wstrząs kardiogenny
Wstrząs kardiogenny to stan nagłego zagrożenia życia charakteryzujący się niewydolnością serca jako pompy, co prowadzi do niedostatecznej perfuzji tkankowej. Jest najcięższą postacią ostrej niewydolności serca z wysoką śmiertelnością sięgającą 40-50% pomimo nowoczesnych metod leczenia.
Najczęstszą przyczyną wstrząsu kardiogennego jest zawał serca, szczególnie obejmujący duży obszar lewej komory. Inne przyczyny to zaawansowana kardiomiopatia, ciężkie wady zastawkowe, zapalenie mięśnia sercowego, tamponada serca czy uraz serca. W patofizjologii kluczową rolę odgrywa błędne koło: zmniejszony rzut serca → hipoperfuzja narządów → aktywacja mechanizmów kompensacyjnych → zwiększone obciążenie serca → dalsze zmniejszenie rzutu.
Diagnostyka wstrząsu kardiogennego obejmuje ocenę parametrów hemodynamicznych (hipotonia, tachykardia), objawów hipoperfuzji narządowej (oliguria, zaburzenia świadomości, ochłodzenie skóry) oraz badania obrazowe i laboratoryjne (EKG, echokardiografia, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, gazometria). Kryteria diagnostyczne to: ciśnienie skurczowe <90 mmHg lub spadek o >30 mmHg, indeks sercowy <2,2 l/min/m², ciśnienie zaklinowania w płucnych naczyniach włosowatych >15 mmHg.
Leczenie wymaga kompleksowego podejścia i powinno być prowadzone w ośrodkach specjalistycznych. Obejmuje ono: leczenie przyczynowe (najczęściej pilna rewaskularyzacja w przypadku zawału), optymalizację stanu hemodynamicznego (leki inotropowe, wazoaktywne), mechaniczne wspomaganie krążenia (kontrapulsacja wewnątrzaortalna, ECMO, urządzenia Impella) oraz leczenie powikłań. Kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie leczenia i transfer do ośrodka z możliwością pełnej interwencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Optibetol 0,5% 5 mg/ml
Przedawkowanie preparatu Optibetol 0,5% (betaksolol 5 mg/ml, krople do oczu) prowadzi do nasilonej blokady receptorów β-adrenergicznych, co manifestuje się głównie objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Kluczowe symptomy to bradykardia (częstość akcji serca <60/min), niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca oraz skurcz oskrzeli, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z istniejącymi schorzeniami kardiologicznymi lub pulmonologicznymi. Objawy te mogą wynikać zarówno z nadmiernej miejscowej aplikacji kropli, jak i przypadkowego spożycia preparatu, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
absorpcja leku, astma, beta-adrenolityk, betaksolol, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, duszność, dysfunkcja lewej komory, kurczliwość mięśnia sercowego, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, POChP, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, toksykologia kliniczna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs kardiogenny, zastój płucny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT, dostępny w dawkach 10 mg+5 mg, 20 mg+10 mg oraz 20 mg+5 mg, zawiera lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn). Lizynopril jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym oraz w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Szczególną ostrożność wymaga unikanie jednoczesnego stosowania z aliskirenem u chorych z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem i walsartanem, z zachowaniem co najmniej 36-godzinnego odstępu między terapiami, aby zapobiec ciężkiemu obrzękowi naczynioruchowemu.
amlodypina, antagonista wapnia, cukrzyca, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hipotensja, inhibitor ACE, lizynopryl, nadwrażliwość na lek, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perfuzja narządowa, pochodna dihydropirydyny, sakubitryl z walsartanem, stenoza aortalna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramladio 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramladio, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), jest przeciwwskazany u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, znacznym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, a także w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Dodatkowo, stosowanie leku jest niewskazane u osób z niedociśnieniem tętniczym, niestabilnym stanem hemodynamicznym, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. zwężeniem zastawki aortalnej dużego stopnia) oraz niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale. Ramladio nie powinno być stosowane u pacjentów poddawanych dializie lub innym procedurom pozaustrojowym ze względu na ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznej.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lek hipotensyjny, metoda pozaustrojowa, niedociśnienie tętnicze, niestabilny stan hemodynamiczny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pochodna dihydropirydyny, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktoidalna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, wstrząs, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zawał serca, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bloxazoc 95 mg
Metoprolol, substancja czynna produktu Bloxazoc, wykazuje działania niepożądane u około 10% pacjentów, z częstością i nasileniem zależnymi od dawki. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją jest małopłytkowość (≥1/10), prowadząca do zwiększonego ryzyka krwawień. Często (≥1/100 do <1/10) występują zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, koszmary senne, zaburzenia snu, pamięci, dezorientacja, omamy, nerwowość i zaburzenia koncentracji. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zgłaszane są zmęczenie, zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku oraz kurcze mięśni. Metoprolol może również powodować zaburzenia widzenia, suchość i podrażnienie oczu, szumy uszne, a w układzie sercowo-naczyniowym – bradykardię, kołatanie serca, przemijające nasilenie niewydolności serca, wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz rzadkie przypadki wstrząsu kardiogennego u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego.
