zespół Stevensa-Johnsona
Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) to ciężka, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości, charakteryzująca się martwicą naskórka i błon śluzowych. Schorzenie to zaliczane jest do grupy toksycznych nekroliz naskórka, a jego ciężką postacią jest toksyczna nekroliza naskórka (TEN), gdy oddzielenie naskórka obejmuje ponad 30% powierzchni ciała.
Zespół Stevensa-Johnsona najczęściej występuje jako reakcja na leki, szczególnie na sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwpadaczkowe i niektóre antybiotyki. Może być również wywołany przez infekcje, zwłaszcza Mycoplasma pneumoniae, lub rzadziej przez szczepienia czy choroby autoimmunologiczne.
Klinicznie SJS manifestuje się gorączką, bólami głowy i mięśni, a następnie pojawiają się zmiany skórne w postaci pęcherzy, rumieni i nadżerek, często z zajęciem co najmniej dwóch błon śluzowych. Powikłania mogą obejmować wtórne infekcje, zaburzenia elektrolitowe, niewydolność wielonarządową oraz powikłania oczne, które mogą prowadzić do ślepoty.
Leczenie zespołu Stevensa-Johnsona opiera się na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego reakcję, intensywnej opiece wspomagającej podobnej do stosowanej u pacjentów z oparzeniami, właściwym nawodnieniu, odżywianiu oraz zapobieganiu i leczeniu infekcji. W niektórych przypadkach stosuje się immunosupresję, w tym glikokortykosteroidy, immunoglobuliny dożylne czy cyklosporynę, jednak ich skuteczność pozostaje przedmiotem dyskusji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Etorykoksyb – Działania niepożądane
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, jest stosowany w leczeniu chorób zapalnych układu ruchu, takich jak ChZS, RZS, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz w terapii ostrego bólu, w tym dny moczanowej. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów, w tym 6757 z wymienionymi schorzeniami, z około 600 leczonymi przez co najmniej rok. Profil działań niepożądanych jest spójny w różnych populacjach i dawkach (30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym bólu 120 mg). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, z bólem brzucha występującym bardzo często (≥1/10), a także zaparciami, wzdęciami, zapaleniem błony śluzowej żołądka, zgagą, biegunką, nudnościami i wymiotami. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego. Program MEDAL (17 412 pacjentów, średnio 18 miesięcy leczenia dawkami 60 mg lub 90 mg) potwierdził profil bezpieczeństwa, zwracając szczególną uwagę na ryzyko sercowo-naczyniowe, które jest istotne i obejmuje nadciśnienie tętnicze (często), kołatanie serca, arytmie, a rzadziej migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca, dusznicę bolesną i zawał mięśnia sercowego.
białkomocz, ból brzucha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie jamy ustnej, parestezja, program MEDAL, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wykwit polekowy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibufen dla dzieci o smaku malinowym
Stosowanie leku Ibufen dla dzieci o smaku malinowym wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłe zapalne choroby jelit (w tym wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna), nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności serca, nerek i wątroby oraz zaburzenia krzepnięcia krwi. Ibuprofen może wydłużać czas krwawienia i nasilać ryzyko zaburzeń nerkowych, zwłaszcza u odwodnionych dzieci. Dawkowanie powyżej 1200 mg/dobę wiąże się z nieznacznym wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, szczególnie u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych. Zaleca się unikanie dawek 2400 mg/dobę u tych grup oraz ostrożne rozważenie korzyści i ryzyka leczenia.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba alergiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, ciężkie skórne działanie niepożądane, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie, polekowa wysypka z eozynofilią, przewlekła zapalna choroba jelit, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna amblopia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefaleksyna TZF 500 mg
Stosowanie cefaleksyny TZF 500 mg wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych, które należy uwzględnić w ocenie stosunku korzyści do ryzyka terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka i nudności, a także reakcje skórne w postaci wysypki, pokrzywki i świądu (częstość niezbyt często). Rzadko obserwuje się poważne reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, wymagającą natychmiastowego przerwania leczenia. Cefaleksyna może również powodować hematologiczne zaburzenia, takie jak eozynofilia (≥1/1 000 do <1/100), neutropenia, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), co wskazuje na konieczność monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Ponadto, rzadko występują powikłania hepatologiczne, takie jak zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa, a także przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AlAT i AspAT (niezbyt często), co wymaga kontroli funkcji wątroby.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawu, cefaleksyna, cefalosporyna, Clostridioides difficile, dezorientacja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza pochwy, małopłytkowość, martwica naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pobudzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, świąd narządów płciowych, test Coombsa, wymioty, wysypka, zapalenie pochwy, zapalenie stawu, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Farmalider
Stosowanie ibuprofenu wymaga podawania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, u których wzrasta ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji. Ibuprofen jest przeciwwskazany lub wymaga ostrożności u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, chorobami zapalnymi jelit, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób z alergiami, astmą oskrzelową czy po dużych zabiegach chirurgicznych. Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego wzrasta wraz z dawką, szczególnie powyżej 1200 mg/dobę, u osób z wcześniejszymi wrzodami, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak glikokortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI czy kwas acetylosalicylowy. W przypadku wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia leczenie należy natychmiast przerwać.
astma analgetyczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklooksygenaza-2, glikokortykosteroid, martwica brodawek nerkowych, mizoprostol, nefropatia analgetyczna, niedokrwienna choroba serca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowy ból głowy, porfiryna, rumień wielopostaciowy, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Megapar Forte 1000 mg
Megapar Forte, zawierający 1000 mg paracetamolu w formie tabletek musujących, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z MedDRA. Rzadkie działania obejmują zaburzenia hematologiczne (np. trombocytopenia, leukopenia), reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (depresja, splątanie, halucynacje), neurologiczne (drżenia, bóle głowy), okulistyczne (zaburzenia widzenia), sercowe (obrzęk), żołądkowo-jelitowe (krwotoki, nudności, wymioty), a także poważne zaburzenia wątroby (niewydolność, martwica, żółtaczka). Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje hematologiczne (np. niedokrwistość hemolityczna), hipoglikemię, hepatotoksyczność, ropomocz jałowy oraz reakcje nadwrażliwości zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego przerwania terapii.
bezmocz, hepatotoksyczność, hipoglikemia, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, plamica, pokrzywka, reakcja alergiczna, ropomocz jałowy, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bulgaplin
Pregabalina, stosowana w leczeniu bólu neuropatycznego i innych wskazań, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne działania niepożądane i interakcje. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie glikemii oraz dostosowanie dawek leków hipoglikemizujących w przypadku przyrostu masy ciała. Zgłaszano reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Pregabalina może powodować zawroty głowy, senność, utratę przytomności i zaburzenia psychiczne, co zwiększa ryzyko urazów, zwłaszcza u osób starszych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia kręgowego oraz u osób z ryzykiem depresji oddechowej, w tym z chorobami układu oddechowego, neurologicznymi, nerkowymi oraz u osób starszych. W badaniach klinicznych obserwowano niewyraźne widzenie i zmiany pola widzenia, które ustępowały po kontynuacji leczenia lub odstawieniu leku.
ból neuropatyczny ośrodkowy, cukrzyca, depresja oddechowa, depresja OUN, drgawki, encefalopatia, leki przeciwpadaczkowe, myśli samobójcze, niedrożność jelita, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, opioidy, porażenna niedrożność jelit, pregabalina, reakcja nadwrażliwości, senność, splątanie, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uraz rdzenia kręgowego, utrata przytomności, uzależnienie lekowe, wady wrodzone, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia psychiczne, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany w polu widzenia, zmniejszenie ostrości widzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Bluefish AB 20 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10x GGN. Działania niepożądane obejmują m.in. często występujące zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemię, bóle mięśni i stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz podwyższone wyniki badań czynności wątroby i kinazy kreatynowej. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, neuropatię obwodową, zapalenie wątroby, miopatię, rabdomiolizę oraz reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona.
aminotransferaza, amnezja, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, enzymy wątrobowe, ginekomastia, glukoza na czczo, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, triglicerydy, zaburzenie smaku, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil combi 500 mg + 125 mg
Hiconcil combi to preparat zawierający amoksycylinę (500 mg) oraz kwas klawulanowy (125 mg), wykazujący szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), które można łagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej obserwuje się niestrawność (≥1/1 000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie jelita grubego (w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne), czarny język włochaty czy ostre zapalenie trzustki. Zaburzenia funkcji wątroby, takie jak umiarkowane podwyższenie AspAT i AlAT (≥1/1 000 do <1/100), zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa, również mogą wystąpić, podobnie jak reakcje skórne – od wysypki, świądu i pokrzywki (≥1/1 000 do <1/100) po ciężkie, zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka (częstość nieznana).
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, drgawki, eozynofilia, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, osutka krostkowa, pokrzywka, przewód pokarmowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nodom 20 mg/ml
Produkt leczniczy Nodom, zawierający dorzolamid w postaci kropli do oczu, był badany klinicznie na ponad 1400 pacjentach, w tym 1108 w długoterminowych badaniach monoterapii lub terapii skojarzonej z beta-adrenolitykami. Około 3% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych miejscowych, głównie zapalenia spojówek i reakcji powiek. Najczęstsze działania niepożądane to pieczenie i kłucie oczu (≥1/10), powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek, zapalenie i świąd powiek oraz niewyraźne widzenie (≥1/100). Rzadziej obserwowano zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych, reakcje alergiczne, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Działania ogólnoustrojowe obejmują ból głowy, nudności, gorzki smak w ustach oraz astenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko kamicy moczowej.
astenia, chlorek benzalkonium, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, kamica moczowa, kontaktowe zapalenie skóry, lek beta-adrenolityczny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, pieczenie oka, podrażnienie gardła, punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, zabieg filtracyjny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Aflofarm
Stosowanie ibuprofenu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłe choroby zapalne jelit, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz zaburzenia krzepnięcia. U osób starszych oraz pacjentów z astmą oskrzelową istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym skurczu oskrzeli. Ibuprofen może wydłużać czas krwawienia i nasilać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwotok, owrzodzenie czy perforacja, które mogą przebiegać bezobjawowo. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, acenokumarol) oraz antyagregacyjne (np. ASA). Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych.
astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, jałowe zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, retencja płynów, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Ibuprofen – Działania niepożądane
Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, zgagę, wzdęcia, biegunkę i zaparcia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (≥1/1000 do <1/100), zapalenie trzustki (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadkie, ale groźne objawy jak smoliste stolce i krwawe wymioty (<1/10 000). Stosowanie dawek do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru, a także z rzadkimi przypadkami zespołu Kounisa. Ponadto, ibuprofen może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego, od bólów głowy i zawrotów po rzadkie reakcje psychotyczne i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawe wymioty, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie światła jelita - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin Aurovitas
Produkt leczniczy Sitagliptin Aurovitas jest wskazany wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2 i przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w przypadku kwasicy ketonowej. Ze względu na mechanizm działania inhibitorów DPP-4, w tym sytagliptyny, istnieje ryzyko ostrego zapalenia trzustki, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku przy podejrzeniu objawów takich jak uporczywy, silny ból brzucha. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zapalenia trzustki. Ponadto, ryzyko hipoglikemii jest zależne od terapii skojarzonej – w monoterapii lub z lekami niepowodującymi hipoglikemii (np. metformina, agonista receptora PPARγ) częstość hipoglikemii jest porównywalna z placebo, natomiast w skojarzeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika konieczne może być dostosowanie dawki tych leków.
agonista receptora PPARγ, anafilaksja, ciężka reakcja nadwrażliwości, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, insulina, kwasica ketonowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, schyłkowa niewydolność nerek, silny ból brzucha, sytagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 20 mg + 10 mg
Ezehron Duo to lek łączący rozuwastatynę wapniową i ezetymib, dostępny w dawkach 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg. Profil bezpieczeństwa wynika z działania obu substancji oraz ich interakcji. Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z hipercholesterolemią to zwiększona aktywność aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Rozuwastatyna, szczególnie w dawkach powyżej 20 mg, może powodować miopatię, zapalenie mięśni, a rzadko rabdomiolizę z ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga przerwania terapii. Ezetymib w monoterapii i w skojarzeniu ze statynami wykazuje podobny profil działań niepożądanych jak placebo, z niskim odsetkiem istotnego wzrostu CK (>10 x GGN) i aminotransferaz (≥3 x GGN). Białkomocz, głównie kanalikowy, występuje u <1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg rozuwastatyny i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępuje samoistnie i nie wiąże się z progresją choroby nerek.
aminotransferazy, białkomocz, ból mięśni, cukrzyca, ezetymib, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenia ścięgien, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Sulfatiazol srebrowy – Działania niepożądane
Sulfatiazol srebrowy, obecny w preparacie Argosulfan w stężeniu 20 mg/g, cechuje się bardzo słabą rozpuszczalnością i ograniczonym wchłanianiem przez uszkodzoną skórę, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym. Jednakże długotrwała terapia zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych powikłań charakterystycznych dla sulfonamidów, w tym uszkodzenia nerek i wątroby, manifestującego się zaburzeniami funkcji tych narządów oraz podwyższeniem enzymów wątrobowych. Występują również poważne działania hematologiczne, takie jak agranulocytoza, skaza krwotoczna, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna oraz leukopenia, które mogą zagrażać życiu. Dodatkowo, sulfatiazol srebrowy może indukować ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i złuszczające zapalenie skóry, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do nadwrażliwości na sulfonamidy.
agranulocytoza, Argosulfan, dysfunkcja nerek, enzymy wątrobowe, erytrocyt, granulocyt obojętnochłonny, hemostaza, hepatotoksyczność, leukocyt, leukopenia, morfologia krwi, narządy miąższowe, nefrotoksyczność, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, skaza krwotoczna, sulfatiazol srebrowy, sulfonamid, szpik kostny, uszkodzenie skóry, zaburzenia krzepnięcia, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam NeuroPharma 1000 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Levetiracetam NeuroPharma, jest lekiem przeciwpadaczkowym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, stosowanym zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Profil bezpieczeństwa leku opiera się na analizie danych z badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, neutropenia, agranulocytoza), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zespół DRESS, niewydolność i zapalenie wątroby, ostre uszkodzenie nerek, rabdomiolizę z podwyższoną aktywnością fosfokinazy kreatynowej oraz encefalopatię odwracalną po przerwaniu leczenia.
agranulocytoza, agresja, anafilaksja, ataksja, bezsenność, ból głowy, choreoatetoza, chwiejność emocjonalna, ciężkie reakcje skórne, depresja, drażliwość, drżenie, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, neutropenia, niepamięć, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, próba samobójcza, profil bezpieczeństwa lewetyracetamu, rabdomioliza, reakcje nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, wahania nastroju, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia koncentracji uwagi, zaburzenia lękowe, zaburzenia myślenia, zaburzenia nastroju, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Bluefish AB 80 mg
Analiza bezpieczeństwa atorwastatyny opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie, gdzie 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami były podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, >10 razy GGN u 0,4%). Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie. Wśród działań niepożądanych wyróżniono m.in. zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (mialgia, miopatia, rabdomioliza), zaburzenia wątroby (zapalenie, niewydolność), reakcje alergiczne (w tym anafilaksja i poważne zmiany skórne jak zespół Stevensa-Johnsona), a także zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemię i ryzyko rozwoju cukrzycy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
amnezja, anafilaksja, anoreksja, atorwastatyna, bezsenność, ból mięśniowy, ból stawowy, cholestaza, cukrzyca, epistaxis, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, koszmar senny, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, szum uszny, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitynib Adamed 12,5 mg
Sunitynib, stosowany w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym poważnych powikłań zagrażających życiu. Do najistotniejszych należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (np. z układu oddechowego, pokarmowego, moczowego i mózgowego). W trakcie terapii obserwuje się także częste zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a także niedoczynność tarczycy wymagającą monitorowania i ewentualnego leczenia substytucyjnego. W badaniach klinicznych obejmujących 7115 pacjentów najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥1/10) były: zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia, biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, wymioty, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa oraz przebarwienia skórne.
erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, krwotok do jamy otrzewnowej, krwotok mózgowy, krwotok przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości szczęki, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, przerzutowy rak nerkowokomórkowy, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rozwarstwienie tętnicy, sunitynib, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia smaku, zator tętnicy płucnej, zespół lizy guza, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Krka
Leczenie rozuwastatyną wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza przy dawkach 30 mg i 40 mg, ze względu na ryzyko wystąpienia proteinurii kanalikowej oraz zwiększonej częstości ciężkich zaburzeń czynności nerek. Charakterystyczne działania niepożądane obejmują miopatię, bóle mięśni, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizę, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Wskazane jest regularne oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), z uwzględnieniem, że wartości >5 x GGN wymagają powtórnego badania i mogą stanowić przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni w wywiadzie, nadużywanie alkoholu, wiek >70 lat oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rozuwastatyny, np. fibratów czy inhibitorów proteazy. W przypadku nasilonych objawów mięśniowych lub znacznego wzrostu CK (>5 x GGN) zaleca się przerwanie leczenia.
ból mięśni, cukrzyca, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, kwas fusydowy, miastenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, osłabienie mięśniowe, posocznica, proteinuria, rabdomioliza, skórne działania niepożądane, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Aurovitas
Podczas terapii rywaroksabanem, w tym preparatem Rivaroxaban Aurovitas, konieczny jest stały nadzór kliniczny z uwzględnieniem ryzyka krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Monitorowanie obejmuje regularną ocenę kliniczną oraz badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim (klirens kreatyniny <30 ml/min) i umiarkowanym (30-49 ml/min) zaburzeniem czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rywaroksabanu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą zwiększać stężenie leku średnio 2,6-krotnie, podnosząc ryzyko krwawienia.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niedobór laktazy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenia oskrzeli, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoRami 2,5 mg
Lek ApoRami, zawierający ramipryl, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas monitorowania pacjentów. Do najczęstszych należą suchy kaszel oraz hipotonia, w tym hipotonia ortostatyczna, które występują u ≥ 1/10 pacjentów. Poważne działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz neutropenię i agranulocytozę. W trakcie terapii obserwuje się zmiany w morfologii krwi, takie jak eozynofilia, zmniejszenie liczby leukocytów, erytrocytów, hemoglobiny i płytek krwi. Dodatkowo mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), hiponatremia oraz zaburzenia psychiczne (obniżony nastrój, niepokój, splątanie). W populacji pediatrycznej (2-16 lat) tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa i katar występują częściej (≥ 1/100 do < 1/10) niż u dorosłych.
agranulocytoza, arytmia, biegunka, ból głowy, duszność, dyspepsja, enzymy wątrobowe, eozynofilia, erytrocyt, fotowrażliwość, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, leukocyt, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie mózgu, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ostra niewydolność wątroby, parestezje, płytki krwi, pokrzywka, potas we krwi, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sód we krwi, splątanie, suchy kaszel, szumy uszne, tachykardia, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenia snu, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zawroty głowy, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin TZF 25 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Sitagliptin TZF (dostępnego w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Do najważniejszych należą ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz zapalenie trzustki, w tym postaci martwicze i krwotoczne, które mogą być śmiertelne. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), śródmiąższową chorobę płuc, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wymioty), oraz liczne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i pemfigoid pęcherzowy (częstość nieznana). Rzadko obserwowano trombocytopenię, co może zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów na lekach przeciwkrzepliwych. Ponadto, zgłaszano bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek (częstość nieznana).
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, lek przeciwcukrzycowy, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, Sitagliptin TZF, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Romazic
Rozuwastatyna (produkt Romazic) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych dotyczących nerek, mięśni i wątroby. Dawka 40 mg wiąże się z większą częstością występowania proteinurii kanalikowej oraz ciężkich działań niepożądanych nerkowych. Miopatia, bóle mięśni, rabdomioliza (zwłaszcza przy dawkach >20 mg) oraz immunozależna miopatia martwicza (IMNM) to potencjalne powikłania, które wymagają monitorowania aktywności kinazy kreatynowej (CK). Nie należy rozpoczynać terapii, jeśli CK przekracza 5-krotność górnej granicy normy (GGN). Ryzyko miotoksyczności zwiększają m.in. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu oraz jednoczesne stosowanie fibratów, kwasu nikotynowego czy inhibitorów proteaz. W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia mięśni lub znacznego wzrostu CK (>5 x GGN) leczenie należy przerwać. Po ustąpieniu objawów możliwe jest ponowne wprowadzenie leku w najmniejszej dawce pod ścisłą kontrolą.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, brak laktazy, cukrzyca, cyklosporyna, gemfibrozyl, genetycznie uwarunkowana choroba mięśni, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, lek z grupy fibratów, miopatia, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niekontrolowana padaczka, nietolerancja galaktozy, posocznica, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowe zapalenie płuc, zaburzenie czynności nerek, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Działania niepożądane
Tiotepa, stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego, wykazuje profil toksyczności obejmujący głównie supresję szpiku kostnego (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występującą bardzo często (≥1/10) u dorosłych i dzieci. Inne istotne działania niepożądane to zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po wcześniejszej intensywnej chemioterapii (w tym metotreksat) i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Tiotepa może również powodować zaburzenia płodności u obu płci oraz niewydolność wielonarządową, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, granulocytopenia, hiperglikemia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leczenie kondycjonujące, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedorozwój gonad, niedotlenienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, ostra GVHD, ototoksyczność, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła GVHD, sepsa, stan splątania, tętniak wewnątrzczaszkowy, tętnicze nadciśnienie płucne, tiotepa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia rytmu serca, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Findarts Duo 0,5 mg + 0,4 mg
Findarts Duo to preparat zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, stosowany w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Dane z badania CombAT, trwającego 4 lata, wskazują na zmniejszającą się częstość działań niepożądanych w czasie terapii: w terapii skojarzonej od 22% w pierwszym roku do 2% w czwartym roku, w monoterapii dutasterydem od 15% do 2%, a w monoterapii tamsulosyną od 13% do 2%. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu rozrodczego, zwłaszcza zaburzenia ejakulacji, impotencja i zmniejszone libido, które przypisuje się głównie dutasterydowi i mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Inne często występujące działania to zawroty głowy, ból głowy, zapalenie błony śluzowej nosa, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca i palpitacje.
antagonista receptora alfa-1-adrenergicznego, badanie CombAT, dutasteryd, erytrodermia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, operacja usunięcia zaćmy, priapizm, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu piersiowego, rumień wielopostaciowy, skala Gleasona, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tamsulosyny chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, wytrysk wsteczny, zaburzenia wytrysku nasienia, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bazetham Retard 0,4 mg
Bazetham Retard zawiera tamsulosyny chlorowodorek w dawce 0,4 mg (0,367 mg tamsulosyny) i jest związany z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy (1,3%), ból głowy, omdlenia, zamazane widzenie, kołatanie serca, hipotonia ortostatyczna, zapalenie błony śluzowej nosa, krwawienie z nosa, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej, wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry oraz zaburzenia wytrysku, w tym ejakulację wsteczną. Rzadko występuje priapizm (<1/10 000), wymagający pilnej interwencji. Działania te mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a także stanowią poważne zagrożenie dla pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku i z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
arytmia, astenia, biegunka, brak ejakulacji, duszność, ejakulacja wsteczna, hipotonia ortostatyczna, jaskra, kołatanie serca, krwawienie z nosa, migotanie przedsionków, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, priapizm, rumień wielopostaciowy, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tamsulosyny chlorowodorek, zaburzenie widzenia, zaburzenie wytrysku, zaćma, zamazane widzenie, zapalenie błony śluzowej nosa, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – ValproLEK 500 500 mg
Walproinian sodu, stosowany w terapii, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Najczęstsze objawy ze strony układu pokarmowego to nudności (bardzo często, ≥1/10), ból w nadbrzuszu i biegunka (często, ≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, jednak u niemowląt i małych dzieci (poniżej 3 roku życia) istnieje podwyższone ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby oraz zapalenia trzustki. Często obserwuje się hematologiczne działania niepożądane, takie jak niedokrwistość i małopłytkowość (często), leukopenię i pancytopenię (niezbyt często), a także rzadkie przypadki zespołu mielodysplastycznego. Zaburzenia psychiczne, w tym agresja, pobudzenie i zaburzenia uwagi, występują szczególnie u dzieci. Do innych często występujących działań należą hiponatremia, drżenie mięśni (bardzo często), zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe, drgawki oraz hepatotoksyczność.
agranulocytoza, aplazja czystoczerwonokrwinkowa, ataksja, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, ból żołądka, brak miesiączki, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, drgawki, drżenie, encefalopatia, gęstość mineralna kości, ginekomastia, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, hipotermia, krwotok, letarg, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nieregularne miesiączkowanie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oczopląs, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parestezja, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, śpiączka, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torbielowatość jajników, uszkodzenie wątroby, utrata słuchu, walproinian sodu, wysięk opłucnowy, wysypka, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie uwagi, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Celekoksyb – Przedawkowanie
Celekoksyb, selektywny inhibitor COX-2 z grupy NLPZ, w przypadku przedawkowania może prowadzić do poważnych powikłań obejmujących układ pokarmowy (krwawienia, perforacje, owrzodzenia), sercowo-naczyniowy (nadciśnienie, zaburzenia rytmu, incydenty zakrzepowe), nerwowy (bóle i zawroty głowy, zaburzenia świadomości), nerkowy (ostra niewydolność, retencja płynów) oraz wątrobowy (zaburzenia funkcji, podwyższenie enzymów). Dane kliniczne dotyczące toksyczności celekoksybu są ograniczone i pochodzą głównie z badań na zdrowych ochotnikach, gdzie dawki do 1200 mg dwukrotnie na dobę przez 9 dni nie wywołały istotnych działań niepożądanych. Jednakże, u pacjentów z chorobami współistniejącymi, szczególnie sercowo-naczyniowymi, nerkowymi, wątrobowymi, przewodu pokarmowego oraz u osób starszych, ryzyko powikłań jest znacznie wyższe.
cyklooksygenaza-2, dializoterapia, dyspepsja, enzymy wątrobowe, farmakodynamika leków, farmakokinetyka, hemodializa, incydent zakrzepowy, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, płukanie żołądka, przedawkowanie celekoksybu, retencja płynów, skurcz oskrzeli, udar mózgu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ACC optima
Lek ACC optima, zawierający acetylocysteinę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli, co wymaga ścisłego monitorowania i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku wystąpienia objawów. U pacjentów z chorobą wrzodową, niewydolnością oddechową oraz osób w podeszłym wieku konieczne jest dokładne monitorowanie odpowiedzi na leczenie. W początkowym okresie terapii może dojść do upłynnienia śluzu i zwiększenia objętości wydzieliny oskrzelowej, co u pacjentów z ograniczoną zdolnością odkrztuszania wymaga zastosowania drenażu ułożeniowego i odsysania. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniem acetylocysteiny a doustnymi antybiotykami, aby uniknąć interakcji farmakokinetycznych.
acetylocysteina, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, drenaż ułożeniowy, lek mukolityczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja histaminy, niewydolność oddechowa, obturacja dróg oddechowych, rhinorrhea, skurcz oskrzeli, toksyczna nekroliza naskórka, upłynnienie śluzu, wydzielina oskrzelowa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvox) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najważniejszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia wątroby, z istotnym klinicznie (>3-krotnym wzrostem GGN) podwyższeniem aminotransferaz u 0,8% pacjentów, oraz zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym wzrost aktywności kinazy kreatynowej (>3 razy GGN) u 2,5% pacjentów, a poważniejsze (>10 razy GGN) u 0,4%. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe w badaniu trwającym 3 lata.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, triglicerydy, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazole SUN 40 mg
Esomeprazol SUN w dawce 40 mg, podawany dożylnie w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa podobnym do innych postaci farmaceutycznych i wskazań terapeutycznych, bez wyraźnej zależności działań niepożądanych od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to ból głowy, ból brzucha, biegunka oraz nudności. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje w miejscu podania, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek przez 72 godziny. U pacjentów w stanie krytycznym, stosujących omeprazol dożylnie, odnotowano sporadyczne przypadki nieodwracalnych zaburzeń widzenia, jednak bez potwierdzonego związku przyczynowego z lekiem. Badania farmakokinetyczne u dzieci (0-18 lat, n=57) potwierdziły zgodność profilu bezpieczeństwa z danymi dla populacji dorosłych, bez nowych sygnałów niepożądanych.
agranulocytoza, badanie kliniczne, digoksyna, encefalopatia, esomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczna naskórka, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, polip żołądka, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin Sandoz
Stosowanie sytagliptyny, inhibitora DPP-4, u pacjentów z cukrzycą typu 2 wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u osób z historią zapalenia trzustki oraz zaburzeniami czynności nerek. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w przebiegu kwasicy ketonowej. Istotnym ryzykiem jest możliwość wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha, które w większości przypadków ustępuje po odstawieniu leku. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. U pacjentów z GFR <45 ml/min oraz u osób dializowanych zaleca się modyfikację dawkowania, aby uniknąć kumulacji leku. Ponadto, w terapii skojarzonej z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika należy rozważyć redukcję ich dawek w celu minimalizacji ryzyka hipoglikemii.
agonista receptora PPAR, anafilaksja, choroba autoimmunologiczna skóry, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, filtracja kłębuszkowa, hipoglikemia, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, insulina, martwicze zapalenie trzustki, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, terapia skojarzona, wydalanie nerkowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salbutamol WZF
Salbutamol WZF nie powinien być stosowany jako monoterapia u pacjentów z ciężką lub niestabilną astmą ze względu na ryzyko ciężkich napadów astmy zagrażających życiu. W tej grupie wskazana jest regularna kontrola czynności płuc oraz rozważenie terapii doustnymi i/lub wziewnymi kortykosteroidami. Zwiększone zużycie β2-agonistów krótkodziałających wymaga ponownej oceny stanu klinicznego i ewentualnej modyfikacji leczenia. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie glikemii i kwasu mlekowego, gdyż salbutamol może podnosić stężenie glukozy we krwi. Ze względu na ryzyko pobudzenia układu współczulnego i potencjalne działania niepożądane kardiologiczne (kołatanie serca, zmiany w EKG, wzrost ciśnienia tętniczego), szczególną ostrożność należy zachować u chorych z chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami rytmu i nadciśnieniem tętniczym.
amina sympatykomimetyczna, beta-adrenergik, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka astma, hiperglikemia, kołatanie serca, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, kwas mlekowy, lek rozszerzający oskrzela, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, napad astmy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk głośni, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, padaczka, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, załamek T, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tadalafil Polpharma 2,5 mg
Tadalafil Polpharma w dawce 2,5 mg, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący najczęściej bóle głowy, niestrawność, bóle pleców i mięśni, których częstość nasila się wraz ze wzrostem dawki. Działania niepożądane mają zazwyczaj charakter przemijający i łagodny lub umiarkowany. W badaniach klinicznych z udziałem 8022 pacjentów leczonych tadalafilem oraz 4422 pacjentów placebo, odnotowano również rzadziej występujące poważne zdarzenia, takie jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, komorowe zaburzenia rytmu serca, udar, przemijające napady niedokrwienne (TIA), a także poważne zaburzenia widzenia, w tym przednią niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego (NAION) i okluzję naczyń siatkówki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego oraz u osób stosujących jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego.
ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, ból w klatce piersiowej, bradykardia zatokowa, choroba refluksowa przełyku, częstoskurcz, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwiomocz, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migrena, nagła śmierć sercowa, nagła utrata słuchu, napad drgawkowy, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk twarzy, okluzja naczyń siatkówki, pokrzywka, priapizm, przekrwienie błony śluzowej nosa, przemijająca amnezja, przemijający napad niedokrwienny, reakcja nadwrażliwości, szum w uszach, udar, wymioty, wysypka, zaburzenia EKG, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibandronic Acid Noridem 6 mg/6 ml
Kwas ibandronowy w dawce 6 mg/6 ml do infuzji jest stosowany głównie w leczeniu hiperkalcemii nowotworowej oraz profilaktyce zdarzeń kostnych u pacjentów z rakiem piersi z przerzutami do kości. Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, nietypowe złamania kości udowej, zapalenie oka oraz martwica kości szczęki i/lub żuchwy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Często obserwuje się objawy grypopodobne, takie jak gorączka, dreszcze, bóle mięśni i kości, które zwykle ustępują samoistnie. Hipokalcemia i hipofosfatemia mogą wystąpić w trakcie terapii, jednak rzadko wymagają leczenia. W badaniach klinicznych III fazy (311 pacjentów z hiperkalcemią i 152 pacjentów z rakiem piersi) odnotowano szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, neurologiczne, okulistyczne, skórne oraz mięśniowo-szkieletowe.
