące ukierunkowane na stabilizację funkcji życiowych i łagodzenie objawów.
ból nadbrzusza, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diureza, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, kreatynina i mocznik, leczenie podtrzymujące, naproksen, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nudności, objawy przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie naproksenu, przewód pokarmowy, równowaga wodno-elektrolitowa, senność, układ moczowy, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zgaga
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Duomox 375 mg

Przy ustalaniu dawkowania amoksycyliny (Duomox) należy uwzględnić rodzaj i lokalizację zakażenia, przewidywaną wrażliwość patogenów oraz indywidualne cechy pacjenta, takie jak wiek, masa ciała i funkcja nerek. U dorosłych i dzieci ≥40 kg dawki wahają się od 250 mg do 2 g co 8 lub 12 godzin, w zależności od wskazania i ciężkości zakażenia (np. ostre zapalenie zatok: 250–500 mg co 8 h lub 750 mg–1 g co 12 h; ciężkie zakażenia: 750 mg–1 g co 8 h). W chorobie z Lyme dawki mogą sięgać do 4 g/dobę (wczesna postać) lub 6 g/dobę (późna postać). U dzieci <40 kg dawkowanie jest wyrażone w mg/kg mc./dobę (20–100 mg/kg w zależności od wskazania), podawane w dawkach podzielonych, z uwzględnieniem oficjalnych wytycznych. Terapia powinna trwać możliwie krótko, dostosowując czas leczenia do odpowiedzi klinicznej.
amoksycylina, amoksycylina trójwodna, antybiotyk, bakteryjne zapalenie zatok, bezobjawowy bakteriomocz, choroba z Lyme, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, dur rzekomy, eradykacja Helicobacter pylori, funkcja nerek, hemodializa, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, lek przeciwbakteryjny, metronidazol, niewydolność nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek, paciorkowcowe zapalenie migdałków, pozaszpitalne zapalenie płuc, protezowanie stawów, ropień okołozębowy, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teikoplanina BRADEX 200 mg* *odpowiada 200 000 IU

Teikoplanina, glikopeptydowy antybiotyk podawany pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo), charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~90% po podaniu domięśniowym) oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 2-25 mg/kg m.c. Po dożylnym podaniu dawek nasycających 6 mg/kg co 12 h osiąga się Cmax 60-70 mg/L i Ctrough >10 mg/L, a przy dawce 12 mg/kg Cmax wynosi około 100 mg/L, a Ctrough około 20 mg/L. Dawki podtrzymujące 6 mg/kg i 12 mg/kg podawane raz na dobę dają odpowiednio Cmax ~70 mg/L i Ctrough 15 mg/L oraz Ctrough 18-30 mg/L. Teikoplanina wykazuje silne wiązanie z albuminą (87,6-90,8%) i objętość dystrybucji 0,7-1,4 L/kg. Penetracja do tkanek jest zróżnicowana: wysoka w płucach, mięśniu sercowym i tkance kostnej (T/S >1), średnia w płynach stawowych i otrzewnowych (T/S 0,5-1), a niska w płynie mózgowo-rdzeniowym, co ogranicza jej zastosowanie w zakażeniach OUN. Metabolizm jest minimalny, z 2-3% dawki przekształcanej do hydroksylowanych metabolitów.
ADME, albumina, antybiotyk glikopeptydowy, biodostępność, Cmax, Ctrough, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, dializa otrzewnowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metabolizm leku, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, stężenie osoczowe, stężenie w surowicy, T1/2, teikoplanina, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zakażenie OUN
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Retrovir

Retrovir (zydowudyna) w dawce 10 mg/ml, stosowany do infuzji, nie leczy zakażenia HIV ani AIDS, a pacjenci pozostają podatni na infekcje oportunistyczne. Należy unikać jednoczesnego podawania ryfampicyny i stawudyny z zydowudyną ze względu na interakcje. U pacjentów, zwłaszcza z zaawansowanym zakażeniem HIV, obserwuje się powikłania hematologiczne, takie jak niedokrwistość (zwykle po 6 tygodniach), neutropenia (po co najmniej 4 tygodniach) i leukopenia. Ryzyko tych działań niepożądanych wzrasta przy dawkach 1200-1500 mg/dobę oraz u pacjentów z niską rezerwą szpikową. Monitorowanie parametrów hematologicznych jest kluczowe, z zaleceniem cotygodniowych badań krwi. W przypadku spadku hemoglobiny do 7,5-9 g/dl (4,65-5,59 mmol/l) lub granulocytów do 0,75-1,0 × 10^9/l, wskazane jest zmniejszenie dawki lub przerwa w leczeniu 2-4 tygodnie, z oczekiwaną odnową szpiku w ciągu 2 tygodni.
analog nukleozydu, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dysfunkcja mitochondrialna, dyslipidemia, hepatomegalia, hiperlaktatemia, interferon alfa, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, leukopenia, lipoatrofia, martwica kości, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odnowa szpiku kostnego, parametry hematologiczne, pneumocystoza, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, rezerwa szpikowa, rybawiryna, ryfampicyna, stawudyna, stłuszczenie wątroby, terapia przeciwretrowirusowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie trzustki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Guillaina-Barrégo, zespół rekonstytucji immunologicznej, zydowudyna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Asbima 5 mg + 160 mg

Lek Asbima, zawierający amlodypinę (pochodną dihydropirydyny) oraz walsartan, jest wskazany w terapii nadciśnienia tętniczego, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze, w tym sorbitol (E-420) w dawkach od 9,25 mg do 18,5 mg. Przeciwwskazania obejmują ciężkie zaburzenia czynności wątroby, marskość żółciową oraz cholestazę, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Ponadto, jednoczesne stosowanie z aliskirenem jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą oraz z GFR poniżej 60 ml/min/1,73m², ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, amlodypina, amlodypiny bezylan, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, cukrzyca, hiperkaliemia, hipotensja, kardiomiopatia przerostowa, małowodzie, marskość żółciowa wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, sorbitol, terapia hipotensyjna, trymestr ciąży, walsartan, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aorty
Leksykon substancji czynnych
Melfalan – Wskazania do stosowania

