Interakcje leku
Donepezil Bluefish 5 mg

Donepezyl jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co implikuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna, chinidyna, fluoksetyna) oraz induktorami (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, alkohol) tych enzymów. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie donepezylu w osoczu o około 30%, co wymaga monitorowania działań niepożądanych i ewentualnej redukcji dawki. Induktory enzymów mogą obniżać stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektów terapeutycznych. Donepezyl nie wpływa na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny czy digoksyny, a jednoczesne stosowanie tych leków nie modyfikuje metabolizmu donepezylu, co wskazuje na relatywnie bezpieczny profil interakcji w tych połączeniach.

Pobierz ChPL PDF Donepezil Bluefish – Tabletki powlekane – 5 mg
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje związane z izoenzymami cytochromu P450
    2. Interakcje farmakodynamiczne
    3. Wpływ na odstęp QT
  2. Tabela interakcji lekowych z donepezylem
  3. Interakcje donepezylu z alkoholem
    1. Zalecenia kliniczne dotyczące interakcji
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. otępienie w chorobie Alzheimera
Substancja czynna
  1. donepezyl
Kategoria leku
  1. inhibitory acetylocholinoesterazy
  2. leki przeciwotępienne

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Chlorowodorek donepezylu oraz jego metabolity nie wykazują właściwości hamujących w stosunku do metabolizmu kilku istotnych substancji leczniczych, takich jak teofilina, warfaryna, cymetydyna czy digoksyna u ludzi. Podobnie, jednoczesne stosowanie digoksyny lub cymetydyny nie wpływa na metabolizm donepezylu, co świadczy o relatywnie bezpiecznym profilu interakcji w przypadku tych połączeń lekowych.1

Interakcje związane z izoenzymami cytochromu P450

Badania in vitro wykazały, że w metabolizmie donepezylu główną rolę odgrywa izoenzym cytochromu P450-3A4, a w mniejszym stopniu uczestniczy również izoenzym 2D6. Oznacza to, że substancje wpływające na aktywność tych izoenzymów mogą modyfikować metabolizm donepezylu.2

Inhibitory tych izoenzymów mogą zmniejszać metabolizm donepezylu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu. Przykładami takich inhibitorów są:

  • Inhibitory CYP3A4: ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna
  • Inhibitory CYP2D6: chinidyna, fluoksetyna

W badaniach klinicznych z udziałem zdrowych ochotników wykazano, że ketokonazol zwiększał średnie stężenie donepezylu o około 30%, co potwierdza istotność tych interakcji.3

Z drugiej strony, induktory enzymów mogą przyspieszać metabolizm donepezylu, co prowadzi do zmniejszenia jego stężenia w osoczu. Do takich induktorów należą:

  • Ryfampicyna
  • Fenytoina
  • Karbamazepina
  • Alkohol

Ponieważ dokładny stopień działania hamującego lub indukującego tych substancji na metabolizm donepezylu nie jest w pełni poznany, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.4

Interakcje farmakodynamiczne

Donepezyl, jako inhibitor cholinoesterazy, może wchodzić w istotne interakcje z lekami o działaniu antycholinergicznym, osłabiając ich wzajemne działanie. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwe działanie synergiczne przy jednoczesnym stosowaniu z:5

  • Sukcynylocholiną i innymi środkami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
  • Lekami o działaniu antycholinergicznym
  • Lekami blokującymi receptory beta-adrenergiczne wpływającymi na przewodzenie pobudzeń w sercu

Wpływ na odstęp QT

U pacjentów stosujących donepezyl opisywano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Ze względu na to potencjalne ryzyko, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu donepezylu z innymi lekami mogącymi wydłużać odstęp QT.6

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania donepezylu z lekami wydłużającymi odstęp QT może być wymagane monitorowanie stanu klinicznego pacjenta poprzez wykonywanie badania EKG.

Tabela interakcji lekowych z donepezylem

Grupa leków/substancji Przykłady Rodzaj interakcji Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Inhibitory CYP3A4 Ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna Hamowanie metabolizmu donepezylu, zwiększenie stężenia donepezylu o ok. 30% Wysoki Monitorowanie działań niepożądanych, ewentualna redukcja dawki donepezylu
Inhibitory CYP2D6 Chinidyna, fluoksetyna Hamowanie metabolizmu donepezylu Umiarkowany Zachowanie ostrożności, monitorowanie
Induktory enzymów Ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, alkohol Przyspieszenie metabolizmu, zmniejszenie stężenia donepezylu Umiarkowany Monitorowanie skuteczności donepezylu
Leki antycholinergiczne Atropina, skopolamina Antagonizm farmakodynamiczny Wysoki Unikanie jednoczesnego stosowania
Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Sukcynylocholina Potencjalne działanie synergiczne Wysoki Ostrożne monitorowanie, dostosowanie dawki
Beta-blokery wpływające na przewodnictwo Propranolol, metoprolol Potencjalne działanie synergiczne na przewodnictwo sercowe Umiarkowany Monitorowanie EKG, funkcji serca
Leki przeciwarytmiczne klasy IA Chinidyna Ryzyko wydłużenia odstępu QTc, torsade de pointes Wysoki Monitorowanie EKG, unikanie jednoczesnego stosowania
Leki przeciwarytmiczne klasy III Amiodaron, sotalol Ryzyko wydłużenia odstępu QTc, torsade de pointes Wysoki Monitorowanie EKG, unikanie jednoczesnego stosowania
Leki przeciwdepresyjne Cytalopram, escytalopram, amitryptylina Ryzyko wydłużenia odstępu QTc Umiarkowany do wysokiego Monitorowanie EKG, rozważenie alternatywnych leków
Leki przeciwpsychotyczne Pochodne fenotiazyny, sertindol, pimozyd, zyprazydon Ryzyko wydłużenia odstępu QTc Wysoki Monitorowanie EKG, rozważenie alternatywnych leków
Niektóre antybiotyki Klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna Ryzyko wydłużenia odstępu QTc + możliwe hamowanie metabolizmu donepezylu (erytromycyna) Umiarkowany do wysokiego Monitorowanie EKG, rozważenie alternatywnych antybiotyków

Interakcje donepezylu z alkoholem

Alkohol należy do substancji, które mogą indukować enzymy wątrobowe, w tym izoenzymy cytochromu P450 uczestniczące w metabolizmie donepezylu. Jednoczesne spożywanie alkoholu może zatem prowadzić do zmniejszenia stężenia donepezylu w organizmie, co potencjalnie może obniżać skuteczność terapeutyczną leku.7

Ponadto, alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak:

  • Sedacja i senność
  • Zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Zaburzenia poznawcze
  • Zwiększone ryzyko upadków i urazów

Ze względu na możliwe interakcje farmakokinetyczne (przyspieszenie metabolizmu donepezylu) oraz farmakodynamiczne (nasilenie działań niepożądanych), zaleca się ostrożność w jednoczesnym stosowaniu donepezylu i alkoholu. U pacjentów z chorobą Alzheimera, którzy już wykazują zaburzenia poznawcze, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo nasilać te zaburzenia i zmniejszać korzyści terapeutyczne związane ze stosowaniem donepezylu.

Zalecenia kliniczne dotyczące interakcji

Ze względu na możliwość wystąpienia istotnych klinicznie interakcji donepezylu z wieloma grupami leków, zaleca się:

  1. Dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza przy wprowadzaniu lub odstawianiu leków mogących wchodzić w interakcje z donepezylem
  2. Wykonywanie badania EKG przy jednoczesnym stosowaniu donepezylu i leków mogących wydłużać odstęp QT
  3. Unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów CYP3A4 i CYP2D6, jeśli to możliwe
  4. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania leków wchodzących w interakcje, rozważenie dostosowania dawki donepezylu
  5. Zalecenie pacjentom ograniczenia lub unikania spożywania alkoholu podczas terapii donepezylem

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku leków o działaniu antycholinergicznym, gdyż mogą one przeciwdziałać terapeutycznemu efektowi donepezylu poprzez antagonistyczne działanie w stosunku do układu cholinergicznego.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl