żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe (inaczej żywienie parenteralne) to forma terapii żywieniowej polegająca na dostarczaniu pacjentowi niezbędnych składników odżywczych bezpośrednio do układu krwionośnego, z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest to metoda stosowana u pacjentów, u których odżywianie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.
Wskazania do żywienia pozajelitowego obejmują: rozległe resekcje jelita cienkiego, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, niewydolność jelit oraz stany przed- i pooperacyjne. Terapia może być prowadzona jako całkowite żywienie pozajelitowe (TPN) lub jako uzupełnienie żywienia dojelitowego.
Mieszaniny do żywienia pozajelitowego zawierają aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe, witaminy oraz wodę. Mogą być podawane przez dostęp obwodowy (żyły kończyn górnych) lub centralny (najczęściej żyła główna górna), w zależności od przewidywanego czasu terapii i osmolarności preparatu.
Podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego kluczowe jest monitorowanie parametrów biochemicznych, stanu nawodnienia i gospodarki elektrolitowej pacjenta oraz zapobieganie powikłaniom, takim jak zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne czy zespół ponownego odżywienia. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, jeśli tylko przewód pokarmowy jest sprawny, preferowane jest żywienie dojelitowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Nutriflex Plus
Preparat Nutriflex plus, będący roztworem do infuzji zawierającym aminokwasy (m.in. izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę, fenyloalaninę, treoninę, tryptofan, walinę, argininę, histydynę, alaninę, kwas asparaginowy i glutaminowy, glicynę, prolinę, serynę), elektrolity (sód, potas, magnez, fosforan, octan, chlorek, wapń) oraz glukozę, nie wykazuje klinicznie istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, preparat ten nie zaburza zdolności psychomotorycznych lub wpływ ten jest minimalny, co jest istotne w kontekście decyzji terapeutycznych i bezpieczeństwa pacjenta. Ze względu na formę podania (infuzja) i zastosowanie w żywieniu pozajelitowym, lek jest zwykle stosowany w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą medyczną, a stan kliniczny pacjentów często determinuje ograniczenia w prowadzeniu pojazdów niezależnie od działania leku.
alanina, aminokwas, aminokwasy elektrolity glukoza, arginina, chlorek, compliance pacjenta, elektrolity, fenyloalanina, fosforan, glicyna, glukoza, histydyna, interakcja lekowa, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, magnez, metionina, octan, potas, prolina, roztwór do infuzji, seryna, sód, treonina, tryptofan, walina, wapń, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Seryma – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparaty do żywienia pozajelitowego zawierające serynę, takie jak Aminoplasmal B. Braun 10% E (2,30 mg/ml), Olimel N12E (1,95 g/650 ml do 5,99 g/2000 ml) oraz Olimel N9 (2,25 g/1000 ml do 4,50 g/2000 ml), nie posiadają wystarczających danych klinicznych ani przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i laktacji. Brak jest informacji o przenikaniu seryny do mleka kobiecego oraz o wpływie tych preparatów na płodność. W związku z tym, stosowanie tych produktów u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnych wskazań medycznych, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz pod ścisłym nadzorem lekarskim.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Navelbine 10 mg/ml
Przedawkowanie winorelbiny zawartej w produkcie Navelbine (10 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) prowadzi do ciężkiej hipoplazji szpiku kostnego, manifestującej się pancytopenią, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Charakterystyczne objawy przedawkowania obejmują neutropenię z wtórnymi infekcjami bakteryjnymi, grzybiczymi lub wirusowymi, gorączkę oraz porażenną niedrożność jelit wynikającą z toksycznego wpływu na autonomiczny układ nerwowy jelit. Mechanizm toksyczności opiera się na cytotoksycznym działaniu winorelbiny na komórki progenitorowe szpiku oraz na układ nerwowy kontrolujący perystaltykę jelit.
antybiotykoterapia empiryczna, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynnik wzrostu, działanie cytotoksyczne, działanie toksyczne, erytrocyt, G-CSF, hipoplazja szpiku kostnego, indeks terapeutyczny, komórki progenitorowe szpiku kostnego, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat płytek krwi, lek cytostatyczny, leukocyt, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia, parametry hematologiczne, parametry hemodynamiczne, porażenna niedrożność jelit, preparaty krwiopochodne, supresja szpiku kostnego, transfuzja krwi, trombocyt, winian winorelbiny, winorelbina, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie bakteryjne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Magnezu chlorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek magnezu, będący naturalnym składnikiem osocza, jest powszechnie stosowany w różnych produktach leczniczych, takich jak roztwory do infuzji, dializy otrzewnowej, hemodializy oraz żywienia pozajelitowego. Dane przedkliniczne dotyczące jego bezpieczeństwa są ograniczone, co wynika z braku specyficznej toksyczności w dawkach terapeutycznych oraz fizjologicznego charakteru jonów magnezu. W produktach takich jak Hemosol B0, Phoxilium, Physioneal, Plasmalyte, Benelyte, Optilyte czy Sterofundin ISO, chlorek magnezu występuje w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych poziomów osocza, co minimalizuje ryzyko działań toksycznych. Brak specyficznych badań toksykologicznych dla samej substancji jest rekompensowany przez dane wskazujące na bezpieczeństwo stosowania w ramach złożonych preparatów, pod warunkiem przestrzegania zalecanego dawkowania i przeciwwskazań.
badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek magnezu sześciowodny, dawka terapeutyczna, dializa otrzewnowa, hemodializa, hemofiltracja, hydroksyetyloskrobia, ikodekstryna, jony magnezu, niedobór fizjologiczny, produkt leczniczy, roztwór do dializy, roztwór do infuzji, substancja czynna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Właściwości farmakodynamiczne
Dl-alfa-tokoferol, obecny w preparacie Omegaven w stężeniu 0,015-0,0296 g/100 ml emulsji tłuszczowej, pełni kluczową rolę jako przeciwutleniacz chroniący długołańcuchowe kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA 1,25-2,82 g oraz DHA 1,44-3,09 g na 100 ml) przed peroksydacją lipidów. Jego działanie neutralizujące wolne rodniki zapewnia stabilność fizyczną i chemiczną emulsji, zapobiegając degradacji składników lipidowych, co jest niezbędne dla zachowania właściwości terapeutycznych tych kwasów, w tym funkcji strukturalnej DHA w fosfolipidach błon komórkowych oraz roli EPA jako prekursora eikozanoidów. Współdziałanie dl-alfa-tokoferolu z fosfolipidami jaja (1,2 g/100 ml) dodatkowo stabilizuje emulsję, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA02).
alfa-tokoferol, degradacja oksydacyjna, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, EPA i DHA, fosfolipidy błonowe, fosfolipidy jaja, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy tłuszczowe omega-3, mediatory lipidowe, peroksydacja lipidów, przeciwutleniacz, właściwości przeciwagregacyjne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vaminolact
Produkt leczniczy Vaminolact to roztwór do infuzji zawierający 65,3 g/l aminokwasów, w tym 31,9 g/l aminokwasów niezbędnych, przeznaczony do żywienia pozajelitowego. Ze względu na jego hipertoniczność (osmolalność 510 mOsm/kg wody) wymaga podawania dożylnie do żył o odpowiednim przepływie. Roztwór ma lekko kwaśne pH 5,2, co może wpływać na kompatybilność z innymi lekami. Zawartość azotu wynosi 9,3 g/l, co jest istotne dla bilansu azotowego i monitorowania funkcji nerek. Vaminolact nie zawiera elektrolitów ani substancji przeciwutleniających, co wymaga odpowiedniej suplementacji i ochrony przed utlenianiem, zwłaszcza przed ekspozycją na światło, aby zapobiec powstawaniu nadtlenków i innych produktów rozpadu, które mogą być szczególnie szkodliwe u noworodków i dzieci poniżej 2 lat.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Aminomel 12,5 E –
Preparaty Aminomel 10E i 12,5E to roztwory do infuzji zawierające odpowiednio 100 g/l i 125 g/l L-aminokwasów z elektrolitami, stosowane w żywieniu pozajelitowym. Stosowanie tych preparatów może wiązać się z wystąpieniem licznych działań niepożądanych o nieznanej częstości, w tym reakcji immunologicznych takich jak reakcje anafilaktyczne (np. sinica, wstrząs, świst krtaniowy) oraz rzekomoanafilaktyczne (pokrzywka, tachykardia, duszność). Zgłaszano również zaburzenia metaboliczne, w tym hiperkaliemię (Aminomel 10E zawiera 45 mmol/l K+, a Aminomel 12,5E 56,25 mmol/l K+), oraz zaburzenia oddychania wymagające interwencji. Istotne są także potencjalne powikłania wątroby i dróg żółciowych, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie, zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego.
azotemia, cholestaza, duszność, encefalopatia, hemoliza, hepatocyt, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hiperwentylacja, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, marskość wątroby, niedotlenienie, niewydolność wątroby, obrzęk uogólniony, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, sinica, stłuszczenie wątroby, świst krtaniowy, świszczący oddech, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie oddychania, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Diagnostyka i diagnoza
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to przewlekłe zaburzenie wchłaniania, najczęściej po rozległej resekcji jelita cienkiego, definiowane u dorosłych jako długość jelita cienkiego poniżej 200 cm. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym morfologii krwi (w celu wykrycia anemii mikrocytarnej hipochromicznej lub megaloblastycznej), poziomu albumin (wartości poniżej 2,5 g/dl wskazują na ryzyko powikłań), elektrolitów, witamin (A, B1, B2, B6, B12, C, D, E) i pierwiastków śladowych. Istotne są także badania stolca (test na obecność tłuszczu, posiew, krew utajona) oraz obrazowe (RTG, TK, USG, MR) i endoskopowe (gastroskopia, kolonoskopia) oceniające anatomię i funkcję pozostałego jelita oraz wykrywające powikłania. Dodatkowo stosuje się testy funkcjonalne, takie jak test D-ksylozy, bilans azotowy czy analiza oddechowa w kierunku SIBO, a także densytometrię kostną i biopsję wątroby w przypadku nieprawidłowości w testach wątrobowych.
albuminy, badania biochemiczne krwi, badanie opróżniania żołądka, bilans azotowy, bilirubina, biopsja wątroby, celiakia, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroby zapalne jelit, densytometria kostna, elastografia, elektrolity, enterografia MR, enzymy wątrobowe, gastroskopia, kamica żółciowa, kolonoskopia, marskość wątroby, morfologia krwi, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedokrwienie jelit, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość mikrocytarna hipochromiczna, niewydolność wątroby, osteopenia, osteoporoza, pasaż przewodu pokarmowego, przerost bakteryjny jelita cienkiego, przewlekłe zapalenie trzustki, resekcja jelita cienkiego, rezonans magnetyczny, sigmoidoskopia, stłuszczenie wątroby, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wlew kontrastowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Glukoza bezwodna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Glukoza bezwodna, jako substancja endogenna i podstawowe źródło energii komórkowej, jest stosowana w produktach leczniczych takich jak Duosol i Kabiven Peripheral bez konieczności przeprowadzania szczegółowych badań toksykologicznych. W roztworze do hemofiltracji Duosol glukoza występuje w stężeniu 5,6 mmol/l (1,0 g/l), pełniąc funkcję substytutu glukozy usuwanej podczas zabiegu. W Kabiven Peripheral, stosowanym w żywieniu pozajelitowym, glukoza bezwodna dostarcza od 97 g do 162 g węglowodanów w zależności od objętości opakowania, stanowiąc kluczowe źródło energii pozabiałkowej. Brak specyficznych badań toksykologicznych dla glukozy bezwodnej w tych preparatach jest uzasadniony jej fizjologicznym charakterem oraz rolą w substytucji składników osocza i dostarczaniu energii.
badanie toksykologiczne, dysfagia, energia pozabiałkowa, glukoza bezwodna, hemofiltracja, leczenie nerkozastępcze, preparat leczniczy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, roztwór do hemofiltracji, stężenie mmol/l, substancja endogenna, substancja fizjologiczna, zastosowanie kliniczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Peditrace Novum produkt złożony
Peditrace Novum to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający niezbędne pierwiastki śladowe do żywienia pozajelitowego. Dawkowanie jest uzależnione od wieku i masy ciała pacjenta: wcześniaki otrzymują maksymalnie 1,0 mL/kg mc./dobę, noworodki, niemowlęta i dzieci <20 kg – 0,5 mL/kg mc./dobę, natomiast dzieci >20 kg i młodzież – do 10 mL/dobę. Produkt dostarcza m.in. cynk (do 5000 µg/10 mL), miedź (do 400 µg/10 mL), mangan (do 10 µg/10 mL), selen (do 70 µg/10 mL) oraz jod (do 19,6 µg/10 mL). Zawartość soli pierwiastków w 1 mL obejmuje m.in. chlorek cynku (1042 µg) i chlorek miedzi dwuwodny (107,4 µg). Preparat wymaga rozcieńczenia i podawany jest w infuzji dożylnej wraz z roztworem do żywienia pozajelitowego, z uwzględnieniem odpowiedniej szybkości i czasu trwania infuzji.
charakterystyka produktu leczniczego, chlorek cynku, chlorek manganu, chlorek miedzi, długotrwałe żywienie pozajelitowe, emulsja do żywienia pozajelitowego, infuzja dożylna, jodek potasu, koncentrat do sporządzania roztworu, niedobór pierwiastków śladowych, niemowlę, noworodek urodzony o czasie, osmolalność, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, selenin sodu, suplementacja pierwiastków, wcześniak, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Enteritis promieniowa – Objawy
Enteritis promieniowa to zapalenie jelit wywołane radioterapią, najczęściej stosowaną w leczeniu nowotworów jamy brzusznej i miednicy. Choroba występuje w formie ostrej i przewlekłej. Ostra enteritis pojawia się podczas lub do 8 tygodni po radioterapii, dotykając niemal wszystkich pacjentów z dawką promieniowania >1,5 Gy dziennie, z ciężkimi objawami u 15-20%. Objawy obejmują biegunkę (często z krwią lub śluzem), nudności, wymioty, bóle brzucha, tenesmus i wydzielanie śluzu z odbytnicy. Patofizjologia ostrej postaci wiąże się z cytotoksycznym uszkodzeniem nabłonka jelitowego i zaburzeniem pompy Na+/K+, prowadzącym do atrofii błony śluzowej, translokacji bakterii i przerostu bakteryjnego. Przewlekła enteritis rozwija się od 3 miesięcy do 30 lat po terapii, dotyczy 5-15% pacjentów i charakteryzuje się transmuralnym uszkodzeniem jelit, obliterative endarteritis, zwłóknieniem i niedokrwieniem. Objawy przewlekłe to przewlekły ból brzucha, biegunka z krwią, niedożywienie, niedrożność jelit, perforacje i przetoki, a także anemia. Przewlekła postać jest chorobą postępującą, często wymagającą interwencji chirurgicznej u 50% pacjentów z ciężką postacią.
anemia, atrofia błony śluzowej, biegunka, blokada nerwu trzewnego, bypass jelitowy, dreszcze, enteritis promieniowa, koagulacja argonowa, krwawienie z odbytnicy, lek przeciwbiegunkowy, niedrożność jelit, niedrożność jelitowa, niewydolność jelit, nudności, odwodnienie, ostra enteritis promieniowa, perforacja jelita, przerost bakteryjny, przetoka, przewlekła enteritis promieniowa, radioterapia, skurcze brzucha, stan zapalny, steatorrhea, tenesmus, wymioty, zaburzenia wchłaniania, zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Numeta G16%E –
Produkt leczniczy NUMETA G16%E wykazuje istotne interakcje farmaceutyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii żywieniowej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie NUMETA G16%E z preparatami krwi przez ten sam zestaw do infuzji z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z ceftriaksonem – u noworodków ≤ 28 dnia życia jednoczesne podawanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wytrącenia soli wapniowych ceftriaksonu i zgonu. U pacjentów powyżej 28 dnia życia ceftriakson nie powinien być mieszany ani podawany jednocześnie z NUMETA G16%E lub innymi roztworami zawierającymi wapń, nawet przy różnych liniach infuzyjnych, ze względu na ryzyko powstawania osadów; dopuszcza się jedynie sekwencyjne podawanie z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności. Ponadto, obecność witaminy K1 w emulsji tłuszczowej może antagonizować działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (np. warfaryny), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej modyfikacji dawki.
amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, dysfunkcja wątroby, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryny, nasycenie krwi tlenem, niezgodność farmaceutyczna, preparat krwi, pseudoaglutynacja, sól wapniowa ceftriaksonu, spironolakton, stężenie bilirubiny, stężenie hemoglobiny, takrolimus, triamteren, witamina K1, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-metionina – Działania niepożądane
L-metionina, aminokwas egzogenny stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego (np. Aminomel 10E, Vamin 18 Electrolyte-Free), może wywoływać różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od pokrzywki i duszności po ciężkie reakcje anafilaktyczne objawiające się sinicą, wstrząsem i obrzękiem dróg oddechowych. W trakcie terapii obserwuje się także zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu w surowicy), oraz poważne zaburzenia funkcji wątroby, w tym hiperamonemię, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestazę i stłuszczenie wątroby. Metabolizm L-metioniny odbywa się głównie w wątrobie, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby oraz monitorowania enzymów wątrobowych i bilirubiny. Ponadto, preparaty te mogą powodować przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz zaburzenia funkcji nerek, takie jak azotemia.
aminokwas egzogenny, azotemia, bilirubina, cholestaza, dreszcze, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hiperamonemia, hiperkaliemia, hiperwentylacja, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, L-metionina, marskość wątroby, nadciśnienie, niedociśnienie, niedotlenienie, niewydolność wątroby, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk obwodowy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, stłuszczenie wątroby, stwardnienie, świąd, tachykardia, wstrząs, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator, zatrzymanie krążenia, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Multimel N4-550E komora z 10% emulsją tłuszczową (co odpowiada 10 g/100 ml) (200 ml) – 20,00 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 4,56 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,53 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,27 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,06 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,32 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,61 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,60 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,88 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,23 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,50 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,10 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,92 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,40 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,09 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,28 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,98 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,14 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,19 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,45 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 88,00 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 0,30 g
Multimel N4-550 E to emulsja do żywienia pozajelitowego, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową (ok. 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego), a także elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, octany, chlorki). Produkt jest przeznaczony do infuzji w trójkomorowych workach i wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Aktualnie brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Multimel N4-550 E w tych grupach, co uniemożliwia jednoznaczną ocenę wpływu na rozwijający się płód oraz wydzielanie składników do mleka matki.
albumina, aminokwas, białko całkowite, bilirubina, elektrolit, emulsja tłuszczowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, glikemia, glukoza, gospodarka węglowodanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, kreatynina, mocznik, Multimel N4-550 E, niedożywienie, olej sojowy, olej z oliwek, transaminaza, układ krzepnięcia, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do infuzji przeznaczony do żywienia pozajelitowego niemowląt i małych dzieci, zawierający precyzyjnie dobrane aminokwasy egzogenne (np. L-izoleucyna 8,00 g, L-leucyna 13,00 g, L-lizyna 8,51 g), częściowo egzogenne (L-arginina 7,50 g, L-histydyna 4,76 g) oraz endogenne (np. L-alanina 9,30 g, L-prolina 9,71 g) w 1000 ml roztworu. Preparat charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 885 mOsm/l, kwasowością 27-40 mmol NaOH/l oraz pH w zakresie 5,5-6,0. Produkt dostępny jest w butelkach o pojemnościach 100 ml, 250 ml i 1000 ml i przeznaczony jest wyłącznie do dożylnej infuzji. Ze względu na ryzyko zakażenia mikrobiologicznego i niezgodności farmaceutycznych, nie należy mieszać go z innymi lekami poza składnikami żywienia pozajelitowego, a wszelkie dodatki (węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy, pierwiastki śladowe) muszą być dodawane aseptycznie i po potwierdzeniu zgodności farmaceutycznej.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, aseptyka, elektrolity, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, kwas jabłkowy, kwas tłuszczowy, leucyna, metionina, nadtlenek, niezgodność farmaceutyczna, octan lizyny, osmolarność, pierwiastek śladowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, walina, zakażenie mikrobiologiczne, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Produkt leczniczy Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji zawierający pełen profil aminokwasów o łącznej zawartości 114 g/l, w tym 51,6 g aminokwasów niezbędnych, takich jak cysteina (560 mg/1000 ml) i tyrozyna (230 mg/1000 ml). Preparat charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 1130 mOsm/kg H2O oraz zawartością azotu 18 g/l. Nie zawiera elektrolitów poza około 110 mmol octanu (kwas octowy i octan lizyny). Brak jest dedykowanych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz wpływu na płodność, jednak literatura medyczna potwierdza bezpieczeństwo stosowania roztworów aminokwasów w tych populacjach. Decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualną ocenę korzyści i ryzyka, stan odżywienia pacjentki oraz konieczność monitorowania parametrów biochemicznych i stanu klinicznego matki.
alanina, aminokwas, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, metionina, octan lizyny, osmolalność, parametr biochemiczny, preparat aminokwasowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, suplementacja elektrolitów, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olimel N9E
Produkt leczniczy Olimel N9E to trójkomorowy worek zawierający roztwór glukozy (27,5%), emulsję tłuszczową (20 g/100 ml, głównie olej z oliwek 80% i olej sojowy 20%) oraz roztwór aminokwasów (14,2%) z elektrolitami. Przedkliniczne badania toksykologiczne przeprowadzono na poszczególnych składnikach, nie na gotowym preparacie. Emulsja tłuszczowa wywołała typowe zmiany fizjologiczne u zwierząt, takie jak stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu, co jest charakterystyczne dla wysokiego spożycia lipidów i nie wskazuje na specyficzną toksyczność. Roztwory aminokwasów i glukozy, zawierające m.in. alaninę, argininę, lizynę, metioninę i inne aminokwasy egzogenne, nie wykazały właściwości toksycznych w badaniach przedklinicznych.
emulsja tłuszczowa, małopłytkowość, monitorowanie parametrów klinicznych, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, OLIMEL N9E, proces krzepnięcia, roztwór aminokwasów, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy, roztwór glukozy z wapniem, stłuszczenie wątroby, trójkomorowy worek, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Nutriflex Special
Nutriflex special to zestaw dwóch roztworów do sporządzania roztworu do infuzji w dwukomorowym worku, umożliwiającym aseptyczne zmieszanie składników bezpośrednio przed podaniem. Preparat zawiera kompleksową mieszaninę aminokwasów (70 g/1000 ml, 105 g/1500 ml), węglowodanów (240 g/1000 ml, 360 g/1500 ml) oraz elektrolitów, stanowiąc kompletne źródło składników odżywczych do żywienia pozajelitowego. W skład aminokwasów wchodzą zarówno aminokwasy egzogenne (np. izoleucyna 4,11 g/1000 ml, leucyna 5,48 g/1000 ml, lizyna 3,98 g/1000 ml), jak i endogenne (np. alanina 8,49 g/1000 ml, glicyna 2,89 g/1000 ml). Źródłem energii jest glukoza jednowodna (240 g/1000 ml), a profil elektrolitowy obejmuje m.in. sód 40,5 mmol/1000 ml, potas 25,7 mmol/1000 ml, magnez 5,0 mmol/1000 ml oraz wapń 4,1 mmol/1000 ml. Całkowita wartość energetyczna wynosi 1240 kcal/1000 ml i 1860 kcal/1500 ml, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii żywieniowej do potrzeb pacjenta.
alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, arginina, aseptyka, elektrolit, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, glukoza jednowodna, histydyna, homeostaza, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, osmolarność, pochłaniacz tlenu, proces oksydacji, profil elektrolitowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, terapia żywieniowa, treonina, tryptofan, walina, wartość energetyczna, warunki aseptyczne, węglowodan, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Octany – Wskazania do stosowania
Preparat Olimel N9E jest emulsją do żywienia pozajelitowego zawierającą octany w postaci octanu sodu trójwodnego oraz octanu lizyny, które pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej. Preparat dostępny jest w trzech objętościach: 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, zawierających odpowiednio 54 mmol, 80 mmol oraz 107 mmol octanów. W składzie znajdują się także precyzyjnie dobrane elektrolity: sód (35,0-70,0 mmol), potas (30,0-60,0 mmol), magnez (4,0-8,0 mmol), wapń (3,5-7,0 mmol), fosforany (15,0-30,0 mmol) i chlorki (45-90 mmol), co umożliwia kompleksowe wsparcie metaboliczne i precyzyjne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta. Wartość energetyczna preparatu wynosi od 1070 kcal do 2140 kcal, z czego energia niebiałkowa stanowi 840-1680 kcal, a stosunek energii glukozy do tłuszczów wynosi 52/48, zapewniając optymalne wykorzystanie składników odżywczych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, niedrożność przewodu pokarmowego, octan lizyny, octan sodu trójwodny, octan w żywieniu pozajelitowym, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, równowaga kwasowo-zasadowa, rozległy zabieg operacyjny, roztwór aminokwasów, terapia żywieniowa, wartość energetyczna niebiałkowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie wchłaniania, zapalenie jelita, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-leucyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
L-leucyna, aminokwas egzogenny obecny w wielu preparatach do żywienia pozajelitowego, jest stosowana u pacjentek w ciąży i karmiących piersią, jednak dostępne dane dotyczące jej bezpieczeństwa w tych okresach są ograniczone. Charakterystyki produktów takich jak Aminomel 10E (6,24 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (7,80 g/1000 ml), AMINOSTERIL N-HEPA 8% (13,09 g/1000 ml) oraz Vamin 18 Electrolyte-Free (7,9 g/1000 ml) wskazują na brak wystarczających danych klinicznych, choć niektóre źródła sugerują brak ryzyka na podstawie badań porównywalnych roztworów aminokwasów. Wobec tego decyzja o zastosowaniu tych preparatów powinna być poprzedzona indywidualną oceną stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki oraz konieczność żywienia pozajelitowego.
- Leksykon substancji czynnych
Magnezu mleczan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Produkt leczniczy Pediaven NN1, zawierający magnez mleczan dwuwodny w ilości 0,12 g/125 ml oraz 0,48 g/1000 ml roztworu po zmieszaniu (co odpowiada 0,53 mmol/250 ml i 2,1 mmol/1000 ml magnezu), jest stosowany w żywieniu pozajelitowym. Preparat ten jest roztworem o osmolarności około 715 mOsm/l i pH 4,8-5,5, zawierającym również aminokwasy, glukozę oraz inne elektrolity i pierwiastki śladowe. W charakterystyce produktu (ChPL) w punkcie 4.6 dotyczącym wpływu na płodność, ciążę i laktację widnieje adnotacja „Nie dotyczy”, co oznacza brak wskazań do stosowania Pediaven NN1 w tych stanach fizjologicznych oraz brak danych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml
Addiphos jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającym fosforany, potas i sód, o wysokiej osmolalności 3200 mOsm/kg wody oraz pH 6,2-6,5, co wymaga jego odpowiedniego rozcieńczenia przed podaniem. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie stężenia fosforanów we krwi oraz zapotrzebowania pacjenta. W przypadku krótkotrwałej, niepowikłanej hipofosfatemii zaleca się dawkę 0,08 mmol/kg masy ciała podawaną przez 6 godzin, natomiast w długotrwałej hipofosfatemii o złożonej etiologii dawkę 0,16 mmol/kg. W wyjątkowych, bardzo ciężkich przypadkach hipofosfatemii możliwe jest podanie dawki do 1,2 mmol/kg masy ciała przez 24 godziny, przy czym pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 0,24 mmol/kg masy ciała.
bilans elektrolitowy, choroba serca, ciężka hipofosfatemia, gospodarka elektrolitowa, hipofosfatemia, hipofosfatemia o złożonej etiologii, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, niepowikłana hipofosfatemia, osmolalność, płyn infuzyjny, roztwór do infuzji, stężenie fosforanów we krwi, zaburzenie czynności nerek, zapotrzebowanie na fosforany, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Cynk – Wskazania do stosowania
Cynk (Zn2+) jest kluczowym pierwiastkiem śladowym o szerokim zastosowaniu klinicznym, przede wszystkim w uzupełnianiu niedoborów wynikających z zaburzeń wchłaniania, chorób przewodu pokarmowego, wątroby, nerek, cukrzycy, alkoholizmu oraz stanów zwiększonej utraty cynku. Szczególnie wskazany jest u pacjentów z chorobami skóry (łuszczyca, złuszczające zapalenie skóry), problemami z włosami i paznokciami (wypadanie, łamliwość, zaburzenia wzrostu), a także w terapii wspomagającej odporność, zwłaszcza przy nawracających infekcjach górnych dróg oddechowych i opryszczce wywołanej przez wirus Herpes simplex. Cynk jest także istotnym składnikiem żywienia pozajelitowego u pacjentów dorosłych i dzieci, w tym wcześniaków, oraz w chorobie Wilsona, gdzie działa jako czynnik chelatujący miedź, zmniejszając jej wchłanianie z przewodu pokarmowego.
acrodermatitis enteropathica, biegunka tłuszczowa, celiakia, choroba Crohna, choroba Wilsona, czynnik chelatujący, gospodarka witaminowo-mineralna, herpes simplex, inozyna pranobeks, jadłowstręt psychiczny, katabolizm, keratynocyt, kwas askorbowy, łuszczyca, marskość wątroby, naczynie włosowate, niedobór cynku, niedokrwistość sierpowata, niewydolność nerek, opryszczka warg, penicylamina, pierwiastek śladowy, rutozyd, salicylamid, talasemia, wirus opryszczki pospolitej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie wchłaniania, zespół Downa, zespół jelita krótkiego, zespół nerczycowy, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie torbielowate trzustki, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ceftriaxon AptaPharma 2 g
Dawkowanie ceftriaksonu powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, uwzględniając ciężkość zakażenia, lokalizację infekcji, wrażliwość patogenu oraz funkcję wątroby i nerek. U dorosłych dawki wahają się od 1 do 4 g raz na dobę, w zależności od wskazań klinicznych, np. 1-2 g na dobę w pozaszpitalnym zapaleniu płuc, 2 g na dobę w szpitalnym zapaleniu płuc, a 2-4 g na dobę w ciężkich zakażeniach, takich jak bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy wsierdzia. W potwierdzonej bakteriemii zaleca się stosowanie dawek z górnej granicy zakresu, a dawki powyżej 2 g mogą być podawane dwukrotnie na dobę. U dzieci dawkowanie jest zależne od masy ciała, z maksymalną dawką dobową 4 g, np. 50-80 mg/kg mc. raz na dobę w zakażeniach jamy brzusznej czy zapaleniu płuc, oraz 80-100 mg/kg mc. w cięższych zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego. Ceftriakson jest przeciwwskazany u wcześniaków do 41 tygodnia wieku skorygowanego oraz u noworodków ≤28 dni, zwłaszcza gdy konieczne jest podawanie roztworów zawierających wapń ze względu na ryzyko wytrącania się soli wapniowej.
antybiotykoterapia, bakteriemia, borelioza, ceftriakson, dializa otrzewnowa, encefalopatia bilirubinowa, hemodializa, infuzja dożylna, kiła, kiła układu nerwowego, klirens kreatyniny, neutropenia z gorączką, odmiedniczkowe zapalenie nerek, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka przedoperacyjna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rzeżączka, szpitalne zapalenie płuc, wstrzyknięcie dożylne, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, żywienie pozajelitowe