Melfalan, będący lekiem alkilującym o właściwościach cytostatycznych, jest składnikiem preparatu Alkeran w dawce 2 mg w formie tabletek powlekanych, stosowanym w terapii szpiczaka mnogiego (choroba Kahlera). Szpiczak mnogi charakteryzuje się niekontrolowanym rozrostem patologicznych plazmocytów w szpiku kostnym, prowadząc do produkcji monoklonalnego białka M, uszkodzenia kości, niewydolności nerek, niedokrwistości oraz immunosupresji. Melfalan jest wykorzystywany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z prednizonem (schemat MP), innymi cytostatykami, lekami immunomodulującymi oraz inhibitorami proteasomu, a także w wysokodawkowej chemioterapii przed autologicznym przeszczepem komórek krwiotwórczych. Preparat jest szczególnie wskazany u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek wymagającą dostosowania dawki, w terapii podtrzymującej po remisji, u osób nietolerujących terapii dożylnej oraz w leczeniu paliatywnym zaawansowanego szpiczaka.
autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko M, białko monoklonalne, hematolog, inhibitor proteasomu, leczenie podtrzymujące, leczenie systemowe, lek alkilujący, lek cytostatyczny, lek immunomodulujący, mielotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność nerek, nowotwór hematologiczny, onkolog, prednizon, progresja choroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, remisja choroby, szpiczak mnogi, szpiczak plazmocytowy, terapia paliatywna, terapia pierwszego rzutu, układ krwiotwórczy, wysokodawkowa chemioterapia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan HCT EGIS 40 mg + 12,5 mg

Telmisartan HCT EGIS to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje najczęstsze działania niepożądane, takie jak zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (częstość: często). Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000) obejmują ciężki obrzęk naczynioruchowy, zapalenie oskrzeli, gardła i zatok, a także posocznicę, szczególnie u pacjentów z Japonii. Hydrochlorotiazyd może powodować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (niezbyt często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także zasadowicę hipochloremiczną (bardzo rzadko). Obserwuje się również ryzyko zaburzeń hematologicznych, w tym niedokrwistości aplastycznej i agranulocytozy, oraz zaostrzenie tocznia rumieniowatego układowego. W trakcie terapii mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperurykemia i hiperglikemia.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból kończyn, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, ból w klatce piersiowej, bradykardia, cukromocz, depresja, duszność, dyspepsja, enzym wątrobowy, eozynofilia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niepokój, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, posocznica, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości na światło, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość błon śluzowych, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie gardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie oskrzeli, zapalenie ślinianki, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zapalenie żołądka, zaparcie, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Formetic SR 750 mg

Farmakokinetyka chlorowodorku metforminy w preparacie Formetic SR (750 mg) charakteryzuje się osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) na poziomie 1193 ng/ml po jednorazowej dawce 1500 mg (2 tabletki), z Tmax około 5 godzin (zakres 4-12 godzin). Produkt o przedłużonym uwalnianiu wykazuje biorównoważność względem tabletek o mocy 500 mg podawanych w tej samej dawce, zarówno na czczo, jak i po posiłku, co potwierdza podobne wartości Cmax i AUC. W stanie stacjonarnym parametry farmakokinetyczne nie rosną proporcjonalnie do dawki, a AUC po 2000 mg Formetic SR jest porównywalne do AUC po 1000 mg metforminy o natychmiastowym uwalnianiu podawanej dwukrotnie na dobę. Pokarm zmniejsza AUC o 30% przy podaniu na czczo, nie wpływając jednak na Cmax i Tmax, a zmienność wewnątrzosobnicza parametrów farmakokinetycznych jest porównywalna do formy o natychmiastowym uwalnianiu. Nie obserwuje się kumulacji leku przy dawkach do 2000 mg.
badanie biorównoważności, chlorowodorek metforminy, dysfagia, ekspozycja na metforminę, erytrocyty, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, krwinka czerwona, natychmiastowe uwalnianie, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole powierzchni pod krzywą stężenia, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie metforminy w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zmienność wewnątrzosobnicza
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Glukoza 10 Braun 100 mg/ml

Roztwór do infuzji Glukoza 10 Braun wymaga indywidualnego dostosowania dawki, uwzględniającego zapotrzebowanie pacjenta na glukozę i płyny oraz monitorowania bilansu płynów, stężenia glukozy i elektrolitów, zwłaszcza sodu. U dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat maksymalna dawka dobowa wynosi 40 ml/kg masy ciała (4 g glukozy/kg), a maksymalna szybkość infuzji to 2,5 ml/kg/godz. (0,25 g glukozy/kg/godz.). U wcześniaków dawka początkowa nie powinna przekraczać 12 g/kg/dobę (120 ml/kg/dobę), a u noworodków i dzieci do 2 lat maksymalna dawka to 18 g/kg/dobę (13 mg/kg/min). W ciężkich stanach u dzieci dawka nie powinna przekraczać 7,2 g/kg/dobę (72 ml/kg/dobę), z zaleceniem rozpoczynania od niższych dawek i stopniowego zwiększania. Szczegółowe dawkowanie parenteralne glukozy u dzieci przedstawiono w tabeli, uwzględniając masę ciała i wiek, a także zalecaną dzienną podaż płynów pozajelitowych, różniącą się w zależności od wieku (np. noworodki: 60-180 ml/kg/dobę w pierwszych dniach życia, niemowlęta i dzieci odpowiednio mniej).
Glukoza 10 Braun charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 555 mOsm/l, pH 3,5-5,5 oraz wartością energetyczną 1675 kJ/l (400 kcal/l). Preparat przeznaczony jest wyłącznie do infuzji dożylnej, zalecane jest podawanie do dużych naczyń obwodowych. W trakcie terapii należy szczególnie monitorować stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z zespołem SIADH lub przyjmujących antagonistów wazopresyny, ze względu na ryzyko hiponatremii wynikającej z hipotonicznego charakteru roztworu po metabolizmie glukozy. U pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy (np. po zabiegach chirurgicznych, urazach, hipoksji) konieczne jest dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie glikemii, aby zapobiec hiperglikemii. W podeszłym wieku dawkowanie jest podobne jak u młodszych dorosłych, jednak wymaga ostrożności przy współistniejących chorobach, takich jak niewydolność serca czy nerek.
antagonista wazopresyny, bilans płynów, ciśnienie osmotyczne, elektrolity w surowicy, glikemia, hiperglikemia, infuzja dożylna, metabolizm glukozy, metabolizm oksydacyjny glukozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, osmolarność, płyny pozajelitowe, roztwór hipotoniczny, stężenie glukozy, stężenie sodu, uwalnianie wazopresyny, zespół SIADH
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabagine 75 mg

