zakażenie grzybicze
Zakażenie grzybicze (grzybica) to infekcja wywoływana przez różne gatunki grzybów chorobotwórczych. Najczęściej spotykane patogeny to dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaki (głównie z rodzaju Candida) oraz grzyby pleśniowe (Aspergillus, Mucor). Grzybice mogą dotyczyć skóry, paznokci, włosów, błon śluzowych oraz narządów wewnętrznych.
Czynnikami predysponującymi do rozwoju zakażeń grzybiczych są: zaburzenia odporności (immunosupresja, HIV/AIDS), cukrzyca, długotrwała antybiotykoterapia, stosowanie kortykosteroidów, wiek podeszły, zabiegi inwazyjne i hospitalizacja. Grzybice powierzchowne szeroko rozpowszechniają się w warunkach podwyższonej wilgotności i temperatury, zwłaszcza w miejscach publicznych jak baseny czy sauny.
Diagnostyka zakażeń grzybiczych obejmuje badanie mikroskopowe bezpośrednie, hodowlę, metody serologiczne oraz techniki molekularne. W przypadku grzybic powierzchownych stosuje się leki przeciwgrzybicze miejscowe (azole, alyloaminy), natomiast w infekcjach układowych konieczne jest leczenie ogólne z zastosowaniem azoli systemowych, echinokandyn czy amfoterycyny B.
Zakażenia grzybicze inwazyjne stanowią poważne zagrożenie dla pacjentów z grup ryzyka, osiągając śmiertelność sięgającą 30-50% w przypadku kandydemii czy aspergilozy inwazyjnej. Zapobieganie obejmuje profilaktykę przeciwgrzybiczą u pacjentów z wysokim ryzykiem, odpowiednią higienę oraz wczesne wdrożenie diagnostyki i leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Myconafine 1% 10 mg/g (1%)
Myconafine 1% to krem zawierający 10 mg terbinafiny chlorowodorku w 1 g, stosowany miejscowo w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych skóry. Dawkowanie i czas terapii zależą od rodzaju infekcji: grzybica stóp (tinea pedis) wymaga aplikacji raz na dobę przez 1 tydzień, grzybica podeszwowa stóp (mokasynowa) – dwa razy na dobę przez 2 tygodnie, grzybica fałdów skórnych, drożdżyca skóry oraz grzybica skóry gładkiej – raz na dobę przez 1 tydzień, a łupież pstry (pityriasis versicolor) – raz na dobę przez 2 tygodnie. Przed aplikacją należy dokładnie oczyścić i osuszyć skórę, nanieść cienką warstwę kremu na zmienione chorobowo miejsca i okolice, a w fałdach skórnych można dodatkowo zastosować opatrunek z gazy, zwłaszcza podczas stosowania nocnego. Poprawę kliniczną obserwuje się zwykle po kilku dniach, jednak nieregularne stosowanie lub przedwczesne przerwanie terapii zwiększa ryzyko nawrotu zakażenia.
cutaneous candidiasis, dane kliniczne, drożdżyca skóry, działanie niepożądane, grzybica fałdów skórnych, grzybica mokasynowa, grzybica skóry gładkiej, leczenie przeciwgrzybicze, łupież pstry, nawrót zakażenia, objawy kliniczne, pityriasis versicolor, schemat terapeutyczny, stan kliniczny, terbinafina chlorowodorek, tinea cruris, tinea pedis, weryfikacja diagnozy, wywiad medyczny, zakażenie grzybicze, zmiany grzybicze - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mycosyst 50 mg
Dawkowanie flukonazolu (Mycosyst) musi być indywidualnie dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego oraz czynności nerek pacjenta. W leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowych u dorosłych stosuje się dawkę nasycającą 400 mg pierwszej doby, następnie 200-400 mg raz na dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia dawki do 800 mg w ciężkich przypadkach. W profilaktyce nawrotów stosuje się 200 mg/dobę bez ograniczeń czasowych. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy modyfikować w zależności od klirensu kreatyniny: przy klirensie ≤50 mL/min dawka powinna być zmniejszona do 50%, a u pacjentów dializowanych podaje się pełną dawkę po każdej hemodializie. U osób starszych konieczne jest monitorowanie funkcji nerek ze względu na zmniejszoną wydolność nerkową. Flukonazol jest wydalany głównie z moczem w postaci niezmienionej substancji czynnej, co uzasadnia konieczność dostosowania dawkowania w niewydolności nerek.
dawka nasycająca, dawkowanie flukonazolu, działanie niepożądane, farmakokinetyka, flukonazol, hemodializa, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza narządów płciowych, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, leczenie podtrzymujące, Mycosyst, nawrót zakażenia, niewydolność nerek, odpowiedź mikologiczna, parametry wątrobowe, terapia przeciwgrzybicza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluxazol 150 mg
Flukonazol jest lekiem przeciwgrzybiczym, którego dawkowanie należy indywidualizować w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia. W leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowych stosuje się dawkę nasycającą 400 mg w pierwszej dobie, następnie 200-400 mg raz na dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia dawki do 800 mg w ciężkich przypadkach. W profilaktyce nawrotów u pacjentów z podwyższonym ryzykiem zaleca się 200 mg raz na dobę przez czas nieograniczony. W kandydozach inwazyjnych dawka nasycająca wynosi 800 mg, a dawka podtrzymująca 400 mg raz na dobę, z czasem leczenia minimum 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu krwi. Dawkowanie w kandydozie jamy ustnej i przełyku wynosi odpowiednio 200-400 mg w pierwszej dobie, a następnie 100-200 mg raz na dobę przez 7-21 dni lub 14-30 dni. U pacjentów z HIV stosuje się profilaktycznie dawki 100-200 mg raz na dobę lub 200 mg 3 razy w tygodniu, a w przypadku kandydozy narządów płciowych pojedynczą dawkę 150 mg lub schemat podtrzymujący w nawrotach.
drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, kandydemia, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, łupież pstry, neutrofil, neutropenia, onychomikoza, przewlekła kandydoza skóry, przewlekła zanikowa kandydoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Caspofungin Adamed 70 mg
Kaspofungina, będąca echinokandyną, działa przeciwgrzybiczo poprzez hamowanie syntezy beta-(1,3)-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność wobec patogenów takich jak Candida i Aspergillus. W badaniach in vitro wykazano skuteczność kaspofunginy wobec licznych gatunków Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei) oraz Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. terreus), w tym szczepów opornych na flukonazol, amfoterycynę B i 5-flucytozynę. Oporność na kaspofunginę, związana z mutacjami w genach FKS1/FKS2, występuje rzadko, ale wiąże się z gorszymi wynikami klinicznymi. Standardowe metody CLSI i EUCAST służą do oceny wrażliwości, choć wartości graniczne EUCAST dla kaspofunginy nie zostały jeszcze ustalone ze względu na zmienność wyników MIC.
3)-D-glukan, 5-flucytozyna, amfoterycyna B, Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, beta-(1, Candida albicans, Candida glabrata, chemioterapia, deoksycholan amfoterycyny B, drożdżaki, flukonazol, gorączka i neutropenia, grzyby strzępkowe, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kandydoza przełyku, kaspofungina, komórki macierzyste, leczenie empiryczne, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, mutacje genów, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, ośrodkowy układ nerwowy, przeszczep allogeniczny szpiku kostnego, przeszczep narządu, ściana komórkowa, terapia ratunkowa, zakażenie grzybicze, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flukonazol Actavis 200 mg
Flukonazol, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (>90%) po podaniu doustnym oraz liniową farmakokinetyką, co ułatwia dostosowanie dawkowania. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5–1,5 godziny, a stan stacjonarny po 4–5 dniach terapii; zastosowanie dawki nasycającej pozwala na szybsze osiągnięcie terapeutycznych stężeń. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (11–12%) i dużą objętość dystrybucji, co umożliwia penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (80% stężenia osoczowego), śliny, plwociny oraz skóry, gdzie kumuluje się w warstwie rogowej (np. 73 μg/g po 12 dniach przy dawce 50 mg/dobę). Flukonazol jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej (~80%), z okresem półtrwania około 30 godzin u dorosłych, co pozwala na dawkowanie raz na dobę lub raz na tydzień w wybranych wskazaniach. U pacjentów z niewydolnością nerek (GFR <20 ml/min) okres półtrwania wydłuża się do 98 godzin, wymagając modyfikacji dawkowania. Hemodializa usuwa około 50% leku podczas 3-godzinnej sesji, natomiast dializa otrzewnowa jest mniej skuteczna.
AUC, białko osocza, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, hemodializa, inhibitor izoenzymu, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, kandydoza błony śluzowej, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, proces farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, terapia parenteralna, warstwa rogowa, zaburzenie czynności nerek, zakażenie grzybicze, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie skórne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Detreomycyna 1% 10 mg/g
Detreomycyna 1% (10 mg/g) w postaci maści zawierającej chloramfenikol może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje skórne takie jak zaczerwienienie, kłucie oraz świąd, występujące niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje uczuleniowe, w tym pokrzywkę i rumień (≥1/10 000 do <1/1 000), które stanowią bezwzględne wskazanie do odstawienia preparatu. Dodatkowo, możliwe jest wystąpienie obrzęku angioneurotycznego oraz zapalenia skóry, a także nadkażeń drożdżakowych w miejscu aplikacji. Monitorowanie pacjentów pod kątem tych objawów jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku.
anemia aplastyczna, błona śluzowa, chloramfenikol, Detreomycyna, działanie niepożądane, działanie niepożądane produktu leczniczego, nadkażenie drożdżakowe, obrzęk angioneurotyczny, obrzęk skóry, pancytopenia, personel medyczny, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja uczuleniowa, świąd, tkanka podskórna, uszkodzenie szpiku kostnego, zaburzenia krwi, zaburzenia skóry, zakażenie grzybicze, zakażenie pasożytnicze, zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Accord 50 mg
Micafungin Accord, zawierający mykafunginę sodową, jest lekiem przeciwgrzybiczym dostępnym w dawkach 50 mg i 100 mg (10 mg/ml lub 20 mg/ml po rozpuszczeniu), wskazanym do leczenia inwazyjnej kandydozy oraz kandydozy przełyku u dorosłych, młodzieży ≥16 lat i osób starszych. Ponadto stosowany jest w profilaktyce zakażeń Candida u pacjentów wysokiego ryzyka, takich jak osoby po alogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych oraz pacjenci z przewidywaną neutropenią (<500 komórek/µl) trwającą ≥10 dni. W populacji pediatrycznej, w tym noworodków i dzieci poniżej 16 lat, lek jest wskazany zarówno do leczenia inwazyjnej kandydozy, jak i profilaktyki zakażeń u pacjentów z grup wysokiego ryzyka. Decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać potwierdzone lub wysoce prawdopodobne zakażenie Candida spp., ciężkość zakażenia, status immunologiczny, dostępność alternatywnych terapii oraz funkcję wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności.
Candida, Candida spp., hepatotoksyczność, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liczba neutrofilów, mykafungina, neutropenia, nowotwór wątroby, oporność na leki, profilaktyka zakażeń Candida, profilaktyka zakażeń grzybiczych, roztwór do infuzji, zaburzenie czynności nerek, zakażenie grzybicze, zakażenie systemowe - Leksykon substancji czynnych
Nystatyna – Przeciwwskazania stosowania
Nystatyna, polienowy antybiotyk przeciwgrzybiczy, jest stosowana głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez drożdżaki Candida. Preparaty zawierające nystatynę dostępne są w różnych formach farmaceutycznych, takich jak zawiesiny doustne (np. Nyscandin, Nystapol, Nystatin TZF, Nystatyna Teva), tabletki dojelitowe (Nystatyna Teva), tabletki dopochwowe (Nystatyna VP) oraz preparaty złożone (Macmiror Complex, Macmiror Complex 500). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania nystatyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na substancje pomocnicze obecne w danym preparacie. W preparatach złożonych dodatkowo przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na nifuratel. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność substancji pomocniczych takich jak parabeny (E 216, E 218), sacharoza (od 130,16 mg/ml do 489,22 mg/ml w zawiesinach doustnych), glikol propylenowy (do 50 mg/g w maści Macmiror Complex), kwas benzoesowy (4,17 mg/ml w zawiesinie Nystatyna Teva) oraz sód (0,85 mg/tabletkę w tabletkach dojelitowych i 2,88 mg/ml w zawiesinie Nystatyna Teva), które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości lub stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z określonymi schorzeniami metabolicznymi lub dietetycznymi.
