Działania niepożądane
Berodual (0,5 mg + 0,25 mg)/ml
Berodual, zawierający fenoterol (bromowodorek) i ipratropium (bromek), wykazuje działania niepożądane wynikające z mechanizmów przeciwcholinergicznych i beta-adrenergicznych. Najczęściej obserwowane objawy to kaszel, suchość w ustach, ból głowy, drżenie mięśni, zapalenie gardła, nudności, zawroty głowy, dysfonia, tachykardia, kołatanie serca, wymioty, wzrost ciśnienia skurczowego krwi oraz nerwowość. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) oraz bardzo rzadko (< 1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia sercowo-naczyniowe (arytmie, migotanie przedsionków, niedokrwienie mięśnia sercowego) oraz hipokaliemię, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca.
Działania niepożądane leku Berodual (0,5 mg + 0,25 mg)/ml
Berodual, jako produkt leczniczy zawierający fenoterol (bromowodorek) i ipratropium (bromek), może wywoływać szereg działań niepożądanych, które w głównej mierze wynikają z jego właściwości przeciwcholinergicznych i beta-adrenergicznych. Podobnie jak inne preparaty stosowane w terapii wziewnej, Berodual może powodować miejscowe podrażnienia tkanek. Profil bezpieczeństwa leku został ustalony na podstawie danych z badań klinicznych oraz informacji zgromadzonych w ramach nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Najczęstsze działania niepożądane
W trakcie badań klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi Berodualu były: kaszel, suchość w ustach, ból głowy, drżenie mięśni, zapalenie gardła, nudności, zawroty głowy, dysfonia, tachykardia, kołatanie serca, wymioty, zwiększenie ciśnienia skurczowego krwi oraz nerwowość.2
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych
Zgodnie z klasyfikacją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych definiuje się następująco:3
- Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
- Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane Berodualu w rozbiciu na poszczególne układy i narządy:4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość* | Rzadko | Reakcje alergiczne na składniki preparatu |
| Reakcje anafilaktyczne* | Rzadko | Ciężkie, nagłe reakcje alergiczne, potencjalnie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokaliemia* | Rzadko | Obniżenie poziomu potasu we krwi, może prowadzić do zaburzeń rytmu serca |
| Zaburzenia psychiczne | Nerwowość | Niezbyt często | Stan wzmożonego napięcia, niepokoju |
| Pobudzenie | Rzadko | Wzmożona aktywność psychoruchowa | |
| Zaburzenia psychiczne | Rzadko | Różne formy zaburzeń psychicznych | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Niezbyt często | Różnego rodzaju bóle głowy |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub zaburzenia równowagi | |
| Drżenie mięśni | Niezbyt często | Mimowolne drżenia mięśni, zwykle kończyn | |
| Zaburzenia oka | Jaskra* | Rzadko | Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzący do uszkodzenia nerwu wzrokowego |
| Zwiększone ciśnienie śródgałkowe* | Rzadko | Podwyższone ciśnienie wewnątrz oka | |
| Zaburzenia akomodacji* | Rzadko | Trudności z dostosowaniem ostrości widzenia na różne odległości | |
| Rozszerzenie źrenic* | Rzadko | Rozszerzenie źrenic (mydriaza) | |
| Zaburzenia widzenia* | Rzadko | Różne formy zaburzeń percepcji wzrokowej | |
| Ból oka* | Rzadko | Różnego rodzaju bóle oczu | |
| Obrzęk rogówki*, przekrwienie spojówek*, widzenie halo (obwódki)* | Rzadko | Obrzęk rogówki, zaczerwienienie spojówek, widzenie kolorowych obwódek wokół źródeł światła | |
| Zaburzenia serca | Częstoskurcz, zwiększona częstość akcji serca, kołatanie serca | Niezbyt często | Przyspieszenie czynności serca, odczuwalne bicie serca |
| Arytmie | Rzadko | Zaburzenia rytmu serca | |
| Migotanie przedsionków | Rzadko | Nieregularna, szybka czynność przedsionków | |
| Częstoskurcz nadkomorowy*, niedokrwienie mięśnia sercowego* | Rzadko | Przyspieszony rytm serca pochodzenia nadkomorowego, zmniejszenie dopływu krwi do mięśnia sercowego | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Kaszel | Często | Odruch kaszlowy, często jako reakcja na podrażnienie dróg oddechowych |
| Zapalenie gardła | Niezbyt często | Stan zapalny błony śluzowej gardła | |
| Dysfonia | Niezbyt często | Zaburzenia głosu, chrypka | |
| Podrażnienie gardła | Rzadko | Miejscowa reakcja podrażnieniowa | |
| Skurcz oskrzeli, obrzęk gardła, skurcz krtani*, paradoksalny skurcz oskrzeli*, suchość w gardle* | Rzadko | Zwężenie oskrzeli, obrzęk gardła, skurcz krtani, paradoksalne zwężenie oskrzeli (jako reakcja na lek rozszerzający oskrzela), uczucie suchości w gardle | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Suchość w ustach | Niezbyt często | Zmniejszenie wydzielania śliny i uczucie suchości w jamie ustnej |
| Nudności | Niezbyt często | Uczucie mdłości | |
| Wymioty | Niezbyt często | Wyrzucanie treści żołądkowej | |
| Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej | Rzadko | Stan zapalny błony śluzowej jamy ustnej | |
| Zapalenie języka | Rzadko | Stan zapalny języka | |
| Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, biegunka, zaparcia*, obrzęk jamy ustnej* | Rzadko | Zaburzenia ruchliwości przewodu pokarmowego, częste i luźne stolce, trudności w oddawaniu stolca, obrzęk jamy ustnej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | Zmiany skórne o charakterze wysypki |
| Pokrzywka | Rzadko | Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami | |
| Świąd | Rzadko | Uczucie swędzenia skóry | |
| Obrzęk naczynioruchowy* | Rzadko | Obrzęk głębszych warstw skóry i tkanki podskórnej, często w obrębie twarzy i gardła | |
| Nadmierna potliwość* | Rzadko | Wzmożone wydzielanie potu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni | Rzadko | Różnego rodzaju bóle mięśniowe |
| Skurcze mięśni | Rzadko | Mimowolne skurcze mięśni, często bolesne | |
| Osłabienie mięśni | Rzadko | Zmniejszenie siły mięśniowej | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zatrzymanie moczu | Rzadko | Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza |
| Badania diagnostyczne | Zwiększone ciśnienie skurczowe krwi | Niezbyt często | Podwyższenie wartości skurczowego ciśnienia krwi |
| Zmniejszone ciśnienie rozkurczowe krwi | Rzadko | Obniżenie wartości rozkurczowego ciśnienia krwi |
* Działania niepożądane, które nie zostały zaobserwowane w żadnym z badań klinicznych produktu leczniczego Berodual. Częstość określono na podstawie górnej granicy 95% przedziału ufności, obliczonego zgodnie z wytycznymi UE dotyczących ChPL.5
Mechanizm powstawania działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Berodual wynikają z dwóch głównych mechanizmów farmakologicznych składników aktywnych:
- Działanie przeciwcholinergiczne (ipratropiowy bromek) – odpowiada za takie objawy jak suchość w ustach, zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic, zatrzymanie moczu, tachykardia
- Działanie beta-adrenergiczne (fenoterolu bromowodorek) – odpowiada za takie objawy jak drżenie mięśni, tachykardia, kołatanie serca, bóle głowy, hipokaliemia, podwyższenie ciśnienia skurczowego, nerwowość
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Na szczególną uwagę zasługują następujące działania niepożądane:
- Paradoksalny skurcz oskrzeli – mimo że Berodual jest lekiem rozszerzającym oskrzela, w rzadkich przypadkach może wywołać paradoksalny skurcz oskrzeli. Stan ten wymaga natychmiastowego przerwania podawania leku i zastosowania alternatywnego leczenia.6
- Reakcje anafilaktyczne – jako ciężkie, zagrażające życiu reakcje alergiczne, wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.7
- Obrzęk naczynioruchowy – szczególnie niebezpieczny, gdy występuje w obrębie dróg oddechowych, gdyż może prowadzić do ich zwężenia.8
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe – tachykardia, arytmie i niedokrwienie mięśnia sercowego mogą być szczególnie niebezpieczne u pacjentów z istniejącymi chorobami układu krążenia.9
- Hipokaliemia – może nasilać ryzyko arytmii, szczególnie u pacjentów leczonych równocześnie glikozydami naparstnicy, diuretykami lub kortykosteroidami.10
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu Berodualu do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania