nowotwór hormonozależny
Nowotwór hormonozależny to typ nowotworu, którego wzrost i rozwój jest stymulowany przez hormony. Komórki nowotworowe posiadają na swojej powierzchni receptory hormonalne, które po połączeniu z odpowiednim hormonem aktywują procesy prowadzące do proliferacji komórek.
Najbardziej znanymi przykładami nowotworów hormonozależnych są: rak piersi z ekspresją receptorów estrogenowych (ER+) i/lub progesteronowych (PR+), rak prostaty zależny od androgenów oraz niektóre typy raka endometrium. Określenie statusu hormonalnego nowotworu ma kluczowe znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne.
Leczenie nowotworów hormonozależnych często obejmuje terapię hormonalną (endokrynną), której celem jest albo zablokowanie produkcji określonych hormonów, albo uniemożliwienie ich oddziaływania na receptory komórkowe. Do metod terapii hormonalnej należą m.in. selektywne modulatory receptora estrogenowego (np. tamoksyfen), inhibitory aromatazy (np. letrozol), antagoniści receptora androgenowego (np. flutamid) oraz analogi GnRH.
Diagnostyka nowotworów hormonozależnych opiera się na badaniach immunohistochemicznych, które pozwalają określić ekspresję receptorów hormonalnych w tkance nowotworowej. Wynik tych badań jest istotnym czynnikiem prognostycznym i predykcyjnym, warunkującym wybór optymalnej strategii terapeutycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dessette 20 mcg + 150 mcg
Produkt leczniczy Dessette, zawierający 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych niekorzystnych efektów, potwierdzając brak ryzyka przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz badania histopatologiczne narządów nie wskazały na toksyczność. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani zdolności do wywoływania aberracji chromosomowych. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów przy stosowaniu dawki zawartej w Dessette. Ponadto, badania teratogenności oraz wpływu na płodność i rozwój embrionalny nie wykazały działań niepożądanych.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, dezogestrel, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol, genotoksyczność, hormon płciowy, kancerogeneza, mutacja genetyczna, mutacja genowa, nowotwór hormonozależny, parametry biochemiczne i hematologiczne, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, ryzyko genotoksyczne, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa, wpływ na płodność, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Circlet (0,120 mg + 0,015 mg)/24 h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa systemu dopochwowego Circlet, zawierającego etonogestrel i 17α-etynyloestradiol, nie wykazały nowych zagrożeń dla pacjentów poza tymi już znanymi dla hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Standardowe testy farmakologiczne potwierdziły brak istotnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły dodatkowych skutków ubocznych, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo wykluczyły potencjał mutagenny i klastogenny. Ocena rakotwórczości nie wskazała na specyficzne ryzyko, poza znanym klinicznie wpływem na nowotwory hormonozależne. Analizy wpływu na rozród potwierdziły brak szczególnych zagrożeń dla płodności i rozwoju embrionalnego, z zastrzeżeniem ryzyka przy nieplanowanym stosowaniu w ciąży.
17α-etynyloestradiol, badanie genotoksyczności, działanie rakotwórcze, ekosystem wodny, Environmental Risk Assessment, etonogestrel i etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, nowotwór hormonozależny, ocena ryzyka zagrożenia dla środowiska, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój postnatalny, system terapeutyczny dopochwowy, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levomine midi 30 mcg + 125 mcg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku Levomine midi, zawierającego 30 µg etynyloestradiolu i 125 µg lewonorgestrelu, wykazała brak niespodziewanych efektów toksycznych. Badania toksyczności ogólnej, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję potwierdziły, że obserwowane zmiany mieszczą się w zakresie oczekiwanych efektów farmakologicznych wynikających z działania hormonalnego obu składników. Testy mutagenności i genotoksyczności nie wykazały potencjału do uszkodzeń genetycznych, a wpływ na płodność i rozwój zarodkowy był zgodny z profilem działania hormonów płciowych zawartych w preparacie.
doustny środek antykoncepcyjny, efekt farmakologiczny, estrogen, etynyloestradiol, genotoksyczność, kombinacja hormonalna, Levomine midi, lewonorgestrel, nowotwór hormonozależny, płodność, potencjał rakotwórczy, progestagen, rozwój płodowy, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowy, steroid płciowy, test mutagenności, tkanka hormonozależna, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, właściwość kancerogenna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Leverette 0,15 mg + 0,03 mg
Leverette, jako złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 0,150 mg lewonorgestrelu i 0,030 mg etynyloestradiolu w aktywnych tabletkach, jest przeciwwskazany u pacjentek z czynna lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE), dziedziczną lub nabytą predyspozycją do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C lub S), a także u osób po rozległych zabiegach chirurgicznych z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, niezalecane jest stosowanie u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu, migreną z aurą, oraz u osób z wysokim ryzykiem zakrzepów tętniczych wynikającym z cukrzycy z powikłaniami naczyniowymi, ciężkiego nadciśnienia tętniczego lub ciężkiej dyslipoproteinemii. Wskazane jest również unikanie Leverette u pacjentek z ciężkimi chorobami wątroby, nowotworami wątroby, hormonozależnymi nowotworami narządów płciowych lub piersi oraz przy krwawieniach z dróg rodnych o nieustalonej etiologii. Produkt zawiera laktozę jednowodną (84,32 mg w tabletce aktywnej), co należy uwzględnić u pacjentek z nietolerancją laktozy.
