Działania niepożądane
Iprixon Neb (0,5 mg + 2,5 mg)/2,5 ml

Produkt leczniczy Iprixon Neb zawiera bromek ipratropiowy (0,5 mg) o działaniu antycholinergicznym oraz salbutamol (2,5 mg) będący beta2-sympatykomimetykiem. Działania niepożądane wynikają głównie z farmakodynamiki tych substancji i obejmują objawy miejscowego podrażnienia dróg oddechowych, takie jak kaszel, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego (zaparcia, biegunka, wymioty). Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania okulistyczne po niezamierzonym rozpyleniu leku do oczu, paradoksalny skurcz oskrzeli wymagający natychmiastowego przerwania terapii oraz ryzyko zatrzymania moczu u pacjentów z utrudnionym odpływem z pęcherza moczowego.

Działania niepożądane leku Iprixon Neb, (0,5 mg + 2,5 mg)/2,5 ml, roztwór do nebulizacji

Produkt leczniczy Iprixon Neb zawiera dwie substancje czynne: bromek ipratropiowy (0,5 mg) o działaniu antycholinergicznym oraz salbutamol (2,5 mg) o właściwościach beta2-sympatykomimetycznych. Większość działań niepożądanych wynika z farmakodynamiki tych substancji. Podobnie jak inne leki wziewne, Iprixon Neb może wywoływać objawy miejscowego podrażnienia tkanek, z którymi ma kontakt podczas podawania.1

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach klinicznych najczęściej raportowano: ból głowy, podrażnienie błony śluzowej gardła, kaszel, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego (w tym zaparcia, biegunka i wymioty), nudności oraz zawroty głowy.2

Podział działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania na następujące kategorie:

  • bardzo często (≥1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • często (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

3

Specyficzne powikłania i zagrożenia

Podczas stosowania leku Iprixon Neb należy zwrócić szczególną uwagę na następujące potencjalne powikłania:

Powikłania okulistyczne – zgłaszano przypadki powikłań okulistycznych po niezamierzonym rozpyleniu bromku ipratropiowego do oczu, zarówno samego, jak i w skojarzeniu z agonistami receptorów beta2-adrenergicznych.4

Paradoksalny skurcz oskrzeli – podobnie jak w przypadku innych leków wziewnych, może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli z objawami nasilającego się świszczącego oddechu oraz duszności bezpośrednio po podaniu leku. To powikłanie wymaga natychmiastowego podania szybko działającego wziewnego leku rozszerzającego oskrzela. W takiej sytuacji należy niezwłocznie przerwać podawanie produktu Iprixon Neb, ocenić stan pacjenta i w razie potrzeby zastosować odpowiednie leczenie.5

Zatrzymanie moczu – ryzyko jest szczególnie podwyższone u pacjentów ze stwierdzonym utrudnionym odpływem z pęcherza moczowego.6

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Częstość Działania niepożądane Opis
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy języka, warg i twarzy Ciężkie reakcje nadwrażliwości mogące zagrażać życiu, wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Rzadko Hipokaliemia Obniżone stężenie potasu we krwi, związane głównie z działaniem beta2-agonisty
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często Nerwowość Stan wzmożonego napięcia nerwowego
Rzadko Zaburzenia pamięci Trudności z zapamiętywaniem i odtwarzaniem informacji
Zaburzenia układu nerwowego Niezbyt często Ból głowy, zawroty głowy, drżenie Drżenie jest typowym objawem stymulacji beta2-adrenergicznej
Zaburzenia oka Rzadko Zaburzenia akomodacji, ból oka, rozszerzenie źrenic, zwiększone ciśnienie śródgałkowe, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, obrzęk rogówki, jaskra, nieostre widzenie, przekrwienie spojówek, widzenie kolorowej obwódki wokół źródeł światła Większość objawów ocznych wiąże się z działaniem antycholinergicznym bromku ipratropiowego, szczególnie po niezamierzonym rozpyleniu leku do oczu
Zaburzenia serca Niezbyt często Kołatanie serca, tachykardia Przyspieszenie akcji serca związane głównie z działaniem salbutamolu
Rzadko Zaburzenia rytmu serca, migotanie przedsionków, choroba niedokrwienna serca, tachykardia nadkomorowa Poważniejsze zaburzenia pracy serca, które mogą wystąpić zwłaszcza u osób z istniejącymi wcześniej chorobami układu krążenia
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często Kaszel, dysfonia, podrażnienie błony śluzowej gardła Objawy związane z miejscowym działaniem drażniącym leku na drogi oddechowe
Rzadko Skurcz oskrzeli, paradoksalny skurcz oskrzeli, suchość w gardle, skurcz krtani, obrzęk błony śluzowej jamy ustnej i gardła Paradoksalny skurcz oskrzeli to szczególnie niebezpieczne powikłanie, wymagające natychmiastowego przerwania terapii i interwencji
Zaburzenia żołądka i jelit Niezbyt często Suchość w jamie ustnej, nudności Suchość w jamie ustnej jest typowym objawem działania leków antycholinergicznych
Rzadko Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego (np. biegunka, zaparcia, wymioty), obrzęk ust, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Zaburzenia związane zarówno z działaniem antycholinergicznym jak i beta2-agonistycznym
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Reakcje skórne Niespecyficzne zmiany skórne
Rzadko Nadmierna potliwość, wysypka, pokrzywka, świąd Objawy nadwrażliwości dotyczące skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości Rzadko Kurcze mięśni, osłabienie mięśni, ból mięśni Dolegliwości mięśniowe mogą być związane z działaniem beta2-agonisty lub hipokaliemią
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zatrzymanie moczu Związane z działaniem antycholinergicznym, szczególnie u pacjentów z utrudnionym odpływem z pęcherza moczowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Rzadko Osłabienie (astenia) Ogólne osłabienie organizmu
Badania diagnostyczne Niezbyt często Podwyższone ciśnienie skurczowe Związane głównie z działaniem beta2-agonisty
Rzadko Obniżone ciśnienie rozkurczowe Zmiana parametrów hemodynamicznych

Mechanizmy działań niepożądanych

Działania niepożądane Iprixon Neb wynikają z dwóch podstawowych mechanizmów farmakologicznych:7

  1. Działania antycholinergiczne (bromek ipratropiowy):
    • Suchość błon śluzowych (jamy ustnej, gardła)
    • Zaburzenia widzenia i inne objawy okulistyczne
    • Zatrzymanie moczu
    • Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego
  2. Działania beta2-sympatykomimetyczne (salbutamol):
    • Tachykardia i inne zaburzenia rytmu serca
    • Drżenie mięśni
    • Hipokaliemia
    • Nerwowość

Szczególne grupy ryzyka

Należy zachować szczególną ostrożność u następujących grup pacjentów:

  • Pacjenci z rozpoznaną jaskrą lub predyspozycją do jaskry z wąskim kątem przesączania
  • Pacjenci z utrudnionym odpływem z pęcherza moczowego (np. z przerostem gruczołu krokowego), u których ryzyko zatrzymania moczu jest znacząco wyższe8
  • Pacjenci z istniejącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego
  • Pacjenci z nadreaktywnością oskrzeli, u których istnieje zwiększone ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W zależności od rodzaju i nasilenia działań niepożądanych należy zastosować odpowiednie postępowanie:

  • W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli – natychmiastowe przerwanie podawania produktu Iprixon Neb, zastosowanie szybko działającego wziewnego leku rozszerzającego oskrzela i ocena stanu pacjenta9
  • W przypadku reakcji anafilaktycznej – natychmiastowe przerwanie podawania leku, zastosowanie adrenaliny, glikokortykosteroidów i innych środków zgodnie z protokołem leczenia reakcji anafilaktycznej
  • W przypadku zaburzeń widzenia lub innych objawów okulistycznych – przerwanie podawania leku i konsultacja okulistyczna
  • W przypadku hipokaliemii – monitorowanie poziomu elektrolitów i ewentualna suplementacja potasu
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl