Właściwości farmakokinetyczne
Binabic 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne bikalutamidu

Bikalutamid jest substancją czynną o dobrze poznanych właściwościach farmakokinetycznych, stosowaną w leczeniu nowotworów hormonozależnych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów, jakim podlega lek w organizmie pacjenta, z uwzględnieniem specyfiki jego wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym bikalutamid charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Na podstawie badań farmakokinetycznych stwierdzono brak istotnego klinicznie wpływu posiłków na biodostępność substancji czynnej, co stanowi korzystny aspekt terapii, eliminujący konieczność precyzyjnego ustalania czasu podawania leku względem posiłków.²

Dystrybucja

Bikalutamid występuje w postaci mieszaniny enancjomerów, przy czym istotne różnice farmakokinetyczne obserwuje się między S-enancjomerem a R-enancjomerem. S-enancjomer charakteryzuje się zdecydowanie szybszą eliminacją z organizmu w porównaniu do R-enancjomeru, który wykazuje znacznie dłuższy okres półtrwania wynoszący około 1 tygodnia.³

Długi okres półtrwania R-enancjomeru skutkuje jego znaczącą kumulacją w osoczu przy codziennym podawaniu bikalutamidu. Stężenie R-enancjomeru może osiągać wartości nawet 10-krotnie większe niż wynikałoby to z pojedynczej dawki, co ma istotne znaczenie kliniczne.⁴

Przy standardowym schemacie dawkowania wynoszącym 50 mg bikalutamidu na dobę, R-enancjomer osiąga stężenie w stanie równowagi dynamicznej na poziomie 9 μg/ml. W stanie stacjonarnym R-enancjomer stanowi dominującą formę leku w krążeniu, odpowiadając za około 99% obecnych w organizmie enancjomerów.⁵

Charakterystyczną cechą bikalutamidu jest jego bardzo wysokie powinowactwo do białek osocza. Racemat wiąże się z białkami w 96%, natomiast R-enancjomer wykazuje jeszcze silniejsze wiązanie, przekraczające 99%, co ma istotny wpływ na dystrybucję leku w organizmie. ^{99%) i jest w dużym stopniu metabolizowany (na drodze utleniania i przemiany do glukuronidów): metabolity bikalutamidu są wydalane przez nerki i z żółcią w prawie równych proporcjach.”>6}

Metabolizm i eliminacja

Bikalutamid podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie, głównie poprzez dwa mechanizmy: ^{99%) i jest w dużym stopniu metabolizowany (na drodze utleniania i przemiany do glukuronidów): metabolity bikalutamidu są wydalane przez nerki i z żółcią w prawie równych proporcjach.”>7}

• Utlenianie – podstawowy szlak metaboliczny prowadzący do powstania bardziej polarnych metabolitów
• Glukuronidacja – proces sprzęgania metabolitów z kwasem glukuronowym, zwiększający ich rozpuszczalność w wodzie i ułatwiający wydalanie

Metabolity bikalutamidu są wydalane z organizmu dwiema drogami w niemal równych proporcjach: ^{99%) i jest w dużym stopniu metabolizowany (na drodze utleniania i przemiany do glukuronidów): metabolity bikalutamidu są wydalane przez nerki i z żółcią w prawie równych proporcjach.”>8}

• Wydalanie nerkowe – około 50% metabolitów
• Wydalanie z żółcią – około 50% metabolitów

Czynniki wpływające na farmakokinetykę

Na podstawie badań klinicznych ustalono, że farmakokinetyka R-enancjomeru bikalutamidu nie ulega istotnym zmianom w następujących przypadkach:⁹

• Wiek pacjenta – brak konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku
• Niewydolność nerek – brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne
• Łagodna do umiarkowanej niewydolność wątroby – nie wymaga dostosowania dawki

Natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby obserwuje się spowolnioną eliminację R-enancjomeru z osocza, co może prowadzić do zwiększonej kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie schematu dawkowania.¹⁰

Stężenie bikalutamidu w nasieniu

Szczegółowe badania kliniczne wykazały obecność R-bikalutamidu w nasieniu mężczyzn leczonych tym preparatem. Przy dawkowaniu 150 mg średnie stężenie R-bikalutamidu w nasieniu wynosiło 4,9 μg/ml.¹¹

Analizy wskazują, że ilość bikalutamidu, która potencjalnie może dostać się do organizmu partnerek seksualnych pacjentów przyjmujących bikalutamid w dawce 150 mg, jest minimalna i wynosi w przybliżeniu 0,3 μg/kg masy ciała.¹²

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych potwierdziły, że ilość ta jest niższa niż stężenie mogące wywołać jakiekolwiek zmiany u potomstwa, co stanowi istotną informację z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku.¹³