biegunka, ból brzucha, ból stawu, bradykardia, bursztynian metoprololu, depresja, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, koszmary senne, kurcz mięśni, łuszczyca, małopłytkowość, metoprolol, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, niewydolność serca, nudności, obrzęk, omamy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, podrażnienie oczu, podwyższone aminotransferazy, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szum uszny, wstrząs kardiogenny, wymioty, zaburzenie libido, zaburzenie pamięci, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zgorzel, zimne kończyny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dironorm
Produkt leczniczy Dironorm, zawierający lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanału wapniowego), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z różnymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego i nerek. Objawowe niedociśnienie jest rzadkie u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem, ale ryzyko wzrasta przy zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej, niewydolności serca, hiponatremii czy zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min). W ostrym zawale serca dawkę lizynoprylu należy dostosować do ciśnienia skurczowego (≤120 mm Hg dawkę zmniejszyć, ≤100 mm Hg do 5 mg lub 2,5 mg, a przy ciśnieniu <90 mm Hg przez ponad godzinę – odstawić lek). Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, gdyż lizynopryl może powodować hiperkaliemię i pogorszenie czynności nerek. U pacjentów dializowanych z błonami o dużej przepuszczalności oraz podczas aferezy LDL z siarczanem dekstranu istnieje ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych. Ponadto, inhibitor ACE może wywoływać obrzęk naczynioruchowy, który wymaga natychmiastowego odstawienia leku i leczenia, szczególnie u pacjentów rasy czarnej i osób z historią obrzęku naczynioruchowego. Jednoczesne stosowanie lizynoprylu z sakubitrylem z walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego.
antagonista wapnia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, kolagenoza naczyń, konwertaza angiotensyny, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, piorunująca martwica wątroby, przełom nadciśnieniowy, reakcja rzekomoanafilaktyczna, suchy kaszel, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka zastoinowa, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Norvasc 5 mg
Amlodypina (Norvasc) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na dihydropirydyny, amlodypinę lub substancje pomocnicze preparatu. Nie należy jej stosować w ciężkim niedociśnieniu, wstrząsie (zwłaszcza kardiogennym), zwężeniu drogi odpływu z lewej komory, takim jak stenoza aortalna dużego stopnia, oraz w hemodynamicznie niestabilnej niewydolności serca po ostrym zawale serca. Podanie leku w tych stanach może prowadzić do pogorszenia perfuzji narządowej, dekompensacji krążenia i nasilenia objawów niewydolności serca, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.
amlodypina, ciężkie niedociśnienie, dekompensacja krążenia, działanie wazodylatacyjne, konsultacja kardiologiczna, leczenie alternatywne, nadwrażliwość, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, obciążenie następcze, obrzęk naczynioruchowy, ostry zawał serca, parametry hemodynamiczne, perfuzja narządowa, pochodne dihydropirydyny, reakcja alergiczna, stenoza aortalna, wstrząs kardiogenny, wywiad alergologiczny, zawroty głowy, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 320 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne (amlodypina, walsartan, hydrochlorotiazyd), inne pochodne sulfonamidów, dihydropirydyny oraz substancje pomocnicze. Nie należy stosować leku w II i III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne związane z walsartanem. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie zaburzenia czynności wątroby (marskość, cholestaza), ciężkie zaburzenia czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²), bezmocz oraz pacjentów dializowanych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z oporną hipokaliemią, hiponatremią, hiperkalcemią oraz objawową hiperurykemią.
aliskiren, amlodypina walsartan hydrochlorotiazyd, antagonista receptora angiotensyny, bezmocz, bezylan, cholestaza, dializa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, kardiomiopatia przerostowa, marskość żółciowa wątroby, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodne dihydropirydyny, pochodne sulfonamidów, stenoza aortalna, tabletka powlekana, trymestr ciąży, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT łączy lizynopryl, inhibitor ACE, oraz amlodypinę, antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn. Przeciwwskazania do stosowania obejmują m.in. nadwrażliwość na składniki, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, ciążę (zwłaszcza II i III trymestr), ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs kardiogenny, zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. stenoza aortalna dużego stopnia) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu aliskirenu u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz sakubitrylu z walsartanem (konieczne 36-godzinne odstępy). Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów dializowanych i poddawanych LDL-aferezie ze względu na ryzyko reakcji anafilaktoidalnych.
amlodypina, antagonista wapnia, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, LDL-afereza, lizynopryl, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pochodna dihydropirydyny, sakubitryl walsartan, stenoza aortalna, udar mózgu, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mięśnia sercowego – Objawy
Zapalenie mięśnia sercowego (myocarditis) to zapalny proces obejmujący miokardium, prowadzący do upośledzenia funkcji skurczowej serca i szerokiego spektrum objawów klinicznych, od bezobjawowego przebiegu po zagrażającą życiu niewydolność serca. Przebieg może być piorunujący, ostry lub przewlekły, z możliwym rozwojem kardiomiopatii rozstrzeniowej. Typowe objawy kardiologiczne to ból w klatce piersiowej (około 35% pacjentów), duszność, kołatanie serca, arytmie, obrzęki oraz objawy niewydolności serca. W diagnostyce istotne jest rozróżnienie postaci klinicznych, gdyż piorunująca forma charakteryzuje się nagłym początkiem i wysokim ryzykiem zgonu bez szybkiego leczenia, natomiast postać przewlekła wiąże się z ryzykiem rozwoju trwałych powikłań, w tym kardiomiopatii rozstrzeniowej. U dzieci, zwłaszcza niemowląt, objawy mogą być mniej specyficzne i trudniejsze do rozpoznania, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
arytmia, ból w klatce piersiowej, bóle mięśniowe, bradyarytmia, duszność, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kołatanie serca, mechaniczne wspomaganie krążenia, miokardium, nagła śmierć sercowa, nagłe zatrzymanie krążenia, niewydolność serca, objawy żołądkowo-jelitowe, olbrzymiokomórkowe zapalenie mięśnia sercowego, przeszczep serca, sinica, tachyarytmia, udar mózgu, układ przewodzący serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mięśnia sercowego piorunujące, zapalenie serca, zawał serca, zawroty głowy, zmniejszona tolerancja wysiłku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Latacom (50 mcg + 5 mg)/ml
Lek Latacom, zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu oddechowego charakteryzującymi się nadreaktywnością, takimi jak astma oskrzelowa (w trakcie leczenia lub w wywiadzie) oraz ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli indukowanego przez nieselektywny beta-adrenolityk tymolol. Ponadto, ze względu na działanie beta-adrenolityczne, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z bradykardią zatokową (<60 uderzeń/min), blokiem zatokowo-przedsionkowym związanym z zespołem chorej zatoki, blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia bez rozrusznika, jawną niewydolnością serca oraz wstrząsem kardiogennym, gdyż może pogłębiać zaburzenia rytmu i kurczliwości mięśnia sercowego. Nadwrażliwość na latanoprost, tymolol lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,2 mg/ml), stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu.
Wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących jednocześnie doustne beta-adrenolityki, ze względu na ryzyko sumowania efektów ogólnoustrojowych, co może pogorszyć stan układu krążenia. U chorych z ciężkimi chorobami rogówki należy rozważyć alternatywne metody leczenia, gdyż konserwant chlorek benzalkoniowy może nasilać objawy zespołu suchego oka i uszkodzenia powierzchni oka. Ponadto, u pacjentów z tyreotoksykozą tymolol może maskować objawy nadczynności tarczycy, utrudniając diagnostykę i monitorowanie terapii. Przed zastosowaniem leku konieczne jest dokładne zebranie wywiadu medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu oddechowego, sercowo-naczyniowego oraz historii reakcji alergicznych, a w przypadku wątpliwości zaleca się wybór preparatu o innym profilu bezpieczeństwa.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, chlorek benzalkoniowy, choroba rogówki, krople do oczu, latanoprost, maleinian tymololu, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niewydolność serca, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, rozrusznik serca, skurcz oskrzeli, tymolol, tyreotoksykoza, wstrząs kardiogenny, zespół chorej zatoki, zespół suchego oka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ivabradine Aurovitas 5 mg
Ivabradine Aurovitas, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg i 7,5 mg, zawiera iwabradynę, która działa poprzez obniżenie częstości akcji serca. Przeciwwskazania obejmują m.in. spoczynkową częstość pracy serca poniżej 70 uderzeń na minutę, zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia oraz konieczność stosowania stymulatora serca. Lek jest również przeciwwskazany u pacjentów z wstrząsem kardiogennym, świeżym zawałem mięśnia sercowego, ciężkim niedociśnieniem (< 90/50 mm Hg), niestabilną niewydolnością serca, niestabilną dławicą piersiową oraz ciężką niewydolnością wątroby. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilości 52,690 mg (5 mg) i 79,040 mg (7,5 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antybiotyki makrolidowe, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, częstość pracy serca, dysfagia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitory CYP3A4, inhibitory cytochromu P450, inhibitory proteazy HIV, iwabradyna, laktacja, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność serca, pochodne azolowe, stymulator serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Raynauda, zespół wieńcowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 16 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed, dostępny w dawkach 16 mg + 5 mg + 12,5 mg oraz 16 mg + 10 mg + 12,5 mg, jest złożonym preparatem przeciwnadciśnieniowym o licznych przeciwwskazaniach klinicznych. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentek w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych działań teratogennych. Nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem tętniczym, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory, hipowolemią oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale. Przeciwwskazania nefrologiczne obejmują ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz bezmocz. W zakresie funkcji wątroby lek jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach, cholestazie i stanach przedśpiączkowych. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z oporną hipokaliemią, hiponatremią, hiperkalcemią, objawową hiperurykemią oraz dną moczanową.
bezmocz, cholestaza, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kandesartan cyleksetyl, klirens kreatyniny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodne dihydropirydyny, pochodne sulfonamidów, rzut serca, stan przedśpiączkowy, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warunki hemodynamiczne, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapaść krążeniowa, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atenolol Sanofi 25 25 mg
Atenolol Sanofi, będący selektywnym beta-adrenolitykiem dostępnym w dawkach 25 mg i 50 mg, znajduje szerokie zastosowanie w kardiologii, zwłaszcza w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej, zaburzeń rytmu serca z tachykardią oraz w ostrej fazie zawału mięśnia sercowego. Mechanizm działania polega na blokadzie receptorów beta-adrenergicznych, co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca, siły skurczu mięśnia sercowego oraz oporu obwodowego, skutkując obniżeniem ciśnienia tętniczego i redukcją zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Atenolol jest stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, a jego zastosowanie jest szczególnie wskazane u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, tachykardią oraz w prewencji wtórnej po zawale mięśnia sercowego.
antagonista wapnia, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, beta-adrenolityk selektywny, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, dławica wysiłkowa, działanie chronotropowe, hipotensja, inhibitor ACE, leczenie skojarzone, martwica, migotanie przedsionków, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon sercowy, niewydolność serca, opór obwodowy, pobudzenie komorowe, prewencja wtórna, receptor beta-adrenergiczny, tachyarytmia nadkomorowa, tachykardia, tachykardia zatokowa, układ współczulny, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej – Zapobieganie i profilaktyka
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej (WAZM) stanowią istotną grupę wrodzonych wad serca, których etiologia jest często nieznana lub związana z mutacjami genetycznymi. Profilaktyka obejmuje modyfikację czynników ryzyka u kobiet planujących ciążę, takich jak unikanie alkoholu, tytoniu, narkotyków, ekspozycji na dym tytoniowy oraz właściwe kontrolowanie chorób przewlekłych, zwłaszcza cukrzycy. Zalecane są konsultacje lekarskie dotyczące stosowanych leków oraz wykonywanie badań przesiewowych i szczepień, zwłaszcza przeciwko różyczce. W rodzinach z historią wad serca wskazane jest wykonanie badań genetycznych i konsultacja genetyczna. Pacjenci z WAZM są narażeni na infekcyjne zapalenie wsierdzia, dlatego przed zabiegami stomatologicznymi i chirurgicznymi może być konieczna profilaktyka antybiotykowa.
aortografia, badanie genetyczne, cukrzyca, echokardiografia przezprzełykowa, echokardiografia trójwymiarowa, funkcja skurczowa lewej komory, hipercholesterolemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, mechaniczne wspomaganie krążenia, MitraClip, mutacja genetyczna, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność zastawki, profilaktyka antybiotykowa, różyczka, wrodzona anomalia zastawki mitralnej, wrodzona wada serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenie tkanki łącznej, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dironorm 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Dironorm, zawierający lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii obu składników. Lizynopryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, historią obrzęku naczynioruchowego (w tym dziedzicznego lub idiopatycznego), w II i III trymestrze ciąży, a także przy jednoczesnym stosowaniu aliskirenu u chorych z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz sakubitrylu z walsartanem (konieczna przerwa ≥36 godzin). Amlodypina jest przeciwwskazana u osób z nadwrażliwością na dihydropirydyny, ciężkim niedociśnieniem tętniczym, wstrząsem (w tym kardiogennym), istotnym zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. ciężka stenoza aortalna) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale. Dodatkowo, preparat jako całość nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki pomocnicze.
alergia krzyżowa, amlodypina, antagonista wapnia, cukrzyca, Dironorm, gradient ciśnienia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lizynopryl, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy dziedziczny, pochodna dihydropirydyny, reakcja alergiczna, sakubitryl z walsartanem, stenoza aortalna, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie perfuzji, zawał serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aramlessa 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Aramlessa, będący skojarzeniem peryndoprylu (inhibitor ACE) z amlodypiną (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), posiada liczne przeciwwskazania wynikające zarówno z właściwości poszczególnych składników, jak i ich połączenia. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą: nadwrażliwość na peryndopryl, amlodypinę lub inne inhibitory ACE, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, wrodzony lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, drugi i trzeci trymestr ciąży, znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych, a także jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 mL/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem/walsartanem. Amlodypina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Dodatkowo, preparat jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na substancje pomocnicze zawarte w formulacji.
amlodypina, antagonista wapnia, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor ACE, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl z argininą, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl i walsartan, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lernidum 10 mg
Przedawkowanie chlorowodorku lerkanidypiny, substancji czynnej leku Lernidum, może prowadzić do poważnych zaburzeń układu krążenia, w tym znacznego niedociśnienia tętniczego, odruchowej tachykardii, a przy bardzo dużych dawkach (30-800 mg) także do bradykardii i ujemnego działania inotropowego. Klinicznie obserwuje się objawy takie jak zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, senność oraz wymioty. W najcięższych przypadkach może dojść do wstrząsu kardiogennego, niedokrwienia mięśnia sercowego i niewydolności nerek. Ze względu na długotrwałe działanie i wysoką lipofilność lerkanidypiny, monitorowanie pacjenta powinno trwać co najmniej 24 godziny, a stężenie leku w osoczu nie jest wiarygodnym wskaźnikiem ryzyka. Dializoterapia jest nieskuteczna w eliminacji leku z organizmu.
aminy katecholowe, atropina, bradykardia, chlorowodorek lerkanidypiny, ciśnienie tętnicze, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializoterapia, dopamina, działanie inotropowe, furosemid, glikozydy naparstnicy, kołatanie serca, lipofilność, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, płukanie żołądka, pochodne dihydropirydyny, rozszerzenie naczyń obwodowych, tachykardia odruchowa, układ krążenia, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Capecitabinum Glenmark
Podczas terapii kapecytabiną kluczowe jest monitorowanie i modyfikacja dawkowania w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych, takich jak biegunka (klasyfikowana wg NCIC CTC: stopień 2 – 4-6 wypróżnień/dobę, stopień 3 – 7-9 wypróżnień/dobę, stopień 4 – ≥10 wypróżnień/dobę), zespół ręka-stopa (stopień 1-3, z objawami od drętwienia do owrzodzeń i silnego bólu) oraz kardiotoksyczność (zawał mięśnia sercowego, arytmie, niewydolność serca). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z odwodnieniem, które może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, oraz na osoby z zaburzeniami czynności wątroby (bilirubina >3×GGN, aminotransferazy >2,5×GGN) i nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min), u których ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone. W przypadku zespołu ręka-stopa stopnia 2 lub wyższego zaleca się przerwanie terapii do czasu poprawy, a po stopniu 3 – redukcję dawki kapecytabiny. W leczeniu skojarzonym z cisplatyną nie zaleca się stosowania witaminy B6 ze względu na możliwe obniżenie skuteczności cisplatyny, natomiast deksopantenol może mieć działanie profilaktyczne.
bradykardia, brak laktazy, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, dehydrogenaza pirymidynowa, dławica piersiowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hiperkalcemia, izoenzym 2C9 cytochromu P-450, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, klirens kreatyniny, laktoza bezwodna, loperamid, migotanie komór, nagły zgon, neuropatia, neurotoksyczność, neutropenia, niedobór DPD, nietolerancja galaktozy, niewydolność mięśnia sercowego, ostra niewydolność nerek, pochodna kumaryny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wskaźnik INR, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie rogówki, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 50 ZK 47,5 mg
Metoprolol w postaci bursztynianu, stosowany w leku Beto ZK, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które dotyczą głównie układu sercowo-naczyniowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Najczęściej obserwuje się zmęczenie (≥1/10), zawroty głowy i ból głowy (≥1/100 do <1/10), a także bradykardię, kołatanie serca i uczucie zimna w kończynach. Niezbyt często występują depresja, zaburzenia koncentracji, senność, bezsenność, koszmary senne, a także przejściowe zaostrzenie niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz ból w klatce piersiowej. Rzadko notuje się wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu i przewodzenia serca. Dodatkowo, częstość działań niepożądanych obejmuje zwiększenie masy ciała oraz zmiany metaboliczne, takie jak podwyższenie triglicerydów i obniżenie cholesterolu HDL (częstość nieznana). U pacjentów z chorobami obturacyjnymi płuc mogą pojawić się duszność wysiłkowa (niezbyt często) oraz skurcz oskrzeli (rzadko).
astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, cholesterol HDL, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, hipoglikemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, metoprololu bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw Raynauda, omamy, osłabienie pamięci, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, plastyczne stwardnienie prącia, profil bezpieczeństwa leku, receptory beta-adrenergiczne, skurcz oskrzeli, splątanie, triglicerydy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia koncentracji, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół odstawienia beta-adrenolityków, zespół z odstawienia, zmiany osobowości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Effox long 75 75 mg
Lek Effox long 75, zawierający 75 mg izosorbidu monoazotanu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne azotany lub składniki pomocnicze, w tym 57,8 mg laktozy jednowodnej. Przeciwwskazania obejmują również stany hemodynamiczne takie jak wstrząs kardiogenny (z wyjątkiem sytuacji, gdy ciśnienie późnorozkurczowe w lewej komorze jest odpowiednio skorygowane), ostra niewydolność krążenia, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe < 90 mm Hg) oraz ciężka hipowolemia, ze względu na ryzyko dalszego obniżenia ciśnienia i hipoperfuzji narządowej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z kardiomiopatią przerostową zawężającą, zaciskającym zapaleniem osierdzia oraz tamponadą serca, gdzie rozszerzenie naczyń może pogorszyć napełnianie komór i zmniejszyć rzut serca.
azotany, cyklaza guanylanowa, działanie wazodylatacyjne, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbid monoazotan, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, laktoza jednowodna, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, ostra niewydolność krążenia, perfuzja narządowa, przedłużone uwalnianie, riociguat, rzut serca, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, zaciskające zapalenie osierdzia, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lignocainum hydrochloricum WZF 2% 20 mg/ml
Lignocainum hydrochloricum WZF 2% (20 mg/ml) to roztwór do wstrzykiwań zawierający lidokainę chlorowodorek jednowodny, stosowany jako miejscowy środek znieczulający. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na lidokainę lub inne amidowe środki znieczulające oraz na substancje pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować przy planowanym znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym, zwłaszcza w obecności ostrych chorób OUN (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzy, krwawienia śródczaszkowe), patologii kręgosłupa (zwężenie kanału rdzenia, procesy zapalne, urazy), posocznicy, podostrego zwyrodnienia rdzenia w przebiegu niedokrwistości złośliwej, zakażeń skóry w miejscu iniekcji, wstrząsu kardiogennego lub hipowolemicznego oraz zaburzeń krzepnięcia lub leczenia przeciwzakrzepowego. W takich sytuacjach ryzyko powikłań neurologicznych, infekcyjnych i krwotocznych jest znaczne. Dodatkowo, infuzja dożylna lidokainy w leczeniu bólu okołooperacyjnego jest przeciwwskazana przy jednoczesnym stosowaniu znieczulenia regionalnego, zwłaszcza gdy podaje się duże dawki lub bolusy lidokainy, co może prowadzić do kumulacji leku i toksyczności. Przed zastosowaniem preparatu należy dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta, uwzględniając korzyści i ryzyko, a także rozważyć alternatywne metody znieczulenia. Warto również pamiętać, że każdy mililitr roztworu zawiera 2,36 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów z ograniczoną podażą sodu. Szczegółowy wywiad alergologiczny jest niezbędny, aby wykluczyć reakcje nadwrażliwości na lidokainę lub inne amidowe środki znieczulające.
alergia na lidokainę, gruźlica kręgosłupa, infuzja dożylna, krwawienie śródczaszkowe, lek przeciwzakrzepowy, lek znieczulający amidowy, lek znieczulający miejscowo, lidokaina chlorowodorek, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwistość złośliwa, objawy toksyczne, posocznica, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wywiad alergologiczny, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie splotów nerwowych, znieczulenie zewnątrzoponowe, zwyrodnienie rdzenia kręgowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dopaminum hydrochloricum WZF 1% 10 mg/ml
Dopamina, będąca katecholaminą o złożonym mechanizmie działania, wykazuje różnorodne efekty farmakodynamiczne zależne od dawki, co czyni ją uniwersalnym lekiem w stanach hemodynamicznie niestabilnych. W dawkach od 0,5 do 2 μg/kg mc./min dominuje stymulacja receptorów dopaminergicznych, prowadząc do zwiększenia przepływu nerkowego, filtracji kłębuszkowej, wydalania sodu oraz diurezy, co jest szczególnie istotne w profilaktyce niewydolności nerek przy odpowiednim nawodnieniu pacjenta. W zakresie dawek 2-10 μg/kg mc./min aktywowane są receptory β1-adrenergiczne, co skutkuje dodatnim działaniem inotropowym, poprawą rzutu serca oraz zwiększeniem przepływu wieńcowego, wskazując na zastosowanie dopaminy w niewydolności serca i wstrząsie kardiogennym. Przy dawkach powyżej 10 μg/kg mc./min dominuje stymulacja receptorów α-adrenergicznych, wywołująca zwężenie naczyń obwodowych, wzrost oporu naczyniowego i podwyższenie ciśnienia tętniczego, co jest kluczowe w leczeniu głębokiej hipotensji, wstrząsu septycznego i hipowolemicznego.
anuria, diureza, działanie inotropowe, filtracja kłębuszkowa, hipotensja, katecholamina, nawodnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, norepinefryna, oliguria, receptor dopaminergiczny, receptor α-adrenergiczny, receptor β1-adrenergiczny, rzut serca, wstrząs, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bloxazoc 23,75 mg
Przedawkowanie metoprololu bursztynianu, substancji czynnej leku Bloxazoc, może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zagrażających życiu, zwłaszcza u dzieci i osób starszych. Toksyczność jest dawko-zależna, z udokumentowanymi przypadkami śmiertelnego zatrucia po dawce 7,5 g u dorosłych oraz ciężkiego zatrucia przy 2,5 g. Objawy pojawiają się szybko, w ciągu 20 minut do 2 godzin, i dominują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (bradykardia, blok AV I-III stopnia, asystolia, niedociśnienie, wstrząs kardiogenny), układu nerwowego (depresja oddechowa, utrata przytomności, drżenia, kurcze) oraz metaboliczne (hipoglikemia, hiperglikemia, hiperkaliemia). U dzieci częściej występują objawy ze strony OUN i zaburzenia metaboliczne, a współistniejące choroby i interakcje lekowe (alkohol, leki przeciwnadciśnieniowe, chinidyna, barbiturany) nasilają toksyczność.
asystolia, atropina, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, depresja oddechowa, dobutamina, dysfagia, glukagon, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, intubacja, lek przeciwnadciśnieniowy, metoprolol bursztynian, niedociśnienie, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność serca, parestezje, płukanie żołądka, przedawkowanie metoprololu, rozrusznik serca, skurcz oskrzeli, toksyczność metoprololu, układ sercowo-naczyniowy, utrata przytomności, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wstrząs kardiogenny, wydłużenie odstępu QT, zatrucie śmiertelne, zatrzymanie krążenia, zespół miasteniczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 100 ZK 95 mg
Beto 100 ZK to tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawierająca 95 mg metoprololu bursztynianu, co odpowiada 100 mg metoprololu winianu. Lek z grupy beta-adrenolityków może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zmęczenie (≥1/10), zawroty głowy i bóle głowy (≥1/100 do <1/10). Często występują także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardia i kołatanie serca. Rzadziej mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zaostrzenie niewydolności serca, czy skurcz oskrzeli u predysponowanych pacjentów. Istotne jest również maskowanie objawów hipoglikemii oraz możliwość ujawnienia lub zaostrzenia cukrzycy.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cholesterol HDL, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, duszność wysiłkowa, hipoglikemia, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, metoprololu bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw Raynauda, ośrodkowy układ nerwowy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, skurcz oskrzeli, triglicerydy, utajona cukrzyca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Preparat Co-Amlessa, zawierający peryndopryl, amlodypinę oraz indapamid, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, obrzękiem naczynioruchowym (w tym dziedzicznym i związanym z inhibitorami ACE), ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory, hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) przy wyższych dawkach (8 mg + 5 mg + 2,5 mg i 8 mg + 10 mg + 2,5 mg). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów dializowanych, z encefalopatią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, hipokaliemią oraz w II i III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Należy unikać jednoczesnego stosowania Co-Amlessa z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²), sakubitrylem/walsartanem oraz podczas pozaustrojowych metod leczenia krwi, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym obrzęku naczynioruchowego i reakcji anafilaktoidalnych.
aliskiren, amlodypina, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, dihydropirydyna, diuretyk tiazydopodobny, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, encefalopatia wątrobowa, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, lek anestetyczny, lek oszczędzający potas, nadwrażliwość na składniki leku, niedociśnienie, niedorozwój kości czaszki, niewyrówana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl, stenoza aortalna, stężenie potasu, sulfonamid, suplement potasu, trymestr ciąży, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 200 ZK 190 mg
Beto ZK, zawierający metoprololu bursztynian, jest selektywnym β-adrenolitykiem dostępnym w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach od 25 mg do 200 mg (odpowiednio 23,75 mg do 190 mg metoprololu bursztynianu). Działania niepożądane leku obejmują szeroki zakres objawów, z których najistotniejsze klinicznie dotyczą układu sercowo-naczyniowego: bradykardia, kołatanie serca, uczucie zimna w kończynach, przejściowe zaostrzenie niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, ból w klatce piersiowej oraz rzadko wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego. Często obserwuje się również niedociśnienie ortostatyczne, które w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do omdlenia, a u pacjentów z chorobami naczyń obwodowych – martwicę. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują bardzo często zmęczenie oraz często zawroty i bóle głowy, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, zaburzenia koncentracji, senność, bezsenność, koszmary senne, nerwowość, niepokój, zaburzenia pamięci, splątanie, omamy i zmiany osobowości.
blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, duszność wysiłkowa, hipoglikemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, metoprolol bursztynian, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, objaw Raynauda, omdlenie, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, skurcz oskrzeli, szumy uszne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uczucie zimna w kończynach, utajona cukrzyca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zwiększenie stężenia triglicerydów, β-adrenolityk - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lisinoratio 20
Lizynopryl, substancja czynna leku Lisinoratio (dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, zwężeniem tętnic nerkowych oraz u osób poddawanych dializoterapii. Objawowa hipotonia, szczególnie u pacjentów przyjmujących ≥80 mg furosemidu na dobę lub z hiponatremią, wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawki. U pacjentów po zawale serca z ciśnieniem skurczowym ≤120 mmHg zaleca się dawkę początkową 2,5 mg/dobę, a w przypadku ciśnienia ≤100 mmHg – 2,5 mg/dobę jako dawkę podtrzymującą. Wystąpienie niedociśnienia skurczowego <90 mmHg przez ponad godzinę jest wskazaniem do odstawienia leku. Lizynopryl jest przeciwwskazany we wczesnym okresie zawału serca u pacjentów z wstrząsem kardiogennym lub niskim ciśnieniem skurczowym (≤100 mmHg).
