Działania niepożądane leku Fostex NEXThaler (100 mikrogramów + 6 mikrogramów)/dawkę inhalacyjną

Fostex NEXThaler jest lekiem złożonym zawierającym beklometazonu dipropionian (kortykosteroid wziewny) oraz formoterolu fumaran dwuwodny (długo działający β2-agonista), stosowanym w terapii astmy oskrzelowej. Lek ten, jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa produktu Fostex NEXThaler na podstawie danych z badań klinicznych.¹

Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa Fostex NEXThaler został oceniony w badaniach klinicznych z aktywnym komparatorem i placebo, obejmujących 719 pacjentów w wieku od 12 lat, z astmą o różnym stopniu nasilenia. Dane dotyczące działań niepożądanych pochodzą głównie z dwóch kluczowych badań klinicznych, w których lek podawano zgodnie z zalecanym dawkowaniem przez okres 8-12 tygodni.²

Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest drżenie, które obserwowano głównie przy stosowaniu największych dawek (2 inhalacje dwa razy na dobę). Objaw ten występował częściej na początku leczenia i miał nasilenie łagodne. Co istotne, żaden pacjent nie został wykluczony z badania z powodu drżenia.³

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem beklometazonu dipropionianu i formoterolu w skojarzeniu (Fostex NEXThaler), z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁴

Działania niepożądane związane z poszczególnymi składnikami

Wśród obserwowanych działań niepożądanych można wyróżnić te, które są zazwyczaj związane z poszczególnymi substancjami czynnymi produktu leczniczego:⁵

Działania niepożądane związane z formoterolem

• Drżenie – objaw typowy dla beta2-agonistów, występujący głównie na początku terapii
• Ból głowy – niezbyt często występujący, zazwyczaj ustępujący w trakcie kontynuacji leczenia
• Zaburzenia rytmu serca – częstoskurcz, bradykardia zatokowa
• Dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego – dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego
• Zmiany elektrokardiograficzne – wydłużenie odstępu QT w EKG

Dodatkowo, inne działania niepożądane, których nie obserwowano w badaniach klinicznych z terapeutycznymi dawkami produktu Fostex NEXThaler, ale które mogą wystąpić przy stosowaniu formoteroluu to: kołatanie serca, migotanie przedsionków, dodatkowe skurcze komorowe, tachyarytmia, potencjalnie ciężka hipokaliemia oraz zmiany ciśnienia tętniczego krwi (wzrost lub spadek).⁶

W pojedynczych przypadkach podczas stosowania formoterolu w postaci wziewnej odnotowano: bezsenność, zawroty głowy, niepokój oraz lęk. Formoterol może również wywoływać skurcze i bóle mięśni.⁷

Działania niepożądane związane z beklometazonem dipropionianem

• Zapalenie jamy nosowej i gardła – objaw wynikający z miejscowego działania leku
• Kandydoza jamy ustnej – zakażenie grzybicze będące wynikiem miejscowego działania immunosupresyjnego kortykosteroidu
• Dysfonia – chrypka, zaburzenia głosu spowodowane miejscowym działaniem leku na struny głosowe
• Podrażnienie gardła – często ustępuje po wypłukaniu jamy ustnej po inhalacji
• Zaburzenia biochemiczne – zmniejszenie stężenia wolnego kortyzolu w moczu i we krwi, zwiększenie stężenia glukozy we krwi
• Zaburzenia psychiczne – drażliwość

Należy zaznaczyć, że do działań niepożądanych, których nie obserwowano w badaniach klinicznych produktu Fostex NEXThaler, ale które są związane z wziewnym beklometazonem, należą inne zakażenia grzybicze jamy ustnej oraz zapalenie płuc. Sporadycznie zgłaszano również zaburzenia smaku.⁸

Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych

Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów wziewnych (np. beklometazonu dipropionianu) mogą wystąpić, szczególnie podczas długotrwałego stosowania dużych dawek. Do potencjalnych działań niepożądanych należą:⁹

• Zespół Cushinga – zespół objawów spowodowany nadmiernym stężeniem kortyzolu we krwi
• Cechy typu cushingoidalnego – objawy przypominające zespół Cushinga (np. twarz księżycowata, otyłość centralna)
• Zahamowanie czynności nadnerczy – zmniejszenie produkcji endogennych kortykosteroidów
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości – ryzyko osteoporozy przy długotrwałym stosowaniu
• Opóźnienie wzrostu u dzieci i młodzieży – szczególnie istotne przy długotrwałym leczeniu w okresie rozwojowym
• Zaćma – zmętnienie soczewki oka
• Jaskra – wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego

Reakcje nadwrażliwości

Zgłaszano reakcje nadwrażliwości na składniki produktu Fostex NEXThaler, które mogą manifestować się jako:¹⁰

• Wysypka skórna
• Pokrzywka – swędząca wysypka z bąblami
• Świąd – intensywne swędzenie skóry
• Rumień – zaczerwienienie skóry
• Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk oczu, twarzy, warg i gardła, który może być potencjalnie zagrażający życiu

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Jak w przypadku innych leków podawanych wziewnie, może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli z natychmiastowym nasileniem świszczącego oddechu, kaszlu i duszności po podaniu leku. Stan ten może być zagrażający życiu i wymaga natychmiastowego przerwania stosowania produktu oraz zastosowania szybko działającego leku rozszerzającego oskrzela.¹¹

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Dane kliniczne dotyczące stosowania produktu Fostex NEXThaler u młodzieży w wieku od 12 do 17 lat są ograniczone. W 12-tygodniowym randomizowanym badaniu klinicznym z udziałem 162 pacjentów w wieku 12-17 lat z astmą umiarkowaną do ciężkiej, częstość występowania, rodzaj oraz nasilenie działań niepożądanych u młodzieży nie różniły się w porównaniu do osób dorosłych.¹²

Dostępne dane farmakokinetyczne nie potwierdzają bezpieczeństwa stosowania produktu Fostex NEXThaler u dzieci w wieku 5-11 lat.¹³

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,
tel.: + 48 22 49 21 301,
faks: + 48 22 49 21 309,
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl¹⁴

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.