dysfonia
Dysfonia to zaburzenie głosu charakteryzujące się nieprawidłową jakością dźwięku, wysokością lub głośnością. Może objawiać się jako chrypka, zachrypnięcie, szorstkość głosu, zmiana jego barwy lub trudności w produkcji dźwięku. Jest to objaw, nie konkretna choroba, mogący wynikać z różnych patologii krtani i strun głosowych.
Przyczyny dysfonii są zróżnicowane i obejmują: stany zapalne (laryngitis), guzy strun głosowych (polipy, guzki głosowe, brodawczaki), urazy mechaniczne krtani, zaburzenia neurologiczne (porażenie strun głosowych), choroby ogólnoustrojowe oraz czynniki funkcjonalne (nieprawidłowa technika mówienia, nadużywanie głosu). Istotnym czynnikiem ryzyka jest również refluks krtaniowo-gardłowy (LPR).
Diagnostyka dysfonii obejmuje wywiad, badanie laryngologiczne, ocenę foniatryczną z wykorzystaniem wideostroboskopii krtani oraz badania obrazowe. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę i może obejmować farmakoterapię, interwencje chirurgiczne w przypadku zmian strukturalnych oraz rehabilitację głosu prowadzoną przez logopedów lub foniatrów. W przypadku dysfonii czynnościowej kluczowa jest terapia głosu i modyfikacja nawyków głosowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Oksaliplatyna – Działania niepożądane
Oksaliplatyna, cytostatyk z grupy związków platyny, jest stosowana głównie w leczeniu raka jelita grubego i okrężnicy, zarówno w terapii przerzutowej, jak i uzupełniającej, najczęściej w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym (5-FU/FA). Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych), hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) oraz neurotoksyczność manifestująca się ostrą i przewlekłą obwodową neuropatią czuciową. Neurotoksyczność, występująca bardzo często (≥ 1/10), objawia się parestezjami, dyzestezjami i niedoczulicą, często nasilanymi przez ekspozycję na zimno, a przewlekła neuropatia może utrzymywać się miesiącami po zakończeniu terapii. Toksyczność hematologiczna i żołądkowo-jelitowa również występują bardzo często, co wymaga monitorowania i odpowiedniego zarządzania, aby zapobiec powikłaniom takim jak infekcje, krwawienia, odwodnienie czy zaburzenia elektrolitowe.
5-fluorouracyl, ataksja, biegunka, czynnik wzrostu granulocytów, dysestezja, dysfonia, dyzartria, enzym wątrobowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór jelita grubego, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, rak jelita grubego z przerzutami, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne uszkodzenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie propriocepcji, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błon śluzowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Produkt leczniczy Dysport, zawierający neurotoksynę Clostridium botulinum typu A w dawkach 300 lub 500 jednostek na fiolkę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane występują u około 25% pacjentów i obejmują objawy ze strony układu nerwowego (np. nerwoból, osłabienie mięśni), skóry (świąd, wysypka), a także objawy ogólne takie jak astenia, zmęczenie i objawy grypopodobne. W zależności od wskazania klinicznego, np. spastyczności u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, kurczu powiek, kurczu szyi czy nadmiernej potliwości pach, obserwuje się specyficzne działania niepożądane, takie jak nietrzymanie moczu, dysfagia, opadanie powiek, czy reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko dysfagii, zwłaszcza po podaniu do mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, oraz na możliwość wystąpienia działań toksycznych w miejscach odległych od miejsca podania, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zachłystowego zapalenia płuc i śmierci.
atrofia mięśni, autonomiczna dysrefleksja, bakteriomocz, Clostridium botulinum, dysfonia, krwiomocz, kurcz powiek, kurczowy kręcz szyi, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna potliwość pach, neurogenna nadreaktywność wypieracza, niedoczulica, niedowład mięśni twarzy, nietrzymanie moczu, opadanie powiek, parestezje, podwinięcie powieki, podwójne widzenie, połowiczy kurcz twarzy, porażenie mięśni oka, porażenie mózgowe, porażenie nerwu VII, reakcja nadwrażliwości, spastyczność, spastyczność ogniskowa kończyn, trudność w połykaniu, wyrównawcze pocenie się, zachłystowe zapalenie płuc, zakażenie dróg moczowych, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Braltus 10 mcg
Bromek tiotropiowy, stosowany w dawce 10 mikrogramów na inhalację (produkt Braltus), wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, które jest główną przyczyną obserwowanych działań niepożądanych. Analiza 28 badań klinicznych obejmujących 9647 pacjentów wykazała, że najczęstszym działaniem niepożądanym jest suchość błony śluzowej jamy ustnej (około 4%), prowadząca do przerwania terapii u 0,2% pacjentów. Do poważnych działań niepożądanych należą jaskra z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, zaparcia, niedrożność jelit (w tym porażenna), oraz zatrzymanie moczu. Ponadto, produkt zawiera laktozę, co może wywołać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na białka mleka. Istotnym zagrożeniem jest również odruchowy skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego podania leku rozszerzającego oskrzela i przerwania terapii.
bezsenność, bromek tiotropiowy, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, dysfonia, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, jaskra, kandydoza jamy ustnej, krwawienie z nosa, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedrożność jelit, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk stawów, odwodnienie, pokrzywka, porażenna niedrożność jelit, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próchnica zębów, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świszczący oddech, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zakażenie dróg moczowych, zakażenie skóry, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie krtani, zapalenie zatok, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actair 300 IR
Lek ACTAIR, zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae) w dawce 300 IR, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych obejmujących 3007 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha, o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, ustępujące zwykle w ciągu 3 miesięcy terapii. W badaniach klinicznych u 1583 dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa, 57% zgłosiło działania niepożądane, głównie przejściowe. U dzieci w wieku 5-11 lat profil bezpieczeństwa był podobny, choć odnotowano dodatkowe objawy, takie jak martwicze zapalenie jelit czy ból oczu. U pacjentów z astmą alergiczną stosujących dawki do 2000 IR obserwowano podobny profil bezpieczeństwa, z częstszymi parestezjami wewnątrznosowymi.
alergia sezonowa, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, ból oka, choroba refluksowa żołądka i przełyku, ciężka reakcja alergiczna, ciężka reakcja anafilaktyczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, duszność, dysfagia, dysfonia, dyskomfort krtaniowy, dyspepsja, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipestezja, immunoterapia podjęzykowa, kandydoza jamy ustnej, krwawienie z nosa, martwicze zapalenie jelit, nieżyt nosa, obrzęk gardła, obrzęk jamy ustnej, obrzęk języka, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk twarzy, obrzęk wargi, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, owrzodzenie jamy ustnej, paradontoza, parestezja, parestezja wewnątrznosowa, podrażnienie gardła, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan lękowy, świąd jamy ustnej, świąd ucha, świszczący oddech, tabletka podjęzykowa, tachykardia, wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie żołądka i jelit, zawrót głowy, zespół alergii jamy ustnej, zespół jelita drażliwego, zespół piekących ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sufentanil hameln 5 mcg/ml
Bezpieczeństwo stosowania sufentanylu oceniono w 6 badaniach klinicznych obejmujących 650 pacjentów, z czego 78 otrzymywało lek dożylnie podczas poważnych zabiegów chirurgicznych, a 572 podawano zewnątrzoponowo jako środek przeciwbólowy pooperacyjny lub podczas porodu w połączeniu z bupiwakainą. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥5%) były uspokojenie (19,5%), świąd (15,2%), nudności (9,8%) oraz wymioty (5,7%). Sufentanyl wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, zatrzymania akcji oddechowej, bezdechu, skurczu krtani i obrzęku płuc, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto obserwowano poważne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak asystolia, wstrząs, arytmie, bradykardia i tachykardia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowej interwencji.
alergiczne zapalenie skóry, arytmia, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupiwakaina, depresja oddechowa, drgawki, dysfonia, dyskineza, dystonia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokineza, hipotermia, hipotonia noworodkowa, hipowentylacja, nadpotliwość, nadwrażliwość, nietrzymanie moczu, obrzęk płuc, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, ruchy toniczno-kloniczne, sinica noworodkowa, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śpiączka, sufentanyl, świąd, tachykardia, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, wysypka noworodkowa, zaburzenia oddychania, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Epinefryna – Działania niepożądane
Epinefryna, endogenny katecholaminowy agonista receptorów α- i β-adrenergicznych, stosowana jest w formie iniekcyjnej w dawkach od 0,006 mg/ml (Ubistesin) do 0,3 mg (EpiPen Senior). Jej farmakodynamiczne działanie obejmuje wazokonstrykcję (receptory α), tachykardię, bronchodilatację i efekty metaboliczne (receptory β). Profil działań niepożądanych jest szeroki i zależy od dawki, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze i potencjalnie zagrażające życiu powikłania dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym tachykardia (często), zaburzenia rytmu serca, migotanie komór, dusznica bolesna oraz rzadko kardiomiopatia indukowana stresem (zespół tako-tsubo). Dodatkowo obserwuje się nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedokrwienie obwodowe po przypadkowym wstrzyknięciu (zwłaszcza w kończyny), a także objawy neuropsychiczne i neurologiczne, takie jak ból głowy, zawroty, drżenia, drgawki oraz zaburzenia lękowe i nerwowość. Preparaty stomatologiczne zawierające epinefrynę (0,006–0,012 mg/ml) wykazują specyficzne działania miejscowe, w tym neuropatię, neuralgię i obrzęki.
auto-wstrzykiwacz adrenaliny, blok przedsionkowo-komorowy, drgawki grand mal, dusznica bolesna, duszność, dysfonia, epinefryna, kardiomiopatia stresowa, martwicze zapalenie powięzi, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie obwodowe, obrzęk naczyniowy, parestezje, porażenie mięśni okoruchowych, rdzeń nadnerczy, reakcja anafilaktyczna, receptory adrenergiczne, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zespół Hornera, zespół Kearns-Sayre, zespół Tako-tsubo, zgorzel gazowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Berodual (0,5 mg + 0,25 mg)/ml
Berodual, zawierający fenoterol (bromowodorek) i ipratropium (bromek), wykazuje działania niepożądane wynikające z mechanizmów przeciwcholinergicznych i beta-adrenergicznych. Najczęściej obserwowane objawy to kaszel, suchość w ustach, ból głowy, drżenie mięśni, zapalenie gardła, nudności, zawroty głowy, dysfonia, tachykardia, kołatanie serca, wymioty, wzrost ciśnienia skurczowego krwi oraz nerwowość. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) oraz bardzo rzadko (< 1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia sercowo-naczyniowe (arytmie, migotanie przedsionków, niedokrwienie mięśnia sercowego) oraz hipokaliemię, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca.
arytmia, biegunka, ból głowy, ciśnienie skurczowe, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie mięśni, dysfagia, dysfonia, działanie beta-adrenergiczne, działanie przeciwcholinergiczne, fenoterol, hipokaliemia, ipratropium, jaskra, kaszel, kołatanie serca, migotanie przedsionków, niedokrwienie mięśnia sercowego, nudności, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, osłabienie mięśni, paradoksalny skurcz oskrzeli, pokrzywka, przekrwienie spojówek, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, skurcz krtani, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka, zaburzenia akomodacji, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie gardła, zapalenie języka, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acopair 18 mcg
Lek Acopair zawierający bromek tiotropiowy, będący przeciwcholinergicznym środkiem stosowanym w terapii chorób układu oddechowego, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z 28 badań klinicznych obejmujących 9647 pacjentów, z okresem leczenia od 4 tygodni do 4 lat. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest suchość błony śluzowej jamy ustnej, występująca u około 4% pacjentów, będąca efektem mechanizmu przeciwcholinergicznego. Ciężkie działania niepożądane obejmują jaskrę, zaparcia, niedrożność jelit (w tym porażenną), oraz zatrzymanie moczu, z częstotliwością zwiększającą się u osób starszych. Wśród innych zgłaszanych działań niepożądanych znajdują się m.in. zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, arytmie serca (migotanie przedsionków, częstoskurcz nadkomorowy, tachykardia), zapalenia dróg oddechowych, a także reakcje skórne i zaburzenia układu moczowego.
bezsenność, ból głowy, bromek tiotropiowy, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz nadkomorowy, dysfagia, dysfonia, dysuria, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, krwawienie z nosa, lek przeciwcholinergiczny, mechanizm przeciwcholinergiczny, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedrożność jelit, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk stawów, odwodnienie, owrzodzenie skóry, pokrzywka, porażenna niedrożność jelit, próchnica zębów, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość skóry, świąd, tachykardia, wysypka, zaburzenie smaku, zakażenie dróg moczowych, zakażenie skóry, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie krtani, zapalenie zatok, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reltebon 5 mg
Oksykodon, substancja czynna leku Reltebon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności i zaparcia, szczególnie na początku terapii. Najpoważniejszym zagrożeniem jest depresja oddechowa, zwłaszcza u osób starszych i osłabionych, mogąca prowadzić do niedotlenienia i zatrzymania oddechu. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, drgawki, niedrożność jelit, zespół odstawienny oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego. Oksykodon może także powodować zwężenie źrenic, skurcz oskrzeli, zmniejszenie odruchu kaszlowego oraz niedociśnienie tętnicze u predysponowanych pacjentów. Ryzyko uzależnienia od leku istnieje nawet przy dawkach terapeutycznych i jest zależne od indywidualnych czynników, dawki oraz czasu trwania terapii.
brak miesiączki, cellulitis, cholestaza, depresja oddechowa, derealizacja, dysfagia, dysfonia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipertonia, hipogonadyzm, hipotonia, kolka żółciowa, krwiomocz, limfadenopatia, melaena, nadwrażliwość, nadwrażliwość słuchowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, odwodnienie, omamy, ośrodkowy bezdech senny, padaczka, parestezja, pokrzywka, przedawkowanie opioidów, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, tachykardia, uzależnienie od leku, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia percepcji, zatrzymanie moczu, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół odstawienny u noworodka, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie źrenic - Leksykon chorób i schorzeń
Atrofia wieloukładowa – Diagnostyka i diagnoza
Atrofia wieloukładowa (MSA) to rzadkie, postępujące schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się kombinacją niewydolności autonomicznej, parkinsonizmu i zespołu móżdżkowego. Średni czas od wystąpienia objawów do diagnozy wynosi około 3,8 roku, a przeżycie pacjentów to 7-9 lat. Nowe kryteria diagnostyczne Movement Disorder Society (2022) definiują cztery poziomy pewności diagnozy: MSA potwierdzona neuropatologicznie, klinicznie potwierdzona, klinicznie prawdopodobna oraz możliwa prodromalna MSA. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym, testach funkcji autonomicznych (np. test pochyleniowy z kryterium spadku ciśnienia skurczowego ≥30 mm Hg lub rozkurczowego ≥15 mm Hg w ciągu 3 minut), badaniu MRI mózgu (np. znak „gorącego krzyża”, zanik móżdżku, hipointensywność prążkowia w T2), a także zaawansowanych technikach obrazowania (FDG-PET, DAT-SPECT, 123I-MIBG-SPECT). Brak specyficznego testu laboratoryjnego wymaga wsparcia biomarkerami, takimi jak α-synukleina w PMCA/RT-QuIC oraz neurofilament lekki (NFL) w płynie mózgowo-rdzeniowym.
alfa-synukleina, ataksja móżdżkowa, atrofia wieloukładowa, badanie urodynamiczne, biopsja skóry, choroba Parkinsona, czerwone flagi, czysta niewydolność autonomiczna, dysfonia, dysfunkcja autonomiczna, dyzartria, hipotonia ortostatyczna, neurofilament lekki, niewydolność autonomiczna, obrazowanie tensora dyfuzji, otępienie z ciałami Lewy’ego, parkinsonizm, porażenie nadjądrowe, pozytronowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, schorzenie neurodegeneracyjne, schorzenie postępujące, test pochyleniowy, test węchowy, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, zaburzenia ruchu, zaburzenia snu REM, zanik móżdżku, zespół móżdżkowy - Leksykon substancji czynnych
Formoterol – Działania niepożądane
Formoterol, jako selektywny agonista receptorów β2-adrenergicznych, jest skutecznym lekiem stosowanym w terapii astmy oskrzelowej oraz POChP, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane objawy to drżenie mięśni, kołatanie serca oraz ból głowy, które zwykle mają łagodne nasilenie i ustępują samoistnie. Istotne działania niepożądane obejmują paradoksalny skurcz oskrzeli (występujący bardzo rzadko, <1/10 000), ciężkie zaostrzenia astmy (0,9% przy dawce 10-12 μg 2x/dobę, 1,9% przy dawce 24 μg 2x/dobę), a także zaburzenia rytmu serca, takie jak migotanie przedsionków czy częstoskurcz nadkomorowy. Dodatkowo, formoterol może powodować hipokaliemię i hiperglikemię, co wymaga monitorowania elektrolitów i glikemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
alergiczne zapalenie skóry, astma oskrzelowa, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, drżenie mięśni, dysfonia, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, kortykosteroidy wziewne, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β2-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie astmy, zapalenie nerek, zespół Cushinga, β2-mimetyk - Leksykon substancji czynnych
Mepiwakaina – Działania niepożądane
Mepiwakaina, amidowy środek miejscowo znieczulający stosowany głównie w stomatologii, wykazuje działania niepożądane zależne od dawki i mechanizmu podania, takie jak przedawkowanie, szybkie wchłanianie, przypadkowe wstrzyknięcie do naczyń krwionośnych, nadwrażliwość czy idiosynkrazja. Najpoważniejsze powikłania mają charakter ogólnoustrojowy i obejmują reakcje alergiczne (bardzo rzadko <1/10 000), w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz zaburzenia układu nerwowego, takie jak ból głowy (często ≥1/100 do <1/10), pobudzenie OUN, drgawki, neuropatia, parestezje, a także depresję OUN manifestującą się utratą przytomności, śpiączką czy drgawkami (rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia widzenia, zespół Hornera, zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca (rzadko), w tym bradykardię, tachyarytmię, zatrzymanie akcji serca, oraz objawy ze strony układu oddechowego, takie jak niewydolność oddechowa i bezdech (rzadko). W preparacie Mepidont 2% z adrenaliną 1:100 000 adrenalina może wywołać dodatkowe reakcje sercowo-naczyniowe, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia.
bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, budowa amidowa, częstoskurcz, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dławica piersiowa, dodatkowy skurcz komorowy, drętwienie, duszność, dysfagia, dysfonia, dyzartria, enoftalmia, hiperkapnia, idiosynkrazja, kołatanie serca, migotanie komór, nadciśnienie, nadmierna potliwość, nadmierne wydzielanie śliny, nadwrażliwość pacjenta, napad toniczno-kloniczny, niedoczulica, niedotlenienie, niewydolność krążeniowa, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, podwójne widzenie, pokrzywka, przedawkowanie, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie naczyń, rozszerzenie źrenic, rumień, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, słowotok, środek miejscowo znieczulający, środek obkurczający naczynia krwionośne, świąd, światłowstręt, szum uszny, tachyarytmia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie mowy, zaburzenie rytmu serca, zaniewidzenie, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Hornera, złuszczanie błony śluzowej, zwężenie oskrzeli - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia głosu – Epidemiologia
Zaburzenia głosu stanowią istotny problem zdrowotny o zróżnicowanej częstości występowania w populacjach ogólnej (20,6% doświadczyło dysfonii w życiu) oraz szczególnych grupach, takich jak nauczyciele szkół publicznych (46,5%, 95% CI: 41,5%-51,5%) i akademiccy (57,7% łagodne, 22,8% umiarkowane, 19,5% ciężkie). Kobiety są bardziej narażone na specyficzne zaburzenia, np. dystonię spastyczną (stosunek 4:1), a wiek jest istotnym czynnikiem ryzyka – chrypka występuje u 41% osób w wieku 50-79 lat. U dzieci dysfonię obserwuje się z częstością 4,4%-30,3%, głównie z powodu nadużywania głosu i zmian krtaniowych (guzki, zgrubienia, zapalenia). Czynniki ryzyka obejmują narażenie na kurz, hałas, stres zawodowy, palenie tytoniu oraz nowe czynniki, takie jak korzystanie z technologii telekonferencyjnych i asystentów głosowych. U osób starszych zaburzenia głosu korelują z chorobami współistniejącymi (np. POChP, choroby tarczycy, depresja) oraz czynnikami psychospołecznymi.
astma, brodawczakowatość układu oddechowego, choroba naczyniowo-mózgowa, choroby tarczycy, depresja, dysfonia, dysfonia czynnościowa, dystonia spastyczna, gruźlica krtani, guzek głosowy, Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, obrzęk Reinkego, ostre zapalenie krtani, owrzodzenie, porażenie strun głosowych, prezbifonia, proces zapalny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie krtani, refluks żołądkowo-przełykowy, torbiel, wskaźnik masy ciała, zaburzenie głosu, zaburzenie snu, zapalenie oskrzeli, zapalenie stawów, zwłóknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duexon (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Duexon, aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (25 µg) oraz flutykazon propionian (50, 125 lub 250 µg) na dawkę odmierzoną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez dodatkowych interakcji. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. Do najczęstszych należą bóle głowy (bardzo często), kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, chrypka, podrażnienie gardła oraz siniaki (często). Rzadziej obserwuje się paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (lęk, bezsenność, nadpobudliwość), tachykardię oraz zaburzenia rytmu serca. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i zastosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela.
aerozol inhalacyjny, bezsenność, ból głowy, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, drżenie, drżenie mięśni, duszność, dysfonia, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hiperglikemia, kandydoza gardła, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, siniak, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, świst oddechowy, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, β2-mimetyk - Leksykon leków
Działania niepożądane – Iprixon Neb (0,5 mg + 2,5 mg)/2,5 ml
Produkt leczniczy Iprixon Neb zawiera bromek ipratropiowy (0,5 mg) o działaniu antycholinergicznym oraz salbutamol (2,5 mg) będący beta2-sympatykomimetykiem. Działania niepożądane wynikają głównie z farmakodynamiki tych substancji i obejmują objawy miejscowego podrażnienia dróg oddechowych, takie jak kaszel, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunka, wymioty). Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania okulistyczne po niezamierzonym rozpyleniu leku do oczu, paradoksalny skurcz oskrzeli wymagający natychmiastowego przerwania terapii oraz ryzyko zatrzymania moczu u pacjentów z utrudnionym odpływem z pęcherza moczowego.