bisfosfoniany, dysfagia, gorączka, hiperkalcemia nowotworowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, kwas ibandronowy, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, niedokrwistość, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, pęcherzowe zapalenie skóry, przerzuty do kości, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, resorpcja kości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kostno-stawowe, zapalenie nadtwardówki, zapalenie oka, zapalenie twardówki, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości udowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flegamina Baby 2 mg/ml
Flegamina Baby, zawierająca bromoheksyny chlorowodorek w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowana w terapii pediatrycznej, jednak wymaga uważnego monitorowania działań niepożądanych. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, biegunka) oraz przejściowe podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy, co może wskazywać na hepatotoksyczność. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują ból głowy i zawroty głowy o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne reakcje alergiczne, w tym rzadkie reakcje nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, świąd oraz poważne reakcje anafilaktyczne, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji. U pacjentów z chorobami układu oddechowego inhalacje bromoheksyny mogą wywołać skurcz oskrzeli, co stanowi istotne ryzyko kliniczne.
aminotransferazy, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, bromoheksyna, enzymy wątrobowe, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, personel medyczny, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirtagen 30 mg
W terapii depresji mirtazapiną, na podstawie metaanalizy 20 randomizowanych badań kontrolowanych placebo obejmujących 1501 pacjentów leczonych dawkami do 60 mg przez okres do 12 tygodni, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (występującymi u >5% pacjentów) są senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Profil bezpieczeństwa obejmuje także rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica naskórka (TEN) oraz reakcja DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Dodatkowo, obserwuje się zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, anemia aplastyczna), zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, niewłaściwe wydzielanie hormonu antydiuretycznego), zaburzenia psychiczne (myśli i zachowania samobójcze, mania, zespół serotoninowy), a także hiponatremię i przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz. W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększenie masy ciała, pokrzywkę oraz hipertriglicerydemię, które wymagają monitorowania antropometrycznego i metabolicznego.
agranulocytoza, akatyzja, anemia aplastyczna, ciężkie zaburzenie depresyjne, dyzartria, eozynofilia, gamma-glutamyltransferaza, granulocytopenia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, mioklonie, mlekotok, neutropenia, niedoczulica jamy ustnej, parestezja, parestezja jamy ustnej, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone aminotransferazy, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół niewłaściwego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramoclav 875 mg + 125 mg
Preparat Ramoclav, zawierający amoksycylinę 875 mg i kwas klawulanowy 125 mg, wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10), przy czym nudności są bardziej nasilone przy wyższych dawkach doustnych. Objawy te można złagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej występują niestrawność (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, jak zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, ostre zapalenie trzustki czy czarny język włochaty (częstość nieznana). Reakcje skórne i nadwrażliwości, takie jak wysypka, świąd i pokrzywka (niezbyt często), a także ciężkie reakcje, np. zespół Stevens-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka (częstość nieznana), wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, rzadko obserwuje się przemijającą leukopenię, trombocytopenię oraz podwyższenie enzymów wątrobowych AspAT i ALAT (niezbyt często), a także poważniejsze zaburzenia hematologiczne i wątrobowe (częstość nieznana).
AGEP, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, ból głowy, choroba posurowicza, drgawki, hiperkineza, język włochaty, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, linijna dermatoza IgA, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zapalenie jelita poantybiotykowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks
Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks, dostępny w dawkach 50 mg sytagliptyny z 850 mg lub 1000 mg metforminy, jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku w przypadku podejrzenia. Metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy GFR < 30 mL/min, ostrych zaburzeniach czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego, posocznicy, odwodnieniu oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermię i śpiączkę; diagnostycznie obserwuje się pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów > 5 mmol/l, zwiększoną lukę anionową i stosunek mleczanów do pirogronianów. Monitorowanie GFR jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii.
anafilaksja, astenia, ciężka reakcja nadwrażliwości, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, elektrolity w surowicy, GFR, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, ketony w surowicy, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, luka anionowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, przesączanie kłębuszkowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, sytagliptyna, zapalenie trzustki w wywiadzie, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zyvoxid 600 mg
Linezolid, substancja czynna leku Zyvoxid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, najczęściej obejmujących dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (biegunka 8,9%, nudności 6,9%, wymioty 4,3%) oraz bóle głowy (4,2%). W trakcie terapii obserwuje się także działania hematologiczne, w tym niedokrwistość u 2,0% pacjentów leczonych do 28 dni, a jej częstość wzrasta do 12,3% przy terapii powyżej 28 dni. Ciężka niedokrwistość wymagająca transfuzji krwi występuje u 9% pacjentów leczonych ≤28 dni oraz u 15% leczonych >28 dni. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej.
AlAT, AspAT, bezsenność, biegunka, dehydrogenaza mleczanowa, kandydoza, kwasica mleczanowa, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość syderoblastyczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie okrężnicy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Profenid 100 mg
Profenid 100 mg, zawierający ketoprofen, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz zahamowanie czynności szpiku kostnego, które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, stanowią poważne zagrożenie życia. Zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, stan splątania) oraz neurologiczne (bóle i zawroty głowy, senność, parestezje) również mogą wystąpić, choć ich częstość jest trudna do określenia. Rzadko obserwuje się zaburzenia widzenia, szumy uszne, a także poważne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze i zapalenie naczyń. W układzie oddechowym mogą pojawić się duszność, napady astmy oraz skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Crohna, depresja, duszność, hiperkaliemia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, parestezje, perforacja, skurcz oskrzeli, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia nastroju, zaburzenia smaku, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększone stężenie bilirubiny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trexan Neo 10 mg
Metotreksat, substancja czynna leku Trexan Neo (dostępnego w dawkach 2,5 mg i 10 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, drogi podania oraz czasu ekspozycji. Kluczowymi toksycznościami ograniczającymi dawkowanie są supresja szpiku kostnego (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość, pancytopenia) oraz zapalenie błon śluzowych, pojawiające się odpowiednio po 3-7 dniach i kilka dni później, ustępujące zwykle w ciągu 14-28 dni u pacjentów z prawidłową eliminacją leku. Do poważnych działań należą także toksyczność płucna (śródmiąższowe zapalenie pęcherzyków płucnych, włóknienie, porażenie oddychania), hepatotoksyczność (podwyższone AlAT, AspAT, bilirubina, fosfataza zasadowa, marskość, niewydolność wątroby), nefrotoksyczność (niewydolność nerek, nefropatia) oraz neurotoksyczność (bóle głowy, drgawki, encefalopatia). Często obserwuje się także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zapalenie jamy ustnej, nudności, biegunka) i reakcje skórne (wysypki, świąd, zespół Stevensa-Johnsona).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, astma oskrzelowa, azotemia, bezmocz, białkomocz, depresja szpiku kostnego, dysuria, dyzuria, hepatotoksyczność, hipogammaglobulinemia, incydent zakrzepowo-zatorowy, jadłowstręt, krwawienie pęcherzykowe, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, martwica kości szczęki, nadwrażliwość na światło, nefropatia, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niestrawność, oligospermia, osteoporoza, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie pęcherza moczowego, owrzodzenie skóry, pancytopenia, porażenie oddychania, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, smolisty stolec, śródmiąższowe zapalenie pęcherzyków płucnych, supresja szpiku kostnego, teleangiektazja, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczność płucna, włóknienie śródmiąższowe, włóknienie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowata, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia limfoproliferacyjne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błon śluzowych, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelit, zapalenie opłucnej, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, złuszczanie skóry, zwyrodnienie tłuszczowe wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Taromentin (400 mg + 57 mg)/5 ml
Taromentin to preparat zawierający amoksycylinę (80 mg/ml) oraz kwas klawulanowy (11,4 mg/ml) w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, stosowany w terapii zakażeń bakteryjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i wymioty, występujące często (≥1/100 do <1/10), oraz kandydoza skóry i błon śluzowych. Rzadziej pojawiają się zaburzenia hematologiczne, w tym przemijająca leukopenia i trombocytopenia (rzadko), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT (niezbyt często). Wśród działań o nieznanej częstości występowania znajdują się poważne reakcje alergiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna oraz poważne zaburzenia wątroby i nerek.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, choroba posurowicza, czas protrombinowy, enzymy wątrobowe, eozynofilia, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza błon śluzowych, klawulanian potasu, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewrażliwe bakterie, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ortanol 40 Plus
Stosowanie omeprazolu w postaci kapsułek dojelitowych Ortanol 40 Plus wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenia i konieczność ścisłego monitorowania pacjentów. Należy zwrócić uwagę na alarmujące objawy, takie jak znaczna utrata masy ciała, nawracające wymioty, dysfagia, krwawe wymioty oraz smolisty stolec, które mogą wskazywać na poważne schorzenia układu pokarmowego, w tym nowotwory. Przed rozpoczęciem terapii omeprazolem u pacjentów z wrzodem żołądka należy wykluczyć nowotworowy charakter choroby, aby uniknąć maskowania objawów nowotworu. W przypadku jednoczesnego stosowania atazanawiru i omeprazolu dawka atazanawiru z rytonawirem powinna być zwiększona do 400 mg + 100 mg, a dawka omeprazolu nie powinna przekraczać 20 mg, co wymaga dostosowania dawkowania leku Ortanol 40 Plus. Omeprazol może również obniżać wchłanianie witaminy B12, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, co wymaga monitorowania jej stężenia i ewentualnej suplementacji u pacjentów z ryzykiem niedoboru.
achlorhydria, atazanawir, choroba nowotworowa, cyjanokobalamina, digoksyna, dysfagia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP2C19, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwwirusowe, lek moczopędny, niewydolność nerek, omeprazol, osteoporoza, osutka krostkowa, reakcja polekowa z eozynofilią, stolec smolisty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód żołądka, zaburzenia rytmu serca, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie biodra - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meloxistad 15 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), stosowany w dawkach 7,5 mg lub 15 mg przez okres do jednego roku, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego, w tym bardzo często występujące niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia i biegunkę. Istotne są także potencjalnie ciężkie powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do niedokrwistości (często) i zgonu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. W zakresie układu krwiotwórczego meloksykam może powodować niedokrwistość (często), leukopenię i małopłytkowość (rzadko), a także bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mielotoksycznych. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia układu nerwowego (bóle głowy często, zawroty głowy i senność niezbyt często), reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaktyczne (częstość nieznana), oraz zaburzenia psychiczne, takie jak zmiany nastroju i bezsenność (rzadko).
agranulocytoza, astma, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba wrzodowa żołądka, eozynofilia płucna, hiperkaliemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, meloksykam, mielotoksyczność, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, udar mózgu, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcia, zator tętnicy, zatrzymanie sodu, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Maxipirin
Terapia kwasem acetylosalicylowym (500 mg w preparacie Maxipirin) wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na liczne przeciwwskazania i potencjalne działania niepożądane. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ, chorobą wrzodową przewodu pokarmowego, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe ze względu na ryzyko krwawień. Wskazane jest monitorowanie parametrów nerkowych, wątrobowych oraz krzepnięcia krwi. U pacjentów z astmą oskrzelową, alergiami lub polipami nosa istnieje ryzyko skurczu oskrzeli i reakcji nadwrażliwości. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 16. roku życia z uwagi na ryzyko zespołu Reye’a. W trakcie ciąży (I i II trymestr) oraz karmienia piersią decyzja o stosowaniu powinna być oparta na analizie korzyści i ryzyka.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, ciężka reakcja skórna, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, hemoliza, karmienie piersią, katar sienny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość, napad astmy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, NLPZ, odczyn skórny, ostra niewydolność nerek, polip błony śluzowej nosa, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trymestr ciąży, zaburzenie czynności nerek, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry