cytalopram
Cytalopram to lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jego mechanizm działania polega na blokowaniu zwrotnego wychwytu serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zwiększenia stężenia tego neuroprzekaźnika w szczelinie synaptycznej i wzmocnienia przekaźnictwa serotoninergicznego.
Lek jest stosowany głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych oraz zaburzeń lękowych z napadami paniki. Cytalopram charakteryzuje się relatywnie korzystnym profilem działań niepożądanych w porównaniu do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, co zwiększa bezpieczeństwo jego stosowania.
Do najczęstszych działań niepożądanych cytalopromu należą: suchość w ustach, nudności, bóle głowy, nadmierna sedacja lub bezsenność, a także zaburzenia funkcji seksualnych. Lek może wydłużać odstęp QT w zapisie EKG, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Przy stosowaniu cytalopromu należy również uwzględnić ryzyko zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym podawaniu innych leków zwiększających stężenie serotoniny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Citabax 40
Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zwiększonego ryzyka myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia oraz w początkowym okresie terapii. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu zwiększonej częstości zachowań samobójczych i wrogości. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby konieczne jest dostosowanie dawkowania. W trakcie leczenia należy monitorować objawy lęku paradoksalnego, hiponatremię (szczególnie u kobiet w podeszłym wieku), akatyzję, manię u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi oraz ryzyko napadów drgawkowych. Ponadto, cytalopram może wpływać na kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę oraz zwiększać ryzyko jaskry z zamkniętym kątem przesączania u predysponowanych pacjentów.
akatyzja, bradykardia, bromowodorek cytalopramu, ciężkie zaburzenie depresyjne, cytalopram, depresja, działanie serotoninergiczne, elektrowstrząsy, faza maniakalna, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO-A, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra zamkniętego kąta, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niemiarowość komorowa, niepokój psychoruchowy, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wydłużony czas krwawienia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czucia, zachowanie samobójcze, zespół lęku napadowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Escytalopram – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych, jednak jego użycie w ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozrodczość. Stosowanie escytalopramu w ciąży jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Nagłe odstawienie leku w ciąży jest niewskazane. Kontynuacja terapii w trzecim trymestrze wymaga szczególnej obserwacji noworodka ze względu na ryzyko wystąpienia objawów takich jak zaburzenia oddechowe, drgawki, hipoglikemia czy zmiany napięcia mięśniowego, które mogą pojawić się w ciągu 24 godzin po porodzie. Epidemiologicznie, stosowanie SSRI w trzecim trymestrze zwiększa ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) do około 5 przypadków na 1000 ciąż, w porównaniu do 1-2 przypadków w populacji ogólnej. Ponadto, obserwuje się mniej niż dwukrotnie zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego po ekspozycji na SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem.
bezdech, cytalopram, drażliwość, drżenie, dysfagia, działanie serotoninergiczne, escytalopram, hiperrefleksja, hipoglikemia, jakość nasienia, krwotok poporodowy, leki SSRI i SNRI, letarg, napad drgawkowy, objawy odstawienne, obniżone napięcie mięśniowe, płodność, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sinica, toksyczność rozrodcza, trzeci trymestr, wahanie ciepłoty ciała, wymioty, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia depresyjne i lękowe, zaburzenie oddechowe, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków - Leksykon substancji czynnych
Azytromycyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, AGEP, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz DRESS. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie leczenia, z uwzględnieniem możliwości nawrotu objawów po przerwaniu terapii objawowej. Azytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, dlatego u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, żółtaczki cholestatycznej, martwicy i niewydolności wątroby, co wymaga monitorowania funkcji wątrobowych i natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku objawów takich jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień czy encefalopatia wątrobowa. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <10 ml/min) obserwowano wzrost ekspozycji na azytromycynę o 33%, co wymaga ostrożności.
AGEP, alkaloid sporyszu, amiodaron, anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, chinidyna, Clostridioides difficile, cytalopram, DRESS, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, erytromycyna, fenyloketonuria, fluorochinolon, gorączka reumatyczna, hipertoksyna, hipokaliemia, hydroksychlorochina, klarytromycyna, kolektomia, kompleks Mycobacterium avium, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, martwica wątroby, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pimozyd, piorunujące zapalenie wątroby, przerostowe zwężenie odźwiernika, rana oparzeniowa, reakcja alergiczna, roksytromycyna, skurcz oskrzeli, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, streptogramina B, torsade de pointes, Treponema pallidum, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie okrężnicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie akcji serca, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram LEK-AM 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu wykazały, że profil farmakologiczny i toksykologiczny tej substancji jest zbliżony do cytalopramu, co pozwala na odniesienie danych dotyczących cytalopramu do escytalopramu. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazują kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca u szczurów po kilku tygodniach podawania dawek toksycznych. Kardiotoksyczność koreluje z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnych skutków kardiotoksycznych przy stosowaniu terapeutycznym.
amfifilne kationy, aminy biogenne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, działanie toksyczne, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja, laktacja, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, płodność, stężenie leku, toksyczność, wady rozwojowe, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Citabax 10
Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia oraz u osób z historią prób samobójczych. Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą kliniczną, szczególnie w początkowym okresie terapii i po zmianie dawki. Nie zaleca się stosowania cytalopramu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, w tym agresji i wrogości. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby konieczna jest ostrożność. W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane takie jak hiponatremia, akatyzja, ryzyko wystąpienia fazy maniakalnej u chorych z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, a także napady drgawkowe, co wymaga przerwania leczenia w przypadku ich wystąpienia.
akatyzja, bradykardia, cytalopram, dziurawiec zwyczajny, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO-A, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, napad drgawkowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół lęku napadowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pram 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cytalopramu, substancji czynnej produktu PRAM 20 mg, wykazały niską toksyczność ostrą z wartościami LD50 w zakresie 700-1400 mg/kg (doustnie) oraz 30-60 mg/kg (dożylnie) u szczurów i myszy, co wskazuje na znaczny margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania toksyczności przewlekłej u myszy nie ujawniły istotnych klinicznie efektów niepożądanych, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, cytalopram nie wykazał właściwości mutagennych ani rakotwórczych w modelach zwierzęcych, co jest kluczowe dla oceny długoterminowego ryzyka stosowania leku.
badanie przedkliniczne, cytalopram, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, implantacja, LD50, mutagenność, parametry spermy, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, przedawkowanie, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mozarin Swift 10 mg
Stosowanie escytalopramu w okresie prokreacyjnym, ciąży i laktacji wymaga szczególnej ostrożności. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczność dla zarodka i płodu, choć bez zwiększonej częstości wad wrodzonych. Lek Mozarin Swift nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Szczególną uwagę należy zwrócić na trymestr trzeci, gdyż ekspozycja na escytalopram może prowadzić do objawów u noworodka takich jak zaburzenia oddechowe, neurologiczne, metaboliczne, pokarmowe i behawioralne, pojawiające się zwykle w ciągu 24 godzin po porodzie. Ponadto, stosowanie SSRI w trzecim trymestrze zwiększa ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN) do około 5 przypadków na 1000 ciąż (w populacji ogólnej 1-2/1000) oraz ryzyko krwotoku poporodowego u matki.
bezdech, cytalopram, drażliwość, drżenie, działanie serotoninergiczne, działanie toksyczne leku, escytalopram, hiperrefleksja, hipoglikemia, krwotok poporodowy, Mozarin Swift, napad drgawkowy, parametry nasienia, PPHN, przenikanie leku do mleka, SNRI, SSRI, trzeci trymestr ciąży, wada wrodzona, zaburzenie funkcji seksualnej, zaburzenie karmienia, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienia leku, zespół odstawienny, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka - Leksykon leków
Interakcje leku – Donepezil Bluefish 5 mg
Donepezyl jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co implikuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna, chinidyna, fluoksetyna) oraz induktorami (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, alkohol) tych enzymów. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie donepezylu w osoczu o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych i ewentualnej redukcji dawki. Induktory enzymów mogą obniżać stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektów terapeutycznych. Donepezyl nie wpływa na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny czy digoksyny, a jednoczesne stosowanie tych leków nie modyfikuje metabolizmu donepezylu, co wskazuje na relatywnie bezpieczny profil interakcji w tych połączeniach.
amiodaron, amitryptylina, atropina, badanie EKG, beta-bloker, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, cymetydyna, cytalopram, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, digoksyna, erytromycyna, escytalopram, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym 2D6, izoenzym cytochromu P450-3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek antycholinergiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewofloksacyna, metoprolol, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, pimozyd, pochodna fenotiazyny, propranolol, ryfampicyna, sertindol, skopolamina, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie poznawcze, zyprazydon - Leksykon leków
Działania niepożądane – Citabax 10 10 mg
Stosowanie cytalopramu (lek Citabax) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które są zazwyczaj łagodne i przemijające, najczęściej pojawiają się w pierwszych 1-2 tygodniach terapii. Działania niepożądane wykazują zależność od dawki i obejmują m.in. nasilone pocenie się, suchość w ustach, bezsenność, senność, biegunkę, nudności oraz uczucie zmęczenia. Najczęściej obserwowane objawy to zaburzenia snu, senność, suchość w ustach, nudności, osłabienie i zmniejszenie łaknienia. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, takie jak hiponatremia, trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), a także zespół serotoninowy, który jest stanem zagrażającym życiu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią oraz u kobiet, ze względu na ryzyko powikłań kardiologicznych i okulistycznych (ostre jaskry z wąskim kątem przesączania).
akatyzja, bruksizm, cytalopram, depersonalizacja, dyskineza, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, mlekotok, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, SSRI, suchość w ustach, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie orgazmu, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie wytrysku, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Ezomeprazol – Interakcje
Ezomeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie enzymu CYP2C19. Kluczowe interakcje obejmują znaczne zmniejszenie ekspozycji na inhibitory proteazy HIV, takie jak atazanawir (około 75% redukcja AUC, Cmax i Cmin) oraz nelfinawir (36-39% spadek stężenia i 75-92% metabolitu M8), co czyni jednoczesne stosowanie tych leków przeciwwskazanym. W przypadku sakwinawiru obserwuje się wzrost stężenia o 80-100%, wymagający monitorowania. Ezomeprazol wpływa także na leki przeciwzakrzepowe: może zwiększać INR u pacjentów na warfarynie oraz obniżać o około 40% ekspozycję na aktywny metabolit klopidogrelu, co wskazuje na konieczność unikania ich jednoczesnego stosowania. Ponadto, hamowanie CYP2C19 przez ezomeprazol prowadzi do zmniejszenia klirensu diazepamu o 45% i wzrostu stężenia fenytoiny o 13%, co wymaga monitorowania stężeń tych leków.
agregacja płytek krwi, atazanawir, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, cytalopram, cytochrom P450, cyzapryd, darunawir, diazepam, digoksyna, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, GERD, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, INR, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, metotreksat, nelfinawir, niewydolność wątroby, padaczka, pH żołądkowe, pochodna kumaryny, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, zakażenie HIV - Leksykon leków
Skład i postać leku – Citronil 20 mg
Citronil to preparat zawierający 20 mg cytalopramu bromowodorku w formie tabletek powlekanych o charakterystycznym białym kolorze i kształcie kapsułki, z oznaczeniami „A” i „06” oraz rowkiem dzielącym umożliwiającym podział dawki. Substancją czynną jest cytalopram, a tabletka zawiera około 46 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Pozostałe składniki pomocnicze rdzenia to celuloza mikrokrystaliczna, skrobia kukurydziana, kroskarmeloza sodowa, kopowidon oraz magnezu stearynian. Otoczka tabletki składa się z hypromelozy 6 cP, makrogolu 400 oraz tytanu dwutlenku (E 171), który nadaje biały kolor. Preparat nie wykazuje niezgodności farmaceutycznych i nie wymaga specjalnych warunków przechowywania.
blister PVC/PVDC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, cytalopram, cytalopram bromowodorek, hypromeloza, kopowidon, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, plastyfikator, pojemnik HDPE, polimer powlekający, rowek dzielący, skrobia kukurydziana, środek rozluźniający, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Citaxin 20 mg
Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z przeciwwskazaniami takimi jak nadwrażliwość na substancję czynną lub laktozę jednowodną (26,667 mg/tabletkę). Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie cytalopramu z pimozydem oraz inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym selektywnymi inhibitorami MAO-B (z wyjątkiem selegiliny ≤10 mg/dobę), odwracalnymi inhibitorami MAO (moklobemid) i nieselektywnymi inhibitorami MAO, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego oraz wydłużenia odstępu QT. Należy przestrzegać okresów karencji: 14 dni po odstawieniu nieselektywnych IMAO, 1 dzień po moklobemidzie przed rozpoczęciem cytalopramu oraz 7 dni po zakończeniu terapii cytalopramem przed włączeniem IMAO.
antybiotyk makrolidowy, badanie EKG, bradykardia, cytalopram, dziurawiec, hipokalemia, hipomagnezemia, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, lek wydłużający odstęp QT, moklobemid, nadwrażliwość na cytalopram, niedobór laktazy, nieselektywny inhibitor MAO, nietolerancja galaktozy, niewyrównana niewydolność serca, odwracalny inhibitor MAO, ośrodkowy układ nerwowy, pimozyd, selegilina, selektywny inhibitor MAO-B, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, tabletka powlekana, tramadol, tryptany, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Citronil
Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza w początkowych tygodniach leczenia oraz u pacjentów poniżej 25 roku życia. Konieczne jest monitorowanie pacjentów z historią zachowań samobójczych, maniakalno-depresyjnych oraz tych z zaburzeniami psychicznymi współistniejącymi z depresją. Zaleca się przepisywanie ograniczonej liczby tabletek, aby zminimalizować ryzyko przedawkowania. Ponadto, cytalopram może wywoływać zespół serotoninowy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów MAO-A, tryptanów, tramadolu, buprenorfiny, oksytryptanu czy tryptofanu. Objawy zespołu serotoninowego obejmują m.in. pobudzenie psychoruchowe, drżenia mięśniowe, drgawki kloniczne oraz hipertermię i wymagają natychmiastowego odstawienia leku i leczenia objawowego.
akatyzja, bradykardia, cukrzyca, cytalopram, depresja, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO-A, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, komorowe zaburzenie rytmu, leczenie elektrowstrząsami, lek serotoninergiczny, midriaza, myśli samobójcze, padaczka, płytki krwi, remisja, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie lękowe, zaburzenie maniakalno-depresyjne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Citronil 20 mg
Cytalopram w dawce 20 mg (Citronil) wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność, bezsenność, nasilone pocenie się, suchość w jamie ustnej, nudności, biegunka oraz zmęczenie. Występują one najintensywniej w początkowym okresie terapii i mają tendencję do ustępowania z czasem. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, ≤1/100), rzadko (≥1/10000, ≤1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10000). Wśród rzadkich, ale istotnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QT, arytmie komorowe), hiponatremię oraz myśli i zachowania samobójcze, szczególnie w początkowej fazie leczenia lub po zmianie dawki.
arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, bradykardia, cytalopram, drgawki, dyskineza, halucynacja, hipertermia, hipokaliemia, hiponatremia, impotencja, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, łysienie, mania, migrena, myśl samobójcza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, priapizm, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, suchość jamy ustnej, tachykardia, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie koncentracji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Citalopram Vitabalans 20 mg
Przy przepisywaniu citalopramu (20 mg, tabletki powlekane) należy bezwzględnie wykluczyć przeciwwskazania, takie jak nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także unikać stosowania u pacjentów przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy (MAO), w tym selegilinę >10 mg/dobę, oraz w okresie 14 dni po zakończeniu terapii nieodwracalnymi inhibitorami MAO. Konieczne jest również zachowanie co najmniej 7-dniowego odstępu przed rozpoczęciem leczenia inhibitorami MAO po zakończeniu terapii citalopramem. Przeciwwskazane jest łączenie citalopramu z linezolidem, chyba że możliwa jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie ciśnienia tętniczego. Ze względu na ryzyko kardiologiczne, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w EKG, wrodzonym zespołem długiego QT oraz w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii komorowych.
antybiotyk przeciwbakteryjny, arytmia komorowa, cytalopram, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, działanie niepożądane, EKG, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, linezolid, nadwrażliwość, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny inhibitor MAO, reakcja nadwrażliwości, selegilina, SSRI, substancja czynna, tabletka powlekana, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół długiego QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pralex 15 mg
Badania przedkliniczne escytalopramu (Pralex) wykazały podobny profil toksykologiczno-kinetyczny do cytalopramu, co pozwoliło na ekstrapolację danych toksykologicznych między tymi substancjami. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazują kardiotoksyczność u szczurów, manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólnoustrojową toksyczność. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy wyższe. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi efektami hemodynamicznymi, jednak nie jest w pełni poznany. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano kardiotoksyczności przy dawkach terapeutycznych. Długotrwałe podawanie obu leków powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, zjawisko odwracalne po odstawieniu leku, o niejasnym znaczeniu klinicznym u ludzi.
amfifilowe kationy, aminy biogenne, cytalopram, efekt hemodynamiczny, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenia, profil toksykologiczno-kinetyczny, stężenie leku w osoczu, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Pamigen 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych enzymów, takimi jak ketokonazol (zwiększający stężenie donepezylu o około 30%), fluoksetyna czy chinidyna, co wymaga monitorowania pacjenta i ewentualnej korekty dawki. Induktory enzymatyczne, w tym ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina oraz alkohol, mogą obniżać stężenie donepezylu, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii. Ponadto, alkohol nasila działania niepożądane ze strony OUN (zawroty głowy, senność, zaburzenia koordynacji) i może pogarszać zaburzenia poznawcze u pacjentów z chorobą Alzheimera, dlatego jego spożycie podczas leczenia produktem Pamigen jest niewskazane.
amiodaron, amitryptylina, atropina, badanie EKG, beta-adrenolityk, betanechol, bloker nerwowo-mięśniowy, bradykardia, chinidyna, cholinomimetyk, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytalopram, cytochrom P450, digoksyna, donepezyl, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, escytalopram, etanol, fenotiazyna, fenytoina, fluoksetyna, induktor enzymatyczny, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewofloksacyna, metoprolol, moksyfloksacyna, pimozyd, propranolol, ryfampicyna, rywastygmina, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zyprazydon - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Citronil 10 mg
Cytalopram w dawce 10 mg (Citronil) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (~23 mg/tabletkę), a także u osób stosujących inhibitory MAO, w tym selegilinę >10 mg/dobę, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Należy zachować okresy karencji: minimum 2 tygodnie po odstawieniu nieodwracalnych inhibitorów MAO przed rozpoczęciem cytalopramu oraz co najmniej 7 dni po zakończeniu terapii cytalopramem przed włączeniem MAO. Jednoczesne stosowanie z linezolidem wymaga ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego i obserwacji pacjenta. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność wydłużonego QT w EKG, wrodzonego zespołu długiego QT lub stosowanie leków wydłużających QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes i innych groźnych arytmii.
antybiotyk makrolidowy, ciśnienie tętnicze, cytalopram, EKG, erytromycyna, fenotiazyna, hipokalemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, laktoza jednowodna, lek antyarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, nadwrażliwość na lek, padaczka, pimozyd, selegilina, tendencje samobójcze, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zespół długiego QT, zespół odstawienia u noworodka, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Escitalopram Genoptim 20 mg
Podczas przepisywania escytalopramu kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, należy szczegółowo omówić ryzyko i korzyści terapii, bazując na dostępnych danych klinicznych. Stosowanie escytalopramu w ciąży jest ograniczone ze względu na toksyczny wpływ wykazany w badaniach na zwierzętach oraz potencjalne ryzyko dla płodu. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Szczególną ostrożność należy zachować w trzecim trymestrze, gdyż nagłe odstawienie może wywołać objawy odstawienne u noworodka, takie jak zaburzenia oddechowe, sinica, bezdech, napady drgawek, wahania temperatury, trudności w karmieniu, wymioty, hipoglikemia, zaburzenia napięcia mięśniowego, hiperrefleksja, drżenia oraz objawy neuropsychiatryczne. Objawy te pojawiają się zwykle w ciągu pierwszych 24 godzin po porodzie. Ponadto, stosowanie SSRI w trzecim trymestrze zwiększa ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) do 5 przypadków na 1000 ciąż, w porównaniu do 1-2 przypadków w populacji ogólnej. Istotne jest także zwiększone, choć mniej niż dwukrotne, ryzyko krwotoku poporodowego po ekspozycji na SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem.
bezdech, cytalopram, drżenie, działanie serotoninergiczne, escytalopram, hiperrefleksja, hipoglikemia, jakość nasienia, krwotok poporodowy, nagłe odstawienie leku, napad drgawkowy, objaw neuropsychiatryczny, PPHN, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sinica, SSRI/SNRI, trzeci trymestr ciąży, wahanie ciepłoty ciała, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienny, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Elicea Q-Tab 20 mg
Stosowanie escytalopramu (Elicea Q-Tab) w okresie ciąży wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza ze względu na ograniczone dane kliniczne oraz wyniki badań przedklinicznych wskazujące na potencjalne ryzyko dla zarodka i płodu. Lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, a decyzja o terapii powinna uwzględniać indywidualny stosunek korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować w trzecim trymestrze, gdyż stosowanie escytalopramu wiąże się z ryzykiem wystąpienia u noworodka objawów niepożądanych takich jak zaburzenia oddechowe (sinica, bezdech), neurologiczne (napady drgawek, hiperrefleksja), metaboliczne (hipoglikemia), behawioralne oraz żołądkowo-jelitowe. Ponadto, obserwuje się zwiększone ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN) – około 5 przypadków na 1000 ciąż przy ekspozycji na SSRI w porównaniu do 1-2 na 1000 w populacji ogólnej – oraz podwyższone ryzyko krwotoku poporodowego po ekspozycji na leki z grupy SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem. Nagłe odstawienie leku w ciąży jest niewskazane i powinno odbywać się stopniowo pod kontrolą lekarza.
ciąża, cytalopram, drżenie mięśniowe, działanie serotoninergiczne, Elicea Q-Tab, escytalopram, hiperrefleksja, hipoglikemia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, jakość nasienia, karmienie piersią, krwotok poporodowy, leki SSRI, napad drgawkowy, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia oddechowe, zarodek i płód, zespół odstawienia leku, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Citabax 10 10 mg
W praktyce klinicznej stosowanie cytalopramu (substancja czynna leku Citabax) wiąże się z niewielkim lub umiarkowanym wpływem na zdolności psychomotoryczne pacjenta, co może przejawiać się zaburzeniami uwagi, koncentracji oraz spowolnieniem reakcji. Te efekty są szczególnie istotne w kontekście prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia lub przy zmianie dawkowania. Lekarz powinien uwzględnić indywidualne ryzyko u pacjenta, biorąc pod uwagę wiek, choroby współistniejące, inne przyjmowane leki oraz charakter pracy zawodowej, a także monitorować i dokumentować wpływ leku na funkcje psychomotoryczne.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Servenon 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się na danych z badań cytalopramu, wykazały istotne działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego u szczurów, w tym zastoinową niewydolność serca. Toksyny kardiologiczne korelują bardziej z maksymalnym stężeniem leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez efektów toksycznych były 8-krotnie wyższe niż te obserwowane klinicznie, a AUC 3-4 razy wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę, prowadząc do niedokrwienia wieńcowego, choć dokładny mechanizm pozostaje niejasny. Dane kliniczne nie potwierdzają tych efektów u ludzi. Długotrwałe podawanie leku powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, jednak zmiany te ustępowały po zakończeniu terapii i ich znaczenie kliniczne u ludzi nie jest potwierdzone.
amina biogenna, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, czynnik ryzyka, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie toksyczne, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, lek kationowy amfifilowy, niedokrwienie, nieprawidłowość nasienia, okres laktacji, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenia, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wada rozwojowa płodu, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pram 20 mg
Preparat PRAM zawierający 20 mg cytalopramu (w postaci bromowodorku) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z rozpoznanym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT w EKG. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania cytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym selegiliną w dawce powyżej 10 mg/dobę, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Zaleca się zachowanie przerw co najmniej 14 dni po zakończeniu terapii nieodwracalnymi inhibitorami MAO przed rozpoczęciem cytalopramu oraz minimum 7 dni po zakończeniu cytalopramu przed włączeniem inhibitorów MAO. Ponadto, przeciwwskazane jest łączenie cytalopramu z linezolidem, chyba że możliwa jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie ciśnienia tętniczego.
arytmia komorowa, bromowodorek, cytalopram, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, kanałopatia, linezolid, nadwrażliwość, neuroleptyk, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny inhibitor MAO, pimozyd, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, selegilina, tabletka powlekana, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie psychotyczne, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaldo 6 mg
Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Nie zaleca się łączenia jej z innymi lekami cholinomimetycznymi (np. betanechol, karbachol) ze względu na ryzyko nasilenia działań cholinergicznych. Rywastygmina osłabia działanie leków antycholinergicznych (np. oksybutynina, tolterodyna) i może nasilać efekt zwiotczających mięśnie o działaniu podobnym do sukcynylocholiny, co może prowadzić do przedłużonej blokady nerwowo-mięśniowej. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków (np. atenolol, metoprolol), leków antyarytmicznych klasy III (amiodaron, sotalol), antagonistów kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz glikozydów naparstnicy (digoksyna), ze względu na ryzyko bradykardii i zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Wymagane jest monitorowanie EKG i częstości akcji serca, a w przypadku środków zwiotczających mięśnie – dostosowanie dawki lub czasowe przerwanie terapii rywastygminą.
antagonista kanału wapniowego, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, cysapryd, cytalopram, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, działanie addycyjne, erytromycyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, inhibitor cholinoesterazy, lek antyarytmiczny klasy III, lek antycholinergiczny, lek antypsychotyczny, lek beta-adrenolityczny, lek prokinetyczny, moksyfloksacyna, oksybutynina, pilokarpina, przewodnictwo mięśnia sercowego, środek zwiotczający mięśnie, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, tolterodyna, torsade de pointes, warfaryna, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cital 20 mg
Citalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może być stosowany u kobiet w ciąży przy zachowaniu szczególnej ostrożności i po dokładnej analizie korzyści oraz ryzyka. Dane kliniczne obejmujące ponad 2500 przypadków nie wykazują teratogenności, jednak nagłe odstawienie leku w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko objawów odstawiennych u matki i płodu. U noworodków eksponowanych na cytalopram w III trymestrze obserwuje się zaburzenia oddechowe, neurologiczne, termoregulacji, metaboliczne (hipoglikemia), pokarmowe oraz napięcia mięśniowego, a także objawy behawioralne, które pojawiają się zwykle w ciągu 24 godzin po porodzie. Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) wzrasta do około 5/1000 ciąż, w porównaniu do 1-2/1000 w populacji ogólnej. Ponadto, stosowanie SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem wiąże się z podwyższonym, choć mniej niż dwukrotnym, ryzykiem krwotoku poporodowego.
bezdech, cytalopram, drgawki, drżączka, jakość nasienia, krwotok poporodowy, napięcie mięśniowe, niedocukrzenie, przenikanie leków do mleka, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skutki uboczne, SSRI, trymestr ciąży, układ serotoninowy, wady rozwojowe płodu, wzmożone odruchy, zaburzenia karmienia, zaburzenia oddychania, zaburzenia termoregulacji, zespół odstawienia, zespół odstawienny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aurex 40 40 mg
Podczas kwalifikacji pacjentek do terapii cytalopramem (Aurex 40 mg) w okresie płodności, ciąży i laktacji, lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Dane kliniczne z ponad 2500 przypadków nie wykazują bezpośredniego działania teratogennego, jednak lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na noworodki matek stosujących cytalopram w III trymestrze, u których mogą wystąpić objawy zespołu odstawienia lub działania serotoninergicznego, takie jak zaburzenia oddechowe (np. zespół zaburzeń oddechowych, sinica, bezdech), neurologiczne (drgawki, zmiany napięcia mięśniowego), metaboliczne (hipoglikemia), behawioralne (drażliwość, letarg) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty). Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) wzrasta do około 5/1000 ciąż przy stosowaniu SSRI w porównaniu do 1-2/1000 w populacji ogólnej. Ponadto, ekspozycja na SSRI/SNRI w miesiącu przed porodem może nieznacznie zwiększać ryzyko krwotoku poporodowego, co wymaga uwzględnienia w planowaniu opieki okołoporodowej.
Aurex 40, bezdech, cytalopram, drgawka, drżenie, hipoglikemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwotok poporodowy, PPHN, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sinica, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienia u noworodka, zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka, zespół zaburzeń oddechowych, zmniejszone napięcie mięśniowe