Zapalenie nagłośni
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zapalenie nagłośni u dorosłych stanowi poważne zagrożenie życia, z wyższą śmiertelnością (7-10%) w porównaniu do dzieci (~1%). Kluczowe dla poprawy rokowania jest szybkie rozpoznanie, agresywne zabezpieczenie dróg oddechowych oraz natychmiastowe wdrożenie antybiotykoterapii. Charakterystyczny profil pacjenta to młody, palący mężczyzna z niewielką współchorobowością, u którego dominują bakterie z rodzaju Streptococcus. Objawy takie jak duszność, stridor, obrzęk nagłośni i podwyższony poziom CRP oraz hiperglikemia korelują z cięższym przebiegiem choroby. Nawet w warunkach OIT możliwe jest nagłe zatrzymanie krążeniowo-oddechowe, co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania i przygotowania do interwencji w drogach oddechowych.
Zapalenie nagłośni – Rokowanie (przewidywanie wyniku)
Ogólna charakterystyka rokowania
Zapalenie nagłośni (epiglottitis) jest potencjalnie zagrażającą życiu chorobą, której częstość występowania wzrasta w populacji osób dorosłych. Przy szybkim i skutecznym rozpoznaniu oraz leczeniu, rokowanie dla większości pacjentów z zapaleniem nagłośni jest dobre. Nawet pacjenci wymagający zabezpieczenia dróg oddechowych zazwyczaj doświadczają szybkiego ustąpienia choroby bez pozostałości trwałych następstw.12
Jednakże nierozpoznane zapalenie nagłośni może szybko prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i śmierci. Mimo ogólnie dobrego rokowania, ryzyko zgonu jest wysokie z powodu nagłej niedrożności dróg oddechowych i trudności z intubacją pacjentów z rozległym obrzękiem struktur nagłośniowych.3
Wskaźniki śmiertelności
Śmiertelność wśród dorosłych z zapaleniem nagłośni jest znacznie wyższa niż u dzieci i wynosi około 7-10%. Dla porównania, śmiertelność wśród dzieci z tym schorzeniem wynosi około 1%.14 W Stanach Zjednoczonych w latach 1998-2006 odnotowano średnio 36 zgonów rocznie przypisywanych zapaleniu nagłośni, co daje wskaźnik śmiertelności wynoszący 0,89% w tym okresie.4
Warto zauważyć, że nawet w warunkach oddziału intensywnej terapii (OIT) może dojść do nagłego, śmiertelnego zatrzymania krążeniowo-oddechowego u pacjentów bez wcześniejszych objawów niedrożności dróg oddechowych, co podkreśla znaczenie zapewnienia ścisłego monitorowania i odpowiedniej ochrony dróg oddechowych u tych pacjentów.3
Czynniki wpływające na rokowanie
Analiza przypadków klinicznych pokazuje, że profil typowego pacjenta z zapaleniem nagłośni to młody, palący mężczyzna z niewielką współchorobowością. Główną etiologią zakażenia są bakterie z rodzaju Streptococcus. Rokowanie jest korzystne, jeśli wczesna ochrona dróg oddechowych może być przeprowadzona w dobrych warunkach.5
Badanie retrospektywne przeprowadzone przez Shapira Galitz i wsp. wykazało, że u dorosłych z ostrym zapaleniem nagłośni, pacjenci z agresywnym przebiegiem choroby częściej są mężczyznami, mają duszność i stridor, prezentują obrzęk nagłośni i fałdów nalewkowo-nagłośniowych, podwyższony poziom białka C-reaktywnego, hiperglikemię oraz mają w historii nawracające epizody choroby.6
Badanie sekcyjne 11 dorosłych przypadków śmiertelnego ostrego zapalenia nagłośni przeprowadzone przez Bellis i wsp. wykazało, że główne obserwacje pośmiertne obejmowały przekrwienie i obrzęk nagłośni oraz fałdów nalewkowo-nagłośniowych.6
Długoterminowe wyniki i następstwa
Badania dotyczące długoterminowych wyników u dorosłych pacjentów z ostrym zapaleniem nagłośni hospitalizowanych na OIT są rzadkie. W jednym z badań śmiertelność szpitalna i śmiertelność po roku były podobne i dotyczyły tylko 2 pacjentów (5,9%), którzy obaj doznali zatrzymania krążenia podczas przyjęcia.5
Rok po wystąpieniu choroby, u 5 pacjentów (15%) występowały następstwa:5
- Wszystkie miały charakter estetyczny
- 1 pacjent (2,9%) wymagał chirurgii plastycznej
- 3 pacjentów (8,9%) miało dysfonię
- 1 pacjent (2,9%) cierpiał na ból szyi
Nie zgłoszono przypadków utrzymującej się duszności, dysfagii, chrapania lub stridoru. Choć u trzech pacjentów (8,9%) wystąpiła inna choroba otolaryngologiczna w ciągu pierwszego roku po leczeniu, nie odnotowano nowych epizodów ostrego zapalenia nagłośni.5
Pacjenci, którzy wyzdrowiały z martwiczego zapalenia nagłośni, często odzyskują zdolność połykania pokarmów i płynów pomimo uszkodzenia tkanek.4
Profilaktyka i zapobieganie nawrotom
Osoby mające bliski kontakt z pacjentami z zapaleniem nagłośni, u których stwierdzono obecność Haemophilus influenzae typu b, powinny otrzymać profilaktykę rifampicyną w dawce 20 mg/kg, nie przekraczającej 600 mg dziennie, przez 4 dni.1
Nawroty zapalenia nagłośni u dorosłych są rzadkie i mogą wymagać diagnostyki immunologicznej. Ponadto, u dorosłych z nawracającymi ropniami okołomigdałkowymi lub zagardzielowymi, należy zająć się podstawowym procesem chorobowym, a tonsillektomia może być konieczna, aby zapobiec nawrotom zapalenia nagłośni.1
Kluczowe wskaźniki prognostyczne
W oparciu o dostępne dane, można wyróżnić kilka kluczowych czynników wpływających na rokowanie w zapaleniu nagłośni:78
- Wczesne rozpoznanie i leczenie – ma kluczowe znaczenie dla korzystnego rokowania
- Odpowiednie zabezpieczenie dróg oddechowych – w przypadkach zagrożenia niedrożnością dróg oddechowych
- Szybkie wdrożenie antybiotykoterapii – pozwala na kontrolę zakażenia
- Ścisłe monitorowanie – nawet w przypadkach bez wstępnych objawów niedrożności
- Płeć męska, duszność, stridor – czynniki związane z bardziej agresywnym przebiegiem
Należy zaznaczyć, że choć przebieg ostrego zapalenia nagłośni jest często łagodny i może być bezpiecznie leczony przy zachowawczym podejściu, opóźniona niedrożność dróg oddechowych może rozwinąć się od kilku godzin do kilku dni po przyjęciu.8
Rokowanie w różnych populacjach
Rokowanie w zapaleniu nagłośni różni się w zależności od populacji pacjentów i czasu diagnozy:38
- Dzieci – śmiertelność około 1%, przy czym z 27 dzieci leczonych z powodu ostrego zapalenia nagłośni przeżyło 26
- Dorośli – śmiertelność od 5,9% do 10%, znacznie wyższa niż u dzieci
- Pacjenci wymagający interwencji w drogach oddechowych – większa chorobowość i następstwa, głównie o charakterze estetycznym
- Pacjenci bez objawów ciężkości – większość przypadków, z dobrym rokowaniem przy odpowiednim leczeniu
W Kuwejcie zaobserwowano, że ostre zapalenie nagłośni jest częstsze u dorosłych niż u dzieci. Niezbędne jest tam zabezpieczenie dróg oddechowych i jak najwcześniejsze rozpoczęcie leczenia antybiotykami o szerokim spektrum oraz steroidami. Ogólnie rokowanie jest dobre przy zastosowaniu antybiotykoterapii, ścisłym monitorowaniu i selektywnej interwencji w drogach oddechowych (intubacja/tracheostomia) u pacjentów ze stridorem lub dusznością.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.