Specjalne ostrzeżenia
Donepezil Bluefish

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Donepezil Bluefish

Stosowanie produktu Donepezil Bluefish wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności ze względu na jego działanie farmakologiczne jako inhibitora cholinesterazy. Należy zwrócić uwagę, że brak jest danych z badań klinicznych dotyczących stosowania tego produktu u pacjentów z ciężką postacią otępienia w chorobie Alzheimera oraz z innymi rodzajami otępienia lub zaburzeń pamięci związanych z procesami starzenia się.¹

Wpływ na poszczególne układy narządowe

Układ krążenia

Działanie farmakologiczne inhibitorów cholinesterazy może wywoływać efekt wagotoniczny na częstość akcji serca, prowadząc do bradykardii. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub z zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.²

U pacjentów leczonych donepezylem odnotowano przypadki omdleń i napadów drgawek. Podczas oceny klinicznej takich pacjentów należy uwzględnić możliwość wystąpienia bloku sercowego lub długich zahamowań zatokowych.³

W okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Szczególną ostrożność zaleca się przy leczeniu następujących grup pacjentów:⁴

• pacjenci ze stwierdzonym wcześniej wydłużeniem odstępu QTc lub z wydłużeniem odstępu QTc w wywiadzie – u tych osób występuje zwiększone ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca
• pacjenci przyjmujący leki wpływające na odstęp QTc – jednoczesne stosowanie takich leków może nasilać efekt wydłużenia odstępu QT
• pacjenci ze stwierdzoną wcześniej chorobą serca (niewyrównana niewydolność serca, przebyty niedawno zawał mięśnia sercowego, bradyarytmie)
• pacjenci z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) – zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca

W powyższych przypadkach może być wymagane monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, w tym wykonywanie badania EKG.⁵

Układ pokarmowy

U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia owrzodzeń, takich jak osoby z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujące jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), należy monitorować objawy ze strony przewodu pokarmowego. Warto jednak zauważyć, że w badaniach klinicznych donepezylu nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania choroby wrzodowej ani krwawień z przewodu pokarmowego w porównaniu do placebo.⁶

Układ moczowo-płciowy

Leki o działaniu cholinomimetycznym mogą teoretycznie powodować utrudnienie odpływu moczu z pęcherza moczowego. Jednak w badaniach klinicznych donepezylu nie zaobserwowano takiego efektu.⁷

Układ nerwowy

Drgawki: Leki cholinomimetyczne, w tym donepezyl, mogą mieć właściwości wywoływania uogólnionych napadów drgawkowych. Należy również pamiętać, że napady drgawkowe mogą być objawem samej choroby Alzheimera.⁸

Objawy pozapiramidowe: Należy zachować ostrożność, ponieważ leki cholinomimetyczne mogą nasilać istniejące lub wywoływać nowe objawy pozapiramidowe.⁹

Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS): Jest to stan zagrażający życiu, charakteryzujący się następującymi objawami:¹⁰

• bardzo wysoka gorączka – często pierwsza oznaka rozwijającego się zespołu
• sztywność mięśni – nasilone napięcie mięśniowe, mogące utrudniać ruch
• niestabilność autonomicznego układu nerwowego – objawiająca się wahaniami ciśnienia tętniczego, tachykardią, nadmierną potliwością
• zaburzenia świadomości – dezorientacja, splątanie, możliwa śpiączka
• zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej (CPK) – marker uszkodzenia mięśni

Zgłaszano rzadkie przypadki NMS związanego z przyjmowaniem donepezylu, szczególnie u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki przeciwpsychotyczne. Dodatkowe objawy mogą obejmować mioglobinurię (rabdomioliza) oraz ostrą niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na NMS lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie (nawet bez innych klinicznych objawów NMS), należy natychmiast przerwać leczenie.¹¹

Choroby płuc

Z uwagi na działanie cholinomimetyczne inhibitorów cholinesterazy, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania donepezylu u pacjentów z astmą lub obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie. Leki te mogą nasilać skurcz oskrzeli i zwiększać wydzielanie śluzu w drogach oddechowych, co może prowadzić do pogorszenia stanu pacjentów z chorobami układu oddechowego.¹²

Interakcje z innymi lekami cholinergicznymi

Należy unikać równoczesnego podawania produktu Donepezil Bluefish z innymi substancjami o działaniu cholinergicznym:

• inhibitorami acetylocholinesterazy – mogą nasilać działanie donepezylu
• agonistami układu cholinergicznego – potencjalizują działanie cholinergiczne
• antagonistami układu cholinergicznego – mogą osłabiać działanie donepezylu

¹³

Wpływ na znieczulenie ogólne

Ze względu na swój mechanizm działania jako inhibitor cholinesterazy, donepezyl może nasilać działanie produktów zwiotczających mięśnie z grupy sukcynylocholiny, stosowanych do znieczulenia ogólnego. Anestezjolog powinien zostać poinformowany o przyjmowaniu donepezylu przez pacjenta przed planowanym znieczuleniem ogólnym.¹⁴

Niewydolność wątroby

Brak jest danych dotyczących stosowania donepezylu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, dlatego należy zachować szczególną ostrożność w tej grupie chorych. Możliwe jest konieczność dostosowania dawki lub bardziej intensywnego monitorowania.¹⁵

Substancje pomocnicze

Produkt Donepezil Bluefish zawiera laktozę jednowodną (98,00 mg w tabletce 5 mg oraz 196,00 mg w tabletce 10 mg). Jest on przeciwwskazany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lappa) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁶¹⁷

Dane dotyczące otępienia naczyniowego

Przeprowadzono trzy 6-miesięczne badania kliniczne z udziałem pacjentów spełniających kryteria NINDS-AIREN dotyczące prawdopodobnego lub możliwego występowania otępienia naczyniowego (ON). Kryteria te zostały opracowane w celu identyfikacji pacjentów, których otępienie ma wyłącznie podłoże naczyniowe oraz wykluczenia pacjentów z chorobą Alzheimera.¹⁸

Wskaźniki śmiertelności w tych badaniach przedstawiają się następująco:¹⁹

Średni wskaźnik śmiertelności dla wszystkich trzech badań ON w grupie przyjmującej chlorowodorek donepezylu (1,7%) był liczbowo wyższy niż w grupie przyjmującej placebo (1,1%), jednak różnica ta nie była istotna statystycznie. Większość zgonów, zarówno w grupie donepezylu jak i placebo, spowodowana była przyczynami o charakterze naczyniowym, co jest spodziewane w populacji pacjentów w podeszłym wieku z chorobą naczyniową.²⁰

Analiza wszystkich ciężkich zdarzeń naczyniowych (zakończonych zgonem lub nie) nie wykazała różnicy w częstości występowania tych zdarzeń w grupie przyjmującej chlorowodorek donepezylu w porównaniu z grupą przyjmującą placebo.²¹

Warto zauważyć, że łączne wyniki badań nad chorobą Alzheimera (n=4146) oraz badań nad chorobą Alzheimera i innych badań nad otępieniem, włączając badania nad otępieniem naczyniowym (łącznie n=6888), wykazały, że wskaźnik śmiertelności w grupach placebo liczbowo przewyższał wskaźnik w grupach przyjmujących chlorowodorek donepezylu.²²