Przedawkowanie leku. Szczegółowo opisz niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem tego leku

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, a mechanizm toksyczności związany jest przede wszystkim z uszkodzeniem wątroby. Charakterystyka hepatotoksyczności różni się w zależności od wieku pacjenta oraz przyjętej dawki.¹

Dawki toksyczne w zależności od grupy wiekowej

U dorosłych i młodzieży hepatotoksyczność może wystąpić po przyjęciu dawki przekraczającej 7,5 do 10 g paracetamolu w czasie 8 godzin lub krótszym. Przypadki śmiertelne występują stosunkowo rzadko (poniżej 3-4% nieleczonych osób) i były zgłaszane bardzo rzadko w przypadku przedawkowania produktu leczniczego w ilości mniejszej niż 15 g.²

U dzieci (w wieku poniżej 12 lat) nie stwierdzono związku między ostrym przedawkowaniem leku w ilości mniejszej niż 150 mg/kg masy ciała a hepatotoksycznością. U małych dzieci przypadki ciężkiej toksyczności lub przypadki śmiertelne w wyniku ostrego przedawkowania paracetamolu zdarzały się wyjątkowo rzadko, prawdopodobnie ze względu na różnice w sposobie metabolizowania paracetamolu w tej grupie wiekowej.³

Wczesne objawy przedawkowania

Do wczesnych objawów przedawkowania potencjalnie toksycznego dla wątroby mogą należeć: jadłowstręt, nudności, wymioty, obfite pocenie się, bladość i ogólne złe samopoczucie. Kliniczne i laboratoryjne dowody na hepatotoksyczność mogą ujawnić się dopiero po 48-72 godzinach od przyjęcia leku, co stanowi szczególne niebezpieczeństwo w monitorowaniu stanu pacjenta.⁴

W przypadku paracetamolu o przedłużonym uwalnianiu właściwym krokiem może okazać się dodatkowe oznaczenie stężenia paracetamolu w surowicy po upływie 4-6 godzin od jego początkowego oznaczenia, co pozwala na rzetelną ocenę faktycznej ekspozycji organizmu na lek.⁵

Przypadki kliniczne powiązane z przedawkowaniem paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu prowadzi do szeregu przewidywalnych manifestacji klinicznych, mogących skutkować niewydolnością wątroby o gwałtownym przebiegu lub jej następstwami, włącznie z przypadkami śmiertelnymi.⁶

Powyższe zaburzenia są bezpośrednio związane z toksycznym działaniem paracetamolu.⁷

Następstwa ostrej niewydolności wątroby w związku z przedawkowaniem

W przypadku rozwinięcia się ostrej niewydolności wątroby w następstwie przedawkowania paracetamolu (u dorosłych i młodzieży: >7,5 g w ciągu 8 godzin, u dzieci w wieku poniżej 12 lat: >150 mg/kg mc. w ciągu 8 godzin), mogą wystąpić następujące przewidywalne manifestacje kliniczne:^{7,5 g w ciągu 8 godzin, dzieci w wieku poniżej 12 lat: > 150 mg/kg mc. w ciągu 8 godzin), uważa się je za przewidywane.”>8}

Wszystkie powyższe objawy są przewidywalnymi następstwami ostrej niewydolności wątroby w związku z przedawkowaniem paracetamolu i mogą prowadzić do zgonu.⁹

Przedawkowanie u pacjentów szczególnych grup

U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G-6-PD) zgłaszano przypadki występowania niedokrwistości hemolitycznej związanej z przedawkowaniem paracetamolu. Ta rzadka, ale poważna manifestacja kliniczna wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z tym wrodzonym defektem enzymatycznym.¹⁰