Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Aurex 40 40 mg

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Podczas kwalifikacji pacjentki do terapii lekiem Aurex 40 (cytalopram w dawce 40 mg w postaci tabletek powlekanych) lekarz powinien szczegółowo ocenić potencjalne ryzyko i korzyści ze stosowania preparatu w okresie płodności, ciąży i laktacji. Poniżej przedstawiono dane kliniczne oraz zalecenia dotyczące postępowania w tej grupie pacjentek.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Aktualne dane kliniczne na temat stosowania cytalopramu u kobiet ciężarnych pochodzą z obserwacji ponad 2500 przypadków i nie wskazują bezpośrednio na szkodliwe działanie substancji na płód lub noworodka. Pomimo tych względnie uspokajających danych, podstawową zasadą jest, że cytalopram nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i jedynie po dokładnym rozważeniu stosunku ryzyka do potencjalnych korzyści terapeutycznych.²

Obserwacja noworodków matek przyjmujących cytalopram

Szczególnej uwagi wymagają noworodki, których matki przyjmowały cytalopram w zaawansowanym okresie ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze. Lekarz prowadzący powinien poinformować pacjentkę, że nie należy gwałtownie przerywać leczenia podczas ciąży ze względu na ryzyko zespołu odstawienia u noworodka.³

U noworodków, których matki przyjmowały leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) w późnym okresie ciąży, mogą wystąpić następujące objawy:⁴

• Zaburzenia oddechowe – zespół zaburzeń oddechowych, sinica, bezdech
• Zaburzenia neurologiczne – drgawki, wzmożone lub zmniejszone napięcie mięśniowe, drżenie, nadreaktywność
• Zaburzenia metaboliczne – hipoglikemia, wahania ciepłoty ciała
• Zaburzenia behawioralne – nerwowość, drażliwość, letarg, ciągły płacz, senność, trudności w zasypianiu
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty

Należy podkreślić, że powyższe objawy mogą być spowodowane zarówno działaniem serotoninergicznym cytalopramu, jak i stanowić element zespołu odstawienia. W większości przypadków powikłania te pojawiają się bezpośrednio po porodzie lub w ciągu pierwszych 24 godzin życia noworodka.⁵

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka

Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że stosowanie inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny u kobiet w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, może zwiększać ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (ang. persistent pulmonary hypertension in the newborn, PPHN). Częstość występowania tego powikłania szacuje się na około 5 przypadków na 1000 ciąż u kobiet stosujących SSRI, podczas gdy w populacji ogólnej wskaźnik ten wynosi 1-2 przypadki na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po ekspozycji na leki z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Informację tę należy uwzględnić w planowaniu opieki okołoporodowej u pacjentek stosujących cytalopram w zaawansowanej ciąży.⁷

Stosowanie cytalopramu w okresie karmienia piersią

Cytalopram przenika do mleka kobiecego. Na podstawie dostępnych danych szacuje się, że karmione piersią niemowlę otrzymuje około 5% dawki dobowej (w mg/kg masy ciała) przyjmowanej przez matkę. Dotychczasowe obserwacje nie wykazały żadnego lub tylko nieznaczny wpływ leku na niemowlę, jednak należy podkreślić, że dostępne dane są ograniczone i nie pozwalają na pełną ocenę potencjalnego ryzyka dla dziecka.⁸

W przypadku konieczności stosowania cytalopramu u kobiety karmiącej piersią zaleca się szczególną ostrożność oraz wnikliwą obserwację dziecka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.

Wpływ na płodność

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że cytalopram może wpływać na jakość nasienia. Opisy przypadków dotyczące stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wskazują na przemijający charakter tego działania. Do chwili obecnej nie udokumentowano jednoznacznie negatywnego wpływu cytalopramu na płodność u ludzi, jednak lekarz powinien poinformować pacjentów o potencjalnym ryzyku obniżenia parametrów nasienia w trakcie terapii.⁹