Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxyzinum Zentiva, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami oraz substancjami, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapeutycznej, dlatego wymagają dokładnej analizy i potencjalnej modyfikacji dawkowania.¹

Interakcje farmakodynamiczne

W przypadku jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) lub z produktami wykazującymi działanie przeciwcholinergiczne może dojść do nasilenia działania obu substancji. W takich sytuacjach należy dokonać indywidualnego dostosowania dawkowania.²

Hydroksyzyna działa antagonistycznie w stosunku do betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, co może prowadzić do osłabienia działania terapeutycznego tych leków.³

Należy także zwrócić uwagę na fakt, że hydroksyzyna osłabia zwiększające ciśnienie krwi działanie adrenaliny, co może mieć znaczenie kliniczne w sytuacjach wymagających stabilizacji ciśnienia tętniczego.⁴

W badaniach na szczurach wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny, co może mieć znaczenie u pacjentów z padaczką przyjmujących jednocześnie oba leki.⁵

Interakcje farmakokinetyczne

W zakresie interakcji farmakokinetycznych stwierdzono, że cymetydyna w dawce 600 mg podawana dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%.⁶

Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM: 1,7 mg/ml) i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami tego enzymu.⁷

W stężeniu 100 μM hydroksyzyna nie wykazuje działania hamującego na izoenzymy 1A1 i 1A6 UDP-glukuronylotransferazy w ludzkich mikrosomach wątrobowych. Natomiast hamuje ona izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, jednak w stężeniach znacznie większych niż stężenia maksymalne w osoczu (IC50: 103 do 140 μM; 46 do 52 μg/ml). Z tego powodu jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków, które są substratami tych enzymów.⁸

Cetyryzyna, będąca metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy.⁹

Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Można spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi podczas jednoczesnego stosowania leków, które są silnymi inhibitorami tych enzymów. W przypadku, gdy hamowany jest tylko jeden ze szlaków metabolicznych, inny może częściowo go kompensować.¹⁰

Interakcje z inhibitorami MAO

Należy unikać jednoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), gdyż może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.¹¹

Wpływ na badania diagnostyczne

Istotnym aspektem podczas stosowania hydroksyzyny jest konieczność przerwania leczenia na co najmniej 5 dni przed przeprowadzeniem testów na alergię lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, aby uniknąć wpływu leku na wyniki tych badań.¹²

Przeciwwskazane połączenia

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które wydłużają odstęp QT i/lub wywołują zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Połączenia takie są przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca.¹³

Do leków przeciwwskazanych do jednoczesnego stosowania z hydroksyzyną należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dizopiramid)¹⁴
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)¹⁵
• Niektóre leki przeciwhistaminowe¹⁶
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)¹⁷
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)¹⁸
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)¹⁹
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)²⁰
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)²¹
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)²²
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)²³
• Metadon²⁴

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię i hipokaliemię, gdyż mogą one nasilać działania niepożądane hydroksyzyny na układ sercowo-naczyniowy.²⁵

Interakcje z alkoholem

Alkohol jest substancją, która wchodzi w istotną interakcję z hydroksyzyną. Alkohol etylowy wyraźnie nasila działanie hydroksyzyny, przede wszystkim jej efekt sedatywny i depresyjny na ośrodkowy układ nerwowy.²⁶

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie hydroksyzyny może prowadzić do nasilonej senności, zaburzeń koncentracji, wydłużonego czasu reakcji oraz zwiększonego ryzyka wypadków podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Jest to szczególnie niebezpieczne w ruchu drogowym i podczas wykonywania czynności wymagających pełnej sprawności psychofizycznej.

Ponadto, zarówno hydroksyzyna, jak i alkohol są metabolizowane przez dehydrogenazę alkoholową, co może prowadzić do dodatkowych interakcji na poziomie metabolicznym. Alkohol może również zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.

Z tego względu należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas terapii hydroksyzyną.

Tabela interakcji lekowych z hydroksyzyną