antybiotyk polienowy, Aspergillus, Candida, cukrzyca, dermatofit, glikol propylenowy, hydroksybenzoesan sodowy, kontrola glikemii, kwas benzoesowy, lek przeciwgrzybiczny, maść dopochwowa, nadciśnienie, nadwrażliwość na substancje, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, nifuratel, nystatyna, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, preparat złożony, sacharoza, substancja pomocnicza, tabletka dojelitowa, tabletka dopochwowa, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zawiesina doustna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flukonazol Actavis 150 mg
Flukonazol Actavis wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego oraz odpowiedzi klinicznej i mikologicznej pacjenta. Dawkowanie u dorosłych obejmuje dawki nasycające i podtrzymujące, np. w kryptokokowym zapaleniu opon mózgowych dawka nasycająca wynosi 400 mg pierwszego dnia, następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia do 800 mg w ciężkich przypadkach. W kandydozach inwazyjnych stosuje się dawkę nasycającą 800 mg, a następnie 400 mg/dobę przez co najmniej 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego posiewu. W leczeniu kandydozy jamy ustnej i przełyku dawki wahają się od 100 do 400 mg/dobę, a czas terapii wynosi od 7 do 30 dni. Dawkowanie u dzieci jest wyrażone w mg/kg masy ciała, z dawką początkową 6 mg/kg i dawką podtrzymującą 3 mg/kg/dobę, nie przekraczając 400 mg/dobę. U noworodków dawkowanie jest rzadsze (co 48-72 godziny) ze względu na wolniejsze wydalanie leku. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawki, np. przy klirensie kreatyniny ≤ 50 ml/min dawka jest zmniejszana do 50%, a u hemodializowanych podaje się 100% dawki po każdej dializie.
dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, flukonazol, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, hemodializa, kandydemia, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, łupież pstry, nawrót infekcji, neutropenia, onychomykoza, osłabienie układu immunologicznego, przewlekła kandydoza zanikowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Klotrymazol – Przedawkowanie
Klotrymazol, szeroko stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, błon śluzowych oraz pochwy, charakteryzuje się niską biodostępnością ogólnoustrojową po podaniu miejscowym, co ogranicza ryzyko przedawkowania. Badania z użyciem izotopu 14C wykazały, że po 6 godzinach pod opatrunkiem okluzyjnym nie stwierdzono wykrywalnych poziomów substancji w surowicy (limit wykrywalności 0,001 µg/ml). Objawy ostrego przedawkowania klotrymazolu dotyczą głównie układu pokarmowego i obejmują ból brzucha, ból w nadbrzuszu, biegunkę, nudności, wymioty oraz niespecyficzne objawy takie jak niedyspozycja i zawroty głowy. Wymioty mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, co wymaga monitorowania stanu pacjenta.
antidotum, biegunka, bilans elektrolitowy, biodostępność ogólnoustrojowa, ból brzucha, ból nadbrzusza, drogi oddechowe, kapsułka dopochwowa, klotrymazol znakowany izotopem, niedoczynność nadnerczy, nudności, objaw ogólnoustrojowy, opatrunek okluzyjny, oporny szczep bakterii, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostre zatrucie klotrymazolem, płukanie żołądka, preparat złożony z kortykosteroidami, przewlekłe zatrucie, przewód pokarmowy, środek przeciwwymiotny, substancja przeciwgrzybicza, tabletka dopochwowa, układ pokarmowy, wymioty, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakażenie grzybicze, zawroty głowy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dagrafors 10 mg
Profil bezpieczeństwa dapagliflozyny (substancja czynna leku Dagrafors) został szczegółowo oceniony w licznych badaniach klinicznych obejmujących pacjentów z cukrzycą typu 2 (DECLARE, n=8574, średnia ekspozycja 48 miesięcy), niewydolnością serca z różną frakcją wyrzutową (DAPA-HF, n=2368, 18 miesięcy; DELIVER, n=3126, 27 miesięcy) oraz przewlekłą chorobą nerek (DAPA-CKD, n=2149, 27 miesięcy). Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zakażenia narządów płciowych, występujące u 5,5% pacjentów na dapagliflozynie 10 mg vs 0,6% w grupie placebo, z przewagą u kobiet (8,4%) nad mężczyznami (1,2%). Zakażenia miały zwykle łagodny lub umiarkowany przebieg i rzadko wymagały przerwania terapii. Rzadkie, ale poważne zdarzenia obejmowały zgorzel Fourniera (6 przypadków w badaniu DECLARE, 1 w grupie dapagliflozyny vs 5 w placebo). Hipoglikemia była związana głównie z jednoczesnym stosowaniem sulfonylomocznika lub insuliny, z częstością ciężkiej hipoglikemii w badaniu DECLARE 0,7% dla dapagliflozyny i 1,0% dla placebo. Zgłaszano również przypadki cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA), głównie u pacjentów stosujących insulinę.
cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, dapagliflozyna, dyslipidemia, dysuria, hipoglikemia, hipotensja, hipowolemia, inhibitor SGLT2, martwicze zapalenie powięzi krocza, metformina, niedobór płynów, obniżony klirens kreatyniny, pochodna sulfonylomocznika, podwyższony hematokryt, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, stulejka, wielomocz, zakażenie grzybicze, zakażenie narządów płciowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie żołędzi prącia, zgorzel Fourniera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polmatine 20 mg
Analiza bezpieczeństwa memantyny chlorowodorku (Polmatine, tabletki powlekane 10 mg i 20 mg) opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1784 pacjentów leczonych memantyną oraz 1595 pacjentów przyjmujących placebo. Profil działań niepożądanych jest z reguły łagodny do umiarkowanego, a częstość ich występowania nie różni się istotnie statystycznie od placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane z większą częstością w grupie leczonej memantyną to zawroty głowy (6,3% vs 5,6%), ból głowy (5,2% vs 3,9%), zaparcia (4,6% vs 2,6%), nadciśnienie tętnicze (4,1% vs 2,8%) oraz senność (3,4% vs 2,2%). Działania niepożądane sklasyfikowano według układów narządowych, z uwzględnieniem częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (≥1/10 000 do <1/1000).
ból głowy, choroba Alzheimera, dezorientacja, duszność, enzym wątrobowy, farmakoterapia, funkcja wątroby, memantyna chlorowodorek, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, napad padaczkowy, niewydolność serca, omam, otępienie, placebo, reakcja niepożądana, reakcja psychotyczna, senność, wymioty, zaburzenie równowagi, zakażenie grzybicze, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Terbinafine Aurobindo 250 mg
Terbinafine Aurobindo w dawce 250 mg w formie tabletek jest wskazana do leczenia zakażeń grzybiczych skóry i paznokci wywołanych przez dermatofity wrażliwe na terbinafinę. Doustna terapia jest rekomendowana w przypadkach grzybicy tułowia (Tinea corporis), pachwin (Tinea cruris) oraz stóp (Tinea pedis), zwłaszcza gdy zmiany są rozległe, oporne na leczenie miejscowe lub nawracające. Szczególną skuteczność wykazuje w leczeniu onychomikozy, gdzie ze względu na trudności penetracji leku miejscowego, terapia systemowa jest preferowana, zwłaszcza przy zajęciu macierzy paznokcia lub licznych zmianach. Tabletki o dawce 250 mg (chlorowodorek terbinafiny 281,250 mg) są białe, owalne, dwuwypukłe i można je dzielić, co umożliwia dostosowanie dawkowania.
Candida, chlorowodorek terbinafiny, dermatofit, diagnostyka mykologiczna, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica stóp, grzybica tułowia, lek przeciwgrzybiczny, macierz paznokcia, onychomykoza, terapia przeciwgrzybicza, terbinafina doustna, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azithromycin Aurovitas 250 mg
Azytromycyna, dostępna w postaci tabletek powlekanych Azithromycin Aurovitas 250 mg i 500 mg, jest generalnie dobrze tolerowana, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wzdęcia. Istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridioides difficile. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się m.in. reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka, a także zaburzenia neuropsychiatryczne (majaczenie, omamy, agresja) oraz zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT.
azytromycyna, bradykardia, Clostridioides difficile, DRESS, drgawki, dyzuria, działania niepożądane azytromycyny, eozynofilia, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hipomagnezemia, jadłowstręt, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zakażenie grzybicze, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Posterisan H
Produkt leczniczy Posterisan H w formie czopków zawiera 387,1 mg standaryzowanej zawiesiny kultury bakteryjnej Escherichia coli oraz 5 mg hydrokortyzonu. Ze względu na obecność kortykosteroidu, stosowanie preparatu wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z towarzyszącymi zakażeniami grzybiczymi, gdzie konieczne jest jednoczesne podawanie leków przeciwgrzybiczych miejscowo, aby zapobiec nasileniu infekcji. Produkt zawiera również hydroksystearynian makrogologlicerolu, który może wywoływać reakcje skórne, co wymaga monitorowania u osób z wrażliwą skórą lub historią alergii.
Posterisan H nie jest zalecany dla niemowląt i dzieci poniżej 12 roku życia, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, ze względu na potencjalne ogólnoustrojowe działania niepożądane hydrokortyzonu oraz jego wpływ na rozwój organizmu. Preparat występuje w postaci białych lub żółtawych, jednorodnych czopków, które należy przechowywać zgodnie z zaleceniami, aby zachować ich właściwości fizykochemiczne. Decyzja o zastosowaniu u dzieci powinna być podjęta przez lekarza po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wszy odzieżowe (Pediculus humanus corporis) to pasożyty o długości 2-3 mm, bytujące głównie w szwach odzieży i pościeli, które żywią się krwią człowieka. Ich cykl życiowy trwa około 2-3 tygodni, a owady mogą przetrwać do 30 dni poza gospodarzem. Infestacja jest związana z niehigienicznymi warunkami, takimi jak brak regularnego mycia ciała i prania odzieży w temperaturze minimum 54°C, przeludnienie, bezdomność czy brak dostępu do urządzeń sanitarnych. Głównym objawem jest intensywny świąd nasilający się nocą, zlokalizowany w miejscach przylegania odzieży do skóry (pas, pachy, pachwiny). Ukąszenia powodują zaczerwienienia i przebarwienia, a przewlekła infestacja może prowadzić do pogrubienia skóry i wtórnych zakażeń bakteryjnych lub grzybiczych. Wszy odzieżowe mogą przenosić choroby bakteryjne, takie jak dur wysypkowy, gorączka okopowa i gorączka powrotna, choć w krajach rozwiniętych są one rzadkie.
alkohol benzylowy, badanie fizykalne, cykl życiowy, dur wysypkowy, farmakoterapia, gnida, gorączka okopowa, gorączka powrotna, integralność skóry, iwermektyna, izolacja pacjenta, lek przeciwhistaminowy, malation, pasożyt, Pediculus humanus corporis, permetryna, reakcja skórna, reinfekcja, środek ochrony osobistej, świąd skóry, tyfus epidemiczny, wesz odzieżowa, wszawica odzieżowa, wtórna infekcja skóry, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Aurobindo 100 mg
Flukonazol, lek przeciwgrzybiczy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty, wysypka oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych: aminotransferazy alaninowej (ALT), aminotransferazy asparaginianowej (AST) i fosfatazy alkalicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne ciężkie powikłania, takie jak hepatotoksyczność (niewydolność wątroby, martwica komórek wątrobowych, zapalenie wątroby), ciężkie reakcje skórne (martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT) oraz reakcje anafilaktyczne i hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, neutropenia). Regularne monitorowanie parametrów wątrobowych, morfologii krwi, EKG oraz stężenia elektrolitów jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka lub przyjmujących inne leki o potencjale toksycznym.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cholestaza, drgawki, działanie przeciwgrzybicze, elektrokardiogram, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, leukopenia, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, senność, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zakażenie grzybicze, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Wskazania do stosowania
Kaspofungina, echinokandyna dostępna w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (50 mg o stężeniu 5,2 mg/ml oraz 70 mg o stężeniu 7,2 mg/ml), jest wskazana do leczenia inwazyjnej kandydozy u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Ponadto, znajduje zastosowanie w terapii inwazyjnej aspergilozy u pacjentów z opornością lub nietolerancją na amfoterycynę B (w tym preparaty lipidowe) i/lub itrakonazol, po co najmniej 7-dniowym leczeniu bez poprawy klinicznej (brak odpowiedzi definiowany jako progresja zakażenia lub brak poprawy po 7 dniach terapii). Kaspofungina jest również stosowana empirycznie u pacjentów z gorączką i neutropenią, u których istnieje podejrzenie inwazyjnego zakażenia grzybiczego, szczególnie w populacjach hematologicznych, onkologicznych i po przeszczepach, gdzie szybkie wdrożenie terapii jest kluczowe.
Aspergillus, Candida, diagnostyka mikrobiologiczna, działanie niepożądane, echinokandyna, gorączka, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, koncentrat roztworu do infuzji, lek przeciwgrzybiczny, neutrofile, neutropenia, nietolerancja leku, obniżona odporność, oporność na amfoterycynę B, pacjent hematologiczny, pacjent onkologiczny, progresja zakażenia, terapia empiryczna, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pimafucort (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g
Pimafucort to krem dermatologiczny zawierający trzy substancje czynne: hydrokortyzon (10 mg/g), neomycynę (3500 I.U./g siarczanu neomycyny) oraz natamycynę (10 mg/g). Hydrokortyzon, jako słabo działający kortykosteroid, wykazuje działanie przeciwzapalne i obkurczające naczynia krwionośne, łagodząc objawy zapalenia skóry i świądu, jednak nie wpływa na etiologię choroby podstawowej. Neomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, działa przeciwbakteryjnie na bakterie Gram-dodatnie (Staphylococcus spp., Enterococcus spp.) oraz Gram-ujemne (Klebsiella spp., Proteus spp., Escherichia coli). Natamycyna, antybiotyk polienowy, wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze, szczególnie wobec drożdżaków Candida spp., co uzupełnia spektrum działania preparatu o zwalczanie zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych.
aktywność przeciwzapalna, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polienowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Candida, dermatoza zapalna, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, Enterococcus, Escherichia coli, hydrokortyzon, Klebsiella, kortykosteroid, nadkażenie bakteryjne, nadkażenie grzybicze, natamycyna, neomycyna, obkurczenie naczyń krwionośnych, patogen bakteryjny, Proteus, siarczan neomycyny, słabo działający kortykosteroid, spektrum działania przeciwbakteryjnego, stan zapalny skóry, Staphylococcus, świąd, zakażenie grzybicze, zakażenie skórne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Posaconazole Sandoz 40 mg/ml
Posaconazole Sandoz w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) jest wskazany wyłącznie dla dorosłych pacjentów (≥18 lat) i powinien być stosowany pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii zakażeń grzybiczych lub profilaktyce u pacjentów wysokiego ryzyka. Zawiesina nie jest zamiennikiem tabletek dojelitowych Posaconazole Sandoz 100 mg ze względu na różnice w schematach dawkowania, zaleceniach dotyczących przyjmowania z pokarmem oraz osiąganych stężeniach leku w osoczu, gdzie tabletki zapewniają wyższe stężenia. Dawkowanie zawiesiny jest zależne od wskazania klinicznego: w opornych inwazyjnych zakażeniach grzybiczych stosuje się 200 mg (5 ml) cztery razy na dobę lub 400 mg (10 ml) dwa razy na dobę podczas posiłku; w kandydozie jamy ustnej i gardła dawka nasycająca wynosi 200 mg (5 ml) pierwszego dnia, następnie 100 mg (2,5 ml) raz na dobę przez 13 dni; w profilaktyce inwazyjnych zakażeń grzybiczych 200 mg (5 ml) trzy razy na dobę, kontynuowanej do ustąpienia neutropenii lub immunosupresji.
dawka nasycająca, immunosupresja, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej i gardła, leczenie pierwszego rzutu, neutrofil, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, posakonazol, przewlekła choroba wątroby, skala Childa-Pugha, stężenie leku w osoczu, tabletka dojelitowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zawiesina doustna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daforbis 5 mg
Dapagliflozyna wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów z cukrzycą typu 2, niewydolnością serca oraz przewlekłą chorobą nerek. W badaniu DECLARE, z medianą ekspozycji 48 miesięcy (30 623 pacjento-lat), najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zakażenia narządów płciowych (5,5% vs. 0,6% placebo), głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, częściej u kobiet. Hipoglikemia występowała głównie przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika lub insuliny, z częstością lekkiej hipoglikemii do 7,9% w grupie dapagliflozyny vs. 2,1% placebo (glimepiryd) oraz ciężkiej hipoglikemii do 1,0% (insulina). Zakażenia układu moczowego były nieznacznie częstsze (4,7% vs. 3,5%), a niedobór płynów zgłaszano u 1,1% pacjentów na dapagliflozynę i 0,7% na placebo, z ciężkimi zdarzeniami <0,2%. Cukrzycowa kwasica ketonowa występowała rzadko (27 vs. 12 przypadków na 17 160 pacjentów), głównie u osób leczonych insuliną. Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera) było bardzo rzadkie (1 przypadek w grupie dapagliflozyny vs. 5 w placebo). Zmiany parametrów nerkowych, takie jak wzrost kreatyniny, obserwowano u 3,2% pacjentów na dapagliflozynę i 1,8% na placebo, zwykle przemijające i odwracalne, z większą częstością u pacjentów z eGFR 30-60 ml/min/1,73 m².
cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, dapagliflozyna, EGFR, glimepiryd, hipoglikemia, hipotensja, hipowolemia, inhibitor SGLT2, martwicze zapalenie powięzi krocza, metformina, niedobór płynów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obniżenie klirensu kreatyniny, obniżone przesączanie kłębuszkowe, odwodnienie, pochodna sulfonylomocznika, przewlekła choroba nerek, sitagliptyna, stulejka, zakażenie grzybicze, zakażenie narządów płciowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie żołędzi prącia, zawroty głowy, zgorzel Fourniera - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum GSK 100 mg
Clotrimazolum GSK, zawierający 100 mg klotrymazolu w tabletce dopochwowej, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego i przeciwbakteryjnego, stosowanym w ginekologii. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błon komórkowych grzybów, a także na inhibicji syntezy białek, tłuszczów, DNA i polisacharydów, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i podziału komórek grzybiczych. Klotrymazol wykazuje działanie zarówno grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, a jego skuteczność kliniczna jest porównywalna do innych imidazoli, takich jak ekonazol i ketokonazol. Substancja działa na szerokie spektrum patogenów, w tym dermatofity (np. Trichophyton rubrum, Microsporum canis), drożdżaki (Candida spp., Cryptococcus neoformans), grzyby dimorficzne oraz wybrane bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, nie wpływając przy tym na korzystną florę Lactobacillus pochwy.
amfoterycyna B, azole przeciwgrzybicze, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza steroli, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwpierwotniakowe, flora bakteryjna pochwy, gryzeofulwina, grzyb dimorficzny, grzybnia, klotrymazol, kwas nukleinowy, Lactobacillus, lek przeciwzakaźny, nystatyna, pochodna imidazolu, synteza białek, Trichomonas vaginalis, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dalacin 20 mg/g (2%)
Klindamycyna w kremie dopochwowym Dalacin (20 mg/g, 2%) jest antybiotykiem z grupy linkozamidów, działającym bakteriostatycznie poprzez hamowanie syntezy białek na poziomie podjednostki 50S rybosomu bakteryjnego. Fosforan klindamycyny, nieaktywny in vitro, ulega szybkiej hydrolizie in vivo do aktywnej formy. Skuteczność terapii zależy od utrzymania stężenia leku powyżej MIC dla patogenu. Oporność bakterii wynika głównie z modyfikacji miejsca wiązania na rybosomie, z możliwą opornością krzyżową wobec linkozamidów, makrolidów i streptogramin B. Klindamycyna wykazuje aktywność przeciwko typowym patogenom bakteryjnego zapalenia pochwy, takim jak Bacteroides spp., Gardnerella vaginalis, Mobiluncus spp., Mycoplasma hominis i Peptostreptococcus spp. Diagnostyka wrażliwości na klindamycynę w tym wskazaniu nie jest rutynowo wykonywana, a standardowe metody badania wrażliwości opracowano dla innych beztlenowców i Mycoplasma spp. W przypadku szczepów wrażliwych na klindamycynę, ale opornych na erytromycynę, zaleca się wykonanie D-testu w celu wykrycia indukowanej oporności.
antybiotyk linkozamidowy, antybiotykoterapia ogólnoustrojowa, Bacteroides, bakteryjne zakażenie pochwy, bakteryjne zapalenie pochwy, działanie bakteriostatyczne, endometrioza, fosforan klindamycyny, Gardnerella vaginalis, hamowanie syntezy białek bakteryjnych, izolat kliniczny, kandydoza pochwy i sromu, kandydoza skóry, klindamycyna, krwotok maciczny, metoda dwóch krążków, minimalne stężenie hamujące, Mobiluncus, Mycoplasma hominis, nadczynność tarczycy, oporność krzyżowa, Peptostreptococcus, reakcja alergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, upławy, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zapalenie pochwy i sromu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amotaks 1 g
Amoksycylina trójwodna, substancja czynna leku Amotaks, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunkę i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, a także wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego. Zdarzają się ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń. Wśród rzadkich neurologicznych działań niepożądanych wymienia się hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o nieznanej częstości. Zgłaszano również zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, borelioza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas krwawienia, czas protrombinowy, drgawki, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, kandydoza skóry i błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, meningitis, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, padaczka, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia hemostazy, zakażenie grzybicze, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Entocort 3 mg
Podczas rozważania terapii budezonidem w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Entocort 3 mg), kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pacjenta. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność aktywnych infekcji bakteryjnych, grzybiczych lub wirusowych, ze względu na immunosupresyjne działanie glikokortykosteroidów, które może prowadzić do nasilenia zakażenia. Ponadto, nadwrażliwość na substancję czynną (budezonid) lub na substancje pomocnicze, w tym szczególnie na sacharozę, stanowi bezwzględne wykluczenie do stosowania preparatu. Warto podkreślić, że kapsułki Entocort 3 mg charakteryzują się jasnoszarym korpusem i różowym wieczkiem z czarnym napisem „CIR 3 mg”.
aktywna infekcja, alergia, budezonid, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, grzybica, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lek steroidowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nietolerancja sacharozy, wywiad alergiczny, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clobederm 0,5 mg/g
Propionian klobetazolu w kremie o stężeniu 0,5 mg/g to silnie działający miejscowy glikokortykosteroid, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Preparat Clobederm jest bezwzględnie przeciwwskazany w aktywnych infekcjach skórnych bakteryjnych, wirusowych (np. opryszczka, półpasiec) i grzybiczych (kandydoza, dermatofitozy), gdyż może maskować objawy i nasilać infekcję. Nie należy go stosować w trądziku zwykłym i różowatym oraz zapaleniu skóry dookoła ust, gdzie może powodować zaostrzenia i rozwój postaci steroidozależnych. Przeciwwskazania obejmują także nadwrażliwość na klobetazol, inne glikokortykosteroidy oraz substancje pomocnicze takie jak glikol propylenowy, chlorokrezol i alkohol cetostearylowy, które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Preparat nie powinien być aplikowany na okolice anorektalne i genitalne ze względu na zwiększone ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak atrofia skóry czy teleangiektazje.
absorpcja systemowa, acne vulgaris, alkohol cetostearylowy, atrofia skóry, brodawka wirusowa, chlorokrezol, dermatitis perioralis, dermatofitoza, emolient, fototerapia, glikol propylenowy, grzybica skóry, infekcja skórna, infekcja wirusowa, inhibitor kalcyneuryny, kandydoza skórna, lek przeciwhistaminowy, miejscowy glikokortykosteroid, odpowiedź immunologiczna, opatrunek okluzyjny, opryszczka, pimekrolimus, półpasiec, proces zapalny, propionian klobetazolu, przewlekła dermatoza, rosacea, rozstęp, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, szczepienie ochronne, takrolimus, teleangiektazja, terapia dermatologiczna, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zaburzenie krążenia obwodowego, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze, zapalenie skóry dookoła ust - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotidal MAX 500 mg
Clotidal MAX, zawierający 500 mg klotrymazolu w postaci tabletki dopochwowej, jest wskazany do leczenia grzybiczych zakażeń pochwy i zewnętrznych narządów płciowych wywołanych przez patogeny wrażliwe na klotrymazol, głównie Candida albicans. Objawy kliniczne obejmują świąd, pieczenie, białawe serowate upławy, zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej oraz dyskomfort podczas stosunków i mikcji. Jednorazowa dawka 500 mg zapewnia skuteczną terapię ostrych epizodów kandydozy, a postać dopochwowa umożliwia miejscowe dostarczenie leku, minimalizując ekspozycję ogólnoustrojową. Tabletka o wymiarach 24,5 × 10,0 mm powinna być aplikowana głęboko w pochwie wieczorem, najlepiej w pozycji leżącej, z zaleceniem unikania stosunków płciowych lub stosowania prezerwatyw podczas terapii.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kventiax 200 mg tabletki powlekane 200 mg
Lek Kventiax zawierający kwetiapinę hemifumaran w dawce 200 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (34,20 mg na tabletkę). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z inhibitorami cytochromu P450 3A4, takimi jak inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze, erytromycyna, klarytromycyna oraz nefazodon, ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych. Tabletki Kventiax 200 mg są okrągłe, białe i zawierają również sód w ilości poniżej 23 mg, co może mieć znaczenie u pacjentów z dietą niskosodową lub zaburzeniami metabolizmu laktozy i glukozy-galaktozy. Decyzja o niestosowaniu leku powinna być podjęta po dokładnej ocenie stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza w przypadku historii reakcji alergicznych na kwetiapinę lub składniki preparatu oraz obecności przeciwwskazań farmakologicznych. U pacjentów z nietolerancją laktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy zaleca się rozważenie alternatywnych terapii, biorąc pod uwagę zawartość laktozy w dawce 200 mg (34,20 mg). W tabeli dawkowania zawartość laktozy w innych dawkach wynosi od 4,28 mg (25 mg) do 51,30 mg (300 mg), co również należy uwzględnić przy doborze preparatu.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, azolowy lek przeciwgrzybiczny, erytromycyna, infekcja bakteryjna, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, klarytromycyna, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, zaburzenie depresyjne, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lotemax 0,5%
Lek Lotemax 0,5% (5 mg/ml) zawierający loteprednolu etabonian jako substancję czynną, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych powikłań związanych z długotrwałym stosowaniem kortykosteroidów. Do najważniejszych zagrożeń należą nadciśnienie oczne z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, jaskra z uszkodzeniem nerwu wzrokowego, zaćma podtorebkowa tylna oraz zmniejszenie ostrości wzroku i zawężenie pola widzenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z istniejącą jaskrą, u których stosowanie leku wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia śródgałkowego, zwłaszcza przy terapii trwającej powyżej 10 dni. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do zaburzeń widzenia, takich jak nieostre widzenie, które wymaga pilnej konsultacji okulistycznej w celu wykluczenia zaćmy, jaskry lub centralnej chorioretinopatii surowiczej (CSCR).
centralna chorioretinopatia surowicza, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, film łzowy, jaskra, kortykosteroid oczny, loteprednol etabonian, nadciśnienie oczne, owrzodzenie rogówki, perforacja oka, przedni odcinek oka, ścieńczenie rogówki, soczewka kontaktowa, steroid oczny, usunięcie zaćmy, uszkodzenie nerwu wzrokowego, uszkodzenie rogówki, zaćma podtorebkowa tylna, zakażenie grzybicze, zespół suchego oka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posaconazole Stada 40 mg/ml
Posaconazole Stada w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno w terapii, jak i profilaktyce zakażeń grzybiczych u pacjentów z grup wysokiego ryzyka. Wskazania terapeutyczne obejmują leczenie inwazyjnej aspergilozy, fuzariozy, chromoblastomikozy, grzybniaka oraz kokcydioidomikozy, zwłaszcza w przypadkach oporności na amfoterycynę B, itrakonazol lub flukonazol, bądź nietolerancji tych leków. Oporność definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy klinicznej po minimum 7 dniach terapii w dawkach terapeutycznych. Ponadto, posakonazol jest zalecany jako terapia pierwszego rzutu w ciężkiej kandydozie jamy ustnej i gardła u pacjentów z obniżoną odpornością, u których przewiduje się słabą odpowiedź na leczenie miejscowe.
amfoterycyna B, chemioterapia indukująca remisję, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, flukonazol, fuzarioza, inwazyjna aspergiloza, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, koncentrat do infuzji, leczenie miejscowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, neutropenia, obniżona odporność, ostra białaczka szpikowa, pierwotna inwazyjna aspergiloza, pozakonazol, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, tabletka dojelitowa, zakażenie grzybicze, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na analizie danych od ponad 2000 pacjentów, w tym 1603 dorosłych z badań klinicznych oraz 270 z badań profilaktycznych, obejmujących różnorodne populacje, m.in. pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażonych HIV, z opornymi zakażeniami grzybiczymi oraz zdrowych ochotników. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zmiana percepcji kolorów, fotofobia), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), bóle głowy, wysypka, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby. Działania te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany charakter, jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zapalenie nerwu wzrokowego, niewydolność wątroby, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardów: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, aspergiloza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, drgawka, dyspepsja, encefalopatia, fotofobia, gorączka, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kandydemia, kandydoza przełyku, krzepnięcie krwi, martwica kanalików nerkowych, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, nudność, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odstęp QT, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, parestezja, reakcja anafilaktoidalna, śpiączka, test czynnościowy wątroby, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, utrata wzroku, worykonazol, wymioty, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie siatkówki, zaburzenie widzenia, zakażenie grzybicze, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastój żółci, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Undofen Max Spray 10 mg/g
Undofen Max Spray zawiera terbinafinę chlorowodorek w stężeniu 10 mg/g i jest przeznaczony do miejscowego leczenia grzybic skóry u dorosłych. Dawkowanie zależy od rodzaju infekcji: grzybica stóp, fałdów skórnych oraz skóry gładkiej wymaga aplikacji 1 raz na dobę przez 7 dni, natomiast łupież pstry (Pityriasis versicolor) – 2 razy na dobę przez 7 dni. Poprawa kliniczna zwykle następuje po kilku dniach terapii, jednak ważne jest kontynuowanie leczenia przez pełny zalecany czas, aby zapobiec nawrotom. U osób starszych nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania, natomiast lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aerozol na skórę, aplikacja preparatu, działanie niepożądane, glikol propylenowy, grzybica fałdów skórnych, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, infekcja grzybicza, łupież pstry, nadwrażliwość na składniki, objawy kliniczne, substancja czynna, terbinafiny chlorowodorek, Undofen Max Spray, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clobex 500 mcg/g
Szampon leczniczy Clobex zawierający propionian klobetazolu (500 µg/g) jest silnym kortykosteroidem miejscowym (grupa IV), którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym etanol (100 mg/g). Preparat nie powinien być stosowany na obszarach skóry z aktywnymi infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi (w tym ospa wietrzna, opryszczka pospolita, półpasiec), grzybiczymi oraz pasożytniczymi, a także na wrzodziejących ranach. Ponadto, Clobex jest przeciwwskazany w przypadku gruźlicy skóry i kiłowych zmian skórnych, gdzie może maskować objawy i utrudniać diagnostykę. Aplikacja na okolice oczu, powiek oraz u dzieci poniżej 2. roku życia jest zabroniona ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak jaskra, zaćma oraz zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
atrofia skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, efekt ogólnoustrojowy, efekt z odbicia, etanol, gruźlica skóry, immunosupresja, infekcja skórna, jaskra, kiłowa zmiana skórna, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, nadwrażliwość, opryszczka pospolita, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, półpasiec, populacja pediatryczna, propionian klobetazolu, reakcja nadwrażliwości, silny kortykosteroid, wchłanianie kortykosteroidów, wrzodziejąca rana, zaburzenie immunologiczne, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Interakcje leku – GYNOXIN OPTIMA 20 mg/g (2%)
Krem dopochwowy Gynoxin Optima (20 mg/g azotan fentikonazolu) może wchodzić w istotne interakcje z innymi miejscowo stosowanymi produktami leczniczymi oraz wyrobami medycznymi. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania mechanicznych środków antykoncepcyjnych z lateksu (prezerwatywy, diafragmy), gdyż tłuszcze i oleje zawarte w kremie mogą uszkadzać ich strukturę, co znacząco obniża ich skuteczność (poziom ważności: wysoki). Ponadto, krem inaktywuje miejscowo stosowane środki plemnikobójcze, co również wymaga zastosowania alternatywnych metod antykoncepcji podczas terapii. Ze względu na brak specjalistycznych badań interakcji, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych dopochwowych preparatów oraz u pacjentek z nadwrażliwością na substancje pomocnicze takie jak glikol propylenowy, lanolina uwodorniona i alkohol cetylowy.
alkohol cetylowy, azotan fentikonazolu, działanie niepożądane, glikol propylenowy, Gynoxin, interakcje lekowe, krem dopochwowy, lanolina uwodorniona, leczenie przeciwgrzybicze, mechaniczne środki antykoncepcyjne, nadwrażliwość, środek antykoncepcyjny, środek plemnikobójczy, układ odpornościowy, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Funtrol 50 mg/ml
Lek Funtrol w postaci lakieru do paznokci leczniczego zawiera 50 mg/ml amorolfiny (chlorowodorku) i jest wskazany do miejscowego leczenia grzybicy paznokci wywołanej przez dermatofity, drożdże (np. Candida) oraz pleśnie. Preparat jest przeznaczony do stosowania w zakażeniach ograniczonych do powierzchownych warstw płytki paznokciowej, bez zajęcia macierzy, oraz obejmujących maksymalnie dwa paznokcie. Lakier ma formę przezroczystego roztworu zawierającego 55,74 mg/ml amorolfiny (50 mg/ml substancji czynnej) oraz 482,53 mg/ml etanolu bezwodnego, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z nadwrażliwością na alkohol etylowy. Przed zastosowaniem konieczne jest potwierdzenie etiologii mykologicznej, ocena stopnia zajęcia paznokcia oraz wykluczenie innych schorzeń o podobnym obrazie klinicznym.
amorolfina, chlorowodorek, dermatofity, diagnostyka mykologiczna, etanol bezwodny, etiologia grzybicza, grzybica paznokci, grzybica paznokci rąk, grzybica paznokci stóp, grzybica płytki paznokciowej, grzyby pleśniowe, lakier leczniczy, leczenie ogólnoustrojowe, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca paznokci, macierz paznokcia, nadwrażliwość na leki, płytka paznokciowa, terapia uzupełniająca, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Amfoterycyna B, stosowana w leczeniu ciężkich układowych zakażeń grzybiczych, dostępna jest w postaciach: konwencjonalnej (Fungizone), liposomalnej (AmBisome) oraz kompleksu lipidowego (Abelcet). Dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, jednak dotychczasowe obserwacje nie wykazały istotnych działań teratogennych ani embriotoksycznych. Badania przedkliniczne na szczurach i królikach potwierdzają brak teratogenności przy dawkach do 3,75 mg/kg mc./dobę (dootrzewnowo) i 1,5 mg/kg mc./dobę (dożylnie). Wyższe dawki doustne (do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) wiązały się z większą śmiertelnością potomstwa i martwymi urodzeniami, jednak bez wykrycia anomalii rozwojowych. Stosowanie amfoterycyny B w ciąży powinno być rozważane wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, zwłaszcza biorąc pod uwagę zagrożenia wynikające z nieleczonych zakażeń grzybiczych.
amfoterycyna B, amfoterycyna B konwencjonalna, amfoterycyna B liposomalna, ciężkie zakażenie grzybicze, działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, kompleks lipidowy, lek przeciwgrzybiczy, martwe urodzenie, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, postać farmaceutyczna, postać liposomalna, teratogenność, toksyczność, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – KETREL XR 200 mg
Lek KETREL XR, zawierający kwetiapinę w postaci fumaranu, dostępny jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na kwetiapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (40,70 mg w dawce 200 mg, 61,05 mg w dawce 300 mg, 81,40 mg w dawce 400 mg) oraz sód (3,5 mg, 5,3 mg i 7,1 mg odpowiednio). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy oraz u osób na diecie niskosodowej ze względu na obecność tych składników w preparacie.
antybiotyk makrolidowy, azolowy preparat przeciwgrzybiczny, działanie niepożądane, erytromycyna, fumaran kwetiapiny, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, kwetiapina, laktoza jednowodna, lek przeciwdepresyjny, nadwrażliwość, nefazodon, nietolerancja laktozy, stężenie leku w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clabilla Gem
Bilastyna w dawce 20 mg wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów, zwłaszcza u dzieci poniżej 2 lat oraz u dzieci w wieku 2-5 lat, gdzie skuteczność i bezpieczeństwo stosowania nie zostały ustalone lub są ograniczone. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek należy unikać jednoczesnego stosowania bilastyny z inhibitorami glikoproteiny P, takimi jak ketokonazol, erytromycyna, cyklosporyna, rytonawir czy diltiazem, ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia bilastyny w osoczu i potencjalnych działań niepożądanych.
Produkt Clabilla Gem zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co czyni go odpowiednim dla pacjentów wymagających ograniczenia sodu w diecie, np. z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca. Tabletki posiadają linię podziału ułatwiającą połykanie, jednak nie należy ich dzielić w celu stosowania połowy dawki, gdyż linia ta nie gwarantuje równomiernego podziału substancji czynnej. Zalecenia te są istotne dla optymalizacji bezpieczeństwa i skuteczności terapii bilastyną.
antybiotyk makrolidowy, bilastyna, bloker kanału wapniowego, choroba układu sercowo-naczyniowego, cyklosporyna, diltiazem, działanie niepożądane, erytromycyna, HIV, infekcja bakteryjna, inhibitor glikoproteiny p, ketokonazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, przeszczep narządu, rytonawir, sód, stężenie leku w osoczu, zakażenie grzybicze