antykoagulant toczniowy, choroba naczyń mózgowych, choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, lewonorgestrel, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Fulwestrant – Właściwości farmakokinetyczne
Fulwestrant, będący selektywnym antagonistą receptora estrogenowego, po podaniu domięśniowym w dawce 500 mg wykazuje powolne wchłanianie z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 5 dnia. Parametry farmakokinetyczne w stanie stacjonarnym obejmują AUC 475 (33,4%) ng·dni/ml, Cmax 25,1 (35,3%) ng/ml oraz Cmin 16,3 (25,9%) ng/ml, przy stosunku Cmax do Cmin do 3:1. Fulwestrant charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (Vdss 3-5 l/kg) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (99%), głównie z frakcjami lipoprotein (VLDL, LDL, HDL). Metabolizm leku przebiega głównie poza układem cytochromu P450, z udziałem CYP3A4 w oksydacji, a eliminacja następuje przede wszystkim z kałem w postaci metabolitów, z klirensem 11±1,7 ml/min/kg i okresem półtrwania około 50 dni, co umożliwia comiesięczne schematy dawkowania.
białka osocza, ekspozycja na fulwestrant, frakcje lipoprotein, globulina wiążąca hormony płciowe, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P-450, klirens, nowotwór hormonozależny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przedwczesne dojrzewanie płciowe, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności wątroby, zespół McCune-Albrighta - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Orlifique 0,1 mg + 0,02 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Orlifique, zawierającego lewonorgestrel (0,10 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg), obejmowała badania toksykologiczne, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na rozrodczość. Wyniki badań toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zagrożeń, a parametry biochemiczne, hematologiczne i histopatologiczne pozostawały w normie. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe, aberracje chromosomowe i uszkodzenia DNA, nie potwierdziły potencjału mutagennego. Długoterminowe badania kancerogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, jednak podkreślono farmakodynamiczną możliwość stymulacji wzrostu tkanek i guzów hormonozależnych, co jest istotne w kontekście kwalifikacji pacjentek do terapii.
aberracja chromosomowa, działanie rakotwórcze, efekt mutagenny, hormon steroidowy płciowy, kancerogeneza, lewonorgestrel i etynyloestradiol, mutacja genowa, nowotwór hormonozależny, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał kancerogenny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test genotoksyczności, tkanka hormonozależna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nasienie Lnu
Preparat zawierający nasienie lnu (Linum usitatissimum L., semen) nie jest rekomendowany do stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tej grupie wiekowej. U pacjentów w podeszłym wieku oraz osób wycieńczonych konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, a terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem lekarza, który może modyfikować dawkowanie i monitorować ewentualne działania niepożądane.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Luttagen 200 mg
Luttagen, zawierający progesteron w dawkach 100 mg lub 200 mg w postaci kapsułek miękkich, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na progesteron lub substancje pomocnicze, w tym lecytynę sojową, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Nie należy stosować leku u pacjentek z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, gdyż metabolizm progesteronu jest upośledzony, co może prowadzić do kumulacji substancji czynnej i nasilenia działań niepożądanych. Ponadto, przeciwwskazaniem są krwawienia z pochwy o nieznanym pochodzeniu, nowotwory lub podejrzenie nowotworów piersi i dróg rodnych, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (w tym zakrzepowe zapalenie żył), krwotok do mózgu w wywiadzie oraz porfiria, ze względu na ryzyko progresji chorób i powikłań naczyniowych.
alergia na soję, choroba zakrzepowo-zatorowa, krwawienie z pochwy, krwotok mózgowy, lecytyna sojowa, mammografia, narządy płciowe, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, porfiria, progesteron, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, trombofilia wrodzona, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepowe zapalenie żył - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Dessette forte, zawierającego 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów dezogestrelu, obejmowała standardowe badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki tych badań nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu leku zgodnie z zaleceniami. Testy genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego i genotoksycznego, a badania karcynogenności nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów w porównaniu z grupami kontrolnymi. Ponadto, nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy, co potwierdza brak działania teratogennego.
Dessette forte, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i dezogestrel, genotoksyczność, hormon płciowy, karcynogenność, nowotwór hormonozależny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój potomstwa, rozwój zarodka i płodu, tkanka hormonozależna, toksyczność, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie chromosomowe, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Luttagen 100 mg
Luttagen, dostępny w kapsułkach miękkich zawierających 100 mg lub 200 mg progesteronu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na progesteron lub substancje pomocnicze, w tym lecytynę sojową, oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Lek nie powinien być stosowany u pacjentek z krwawieniami z pochwy o nieznanym pochodzeniu, nowotworami piersi lub dróg rodnych, zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, przebytym krwotokiem do mózgu oraz u chorych na porfirię, gdyż progesteron może maskować objawy, nasilać progresję nowotworów hormonozależnych, zwiększać ryzyko powikłań naczyniowych oraz wywoływać ataki porfirii. W każdym z tych przypadków zaleca się całkowite wykluczenie leku z terapii.
anafilaksja, atak porfirii, choroba autoimmunologiczna, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe, krwotok mózgowy, lecytyna sojowa, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, ośrodkowy układ nerwowy, porfiria, powikłanie naczyniowe, powikłanie zakrzepowe, progesteron, reakcja alergiczna, zaburzenia biosyntezy hemu, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepowe zapalenie żył - Leksykon substancji czynnych
Drospirenon – Przeciwwskazania stosowania
Drospirenon, stosowany głównie w złożonych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych oraz hormonalnej terapii zastępczej, posiada szereg istotnych przeciwwskazań klinicznych. Podstawowymi są nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym lecytynę sojową u preparatów zawierających soję lub orzeszki ziemne), a także aktywna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE), w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, oraz genetyczne predyspozycje takie jak oporność na aktywowane białko C, niedobór antytrombiny III, białka C lub S. Przeciwwskazania obejmują również tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (ATE), np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych, migrenę z aurą, a także wysokie ryzyko zakrzepicy związane z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym i dyslipoproteinemią. Drospirenon jest także przeciwwskazany u pacjentów z ciężką chorobą wątroby, nowotworami wątroby, nowotworami hormonozależnymi (np. rak piersi, nowotwory narządów płciowych), ciężką lub ostrą niewydolnością nerek (ze względu na ryzyko hiperkaliemii), krwawieniami z dróg rodnych o nieustalonej etiologii oraz w przypadku jednoczesnego stosowania niektórych leków przeciwwirusowych na WZW C (np. ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir).
antykoagulant toczniowy, białko C aktywowane, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dławica piersiowa, drospirenon, dyslipoproteinemia, działanie przeciwmineralokortykoidowe, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z dróg rodnych, lecytyna sojowa, migrena z aurą, nadwrażliwość na substancje, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir, porfiria, przeciwciało antyfosfolipidowe, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, sofosbuwir, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, TIA, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aromek 2,5 mg
Aromek zawiera letrozol w dawce 2,5 mg, będący niesteroidowym inhibitorem aromatazy, stosowanym w terapii nowotworów zależnych od estrogenów, zwłaszcza u kobiet po menopauzie. Letrozol działa poprzez odwracalne wiązanie z cytochromem P-450, hamując enzym aromatazę i tym samym syntezę estrogenów w tkankach obwodowych oraz komórkach nowotworowych. Farmakodynamicznie, pojedyncze dawki 0,1 mg, 0,5 mg i 2,5 mg u zdrowych kobiet po menopauzie powodują redukcję stężenia estronu i estradiolu odpowiednio o 75%, 78% i 78%, z maksymalnym efektem obserwowanym po 48-78 godzinach. W grupie pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi, codzienne dawki letrozolu prowadzą do 75-95% obniżenia stężeń estradiolu, estronu i siarczanu estronu, a efekt ten utrzymuje się przez cały okres terapii.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atywia 0,03 mg + 2 mg
Lek Atywia, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2,00 mg dienogestu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentek z czynnikami ryzyka lub występowaniem żylnej (VTE) i tętniczej (ATE) choroby zakrzepowo-zatorowej. Przeciwwskazania obejmują m.in. aktywną lub przebytą zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, dziedziczne niedobory białek antykoagulacyjnych (białko C, S, antytrombina III), planowane rozległe zabiegi operacyjne z unieruchomieniem, a także choroby tętnicze takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrenę z aurą oraz poważne czynniki ryzyka jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze i dyslipoproteinemia. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z ciężką chorobą wątroby, nowotworami hormonozależnymi, krwawieniami z dróg rodnych o nieustalonej etiologii oraz w ciąży lub podejrzeniu ciąży.
Przed rozpoczęciem terapii Atywią konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowego oraz oceny funkcji wątroby. W przypadku nieprawidłowych wyników prób wątrobowych lub podejrzenia nowotworów hormonozależnych, stosowanie leku należy odroczyć lub zaniechać. Również interakcje lekowe, zwłaszcza z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C (np. ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, glekaprewir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem), stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Atywii. W przypadku obecności wielu czynników ryzyka lub przeciwwskazań, należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji, minimalizujące ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Zaleca się również monitorowanie pacjentek pod kątem ewentualnych działań niepożądanych podczas terapii.
aktywowane białko C, antykoagulant toczniowy, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dienogest, dławica piersiowa, doustny środek antykoncepcyjny, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, lek przeciwzakrzepowy, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, nowotwór narządów rodnych, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak piersi, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Len – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie nasienia lnu wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza u dzieci poniżej 12 roku życia, u których brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności terapii. U osób starszych oraz pacjentów osłabionych konieczny jest nadzór lekarski w celu dostosowania dawkowania i monitorowania efektów leczenia. Ze względu na potencjalne działanie estrogenowe, nasienie lnu jest przeciwwskazane u kobiet z nowotworami hormonozależnymi, zarówno przy długotrwałej, jak i krótkotrwałej terapii. Ponadto, niedrożność jelit lub podejrzenie jej wystąpienia stanowią bezwzględne przeciwwskazania do stosowania preparatu.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diane – 35 2 mg + 0,035 mg
Diane-35, zawierający 2 mg cyproteronu octanu i 0,035 mg etynyloestradiolu, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych środków antykoncepcyjnych. Nie należy go stosować u kobiet leczonych lekami przeciwwirusowymi na WZW C, takimi jak ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, dazabuwirem, glekaprewir z pibrentaswirem oraz sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem. Ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, Diane-35 jest przeciwwskazany u pacjentek z aktualną lub przebytą zakrzepicą żylną i tętniczą, w tym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu oraz u osób z poważnymi czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca z mikroangiopatią, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia oraz dziedziczne lub nabyte zaburzenia krzepnięcia (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S, hiperhomocysteinemia, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych). Migreny z aurą neurologiczną stanowią bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na zwiększone ryzyko udaru.
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, cyproteron, czynnik ryzyka zakrzepicy, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, lek przeciwwirusowy, migrena, mikroangiopatia cukrzycowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oponiak, oporność na aktywowane białko C, przeciwciało antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir z welpataswirem, środek antykoncepcyjny, udar mózgu, WZW C, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mensinorm Set 150 j.m.
Mensinorm Set, zawierający ludzką gonadotropinę menopauzalną (HMG) z FSH, LH oraz dodatkową hCG, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania do stosowania. Lek jest niewskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu, powiększonymi jajnikami lub torbielami niezwiązanymi z PCOS, krwawieniami z dróg rodnych o nieznanej etiologii, a także u chorych z rozpoznaniem nowotworów jajnika, macicy lub piersi. Ponadto, przeciwwskazaniem są guzy podwzgórza lub przysadki mózgowej, pierwotna niewydolność jajników (POI), wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające prawidłowy przebieg ciąży oraz obecność włókniaków macicy znacząco zaburzających anatomię i funkcję rozrodczą. Stosowanie gonadotropin w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zespół hiperstymulacji jajników (OHSS) czy stymulacja wzrostu nowotworów hormonozależnych.
gonadotropina menopauzalna, guz podwzgórza, hCG, hiperplazja endometrium, hiperprolaktynemia, hormony FSH i LH, krwawienie z dróg rodnych, macica dwurożna, macica przegrodzona, menotropina, nowotwór hormonozależny, oś podwzgórze-przysadka-gonady, pęcherzyk jajnikowy, pierwotna niewydolność jajników, polip endometrium, powiększone jajniki, przysadka mózgowa, rak jajnika, reakcja anafilaktyczna, torbiel jajnika, włókniak macicy, włókniak podśluzówkowy, zaburzenia tarczycy, zespół hiperstymulacji jajników, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Regulon 0,03 mg + 0,15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Regulon, zawierającego 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów dezogestrelu, wykazały brak istotnej toksyczności po wielokrotnym podaniu w dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności nie potwierdziły działania mutagennego ani genotoksycznego, a badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów w modelach zwierzęcych. Ocena wpływu na rozrodczość również nie wskazała na istotne zagrożenia, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu w warunkach klinicznych.
- Leksykon substancji czynnych
Caulophyllum thalictroides – Przeciwwskazania stosowania
Substancja czynna caulophyllum thalictroides, obecna w preparatach Mastodynon (tabletki, D4, 81 mg/tabletka), Mastodynon N (krople doustne, D4, 10 g/100 g roztworu, etanol 53% v/v) oraz Pascofemin (krople doustne, D2, 0,75 g/10 g kropli, etanol 34% v/v), posiada istotne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na caulophyllum thalictroides lub na substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna w tabletkach Mastodynon oraz etanol w kroplach Mastodynon N i Pascofemin. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją laktozy oraz tych z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką lub schorzeniami ośrodkowego układu nerwowego, u których obecność etanolu może stanowić istotne ryzyko. Różne stopnie rozcieńczenia homeopatycznego (D2 i D4) mogą wpływać na profil bezpieczeństwa i potencjalne interakcje farmakologiczne.
alkoholizm, Caulophyllum thalictroides, choroba OUN, choroba wątroby, etanol, laktoza jednowodna, Mastodynon, Mastodynon N, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, objawy alergiczne, padaczka, Pascofemin, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, rozcieńczenie homeopatyczne, roztwór farmaceutyczny, substancja pomocnicza, układ hormonalny, zaburzenie endokrynologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aridya 2 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa dienogestu, substancji czynnej leku Aridya (tabletki 2 mg), obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. Badania wielokrotnego podawania nie wykazały istotnej toksyczności, a parametry biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne pozostawały w normie. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy, potwierdziły brak mutagennego i klastogennego działania dienogestu. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie wskazały bezpośredniego ryzyka rozwoju nowotworów, choć podkreślono potencjalne ryzyko wzrostu tkanek hormonozależnych, co jest typowe dla steroidów płciowych.
aberracja chromosomowa, dienogest, działanie hormonalne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, nowotwór hormonozależny, progestagen, proliferacja komórki, steroid płciowy, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hormonozależna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA, zagrożenie kancerogenne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Deca-Durabolin 50 mg/ml
Dekanian nandrolonu (Deca-Durabolin 50 mg/ml) jest steroidem anabolicznym podawanym pozajelitowo w formie roztworu olejowego zawierającego 50 mg substancji czynnej na 1 ml. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na dekanian nandrolonu lub składniki pomocnicze, w tym alkohol benzylowy (104,9 mg/ml) oraz olej arachidowy, co wyklucza pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub soję ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego oraz u mężczyzn z rakiem piersi, ze względu na potencjalne androgenne działanie nasilające progresję hormonozależnych nowotworów.
Stosowanie dekanianu nandrolonu jest również całkowicie przeciwwskazane w okresie ciąży z powodu ryzyka maskulinizacji płodu żeńskiego i zaburzeń rozwojowych narządów płciowych. Ze względu na pozajelitową drogę podania, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub trombocytopenią, które zwiększają ryzyko powikłań krwotocznych po iniekcji. Przed przepisaniem preparatu konieczne jest dokładne wykluczenie przeciwwskazań klinicznych, aby zapobiec poważnym zdarzeniom niepożądanym i zapewnić bezpieczeństwo terapii.
alergia na orzeszki ziemne, alkohol benzylowy, Deca-Durabolin, dekanian nandrolonu, działanie androgenne, działanie teratogenne, maskulinizacja, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór hormonozależny, olej arachidowy, powikłanie krwotoczne, rak gruczołu krokowego, rak piersi, roztwór olejowy do wstrzykiwań, steryd anaboliczny, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rozwojowe narządów płciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Prolutex 25 mg/ml
Progesteron w formie roztworu do wstrzykiwań (Prolutex 25 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu, krwawieniami z dróg rodnych o nieustalonej etiologii, poronieniem zatrzymanym oraz ciążą pozamaciczną. Bezwzględnym przeciwwskazaniem są także nowotwory hormonozależne, w tym zdiagnozowany lub podejrzewany nowotwór piersi i dróg rodnych. Ze względu na wpływ progesteronu na procesy krzepnięcia, lek nie powinien być stosowany u pacjentek z aktywnymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, a także u osób z ciężkim zakrzepowym zapaleniem żył. Ponadto, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz choroby wątroby stanowią przeciwwskazanie ze względu na metabolizm leku w tym narządzie. Inne przeciwwskazania obejmują porfirię, żółtaczkę idiopatyczną, ciężki świąd w wywiadzie oraz pemfigoid ciężarnych.
choroba wątroby, ciąża pozamaciczna, cukrzyca, depresja, krwawienie z dróg rodnych, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki, nowotwór dróg rodnych, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, porfiria, poronienie zatrzymane, progesteron w roztworze do wstrzykiwań, świąd, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, żółtaczka idiopatyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ovulan 75 mcg
Tabletki antykoncepcyjne zawierające jedynie progestagen, takie jak Ovulan (75 µg dezogestrelu w formie tabletek powlekanych), mają określone bezwzględne przeciwwskazania. Należą do nich: nadwrażliwość na dezogestrel lub substancje pomocnicze (w tym 54,35 mg laktozy jednowodnej na tabletkę), aktualna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężkie choroby wątroby z nieprawidłowymi parametrami biochemicznymi, obecność lub podejrzenie hormonozależnych nowotworów oraz krwawienia z pochwy o niewyjaśnionej etiologii wymagające diagnostyki przed rozpoczęciem terapii. W przypadku pojawienia się tych stanów w trakcie stosowania Ovulan, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i rozważenie alternatywnych metod antykoncepcji dostosowanych do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjentki.
choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężka choroba wątroby, czynnik ryzyka zakrzepicy, dezogestrel, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, predyspozycja genetyczna, środek antykoncepcyjny zawierający estrogen, tabletka antykoncepcyjna progestagenowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Circlet (0,120 mg + 0,015 mg)/24 h
System terapeutyczny dopochwowy Circlet zawiera 11,7 mg etonogestrelu i 2,7 mg etynyloestradiolu, uwalniając średnio 0,120 mg etonogestrelu oraz 0,015 mg etynyloestradiolu na dobę przez 3 tygodnie. Jest to elastyczny pierścień o średnicy 54 mm, stosowany jako metoda antykoncepcyjna. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy oraz zapalenie pochwy i upławy, zgłaszane u 5-6% pacjentek. Podobnie jak inne złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, Circlet zwiększa ryzyko zakrzepicy żył i tętnic oraz zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał serca, udar, przemijający napad niedokrwienny, zakrzepica żylna i zatorowość płucna. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, z najczęstszymi objawami obejmującymi m.in. zapalenie pochwy, bóle głowy, depresję, zmiany nastroju, bóle brzucha, trądzik, bóle pleców, zaburzenia oddawania moczu oraz dolegliwości w obrębie układu rozrodczego i piersi.
ból głowy, depresja, dyspareunia, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, etonogestrel, etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymu, krwawienie śródcykliczne, krwotoczna miesiączka, krwotok maciczny, migrena, mlekotok, niedoczulica, nowotwór hormonozależny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, system terapeutyczny dopochwowy, trądzik, udar, zakażenie dróg moczowych, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zapalenie pochwy, zapalenie szyjki macicy, zatorowość płucna, zawał serca, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół napięcia przedmiesiączkowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dienogest Stragen 2 mg
Dienogest, stosowany w dawce 2 mg w postaci tabletek powlekanych (produkt leczniczy Dienogest Stragen), przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zagrożeń dla funkcjonowania układów i narządów u ludzi. Testy genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego, a badania rakotwórczości nie wskazały na szczególne ryzyko rozwoju nowotworów. W kontekście reprodukcji i rozwoju potomstwa nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży, rozwój embrionalny, poród ani rozwój pourodzeniowy.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dienogest, działanie rakotwórcze, mutacja genetyczna, niestabilność genomu, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój potomstwa, rozwój pourodzeniowy, steroid płciowy, tabletka powlekana, tkanka hormonozależna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lesinelle 3 mg + 0,02 mg
Lesinelle, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, w tym laktozę jednowodną (44 mg/tabletka). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z ryzykiem zakrzepowo-zatorowym. Lek nie powinien być stosowany u pacjentek z aktywną lub przebytą żylno-zakrzepową chorobą (DVT, PE), dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami do VTE (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także u osób planujących rozległe operacje z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, przeciwwskazania obejmują tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych, migrenę z aurą oraz wysokie ryzyko związane z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym i dyslipoproteinemią.
antykoagulant toczniowy, antykoncepcja hormonalna złożona, ciężka choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, drospirenon etynyloestradiol, dyslipoproteinemia, glekaprewir/pibrentaswir, guz wątroby, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze ciężkie, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór hormonozależny, ombitaswir parytaprewir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir/welpataswir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Primolut-Nor 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa noretysteronu octanu, substancji czynnej leku Primolut-Nor 5 mg, nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych przy podaniu wielokrotnym, genotoksycznych ani rakotwórczych, poza typowym dla steroidów płciowych ryzykiem stymulacji rozrostu tkanek i nowotworów zależnych od hormonów. Standardowe testy genotoksyczności nie potwierdziły klinicznie istotnego potencjału mutagennego. Wyniki badań rakotwórczości również nie wskazują na szczególne ryzyko dla człowieka, z wyjątkiem możliwego wpływu na rozwój nowotworów hormonozależnych, co jest zgodne z profilem farmakologicznym steroidów płciowych.
ChPL, duża dawka, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, karcynogeneza, maskulinizacja, narząd płciowy, noretysteronu octan, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, różnicowanie płciowe, steroid płciowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada wrodzona, wirylizacja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Androcur 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne cyproteronu octanu, substancji czynnej Androcur 50 mg, nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy wielokrotnym podawaniu. Nie stwierdzono działania teratogennego w okresie organogenezy, jednak wysokie dawki w fazie różnicowania narządów płciowych mogą indukować feminizację płodów męskich, co nie zostało potwierdzone klinicznie u noworodków. Doustne podawanie u samców szczurów powodowało odwracalne zahamowanie płodności bez trwałych uszkodzeń genetycznych. Wyniki testów genotoksyczności były przeważnie negatywne, choć wykazano powstawanie adduktów DNA w hepatocytach przy dawkach odpowiadających schematowi terapeutycznemu, co aktywowało mechanizmy naprawcze DNA. W badaniach in vivo u szczurów zaobserwowano ogniskowe zmiany w wątrobie o potencjalnym charakterze przednowotworowym, jednak epidemiologicznie nie potwierdzono zwiększonego ryzyka nowotworów wątroby u ludzi stosujących lek.
addukt DNA, badanie epidemiologiczne, badanie rakotwórczości, cyproteron octan, działanie kortykosteroidowe, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, feminizacja, hepatocyt ludzki, mechanizm naprawczy DNA, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, organogeneza, potencjał genotoksyczny, rozwój wewnątrzmaciczny, toksyczność systemowa, wada wrodzona, wpływ na nadnercza, zahamowanie płodności, zmiana przednowotworowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Femistelin
Produkt leczniczy Femistelin 10 mg zawiera dehydroepiandrosteron (DHEA) i wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego oraz biochemicznego podczas terapii. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie stosowania należy wykluczyć nowotwory hormonozależne i inne przeciwwskazania, a także regularnie kontrolować stan psychiczny, somatyczny, parametry hormonalne (LH, FSH, wolny testosteron, prolaktyna), densytometrię kości, ciśnienie tętnicze oraz badania biochemiczne (morfologia, hematokryt, glukoza, elektrolity, enzymy wątrobowe, lipidogram). Femistelin jest przeciwwskazany u pacjentek poniżej 40 roku życia, dzieci i młodzieży, a także u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą lub inne androgeny, ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia działań niepożądanych. Lek należy podawać rano, zgodnie z naturalnym rytmem dobowym wydzielania DHEA, i nie przekraczać zalecanej dawki bez konsultacji lekarskiej.
amenorrhea, androgeny, ciśnienie tętnicze, dehydroepiandrosteron, densytometria, densytometria kości, enzym wątrobowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormonalna terapia zastępcza, lipidogram, łysienie androgenowe, maskulinizacja, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, obniżona odporność, prolaktyna, przetłuszczanie skóry, środki anaboliczno-androgenne, układ sercowo-naczyniowy, wolny testosteron, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Estradiol, naturalny żeński hormon płciowy, wykazuje niską toksyczność ostrą, co potwierdzają badania na różnych gatunkach zwierząt, gdzie dawki toksyczne znacznie przekraczają te stosowane klinicznie (np. LD50 etynyloestradiolu u szczurów wynosi 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic). Badania przewlekłe i rakotwórczości wskazują na nasilenie typowych efektów farmakologicznych estrogenów, bez wykazania dodatkowego ryzyka genotoksycznego czy mutagennego u ludzi. Estradiol i jego estry wykazują embriotoksyczność już przy niskich dawkach, powodując obumieranie zarodków, wady rozwojowe układu moczowo-płciowego oraz feminizację męskich płodów. Wyniki badań genotoksyczności są zróżnicowane, jednak brak jest jednoznacznych dowodów na poważne uszkodzenia DNA in vivo.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, dienogest, drospirenon, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, estradiol półwodny, etynyloestradiol, feminizacja płodu, genotoksyczność, hormon płciowy, mikrojądro, nowotwór hormonozależny, obumarcie zarodka, octan noretysteronu, progestagen, rak jąder, rak macicy, rak piersi, rak pochwy, rak szyjki macicy, rak wątroby, syntetyczny estrogen, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wady układu moczowo-płciowego, walerianian estradiolu, wirylizacja płodu, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Novynette 0,02 mg + 0,15 mg
Novynette to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, stosowany w formie tabletek powlekanych. W trakcie terapii mogą wystąpić zmiany w cyklu miesiączkowym, takie jak modyfikacje częstości, nasilenia i czasu trwania krwawień. Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA i podzielono na częstość występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznaną. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle głowy, nudności, ból i tkliwość piersi, a także zmiany nastroju i zatrzymywanie płynów. Rzadziej mogą pojawić się reakcje alergiczne, zaburzenia naczyniowe, w tym żylna i tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, a także zmiany skórne i zaburzenia metaboliczne.
chloasma, choroba Leśniowskiego-Crohna, dezogestrel, etynyloestradiol, hipertriglicerydemia, induktor enzymu, krwawienie międzymiesiączkowe, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nastrój depresyjny, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór hormonozależny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, pokrzywka, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak szyjki macicy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica żylna, zastój żółci, zatorowość płucna, zatrzymywanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie wykazały efektów toksycznych ani sygnałów bezpieczeństwa wskazujących na ryzyko dla pacjentów stosujących lek w zalecanych dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności ani genotoksyczności substancji czynnych, a badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów przy stosowaniu terapeutycznym. Warto jednak podkreślić, że hormony płciowe mogą stymulować rozrost tkanek i nowotworów hormonozależnych, co należy uwzględnić w praktyce klinicznej.
badanie farmakologiczne i toksykologiczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania, dawka terapeutyczna, dezgestrel i etynyloestradiol, hormon płciowy, Mercilon, monitorowanie pacjentek, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój nowotworów, rozwój okołoporodowy i pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, właściwość mutagenna, zdolność reprodukcyjna, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Działania niepożądane
Dezogestrel, stosowany w dawce 75 mikrogramów w tabletkach jednoskładnikowych oraz w połączeniu z etynyloestradiolem w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych, wykazuje wysoką skuteczność antykoncepcyjną poprzez niemal całkowite zahamowanie owulacji. Najczęstszym działaniem niepożądanym są zaburzenia cyklu miesiączkowego, występujące u około 50% pacjentek, obejmujące nieregularne krwawienia, ich zwiększoną lub zmniejszoną częstość, a także całkowity brak krwawień. Inne często obserwowane działania niepożądane (>2,5%) to trądzik, zmiany nastroju, ból piersi, nudności oraz zwiększenie masy ciała. Większość tych objawów ma charakter łagodny i przemijający, a częstość krwawień zwykle zmniejsza się po kilku miesiącach stosowania. W przypadku preparatów złożonych zawierających dezogestrel i etynyloestradiol istnieje podwyższone ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu oraz nowotwory hormonozależne, jednak ryzyko to jest znacznie mniejsze przy stosowaniu tabletek jednoskładnikowych.
antykoncepcja hormonalna, ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, etynyloestradiol, hamowanie owulacji, induktor enzymu wątrobowego, krwawienie śródcykliczne, łysienie, nastrój depresyjny, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, nudność, obniżenie nastroju, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, progestagen, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, tabletka zawierająca progestagen, torbiel jajnika, trądzik, udar mózgu, wydzielina z piersi, wymioty, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zmiana nastroju, zmniejszenie popędu płciowego, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atywia Daily 0,03 mg + 2 mg
Atywia Daily, zawierająca 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga rygorystycznej oceny przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki leku, w tym laktozę jednowodną (60,90 mg w tabletkach aktywnych i 55,50 mg w placebo), oraz ryzyko lub obecność żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), w tym aktywnej zakrzepicy, przebytej DVT lub PE, genetycznych predyspozycji (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także planowane rozległe zabiegi operacyjne i współistnienie wielu czynników ryzyka VTE. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi (ATE), takimi jak ostry zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrena z aurą, hiperhomocysteinemia czy obecność przeciwciał antyfosfolipidowych.
amenorrhea, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dienogest, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Dubin-Johnsona, zespół Rotora, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Działania niepożądane
Estradiol, kluczowy estrogen stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) oraz leczeniu zaburzeń hormonalnych, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane to ból i tkliwość piersi (6-31%), krwawienia z dróg rodnych (10-20%), bóle głowy (7-10%) oraz nudności i bóle brzucha (2-5%). Systemy transdermalne często wywołują miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień (8,5-20,8%), świąd (19,8%) i wysypka (20,8%). Estradiol wpływa na układ rozrodczy, nerwowy i żołądkowo-jelitowy, powodując m.in. hiperplazję endometrium, migreny, depresję, nudności oraz zatrzymanie płynów i nadciśnienie tętnicze. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (1,3-3-krotnie wyższe), udaru niedokrwiennego mózgu (1,5-krotnie wyższe) oraz powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza w pierwszym roku terapii.
choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, hiperplazja endometrium, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór hormonozależny, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, plamica naczyniowa, pokrzywka, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, rozrost błony śluzowej macicy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, trądzik, udar niedokrwienny mózgu, układ nerwowy, włókniak macicy, zaburzenie hormonalne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levosert 52 mg (20 mcg/24 h)
System terapeutyczny domaciczny Levosert zawiera 52 mg lewonorgestrelu z początkowym uwalnianiem około 20 µg/dobę i jest przeciwwskazany u pacjentek z potwierdzoną lub podejrzewaną ciążą, poporodowym zapaleniem błony śluzowej macicy, infekcjami macicy w ciągu ostatnich 3 miesięcy oraz aktywnymi lub nawracającymi stanami zapalnymi narządów miednicy. Przeciwwskazania obejmują także wrodzone i nabyte nieprawidłowości anatomiczne macicy (np. macica jednorożna, dwurożna, przegrodzona, włókniakomięśniaki zniekształcające jamę macicy), niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, dysplazję nabłonka szyjki macicy, nowotwory złośliwe narządu rodnego i hormonozależne (np. rak piersi), choroby wątroby (w tym niewyrównaną marskość) oraz nadwrażliwość na lewonorgestrel lub substancje pomocnicze. Ze względu na metabolizm lewonorgestrelu w wątrobie, zaburzenia funkcji tego narządu zwiększają ryzyko działań niepożądanych.
białaczka, choroba trofoblastyczna, dysplazja szyjki macicy, hCG, immunosupresja, infekcja dróg rodnych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krwawienie z macicy, lewonorgestrel, macica dwurożna, macica jednorożna, macica przegrodzona, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór hormonozależny, nowotwór krwi, nowotwór wątroby, perforacja macicy, posocznica, rak piersi, rak szyjki macicy, rak trzonu macicy, reakcja anafilaktyczna, ropień, system domaciczny, wirusowe zapalenie wątroby, włókniakomięśniak, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie narządów miednicy, zapalenie szyjki macicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symonette 75 mcg
Symonette, zawierający 75 µg dezogestrelu w formie tabletek powlekanych, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami cyklu miesiączkowego, które występują u około 50% pacjentek. Nieregularne krwawienia mogą manifestować się jako zwiększona częstość (20-30%), zmniejszona częstość (około 20%), całkowity brak krwawień lub wydłużenie czasu trwania krwawień. Po kilku miesiącach stosowania obserwuje się tendencję do zmniejszenia częstości krwawień. Inne często (>2,5%) zgłaszane działania niepożądane to trądzik, zmiany nastroju (w tym depresja i obniżone libido), ból piersi, nudności oraz niewielkie zwiększenie masy ciała. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, bóle głowy, zmiany skórne, torbiele jajników czy uczucie zmęczenia. W porównaniu do złożonych środków antykoncepcyjnych, dezogestrel cechuje się niższym ryzykiem poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych, choć nie można ich całkowicie wykluczyć.
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, chloasma, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, działanie zakrzepowo-zatorowe, krwawienie śródcykliczne, łysienie, nastrój depresyjny, nieprawidłowe krwawienie, nietolerancja szkieł kontaktowych, nowotwór hormonozależny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, progestagen, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, Symonette, terminologia MedDRA, torbiel jajnika, trądzik, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wymioty, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zahamowanie owulacji, zakażenie pochwy, zmniejszenie libido - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Estrofem 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa estradiolu wskazują na niski poziom toksyczności ostrej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście ryzyka zatrucia. Jednakże, w modelach zwierzęcych wykazano istotne działanie teratogenne, w tym obumieranie zarodków przy niskich dawkach oraz wady rozwojowe układu moczowo-płciowego, ze szczególnym uwzględnieniem feminizacji płodów męskich. Badania genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka mutagennego, a ocena potencjału rakotwórczego nie ujawniła zagrożeń wykraczających poza znane ryzyko nowotworów hormonozależnych przy długotrwałej ekspozycji na estrogeny.
aberracja chromosomowa, charakterystyka produktu leczniczego, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, estradiol walerianian, feminizacja płodu męskiego, genotoksyczność, gospodarka hormonalna, nowotwór hormonozależny, obumieranie zarodka, przeciwwskazanie, przedawkowanie, różnicowanie płciowe, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ moczowo-płciowy, wada rozwojowa układu moczowo-płciowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sylvie 30 30 mcg + 75 mcg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Sylvie 30, zawierającego 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 75 mikrogramów gestodenu, opiera się na szerokim spektrum badań toksykologicznych, genotoksyczności oraz toksyczności reprodukcyjnej. Wyniki tych badań nie wykazały niespodziewanych efektów toksycznych ani genotoksycznych, a obserwowane działania były zgodne z farmakologicznym profilem hormonów steroidowych. Badania dotyczące potencjalnego działania rakotwórczego nie ujawniły specyficznych właściwości kancerogennych wykraczających poza znany mechanizm działania steroidów płciowych.
doustny środek antykoncepcyjny, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i gestoden, genotoksyczność, hormon steroidowy, nowotwór hormonozależny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, steroid płciowy, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, właściwość kancerogenna, wpływ mutagenny, wpływ na płodność - Leksykon leków
Działania niepożądane – Limetic 75 mcg
Produkt leczniczy Limetic 75 mikrogramów, zawierający dezogestrel, charakteryzuje się wysoką skutecznością hamowania owulacji, niemal 100%, co jednak wiąże się z częstym występowaniem nieregularnych krwawień u około 50% pacjentek. Zaburzenia miesiączkowania obejmują zarówno częstsze (20-30%) jak i rzadsze lub brak krwawień (około 20%), a także wydłużone krwawienia. Po kilku miesiącach stosowania obserwuje się tendencję do zmniejszenia częstości tych objawów. Inne działania niepożądane o częstości >2,5% to trądzik, zmiany nastroju (w tym depresja), ból piersi, nudności oraz stopniowy wzrost masy ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciąży pozamacicznej oraz możliwość nasilenia objawów wrodzonego obrzęku naczynioruchowego.
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, działanie niepożądane, hamowanie owulacji, induktor enzymatyczny, interakcja lekowa, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z dróg rodnych, łysienie, nieregularne krwawienie, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, osutka skórna, pokrzywka, progestagen, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, stan depresyjny, torbiel jajnika, trądzik, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wydzielina z piersi, wymioty, wysypka, zaburzenie krwawienia miesiączkowego, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakażenie pochwy, zapalenie tkanki podskórnej, zmęczenie, zmiana nastroju, zmniejszenie popędu płciowego, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pluskwicy groniastej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kłącza pluskwicy groniastej (Cimicifugae racemosae rhizoma), stosowanego m.in. w preparacie Remifemin, obejmują toksykologię przewlekłą, genotoksyczność oraz wpływ na nowotwory. W 6-miesięcznym badaniu toksyczności przewlekłej u samic szczurów ustalono NOEL dla izopropanolowego wyciągu na poziomie 21,06 mg/kg masy ciała. Test Amesa z etanolowym wyciągiem (1 mg/płytkę) nie spełniał aktualnych standardów metodologicznych, co ogranicza jego wartość w ocenie genotoksyczności. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na układ rozrodczy, co wskazuje na konieczność dalszych badań w tych obszarach.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, Cimicifuga racemosa, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kłącze pluskwicy groniastej, mysz transgeniczna, NOEL, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, pluskwica groniasta, poziom dawkowania bez obserwowanego efektu, przerzutowy nowotwór płuc, test Amesa, toksyczność, toksyczność przewlekła, wyciąg etanolowy, wyciąg izopropanolowy, wyciąg z pluskwicy