beta2-sympatykomimetyk, bromek ipratropiowy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie śródgałkowe, dysfonia, działanie antycholinergiczne, hipokaliemia, jaskra zamkniętego kąta, migotanie przedsionków, nadreaktywność oskrzeli, nebulizacja, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie błony śluzowej gardła, przerost gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, salbutamol, skurcz krtani, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Actair 100 IR+ 300 IR
ACTAIR to lek zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae) w dawkach 100 IR lub 300 IR podawany w formie tabletek podjęzykowych. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 3007 pacjentów, z których 57% (909/1583) dorosłych i nastolatków leczonych dawką 300 IR zgłaszało działania niepożądane, głównie łagodne lub umiarkowane reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha. Największe nasilenie działań niepożądanych obserwowano w początkowym okresie terapii, ustępujące w ciągu 3 miesięcy. Istnieje ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, które wymagają natychmiastowej interwencji. Lek nie jest wskazany dla dzieci poniżej 12 lat, choć dane z populacji pediatrycznej (5-11 lat) wskazują na podobny profil bezpieczeństwa z dodatkowymi działaniami niepożądanymi, takimi jak dyskomfort krtaniowy czy wymioty.
alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, ciężka reakcja alergiczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, dysfagia, dysfonia, dyskomfort krtaniowy, eozynofilowe zapalenie przełyku, hiperwentylacja, kandydoza jamy ustnej, martwicze zapalenie jelit, obrzęk jamy ustnej, obrzęk języka, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk warg, parestezja jamy ustnej, parestezja wewnątrznosowa, podrażnienie gardła, podrażnienie krtani, pokrzywka, przekrwienie oczu, reakcja anafilaktyczna, roztocze kurzu domowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd jamy ustnej, świąd ucha, szum uszny, tabletka podjęzykowa, tachykardia, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zespół alergii jamy ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nicorette Cool Berry 1 mg/dawkę
Podczas terapii nikotynowej z użyciem aerozolu do jamy ustnej Nicorette Cool Berry obserwuje się działania niepożądane o charakterze zależnym od dawki, z nasileniem największym w pierwszych 2-3 tygodniach stosowania. Najczęściej występujące objawy to ból głowy, czkawka, nudności oraz podrażnienie gardła, które mają tendencję do ustępowania wraz z kontynuacją terapii. Wśród działań niepożądanych o częstości ≥1/10 pacjentów dominują dolegliwości ze strony układu nerwowego i oddechowego. Rzadziej zgłaszane są reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca czy nadciśnienie tętnicze. Warto zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia drgawek u pacjentów z padaczką lub przyjmujących leki przeciwdrgawkowe. Substancje pomocnicze, takie jak etanol (7,1 mg/dawkę), glikol propylenowy (12 mg/dawkę) oraz butylohydroksytoluen (363 ng/dawkę), mogą dodatkowo wywoływać miejscowe podrażnienia i reakcje skórne.
aerozol do jamy ustnej, anafilaksja, bezsenność, drgawki, duszność, dysfagia, dysfonia, dysforia, dysgeuzja, dyskomfort żołądkowo-jelitowy, kołatanie serca, lek przeciwdrgawkowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedoczulica jamy ustnej, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, odruch wymiotny, padaczka, parestezja, parestezja jamy ustnej, pokrzywka, przekrwienie błon śluzowych, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, wzdęcie, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, zespół odstawienia nikotyny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adablok 10 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna leku Adablok, wykazuje działania niepożądane głównie o charakterze cholinolitycznym, z częstością i nasileniem zależnym od dawki. Najczęściej obserwowanym efektem jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg/dobę oraz u 22% przy dawce 10 mg/dobę, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Inne często występujące działania obejmują zaparcia, nudności, ból brzucha, suchość w gardle, trudności w oddawaniu moczu, zatrzymanie moczu, niewyraźne widzenie, zespół suchego oka oraz senność i zaburzenia smaku. W badaniach klinicznych współpraca pacjentów była wysoka (około 99%), a około 90% uczestników ukończyło 12-tygodniowy okres terapii.
dysfonia, działanie cholinolityczne, efekt cholinolityczny, hiperkaliemia, jaskra, kołatanie serca, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelita, niedrożność okrężnicy, obrzęk naczyniowy, obrzęk obwodowy, omamy, osłabienie mięśni, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, solifenacyna bursztynian, splątanie, suchość jamy nosowej, suchość jamy ustnej, tachykardia, terminologia MedDRA, torsade de pointes, trudność w oddawaniu moczu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie układu moczowego, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zatrzymanie moczu, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxodil Combo (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę dostarczoną
Oxodil Combo, zawierający budezonid (160 µg) oraz formoterol (4,5 µg) w dawce dostarczonej, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez zwiększonej częstości ich występowania przy jednoczesnym podaniu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to drżenie i kołatanie serca, charakterystyczne dla agonistów receptorów β2-adrenergicznych, zwykle o łagodnym przebiegu i ustępujące w ciągu kilku dni. Częstość działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem zakażeń (kandydoza jamy ustnej i gardła – często), zaburzeń endokrynologicznych (zespół Cushinga – niezbyt często, zahamowanie czynności nadnerczy – bardzo rzadko), zaburzeń sercowo-naczyniowych (kołatanie serca – często, tachykardia i zaburzenia rytmu – niezbyt często), a także działań ze strony układu nerwowego, psychicznego, oddechowego i innych. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości oraz paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowej interwencji i przerwania terapii.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, budezonid, depresja, dławica piersiowa, dysfonia, działanie immunosupresyjne, formoterol, hiperglikemia, hipokaliemia, infekcja drożdżakowa, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świsty oskrzelowe, wydłużenie odstępu QT, zakażenie drożdżakowe, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solifenacin Vivanta 10 mg
Solifenacyna bursztynian, jako lek o działaniu cholinolitycznym, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, zależnym od dawki. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym jest suchość w jamie ustnej, obserwowana u 11% pacjentów przy dawce 5 mg/dobę oraz u 22% przy dawce 10 mg/dobę, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Inne często zgłaszane działania obejmują zaparcia, nudności, niestrawność, ból brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy oraz suchość w gardle. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak niedrożność okrężnicy czy zaklinowanie stolca. Wśród działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego dominują senność i zaburzenia smaku, a w rzadkich przypadkach obserwuje się omamy, dezorientację i majaczenie. Z punktu widzenia bezpieczeństwa kardiologicznego, po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki Torsade de Pointes, wydłużenia odstępu QT, migotania przedsionków, kołatania serca oraz tachykardii.
dysfonia, działanie cholinolityczne, hiperkaliemia, jaskra, kołatanie serca, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelita, niedrożność okrężnicy, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśni, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, solifenacyna bursztynian, suchość jamy ustnej, systematyka MedDRA, tachykardia, torsade de pointes, trudność w oddawaniu moczu, wielokształtny częstoskurcz komorowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji pęcherza moczowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Rak podniebienia miękkiego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak podniebienia miękkiego, stanowiący około 95% raków płaskonabłonkowych jamy ustnej, wymaga kompleksowego leczenia obejmującego chirurgię, radioterapię i chemioterapię. Opieka nad pacjentem powinna być prowadzona przez interdyscyplinarny zespół specjalistów, w tym chirurgów onkologicznych, radioterapeutów, onkologów medycznych, chirurgów plastycznych oraz rehabilitantów. Przed leczeniem kluczowa jest dokładna ocena stanu jamy ustnej oraz leczenie istniejących patologii, co pozwala zmniejszyć ryzyko powikłań. W trakcie terapii istotne jest monitorowanie i zarządzanie powikłaniami takimi jak zapalenie błony śluzowej, infekcje, kserostomia, zmiany smaku oraz ból, które mogą prowadzić do odwodnienia i niedożywienia. Po zabiegach chirurgicznych konieczne jest monitorowanie rany, funkcji mowy i połykania oraz kontrola bólu, a także edukacja pacjenta w zakresie pielęgnacji jamy ustnej i zapobiegania powikłaniom.
chemioradioterapia, chirurgia plastyczna i rekonstrukcyjna, choroba dziąseł, dysfagia, dysfonia, fizjoterapia, gruczoł ślinowy, konsultacja żywieniowa, kserostomia, leczenie onkologiczne, logopeda, medycyna jamy ustnej, mowa przełykowa, niedoczynność tarczycy, nowotwór gardła, nowotwór głowy i szyi, onkologia medyczna, owrzodzenie jamy ustnej, próchnica zębów, radioterapia onkologiczna, rak jamy ustnej, rak płaskonabłonkowy, rak podniebienia miękkiego, terapia mowy, terapia rehabilitacyjna, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Azzalure 125 jednostek Speywood
Przedawkowanie toksyny botulinowej typu A (kompleks toksyny Clostridium botulinum typu A z hemaglutynin) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się uogólnionym osłabieniem nerwowo-mięśniowym, które może obejmować mięśnie kończyn, tułowia, szyi oraz układu oddechowego. Objawy takie jak ptoza, diplopia, dysfagia, dysfonia oraz paraliż mięśni oddechowych mogą pojawić się z opóźnieniem po iniekcji, co utrudnia szybką diagnozę. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta, w tym ocena funkcji mięśniowych i ryzyka niewydolności oddechowej, z uwzględnieniem specyfiki jednostek Speywood stosowanych w preparacie Azzalure, które nie są wymienne z innymi preparatami toksyny botulinowej.
aspiracja, diplopia, dysfagia, dysfonia, intubacja dotchawicza, jednostka Speywood, kompleks toksyny Clostridium botulinum, niewydolność oddechowa, oddział intensywnej terapii, osłabienie mięśniowe, osłabienie nerwowo-mięśniowe, paraliż mięśni, paraliż mięśni oddechowych, porażenie mięśni okoruchowych, ptoza, terapia logopedyczna, toksyna botulinowa typu A, wentylacja mechaniczna, wspomaganie oddychania, zatrucie toksyną botulinową, złącze nerwowo-mięśniowe, żywienie przez zgłębnik - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neotigason 10 mg
Acytretyna, stosowana w terapii łuszczycy, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują u większości pacjentów i zazwyczaj ustępują po redukcji dawki lub odstawieniu leku. Najczęściej obserwuje się objawy hiperwitaminozy A, takie jak suchość ust i błon śluzowych (bardzo często ≥1/10), zapalenie skóry, łysienie oraz zmiany w strukturze włosów i paznokci (często ≥1/100 do <1/10). W obrębie układu nerwowego dominują bóle głowy (często) i zawroty głowy (niezbyt często), a rzadko neuropatia obwodowa i łagodne nadciśnienie śródczaszkowe (bardzo rzadko). Częstość występowania innych działań, takich jak zakażenia Candida albicans, nadwrażliwość typu I, zaburzenia psychiczne, czy zaburzenia słuchu pozostaje nieznana. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się odwracalne podwyższenie aktywności aminotransferaz i fosfatazy alkalicznej oraz wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu w surowicy, co może zwiększać ryzyko miażdżycy przy długotrwałym stosowaniu.
acytretyna, ból głowy, bóle stawów, Candida albicans, dysfonia, fotowrażliwość, hiperostoza kręgosłupa, hipertrójglicerydemia, hiperwitaminoza A, kseroftalmia, łuszczenie się skóry, madaroza, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość typu I, neuropatia obwodowa, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, ślepota nocna, szumy uszne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia psychiczne, zakażenie sromu i pochwy, zapalenie błon śluzowych, zapalenie czerwieni warg, zapalenie dziąseł, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół przesiąkania włośniczek, ziarniniak ropotwórczy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwapnienia pozaszkieletowe - Leksykon substancji czynnych
Tobramycyna – Działania niepożądane
Tobramycyna, aminoglikozydowy antybiotyk stosowany w różnych infekcjach bakteryjnych, wykazuje potencjalną toksyczność, zwłaszcza przy podaniu dożylnym. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują ototoksyczność (uszkodzenie ucha wewnętrznego z objawami takimi jak zawroty głowy, szumy uszne i nieodwracalna utrata słuchu, początkowo w zakresie wysokich częstotliwości), nefrotoksyczność (zaburzenia czynności nerek, w tym wzrost stężenia kreatyniny, azotu mocznikowego, oliguria, białkomocz) oraz neurotoksyczność (bóle głowy, parestezje, drgawki, blokada nerwowo-mięśniowa). Ryzyko tych działań wzrasta u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek, stosujących duże dawki, długotrwale lub jednocześnie inne leki nefro- i ototoksyczne. W przypadku podania wziewnego dominują objawy ze strony układu oddechowego, takie jak kaszel, dysfonia, nieżyt nosa, a także szumy uszne (ok. 3% pacjentów). Stosowanie miejscowe do oczu może powodować przekrwienie, dyskomfort, zapalenie rogówki oraz działania niepożądane związane z kortykosteroidami w preparatach złożonych (np. wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego).
antybiotyk aminoglikozydowy, białkomocz, blokada nerwowo-mięśniowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drgawki, dysfonia, eozynofilia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, infekcja grzybicza, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kreatynina w surowicy, krwioplucie, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nebulizacja, nefrotoksyczność, nerw przedsionkowy, neurotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność nerek, oliguria, ototoksyczność, parestezje, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, trombocytopenia, ucho wewnętrzne, wałeczkomocz, zakażenie oportunistyczne, zapalenie krtani, zapalenie rogówki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – OxyContin 20 mg
Oksykodon, substancja czynna leku OxyContin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejszą jest depresja oddechowa, szczególnie niebezpieczna przy przedawkowaniu, zwłaszcza u osób starszych i osłabionych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności i zaparcia, które mogą być oporne na standardowe leczenie. Inne istotne objawy obejmują zwężenie źrenic, skurcze mięśni gładkich, zniesienie odruchu kaszlowego oraz ryzyko uzależnienia, które może wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów. Wśród objawów neurologicznych dominują senność, sedacja i zawroty głowy (bardzo często), a także drżenie mięśniowe i letarg (często). Zaburzenia psychiczne, takie jak lęk, depresja, niepokój i ryzyko uzależnienia, występują często lub niezbyt często, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
brak miesiączki, cholestaza, chwiejność emocjonalna, depresja oddechowa, derealizacja, dysfagia, dysfonia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, działanie niepożądane, hiperalgezja, hipertonia, hipogonadyzm, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, kolka żółciowa, krwawienie z dziąseł, mimowolne skurcze mięśni, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienny, odwodnienie, oksykodon, omamy, ośrodkowy bezdech senny, owrzodzenie jamy ustnej, OxyContin, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, splątanie, tachykardia, utrata apetytu, uzależnienie od leku, wazodylatacja, zaburzenia erekcji, zaburzenia koordynacji, zaburzenia myślenia, zaburzenia percepcji, zachowanie agresywne, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – ItraGen 100 mg
Itragen zawiera itrakonazol w dawce 100 mg na kapsułkę i jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy, ból brzucha oraz nudności. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, zapalenie trzustki, ostre hepatotoksyczne objawy (w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem) oraz ciężkie odczyny skórne, np. zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka. W badaniach klinicznych u 8499 pacjentów zgłaszano również leukopenię, parestezje, zaburzenia widzenia, szumy uszne, duszność, biegunki, zaparcia, a także podwyższone wartości enzymów wątrobowych i kinazy fosfokreatynowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, które wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba posurowicza, dehydrogenaza mleczanowa, dysfonia, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, granulocytopenia, grzybica paznokci, grzybica skóry, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipoestezja, hipokaliemia, hipomagnezemia, itrakonazol, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, odczyn skórny, osutka krostkowa, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, trombocytopenia, utrata słuchu, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bufar Easyhaler (320 mcg + 9 mcg)/dawkę inh.
BUFAR Easyhaler to preparat wziewny zawierający budezonid (320 µg) oraz formoterol fumaran dwuwodny (9 µg) w każdej dawce. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla kortykosteroidów wziewnych, jak i β2-mimetyków. Najczęściej obserwuje się drżenie mięśniowe i kołatanie serca, które mają łagodne nasilenie i ustępują po kilku dniach terapii. Inne działania niepożądane to m.in. drożdżyca jamy ustnej i gardła (często), hipokaliemia (rzadko), hiperglikemia (bardzo rzadko), zaburzenia psychiczne (agresja, niepokój, zaburzenia snu), a także rzadkie reakcje nadwrażliwości i objawy zespołu Cushinga. Występowanie działań niepożądanych jest zgodne z farmakologicznym profilem obu substancji, a jednoczesne stosowanie nie zwiększa ich częstości.
budezonid, częstoskurcz nadkomorowy, drożdżyca jamy ustnej, dusznica bolesna, dysfonia, działanie niepożądane leku, działanie ogólnoustrojowe, formoterolu fumaran dwuwodny, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, kołatanie serca, kortykosteroid, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, obrzęk naczyniowo-ruchowy, palpitacje, paradoksalny skurcz oskrzeli, produkcja kortyzolu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor β2-adrenergiczny, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, supresja nadnerczy, wydłużenie odstępu QTc, wziewny kortykosteroid, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaćma, zespół Cushinga, β2-mimetyk - Leksykon leków
Działania niepożądane – Scandonest 30 mg/ml 30 mg/ml
Preparat Scandonest 30 mg/ml, będący lekiem znieczulającym miejscowo z grupy amidowej, wykazuje działania niepożądane typowe dla tej klasy leków, zależne od dawki i stężenia w osoczu, które mogą wynikać z przedawkowania, szybkiej absorpcji lub niezamierzonego wstrzyknięcia donaczyniowego. Najpoważniejsze działania niepożądane mają charakter ogólnoustrojowy, w tym objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak pobudzenie, lęk, drżenie, zaburzenia mowy, które wymagają natychmiastowej obserwacji i interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na obrzęk krtani i gardła, skurcz oskrzeli, objawy neurologiczne (parestezje, niedoczulica, zaburzenia czucia), niedotlenienie i hiperkapnię wtórne do niewydolności oddechowej oraz owrzodzenia jamy ustnej. Pacjenci z chorobami serca lub czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca są szczególnie narażeni na działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego.
bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba serca, częstoskurcz, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dławica piersiowa, drgawki, duszność, dysfagia, dysfonia, dyzartria, enoftalmia, hiperkapnia, idiosynkrazja, kołatanie serca, lek znieczulający miejscowo, nadciśnienie, nadwrażliwość, napad toniczno-kloniczny, nerwoból, neuropatia, niedociśnienie, niedoczulica, niedotlenienie, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, opadanie powiek, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, śpiączka, stan splątania, szumy uszne, tachyarytmia, zaniewidzenie, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół Hornera, złuszczanie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Neurotoksyna Clostridium botulinum typ A – Działania niepożądane
Neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, stosowana w preparacie Dysport, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które występują u około 25% pacjentów leczonych z różnych wskazań, takich jak kurcz powiek, połowiczy kurcz twarzy, kurczowy kręcz szyi, spastyczność w porażeniu mózgowym lub udarze oraz nadmierna potliwość pach. Najczęstsze działania niepożądane obejmują objawy ogólnoustrojowe (astenia, zmęczenie, objawy grypopodobne), reakcje miejscowe (ból, zasinienie, rumień) oraz zaburzenia neurologiczne (ból głowy, niedowład mięśni twarzy). Specyficzne działania zależą od wskazania i miejsca podania, np. dysfagia w kurczowym kręczu szyi, częstość której jest dawkozależna, oraz objawy ze strony układu moczowego przy leczeniu neurogennego nietrzymania moczu. Dawkowanie do 30 j./kg masy ciała lub 1000 j. nie zwiększa liczby działań niepożądanych przy jednoczesnym leczeniu spastyczności kończyn górnych i dolnych u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym.
aspiracja, astenia, atrofia mięśni, autonomiczna dysrefleksja, bakteriomocz, dysfagia, dysfonia, krwiomocz, kurcz powiek, kurczowy kręcz szyi, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna potliwość pach, nerwoból, neurogenna nadreaktywność wypieracza, neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, niedoczulica, niedowład mięśni twarzy, niewyraźne widzenie, opadanie powiek, parestezje, podwinięcie powieki, podwójne widzenie, połowiczy kurcz twarzy, porażenie mózgowe, porażenie nerwu VII, reakcja nadwrażliwości, spastyczność, spastyczność kończyn, zachłystowe zapalenie płuc, zakażenie dróg moczowych, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – TamisPras DUO 6 mg + 0,4 mg
TamisPras DUO, zawierający 6 mg solifenacyny bursztynianu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków o działaniu antycholinergicznym i alfa-adrenolitycznym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są suchość w jamie ustnej (9,5%), zaparcia (3,2%), niestrawność (2,4%), zawroty głowy (1,4%), niewyraźne widzenie (1,2%), zmęczenie (1,2%) oraz zaburzenia ejakulacji, w tym wytrysk wsteczny (1,5%). Najpoważniejszym, choć rzadkim (0,3%), działaniem niepożądanym jest ostre zatrzymanie moczu. Profil bezpieczeństwa pozostaje stabilny także podczas długotrwałego stosowania do 1 roku, a działania niepożądane u pacjentów starszych (wiek 45-91 lat, średnio 65 lat) nie różnią się istotnie od tych u młodszych pacjentów. Wskazaniem do stosowania jest leczenie umiarkowanych i ciężkich objawów związanych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, obejmujących fazę napełniania i opróżniania pęcherza moczowego.
bursztynian solifenacyny, chlorowodorek tamsulosyny, choroba refluksowa przełyku, częstomocz, dysfagia, dysfonia, dysuria, działanie antycholinergiczne, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelit, niedrożność okrężnicy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, parcie naglące, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej nosa, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wytrysk wsteczny, zaburzenie rytmu serca, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie pęcherza moczowego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wiotkiej tęczówki, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego – Działania niepożądane
Immunoterapia swoista z użyciem wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego, takich jak produkt Actair zawierający standaryzowane ekstrakty Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 3007 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha, które mają charakter łagodny do umiarkowanego i najczęściej ustępują w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. W badaniu u 1583 dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa stosujących dawkę 300 IR, działania niepożądane zgłosiło 57% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), obejmując m.in. zapalenia błon śluzowych, zaburzenia smaku, świąd oczu i uszu, podrażnienie gardła, obrzęk jamy ustnej oraz reakcje skórne i ogólne.
alergia sezonowa, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, choroba refluksowa żołądka i przełyku, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, duszność, dysfagia, dysfonia, dyskomfort krtaniowy, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipestezja, immunoterapia swoista, kandydoza jamy ustnej, martwicze zapalenie jelit, obrzęk gardła, obrzęk jamy ustnej, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oczu, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, parestezja, parestezja wewnątrznosowa, podrażnienie gardła, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan lękowy, świąd jamy ustnej, świąd ucha, świszczący oddech, szum uszny, tachykardia, wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zaburzenie smaku, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zespół alergii jamy ustnej - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Objawy
Przewlekły kaszel definiowany jest jako kaszel trwający powyżej 8 tygodni u dorosłych i 4 tygodni u dzieci, z klasyfikacją obejmującą kaszel ostry (<3 tyg.), podostry (3-8 tyg.) oraz przewlekły (≥8 tyg.). Występuje u 10-20% populacji, częściej u kobiet (dwukrotnie częściej niż u mężczyzn), zwłaszcza po menopauzie. Kaszel może mieć charakter suchy (nieproduktywny) lub mokry (produktywny), często towarzyszą mu objawy takie jak spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, chrypka, duszność, zgaga czy ból gardła. Przewlekły kaszel znacząco obniża jakość życia, powodując zaburzenia snu, bóle głowy, nietrzymanie moczu, a także izolację społeczną i zaburzenia psychiczne. Objawy alarmowe wymagające pilnej interwencji to m.in. krwioplucie, gorączka >38,3°C, duszność, utrata masy ciała oraz ból w klatce piersiowej. W diagnostyce istotne jest rozpoznanie przyczyn takich jak astma (w tym wariant z przeważającym kaszlem), refluks żołądkowo-przełykowy, zespół kaszlu górnych dróg oddechowych czy POChP.
duszność, dysfonia, kaszel nieproduktywny, kaszel ostry, kaszel podostry, kaszel poinfekcyjny, kaszel produktywny, kaszel psychogenny, krwioplucie, nietrzymanie moczu, objawy ostrzegawcze, odkrztuszanie plwociny, omdlenie, oporny przewlekły kaszel, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe bakteryjne zapalenie oskrzeli, przewlekły kaszel, refluks żołądkowo-przełykowy, rozedma płuc, rozstrzenia oskrzeli, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, świszczący oddech, wirusowe zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych, zespół nadwrażliwości na kaszel, zgaga, złamanie żeber - Leksykon leków
Działania niepożądane – Afenix 5 mg
Bursztynian solifenacyny, substancja czynna leku Afenix, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z jego cholinolitycznego mechanizmu działania, blokującego receptory muskarynowe. Najczęściej obserwowanym efektem jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg/dobę oraz u 22% przy dawce 10 mg/dobę, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Objawy te mają zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i rzadko prowadzą do przerwania terapii. Inne działania niepożądane o różnej częstości występowania obejmują m.in. zapalenie pęcherza moczowego, zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie u ≥1/100 do <1/10 pacjentów), zaparcia, nudności, suchość w gardle oraz rzadziej występujące reakcje alergiczne, zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes, migotanie przedsionków, wydłużenie QT), a także objawy neurologiczne takie jak omamy, splątanie czy majaczenie. Występują również zaburzenia czynności wątroby i reakcje skórne, które wymagają monitorowania.
bursztynian solifenacyny, dysfonia, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, hiperkaliemia, jaskra, kołatanie serca, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelit, niedrożność okrężnicy, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśni, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, receptor muskarynowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, splątanie, suchość jamy ustnej, tachykardia, torsade de pointes, trudności w oddawaniu moczu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie układu moczowego, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zaparcie, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie nagłośni – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zapalenie nagłośni u dorosłych stanowi poważne zagrożenie życia, z wyższą śmiertelnością (7-10%) w porównaniu do dzieci (~1%). Kluczowe dla poprawy rokowania jest szybkie rozpoznanie, agresywne zabezpieczenie dróg oddechowych oraz natychmiastowe wdrożenie antybiotykoterapii. Charakterystyczny profil pacjenta to młody, palący mężczyzna z niewielką współchorobowością, u którego dominują bakterie z rodzaju Streptococcus. Objawy takie jak duszność, stridor, obrzęk nagłośni i podwyższony poziom CRP oraz hiperglikemia korelują z cięższym przebiegiem choroby. Nawet w warunkach OIT możliwe jest nagłe zatrzymanie krążeniowo-oddechowe, co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania i przygotowania do interwencji w drogach oddechowych.
antybiotykoterapia, białko C-reaktywne, duszność, dysfagia, dysfonia, fałdy nalewkowo-nagłośniowe, Haemophilus influenzae, hiperglikemia, intubacja, martwicze zapalenie nagłośni, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk nagłośni, oddział intensywnej terapii, rifampicyna, ropień okołomigdałkowy, steroidy, Streptococcus, stridor, tonsillektomia, tracheostomia, zapalenie nagłośni, zatrzymanie krążeniowo-oddechowe - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy pyłku brzozy białej – Przedawkowanie
Przedawkowanie standaryzowanego wyciągu alergenowego pyłku brzozy białej (Betula verrucosa) stosowanego w preparacie Itulazax, przekraczające zalecaną dawkę dobową 12 SQ-Bet, wiąże się ze znacznym ryzykiem wystąpienia ciężkich reakcji ogólnoustrojowych oraz nasilonych działań niepożądanych miejscowych. Badania fazy I u dorosłych wykazały, że dawki do 24 SQ-Bet, czyli dwukrotność standardowej dawki, zwiększają ryzyko powikłań, takich jak anafilaksja, ciężkie pogorszenie astmy, obrzęk jamy ustnej i gardła, trudności z przełykaniem i oddychaniem, zmiany głosu, niedociśnienie tętnicze oraz uczucie pełności w gardle. Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania dawek powyżej 12 SQ-Bet u populacji młodzieży, co wymaga szczególnej ostrożności i ścisłego przestrzegania dawkowania w tej grupie wiekowej.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, beta-mimetyk, Betula verrucosa, bronchodilator, ciężka reakcja ogólnoustrojowa, drożność dróg oddechowych, duszność, duszność wysiłkowa, dysfagia, dysfonia, glikokortykosteroid, hipotensja, intubacja, lek przeciwhistaminowy, obrzęk jamy ustnej, obrzęk krtani, obrzęk tkanek miękkich, odpowiedź immunologiczna, płynoterapia, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, skurcz oskrzeli, tlenoterapia, wazopresor, wentylacja mechaniczna, wyciąg alergenowy pyłku brzozy białej, zapalenie spojówek - Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Działania niepożądane
Budezonid, syntetyczny glikokortykosteroid o wysokiej lipofilności, stosowany jest głównie w terapii astmy oskrzelowej, POChP oraz chorób zapalnych jelit, dostępny w formach inhalacyjnych, donosowych, doodbytniczych i doustnych. Jego działanie przeciwzapalne polega na hamowaniu cytokin prozapalnych, zmniejszeniu napływu komórek zapalnych oraz stabilizacji błon komórkowych. Profil działań niepożądanych zależy od drogi podania, dawki i czasu terapii. Najczęstsze miejscowe działania niepożądane przy podaniu wziewnym to kandydoza jamy ustnej i gardła, chrypka, podrażnienie gardła, kaszel i dysfonia, natomiast przy podaniu donosowym – podrażnienie błony śluzowej nosa, krwawienia i suchość. Działania ogólnoustrojowe, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zespół Cushinga, hipokaliemia, hiperglikemia, zaćma, jaskra, zaburzenia psychiczne i nerwowe, występują rzadko i są związane głównie z długotrwałym stosowaniem wysokich dawek. Ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest znacznie mniejsze przy stosowaniu budezonidu wziewnie lub miejscowo w porównaniu z podaniem doustnym lub parenteralnym.
astma oskrzelowa, choroba zapalna jelit, cytokina prozapalna, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, dławica piersiowa, dysfonia, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kołatanie serca, krwawienie z nosa, migotanie przedsionków, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, paradoksalny bronchospazm, perforacja przegrody nosa, pianka doodbytnicza, pokrzywka, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, receptor glikokortykosteroidowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, trądzik steroidowy, wybroczyna, wydłużenie odstępu QTc, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zatrzymanie sodu, zawiesina do nebulizacji, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bufar Easyhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
BUFAR Easyhaler zawiera budezonid (80 µg) i formoterol (4,5 µg) w każdej dawce inhalacyjnej, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla obu substancji, jednak ich jednoczesne podanie nie zwiększa częstości tych zdarzeń w porównaniu do stosowania osobno. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to drżenie i palpitacje, typowe dla agonistów receptorów β2-adrenergicznych, zwykle łagodne i samoistnie ustępujące. Wziewne kortykosteroidy mogą powodować działania ogólnoustrojowe, takie jak zespół Cushinga, supresja nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma i jaskra, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Zaleca się regularne monitorowanie wzrostu u dzieci i młodzieży. Zakażenia drożdżakowe jamy ustnej i gardła są częstym powikłaniem, które można ograniczyć przez płukanie jamy ustnej po inhalacji i stosowanie miejscowego leczenia przeciwgrzybiczego bez konieczności przerwania terapii.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, budezonid, częstoskurcz, częstoskurcz nadkomorowy, drożdżyca jamy ustnej, drżenie, dusznica bolesna, dysfagia, dysfonia, formoterol, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczy, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nieostre widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, supresja nadnerczy, świszczący oddech, wahanie ciśnienia krwi, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zasinienie, zawrót głowy, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Naltrekson – Działania niepożądane
Naltrekson, stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu i opioidów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, pokarmowy, mięśniowo-szkieletowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥ 1/10) to nerwowość, lęk, bezsenność, ból głowy, niepokój ruchowy, ból i skurcze brzucha, nudności, wymioty, bóle stawów i mięśni oraz astenia. Częstość występowania innych objawów, takich jak zmniejszenie apetytu, tachykardia, kołatania serca, ból w klatce piersiowej, wysypka, zatrzymanie moczu czy zaburzenia erekcji, mieści się w zakresie ≥1/100 do <1/10. Rzadziej (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić poważne stany, takie jak idiopatyczna plamica małopłytkowa, myśli i próby samobójcze, a bardzo rzadko (<1/10 000) rabdomioliza i euforia. W trakcie terapii należy monitorować parametry laboratoryjne, w tym aktywność aminotransferaz i morfologię krwi, ze względu na ryzyko zapalenia wątroby i zaburzeń krzepnięcia.
astenia, częstoskurcz, dysfonia, dyzuria, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kołatanie serca, łojotok, małopłytkowość, myśl samobójcza, naltrekson, niepokój ruchowy, omam, paranoja, podwyższenie aminotransferaz, próba samobójcza, rabdomioliza, światłowstręt, szum w uszach, tinnitus, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie od opioidów, zaburzenie afektywne, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie nagłośni – Objawy
Zapalenie nagłośni (epiglottitis) to ostry stan zapalny obejmujący nagłośnię i przyległe struktury górnych dróg oddechowych, charakteryzujący się gwałtownym rozwojem obrzęku mogącego prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i zagrożenia życia. U dzieci przebieg jest szybki, z pełnoobjawowym zapaleniem rozwijającym się w ciągu 12-24 godzin, a ryzyko śmiertelnego zwężenia krtani pojawia się w ciągu kilku godzin od symptomów początkowych. U dorosłych objawy narastają wolniej (3-4 dni), często z łagodniejszym przebiegiem, jednak ryzyko nagłej dekompensacji pozostaje istotne. Klasyczne objawy określane jako „4D” to dysfagia (80-82%), dysfonia (43%), ślinotok (18-41%) oraz duszność (33-100%), a także silny ból gardła (92-95%) i gorączka powyżej 38°C. W zaawansowanych stadiach mogą wystąpić stridor (8-77%), pozycja trójnożna, sinica oraz ciężka niewydolność oddechowa, wymagające natychmiastowej interwencji.
antybiotykoterapia, duszność, dysfagia, dysfonia, Haemophilus influenzae typu B, intubacja, krup, medycyna ratunkowa, niedotlenienie, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, obrzęk, obstrukcja dróg oddechowych, odynofagia, pozycja trójnożna, rurka intubacyjna, sinica, ślinotok, stan zapalny, stridor, zapalenie nagłośni, zatrzymanie krążeniowo-oddechowe, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alvesco 160 160 mcg/dawkę inh.
Alvesco 160, aerozol inhalacyjny zawierający 160 μg cyklezonidu na dawkę, wykazuje profil działań niepożądanych u około 5% pacjentów stosujących dawki od 40 do 1280 μg/dobę. Najczęściej obserwowane działania niepożądane mają charakter łagodny i nie wymagają przerwania terapii. Niezbyt często występują kołatanie serca, nudności, wymioty, ból brzucha, reakcje i suchość w miejscu podania, infekcje grzybicze jamy ustnej, ból głowy, dysfonia, kaszel po inhalacji, wyprysk, wysypka oraz nadciśnienie tętnicze. Rzadko notuje się obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość oraz paradoksalny skurcz oskrzeli, który może wymagać natychmiastowej interwencji i rozważenia zaprzestania stosowania leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na czynność serca, takimi jak teofilina czy salbutamol, które mogą nasilać kołatanie serca.
aerozol inhalacyjny, ból głowy, cyklezonid, dysfonia, dyspepsja, działanie ogólnoustrojowe, infekcja grzybicza jamy ustnej, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, jaskra, kaszel po inhalacji, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, lęk i depresja, nadciśnienie tętnicze, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, nieprzyjemny smak, niewydolność nadnerczy, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja w miejscu podania, substancja czynna, wyprysk i wysypka, zaburzenie snu, zaćma, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Seretide Dysk 250 (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Seretide Dysk to lek łączący salmeterol, długo działający β2-agonista (50 µg), oraz flutykazonu propionian, wziewny kortykosteroid (100 µg), stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej i POChP. Salmeterol zapewnia bronchodilatację trwającą co najmniej 12 godzin, a flutykazon wykazuje działanie przeciwzapalne w obrębie płuc, redukując objawy i częstość zaostrzeń astmy. W badaniu GOAL, obejmującym 3416 pacjentów, Seretide Dysk wykazał wyższą skuteczność w osiąganiu kontroli astmy (Well Controlled u 71% i Totally Controlled u 41% pacjentów) w porównaniu do monoterapii wziewnym kortykosteroidem, przy jednoczesnym stosowaniu niższych dawek kortykosteroidu i szybszym czasie do uzyskania kontroli (16 dni vs 37 dni). Badania kliniczne potwierdziły również bezpieczeństwo stosowania, choć podwojenie dawki na krótki okres (do 14 dni) wiązało się z nieznacznym wzrostem działań niepożądanych typowych dla β-agonistów, takich jak drżenia mięśniowe (1%), kołatanie serca (3%) i skurcze mięśni (3%).
agonista receptorów β2-adrenergicznych, astma oskrzelowa, badanie podwójnie ślepe, badanie TORCH, czynność płuc, drżenie mięśniowe, dysfonia, działanie przeciwzapalne, FEV1, flutykazonu propionian, grzybica jamy ustnej, intubacja dotchawicza, kandydoza, kołatanie serca, kontrola astmy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, leczenie podtrzymujące, POChP, przewlekła astma, remisja astmy, rozszerzenie oskrzeli, salmeterol, skurcz mięśni, szczytowy przepływ wydechowy, wrodzona wada rozwojowa, wziewny glikokortykosteroid, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie astmy, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – BDS N 0,5 mg/ml
Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, obejmujące układy oddechowy, immunologiczny, nerwowy, endokrynologiczny oraz skórę. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła, którą można ograniczyć przez płukanie jamy ustnej po inhalacji. U pacjentów z POChP nie stwierdzono istotnego wzrostu ryzyka zapalenia płuc w metaanalizie obejmującej 4643 chorych leczonych budezonidem i 3643 na placebo. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, obrzęk naczynioruchowy oraz paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający pilnej interwencji. U dzieci i młodzieży należy monitorować wzrost ze względu na ryzyko jego spowolnienia. Częstość występowania lęku i depresji u pacjentów leczonych budezonidem wynosiła odpowiednio 0,52% i 0,67%, co jest porównywalne lub niższe niż w grupie placebo (0,63% i 1,15%).
budezonid, chrypka, depresja, drżenie, dysfonia, glikokortykosteroid, jaskra, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid wziewny, lęk, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli paradoksalny, zaćma, zapalenie gardła, zapalenie płuc