Pregabalina, substancja czynna leku Tabagine dostępna w kapsułkach o dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami są zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥1/10), co może zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W badaniach klinicznych z udziałem ponad 8900 pacjentów, w tym 5600 w badaniach kontrolowanych placebo, odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak senność, gorączka i infekcje górnych dróg oddechowych. Objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, lęk czy drgawki, mogą wystąpić po przerwaniu leczenia i wskazują na ryzyko uzależnienia fizycznego, z nasileniem zależnym od dawki.
arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, leukopenia, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie fizyczne, wydłużenie odstępu QT, zachowanie samobójcze, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Dekspantenol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Dekspantenol jest substancją o działaniu regenerującym, nawilżającym i łagodzącym, stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak syropy, kremy, maści, aerozole do nosa oraz żele do oczu. Pomimo dobrego profilu bezpieczeństwa, preparaty z dekspantenolem mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym kontaktowe zapalenie skóry, zwłaszcza w obecności substancji pomocniczych takich jak lanolina, alkohole cetylowy i stearylowy, glikol propylenowy czy parahydroksybenzoesany (E 214, E 216, E 218). W przypadku preparatów ocznych (np. Corneregel) istotne jest unikanie kontaktu z soczewkami kontaktowymi oraz zachowanie ostrożności ze względu na obecność konserwantu cetrymidu, który może powodować podrażnienie i uszkodzenie nabłonka rogówki. W preparatach do nosa z dekspantenolem i ksylometazoliną (np. Septanazal dla dzieci, Xylo-Pantenol) należy zwrócić uwagę na przeciwwskazania u pacjentów z chorobami układu krążenia, jaskrą, guzami chromochłonnymi nadnerczy oraz na ryzyko polekowego przekrwienia błony śluzowej nosa przy długotrwałym stosowaniu.
anafilaksja, arytmia komorowa, chlorheksydyna, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, cytochrom P450 2D6, deksopantenol, dekspantenol, dekstrometorfan, działanie serotoninergiczne, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor CYP2D6, inhibitor oksydazy monoaminowej, jaskra z wąskim kątem, kontaktowe zapalenie skóry, ksylometazolina, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polekowe przekrwienie błony śluzowej nosa, porfiria, rhinitis medicamentosa, rozrost gruczołu krokowego, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, suche zapalenie rogówki, uszkodzenie rogówki, zanik błony śluzowej nosa, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zespół długiego odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Kandesar 16 mg

Profil bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu (Kandesar) został potwierdzony w badaniach klinicznych oraz w praktyce klinicznej, wykazując głównie łagodne i przemijające działania niepożądane, niezależne od dawki i wieku pacjenta. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (3,1% vs 3,2%). W leczeniu nadciśnienia tętniczego najczęściej obserwowano zawroty głowy, bóle głowy oraz infekcje układu oddechowego (częstość ≥1%). W terapii niewydolności serca (program CHARM) odsetek przerwania leczenia był wyższy (21,0% vs 16,1%), a najczęstsze działania niepożądane to hiperkaliemia, niedociśnienie i zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów powyżej 70. roku życia, z cukrzycą lub stosujących leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron (np. inhibitory ACE, spironolakton). Wartości monitorowane to stężenie potasu i kreatyniny w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca i zaburzeniami czynności nerek.
agranulocytoza, arytmia zatokowa, diuretyk, enzym wątrobowy, hiperkaliemia, hiponatremia, infekcja górnych dróg oddechowych, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, lek moczopędny, leukopenia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, spironolakton, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zakażenie układu oddechowego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie wątroby, zawrót głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – bicaVera z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l

Produkt leczniczy bicaVera z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l stosowany w dializie otrzewnowej wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, hipokalcemią, nadczynnością przytarczyc, leczeniem glikozydami naparstnicy, dużymi wielotorbielowatymi nerkami oraz u osób w podeszłym wieku. Roztwór zawiera 1,25 mmol/l Ca²⁺, 134 mmol/l Na⁺, 34 mmol/l HCO₃⁻, 0,5 mmol/l Mg²⁺, 103,5 mmol/l Cl⁻ oraz 235,9 mmol/l glukozy, a jego osmolarność wynosi 509 mOsm/l przy pH 7,4. Należy monitorować stężenia elektrolitów, równowagę kwasowo-zasadową, masę ciała, parametry nerkowe, markery metabolizmu kostnego oraz glikemię, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególną uwagę zwraca się na możliwość niewystarczającej korekcji kwasicy metabolicznej (HCO₃⁻ 34 mmol/l) u pacjentów z niewydolnością nerek, co może wymagać indywidualnego dostosowania leczenia.
błona otrzewnowa, dializa otrzewnowa, elektrolity, glikozyd naparstnicy, hipokalcemia, hipokaliemia, kreatynina, kwasica metaboliczna, nadczynność przytarczyc, niewydolność nerek, osmolarność, otorbiające stwardnienie otrzewnej, parathormon, przewodnienie, resztkowa czynność nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, środek wiążący fosforany, ultrafiltracja, wielotorbielowate nerki, witamina D, wodorowęglan, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olzapin 5 mg

Olanzapina, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 5-8 godzinach. Wchłanianie nie jest zależne od obecności pokarmu. Substancja wiąże się w 93% z białkami osocza, głównie albuminami i α1-kwaśną glikoproteiną, co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP1A2 i CYP2D6, prowadząc do powstania metabolitu 10-N-glukuronidu, który nie przenika bariery krew-mózg. Okres półtrwania olanzapiny w fazie eliminacji jest zmienny: u osób starszych (≥65 lat) wynosi średnio 51,8 h (klirens 17,5 l/h), u młodszych 33,8 h (klirens 18,2 l/h), u kobiet 36,7 h (klirens 18,9 l/h), a u mężczyzn 32,3 h (klirens 27,3 l/h). Palenie tytoniu skraca okres półtrwania (30,4 h u palących vs. 38,6 h u niepalących) i zwiększa klirens (27,7 l/h vs. 18,6 l/h). Niewydolność nerek i wątroby wykazują ograniczony wpływ na farmakokinetykę olanzapiny, a różnice etniczne nie wymagają modyfikacji dawkowania.
10-N-glukuronid, absorpcja doustna, alfa-1 kwaśna glikoproteina, bariera krew-mózg, cytochrom P450 2D6, cytochrom P450-CYP1A2, dostępność biologiczna, enzymy cytochromu P450, faza eliminacji, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, metabolit 2-hydroksymetylowy, metabolit N-demetylowy, metabolizm olanzapiny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, schizofrenia, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Kandesartan cyleksetyl – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Dostępne dane kliniczne wskazują, że kandesartan cyleksetylu nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność u zwierząt, a brak jest bezpośrednich dowodów na zaburzenia płodności u ludzi. Jednak stosowanie tego leku w okresie ciąży jest obarczone istotnym ryzykiem, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, gdzie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Ekspozycja płodu na kandesartan cyleksetyl może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a u noworodków do niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii. W pierwszym trymestrze stosowanie leku nie jest zalecane ze względu na potencjalne, choć niejednoznaczne, ryzyko teratogenności.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne czaszki płodu, badanie ultrasonograficzne nerek płodu, czynność nerek płodu, dysfagia, hiperkaliemia, kandesartan cyleksetylu, karmienie piersią, leczenie przeciwnadciśnieniowe, małowodzie, nadciśnienie w ciąży, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, pogorszenie czynności nerek, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko teratogenności, szkodliwy wpływ na płód
Leksykon chorób i schorzeń
Oderwanie łożyska – Epidemiologia

Oderwanie łożyska (placental abruption) to przedwczesne oddzielenie prawidłowo umiejscowionego łożyska od ściany macicy po 20. tygodniu ciąży, stanowiące poważne powikłanie położnicze z częstością występowania około 0,4-1% ciąż globalnie, z różnicami geograficznymi (np. 0,38-0,51% w krajach nordyckich, 0,6-1,0% w USA, 0,7% w Polsce). Jest przyczyną około 10% przedwczesnych porodów i 10-20% zgonów okołoporodowych w krajach rozwiniętych, z umieralnością okołoporodową wynoszącą 11,9% w porównaniu do 0,8% w populacji ogólnej. Najwyższa częstość występowania przypada na 24-26 tydzień ciąży, a 40-60% przypadków występuje przed 37. tygodniem. Etiologia jest wieloczynnikowa, z 58 zidentyfikowanymi czynnikami ryzyka, w tym wcześniejsze oderwanie łożyska (zwiększające ryzyko 5-15-krotnie), zaburzenia nadciśnieniowe w ciąży (obecne w 44% przypadków), wiek matki (ryzyko rośnie u kobiet <20 i >35 lat), palenie tytoniu, używanie substancji psychoaktywnych, PPROM, łożysko przodujące, małowodzie, wcześniejsze cięcie cesarskie, wady macicy, rasa czarna, urazy brzucha, niedokrwistość i przewlekła choroba nerek. Nowe badania wskazują także na genetyczne predyspozycje, z kilkoma loci genetycznymi powiązanymi z ryzykiem oderwania łożyska, co może umożliwić lepszą prewencję i diagnostykę.
choroba niedokrwienna łożyska, choroba układu sercowo-naczyniowego, histerektomia, krwawienie przedporodowe, krwawienie w ciąży, krwotok położniczy, łożysko przodujące, małowodzie, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie przewlekłe, nadciśnienie w ciąży, niedokrwistość, niedotlenienie płodu, niewydolność nerek, niska masa urodzeniowa, oderwanie łożyska, poród przedwczesny, powikłanie położnicze, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, przewlekła choroba nerek, rzucawka, stan przedrzucawkowy, transfuzja krwi, umieralność okołoporodowa, wada macicy, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zgon wewnątrzmaciczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Polkepral 250 mg

Przedawkowanie lewetyracetamu, substancji czynnej preparatu Polkepral, może prowadzić do poważnych zaburzeń funkcji ośrodkowego układu nerwowego oraz układu oddechowego, manifestujących się objawami takimi jak senność, pobudzenie, agresywność, zmniejszenie stanu świadomości, depresja oddechowa oraz śpiączka. Mechanizmy tych objawów obejmują nasilenie działania hamującego na OUN, dysregulację neuroprzekaźników, supresję ośrodka oddechowego w pniu mózgu oraz głęboką supresję funkcji mózgu. W przypadku przedawkowania konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna, gdyż objawy te mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.
agresywność, antidotum, aspiracja treści żołądkowej, dekontaminacja, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, hamowanie kory mózgowej, hemodializa, leczenie objawowe, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, metabolit, napad drgawkowy, napad złości, niewydolność nerek, obniżenie świadomości, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, płukanie żołądka, pobudzenie, sedacja, senność, śpiączka, układ limbiczny, układ oddechowy, wywoływanie wymiotów, zaburzenia elektrolitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Goprazol 20 mg

Produkt leczniczy Goprazol 20 mg, zawierający omeprazol jako inhibitor pompy protonowej (IPP), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z objawami sugerującymi proces nowotworowy, takimi jak istotna utrata masy ciała, nawracające wymioty, dysfagia, hematemeza czy smolisty stolec. Leczenie omeprazolem może maskować objawy nowotworów przewodu pokarmowego, co może opóźniać diagnozę. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania omeprazolu z atazanawirem ze względu na interakcje farmakokinetyczne; w przypadku konieczności ko-terapii dawka atazanawiru powinna być zwiększona do 400 mg z rytonawirem 100 mg, a omeprazol nie powinien przekraczać 20 mg. Omeprazol może obniżać wchłanianie witaminy B12, co jest istotne u pacjentów z ryzykiem niedoboru oraz przy długotrwałej terapii. Ponadto, omeprazol jest inhibitorem CYP2C19, co może wpływać na metabolizm leków takich jak klopidogrel, dlatego ich jednoczesne stosowanie nie jest zalecane.
achlorhydria, chromogranina A, ciężkie skórne działania niepożądane, Clostridium difficile, cyjanokobalamina, CYP2C19, drgawka, dysfagia, guz neuroendokrynny, hematemeza, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, komorowe zaburzenia rytmu, majaczenie, melena, niewydolność nerek, omeprazol, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, reakcja polekowa z eozynofilią, tężyczka, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, zakażenie przewodu pokarmowego, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Teikoplanina BRADEX 400 mg* *odpowiada 400 000 IU

Dawkowanie teikoplaniny (lek BRADEX) wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia, odpowiedzi klinicznej oraz czynności nerek pacjenta. Monitorowanie stężeń leku w surowicy jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności terapii, z docelowymi stężeniami minimalnymi wynoszącymi dla większości zakażeń Gram-dodatnich ≥15 mg/L (FPIA) oraz 10 mg/L (HPLC), a dla ciężkich zakażeń, takich jak infekcyjne zapalenie wsierdzia, 30-40 mg/L (FPIA) lub 15-30 mg/L (HPLC). Dawkowanie nasycające i podtrzymujące różni się w zależności od wskazania, np. w zakażeniach skóry i tkanki miękkiej stosuje się 6 mg/kg mc. co 12 godzin (3 dawki nasycające) oraz 6 mg/kg mc. raz na dobę w leczeniu podtrzymującym, natomiast w infekcyjnym zapaleniu wsierdzia dawka nasycająca wynosi 12 mg/kg mc. co 12 godzin (3-5 dawek), a podtrzymująca 12 mg/kg mc. raz na dobę. Terapia powinna trwać co najmniej 21 dni w zapaleniu wsierdzia, nie przekraczając 4 miesięcy.
bakterie Gram-dodatnie, CAPD, ciężka niewydolność nerek, Clostridium difficile, czynność nerek, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, dysfagia, hemodializa, infekcyjne zapalenie wsierdzia, klirens kreatyniny, leczenie podtrzymujące, metoda HPLC, monitorowanie stężenia, niewydolność nerek, stężenie teikoplaniny, teikoplanina, terapia dożylna, wlew dożylny, zakażenie dróg moczowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanki miękkiej, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bisoprolol Vitabalans 10 mg

Bisoprolol cechuje się wysoką biodostępnością około 90% dzięki niemal całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego i minimalnemu efektowi pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~30%) oraz objętość dystrybucji na poziomie 3,5 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Klirens całkowity wynosi około 15 l/godzinę, a okres półtrwania 10-12 godzin umożliwia wygodne dawkowanie raz na dobę. Eliminacja bisoprololu odbywa się w 50% przez metabolizm wątrobowy do nieaktywnych metabolitów oraz w 50% przez wydalanie nerkowe w formie niezmienionej, co pozwala na stosowanie leku bez konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby. Kinetyka liniowa i niezależność parametrów farmakokinetycznych od wieku dodatkowo ułatwiają przewidywalne dawkowanie u większości pacjentów.
biodostępność leku, bisoprolol, efekt pierwszego przejścia, kinetyka liniowa, klasyfikacja NYHA, klirens całkowity, metabolit nieaktywny, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, populacja pediatryczna, przewlekła niewydolność serca, stan równowagi dynamicznej, stężenie maksymalne leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hemodynamiczne
Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Disodu fosforan bezwodny, obecny w preparacie Coloclear w dawce 398 mg na tabletkę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych oraz osób z niewydolnością nerek, ostrą nefropatią fosforanową, zaburzeniami rytmu serca, kardiomiopatią czy po niedawnym zawale mięśnia sercowego lub operacji serca. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zbadanie stosunku korzyści do ryzyka oraz wykluczenie przeciwwskazań. Monitorowanie stężeń elektrolitów (sodu, potasu, wapnia, chlorków, dwuwęglanów, fosforanów) oraz parametrów nerkowych (mocznika, kreatyniny) jest obligatoryjne zarówno przed, jak i po zakończeniu leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE, blokery ARB oraz NLPZ, które mogą nasilać zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i funkcji nerek.
antagonista receptora angiotensyny, bloker ARB, cukrzyca, disodu fosforan bezwodny, diuretyk, hiponatremia, hipowolemia, ileostomia, inhibitor ACE, insulina, kardiomiopatia, kolostomia, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, nadciśnienie tętnicze, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, odwodnienie, ostra nefropatia fosforanowa, pacjent geriatryczny, pomostowanie tętnic wieńcowych, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół SIADH, zwolniona perystaltyka jelit
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ospamox 750 mg 750 mg

Ospamox 750 mg zawiera amoksycylinę trójwodną (861 mg) i charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 70% po podaniu doustnym, z Tmax około 1 godziny. W badaniu na zdrowych ochotnikach dawka 250 mg trzy razy na dobę wykazała Cmax 3,3 ± 1,12 μg/ml, AUC(0-24 h) 26,7 ± 4,56 μg·h/ml oraz okres półtrwania (T1/2) 1,36 ± 0,56 h. Wchłanianie amoksycyliny jest liniowo zależne od dawki w zakresie 250–3000 mg i nie jest wpływane przez obecność pokarmu. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (18%), co umożliwia szeroką dystrybucję w organizmie, z pozorną objętością dystrybucji 0,3–0,4 l/kg. Amoksycylina przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, takich jak pęcherzyk żółciowy, tkanki jamy brzusznej, skóra, mięśnie, płyn maziowy, otrzewnowy oraz ropnie, jednak jej penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewystarczająca.
aminopenicylina, amoksycylina trójwodna, antybiotyk beta-laktamowy, biodostępność amoksycyliny, funkcja nerek, hemodializa, klirens całkowity, kwas penicylinowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, Ospamox, parametr farmakokinetyczny, pęcherzyk żółciowy, penicylina, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, podanie doustne, probenecyd, stężenie terapeutyczne antybiotyku, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apap ból i gorączka C plus 500 mg + 300 mg

Lek Apap ból i gorączka C plus, zawierający 500 mg paracetamolu i 300 mg kwasu askorbinowego w formie tabletek musujących, posiada szereg przeciwwskazań klinicznych. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, wirusowym zapaleniem wątroby, chorobą alkoholową oraz fenyloketonurią (ze względu na 15 mg aspartamu w tabletce). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów stosujących inhibitory monoaminooksydazy (MAO) lub zydowudynę (AZT). Wysoka zawartość sodu (375,41 mg/tabletkę) wymaga ostrożności u osób na diecie niskosodowej, z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca lub obrzękami.
alkoholizm przewlekły, choroba alkoholowa, cukrzyca, detoksykacja, eliminacja paracetamolu, enzymy wątrobowe, fenyloketonuria, hemoliza erytrocytów, hepatotoksyczność paracetamolu, inhibitor monoaminooksydazy, kamica moczowa, kamica nerkowa, kamienie szczawianowe, kwas askorbowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm paracetamolu, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na paracetamol, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk, terapia przeciwzakrzepowa, wirusowe zapalenie wątroby, zydowudyna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Perindopril Krka

Stosowanie peryndoprylu, szczególnie w dawce 8 mg, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min), zwężeniem zastawki dwudzielnej lub aorty oraz pacjentów dializowanych. Należy zwrócić uwagę na ryzyko objawowego niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z hipowolemią, stosujących diuretyki, z chorobą niedokrwienną serca lub chorobami naczyń mózgowych. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta w pozycji leżącej i ewentualne podanie dożylne roztworu chlorku sodu 9 mg/ml (0,9%). Podwójne blokowanie układu RAA (inhibitory ACE, AIIRA, aliskiren) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek i wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego oraz monitorowania czynności nerek, elektrolitów i ciśnienia tętniczego.
afereza lipoprotein, agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, brak laktazy, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hemodializoterapia, hiperkaliemia, hiponatremia, hipoplazja czaszki, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, kwasica metaboliczna, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie reninozależne, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, piorunująca martwica wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stabilna choroba wieńcowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Convival Chrono 500 mg

Convival Chrono to preparat zawierający 500 mg sodu walproinianu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, umożliwiający podawanie w jednej lub dwóch dawkach dobowych, co poprawia compliance pacjentów. Dawkowanie ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę wiek, masę ciała oraz wrażliwość pacjenta na walproinian, z dawką początkową 5-15 mg/kg mc./dobę, stopniowo zwiększaną co 2-3 dni. Standardowa dawka wynosi 20-30 mg/kg mc./dobę, a u dzieci powyżej 17 kg masy ciała przeciętnie 30 mg/kg mc./dobę, pod warunkiem możliwości połknięcia tabletki. Stężenia terapeutyczne walproinianu w surowicy krwi mieszczą się w zakresie 300-700 μmol/l, a oznaczanie poziomu leku jest pomocnicze i wskazane przy niedostatecznej kontroli napadów lub podejrzeniu działań niepożądanych.
compliance pacjenta, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka walproinianu, hemodializa, interakcja lekowa, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia przeciwpadaczkowa, napad drgawkowy, niewydolność nerek, obserwacja kliniczna, sodu walproinian, stężenie leku w surowicy, stężenie terapeutyczne walproinianu, tabletka konwencjonalna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia przeciwpadaczkowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Warfin

Warfin, zawierający warfarynę sodową, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko powikłań krwotocznych. Terapia powinna być inicjowana heparyną, kontynuowaną przez 5-7 dni równolegle z warfaryną, aż do uzyskania stabilnego INR w zakresie terapeutycznym przez co najmniej dwa dni. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje lekowe, ziołowe i dietetyczne, które mogą znacząco wpływać na wartość INR. Genetyczne polimorfizmy w CYP2C9 i VKORC1 oraz cechy kliniczne pacjenta (wiek, masa ciała) determinują indywidualne zapotrzebowanie na dawkę, zwłaszcza u słabo metabolizujących, którzy wymagają niższych dawek. W przypadku oporności na warfarynę, która jest rzadka, dawki mogą być zwiększone nawet 5-20-krotnie, jednak należy wykluczyć inne przyczyny braku odpowiedzi, takie jak nieprzestrzeganie zaleceń, interakcje czy błędy laboratoryjne.
brak laktazy, czynnik krzepnięcia, ekstrakcja zęba, gen CYP2C9, gen VKORC1, hematuria, heparyna, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipoalbuminemia, INR, kalcyfilaksja, laktoza jednowodna, martwica kumarynowa, martwica skóry, metabolizm leku, metabolizm warfaryny, nadczynność tarczycy, nefropatia przeciwzakrzepowa, niedobór białka C, niedobór białka S, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporność na warfarynę, ostre uszkodzenie nerek, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, schyłkowa niewydolność nerek, słabe metabolizowanie, terapeutyczny zakres INR, terapia przeciwzakrzepowa, warfaryna sodowa, witamina K, wrzód, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cyxodil 80 mcg/dawkę inh.

Cyklezonid, dostępny w formie aerozolu inhalacyjnego w dawkach 80, 160 i 320 µg, charakteryzuje się niecałkowitym wchłanianiem doustnym na poziomie 24,5%, przy bardzo niskiej (<0,5%) dostępności biologicznej samego leku oraz aktywnego metabolitu (<1%) po podaniu doustnym, co czyni tę drogę podania klinicznie nieistotną. Depozycja leku w płucach u zdrowych osób wynosi 52%, a ogólnoustrojowa dostępność biologiczna aktywnego metabolitu po podaniu wziewnym przekracza 50%. Cyklezonid wykazuje wysoką lipofilność (objętość dystrybucji 2,9 l/kg) oraz szybki klirens całkowity (2,0 l/h/kg), co wskazuje na efektywny wychwyt wątrobowy. Zarówno cyklezonid, jak i jego aktywny metabolit wiążą się niemal całkowicie z białkami osocza (odpowiednio 99% i 98-99%).
aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, czynny metabolit, depozycja płucna, dostępność biologiczna, ekspozycja ogólnoustrojowa, esterazy płucne, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, lipofilność, marskość wątroby, metabolizm cyklezonidu, mikrosomy wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, scyntygrafia gamma, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio Plus 10 mg + 10 mg

Lek Suvardio Plus, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5 mg, 10 mg lub 20 mg oraz ezetymib 10 mg, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa opartym na danych klinicznych obu substancji czynnych. Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijające, a odsetek przerwania terapii z ich powodu jest niski (<4%). Najczęstsze działania niepożądane to zwiększona aktywność aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Występują także rzadkie przypadki trombocytopenii, reakcji nadwrażliwości (w tym obrzęku naczynioruchowego), cukrzycy zależnej od dawki rozuwastatyny, a także miopatii i rabdomiolizy. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat), z niewydolnością nerek lub wątroby, niedoczynnością tarczycy, wcześniejszymi epizodami miopatii, nadużywających alkoholu oraz przyjmujących leki wchodzące w interakcje z rozuwastatyną lub ezetymibem.
aminotransferazy, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, cukrzyca, depresja, enzymy wątrobowe, ezetymib, farmakoterapia, hematuria, hipertriglicerydemia, interakcja farmakodynamiczna, kinaza kreatynowa, mialgia, miopatia, nerwy obwodowe, neutrofile, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, płytki krwi, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, triglicerydy, trombocytopenia, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zespół rzekomotoczniowy, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformax SR 750

Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem terapii metforminą, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, oddechowego oraz posocznicy. Nagłe obniżenie przesączania kłębuszkowego (GFR < 30 ml/min) prowadzi do kumulacji metforminy i zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, której objawy kliniczne obejmują duszność kwasiczą, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermię i w skrajnych przypadkach śpiączkę. Diagnostycznie obserwuje się obniżenie pH krwi poniżej 7,35, wzrost stężenia mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/l, zwiększoną lukę anionową oraz podwyższony stosunek mleczanów do pirogronianów. W przypadku podejrzenia kwasicy mleczanowej należy natychmiast odstawić metforminę i rozważyć hemodializę jako najskuteczniejszą metodę eliminacji leku i mleczanów z organizmu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących leki nefrotoksyczne (NLPZ, inhibitory ACE, diuretyki) oraz u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność wątroby, nadmierne spożycie alkoholu, niedożywienie czy stany niedotlenienia tkanek.
antagonista receptora angiotensyny, astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca, czynność nerek, duszność kwasicza, glikokortykosteroid, hemodializa, hiperglikemia ciążowa, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek moczopędny pętlowy, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metformina, mleczan we krwi, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nośnik OCT1, pH krwi, posocznica, przedawkowanie leku, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy, stan przedrzucawkowy, sympatykomimetyk, witamina B12, zatrucie alkoholem, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Cefuroxime TZF 1500 mg

Przedawkowanie cefuroksymu, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, takich jak encefalopatia, drgawki oraz śpiączka. Wysokie stężenia cefuroksymu w surowicy, wynikające z kumulacji leku z powodu zmniejszonej eliminacji nerkowej, stanowią bezpośrednie zagrożenie dla ośrodkowego układu nerwowego. Objawy te mogą pojawić się nawet przy standardowych dawkach (750 mg lub 1500 mg soli sodowej cefuroksymu w preparacie Cefuroxime TZF) u pacjentów z niewydolnością nerek, jeśli nie zostanie dokonana odpowiednia modyfikacja dawkowania zgodnie z klirensem kreatyniny.
cefuroksym, dializa otrzewnowa, drgawki, dysfagia, działanie toksyczne, encefalopatia, funkcja nerek, hemodializa, klirens kreatyniny, leczenie przeciwdrgawkowe, napad padaczkowy, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nerkowe, sól sodowa cefuroksymu, śpiączka, stężenie leku w surowicy, układ nerwowy, upośledzona funkcja nerek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Razarxo 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Razarxo, został oceniony w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz w 4 badaniach fazy II i III z udziałem 488 pacjentów pediatrycznych. Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu jest dobrze udokumentowany i zależy od wskazania, dawkowania oraz czasu terapii. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych, takie jak krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego oraz układu moczowo-płciowego, w tym nadmierne krwawienia miesiączkowe. Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego/kolanowego wynosi 6,8%, w profilaktyce udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków 28 na 100 pacjentolat, a w leczeniu ZŻG i ZP 23%. U dzieci częstość krwawień sięga 39,5%. Zaleca się monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu, szczególnie u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień.
antagonista witaminy K, antykoagulant, cholestaza, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek antykoagulacyjny, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Milukante 10 mg

Milukante, zawierający 10 mg montelukastu sodowego w postaci tabletek powlekanych, jest wskazany do stosowania u pacjentów ≥15 lat z astmą, astmą współistniejącą z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa bez astmy. Standardowa dawka wynosi 1 tabletkę 10 mg raz na dobę, podawaną wieczorem. Leczenie należy kontynuować zarówno w okresach kontroli objawów, jak i zaostrzeń. Nie wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek oraz łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby. Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Montelukast może być stosowany jako terapia uzupełniająca u pacjentów, u których wziewne glikokortykosteroidy i krótko działające β-agonisty nie zapewniają odpowiedniej kontroli astmy, jednak nie należy nagle zastępować glikokortykosteroidów montelukastem.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma, beta-agoniści krótko działający, kontrola astmy, montelukast, montelukast sodowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, tabletki do rozgryzania, tabletki powlekane, wziewne glikokortykosteroidy, zaburzenia czynności wątroby, zaostrzenie astmy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cefepime Solufarma 1000 mg

Cefepime Solufarma, dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, może być podawany dożylnie (i.v.) lub domięśniowo (i.m.), przy czym preferowaną drogą w ciężkich zakażeniach i wstrząsie septycznym jest podanie dożylne. Standardowe dawkowanie u dorosłych i dzieci powyżej 40 kg z prawidłową czynnością nerek wynosi 2 g i.v. co 12 godzin w ciężkich zakażeniach oraz co 8 godzin w zakażeniach zagrażających życiu. Leczenie trwa zwykle 7-10 dni, z możliwością wydłużenia w ciężkich przypadkach. U pacjentów w podeszłym wieku bez zaburzeń nerkowych nie wymaga się modyfikacji dawki. W przypadku niewydolności nerek dawkowanie należy dostosować zgodnie z klirensem kreatyniny, obliczanym wzorem Cockcrofta-Gaulta, z dawkami podtrzymującymi od 2 g co 12 godzin (klirens ≥ 50 ml/min) do 1 g raz dziennie (klirens < 10 ml/min), a u pacjentów dializowanych – 500 mg po hemodializie.
bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, cefepim, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciężkie zakażenie, dawka nasycająca, gorączka neutropeniczna, hemodializa, klirens kreatyniny, leczenie empiryczne, model farmakokinetyczny, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podanie domięśniowe, podanie dożylne, rekonstytucja roztworu, wlew dożylny, wstrząs septyczny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo 2,5 mg + 1,25 mg

Produkt leczniczy Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo zawiera ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny beta1-adrenolityk), które mają istotny wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu. Lek nie jest zalecany w I trymestrze ciąży, a jest przeciwwskazany w II i III trymestrze ze względu na ryzyko poważnych powikłań, takich jak opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, śmierć płodu, małowodzie, niewydolność nerek płodu, opóźnienie kostnienia czaszki oraz powikłania u noworodka (hipoglikemia, bradykardia, niedociśnienie, hiperkaliemia). Bisoprolol może zmniejszać perfuzję łożyska, a ramipryl wykazuje toksyczne działanie na płód w II i III trymestrze. W przypadku konieczności stosowania bisoprololu w ciąży, wymagana jest ścisła kontrola przepływu maciczno-łożyskowego i rozwoju płodu oraz monitorowanie noworodka przez pierwsze 3 dni życia. Stosowanie ramiprylu należy natychmiast przerwać po potwierdzeniu ciąży, a w razie ekspozycji w II i III trymestrze wskazane jest badanie ultrasonograficzne czynności nerek i struktury czaszki płodu.
agonista receptorów alfa-1-adrenergicznych, badanie ultrasonograficzne, beta-2-sympatykomimetyk, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, czynność nerek płodu, działanie teratogenne, hemodializa, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kostnienie kości pokrywy czaszki, lek o działaniu inotropowym, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, ostra niewydolność serca, perfuzja łożyska, poród przedwczesny, poronienie samoistne, przepływ maciczno-łożyskowy, ramiprylat, receptor beta-1 adrenergiczny, rozszerzenie naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, terapia hipotensyjna, toksyczne działanie na płód, wzrost wewnątrzmaciczny płodu, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaostrzenie niewydolności serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adartrel

Produkt leczniczy Adartrel zawierający ropinirol wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zespołem niespokojnych nóg oraz chorobą Parkinsona. Ropinirol nie jest wskazany w leczeniu poneuroleptycznej akatyzji, tazykinezji oraz wtórnego zespołu niespokojnych nóg wynikającego z innych schorzeń, takich jak niewydolność nerek czy niedokrwistość z niedoboru żelaza. W trakcie terapii może wystąpić augmentacja objawów, charakteryzująca się wcześniejszym początkiem, nasileniem i rozprzestrzenieniem symptomów, a także efekt z odbicia w godzinach porannych. Należy monitorować pacjentów pod kątem senności i nagłych napadów snu, które mogą wymagać zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia. Ponadto, u pacjentów z poważnymi zaburzeniami psychotycznymi stosowanie ropinirolu jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Konieczne jest także regularne monitorowanie zaburzeń kontroli impulsów, takich jak patologiczny hazard, zwiększone libido, kompulsywne wydawanie pieniędzy czy objadanie się, a w przypadku ich wystąpienia rozważenie modyfikacji terapii.
agonista dopaminy, akatyzja poneuroleptyczna, augmentacja, choroba Parkinsona, efekt z odbicia, kompulsywne jedzenie, kompulsywne wydawanie, leczenie dopaminergiczne, mania, napad snu, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewydolność wieńcowa, objawy odstawienia, omamy, paradoksalne nasilenie objawów, patologiczny hazard, ropinirol, tazykinezja, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie psychotyczne, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia agonisty dopaminy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększone libido