adrenalina podskórna, agranulocytoza, aliskiren, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, eplerenon, furosemid, hemodializa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotonia objawowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyniowa, lek moczopędny, leukopenia, lizynopryl, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, spironolakton, triamteren, trimetoprym, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wstrząs kardiogenny, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnic, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sartesta 10 mg + 160 mg
Lek Sartesta, zawierający amlodypinę (maleinian) oraz walsartan, jest wskazany w terapii nadciśnienia tętniczego, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na amlodypinę, walsartan, pochodne dihydropirydyny lub substancje pomocnicze, a także ciężkie dysfunkcje wątroby, takie jak marskość żółciowa i cholestaza, ze względu na metabolizm leków w wątrobie. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących aliskiren z cukrzycą lub z GFR <60 ml/min/1,73 m², a także w drugim i trzecim trymestrze ciąży z powodu ryzyka teratogennego (hipotensja, hipoplazja czaszki, anuria, niewydolność nerek, śmierć płodu). Wskazane jest również unikanie stosowania Sartesty w stanach kardiologicznych takich jak ciężkie niedociśnienie, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory oraz hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po zawale.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny, anuria, cholestaza, cukrzyca, dysfunkcja narządowa, działanie teratogenne, hiperkaliemia, hipoplazja czaszki, hipotensja, kardiomiopatia przerostowa obturacyjna, marskość żółciowa wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodne dihydropirydyny, przesączanie kłębuszkowe, trymestr ciąży, walsartan, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ranopril
Lizynopryl, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko objawowego niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, stosujących leki moczopędne (np. ≥80 mg furosemidu/dobę), z niewydolnością serca, hiponatremią, czy zaburzeniami czynności nerek. Monitorowanie ciśnienia tętniczego jest kluczowe na początku terapii i po zmianie dawki. U pacjentów po zawale mięśnia sercowego z ciśnieniem skurczowym ≤120 mmHg zaleca się dawkę początkową 2,5 mg/dobę, z redukcją do 5 mg lub 2,5 mg/dobę w zależności od wartości ciśnienia. Lizynopryl może powodować nasilenie niewydolności nerek, szczególnie u osób z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, co manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy. Należy również monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko neutropenii/agranulocytozy, zwłaszcza u pacjentów z chorobami nerek lub kolagenozami.
adrenalina, afereza lipoprotein, agranulocytoza, amiloryd, antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, choroba niedokrwienna serca, eplerenon, hemodializa, heparyna, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyniowa, kotrimoksazol, lek moczopędny, lizynopryl, mannitol, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, piorunujące zapalenie wątroby, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, spironolakton, triamteren, trimetoprim, wildagliptyna, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnic mózgowych, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, azoospermia, bezpłodność, chłoniak nieziarniczy, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytolityczne zapalenie wątroby, działania niepożądane, encefalopatia, gorączka, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, moczówka prosta, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność jajników, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka limfatyczna, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia, przedwczesna menopauza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs kardiogenny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Objawy
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nagłym początkiem i zakończeniem epizodów z częstością rytmu serca zazwyczaj 150-220 uderzeń na minutę, a u niemowląt nawet do 250-300 uderzeń na minutę. Objawy obejmują palpitacje, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, omdlenia, duszność oraz osłabienie, przy czym u niemowląt symptomy są często niespecyficzne, takie jak trudności w karmieniu czy nadmierna potliwość. Epizody mogą trwać od kilku sekund do kilku dni i występować z różną częstotliwością. Czynniki wyzwalające to m.in. stres, wysiłek fizyczny, spożycie kofeiny czy leki sympatykomimetyczne, jednak u 94% pacjentów epizody pojawiają się spontanicznie. U pacjentów z chorobami serca objawy mogą być bardziej nasilone i niebezpieczne, a długotrwałe epizody mogą prowadzić do kardiomiopatii tachyarytmicznej, niewydolności serca czy wstrząsu kardiogennego.
ablacja cewnikowa, arytmia, ból w klatce piersiowej, choroba wieńcowa, duszność, kardiomiopatia tachyarytmiczna, kołatanie serca, lek sympatykomimetyczny, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obrzęk, omdlenie, palpitacje, parestezje, powiększenie wątroby, przedsionkowy peptyd natriuretyczny, przyspieszony oddech, stan przedomdleniowy, tachykardia nadkomorowa, wada strukturalna serca, wielomocz, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Triveram 10 mg + 5 mg + 5 mg
Triveram, będący kombinacją atorwastatyny, peryndoprylu z argininą oraz amlodypiny, posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed wdrożeniem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, aktywną chorobą wątroby, utrzymującym się ponad 3-krotnie podwyższeniem aminotransferaz, ciężkim niedociśnieniem tętniczym, wstrząsem, zwężeniem drogi odpływu z lewej komory, obrzękiem naczynioruchowym związanym z inhibitorami ACE, znacznym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych oraz u kobiet w ciąży, karmiących piersią i kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz sakubitrylem z walsartanem (konieczne 36-godzinne odstępy). Zawartość laktozy w tabletkach wynosi od 26,09 mg do 104,35 mg, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
aminotransferaza, amlodypina, atorwastatyna, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na składniki leku, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, peryndopryl z argininą, pochodna dihydropirydyny, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, sakubitryl z walsartanem, statyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał serca, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biorphen
Produkt leczniczy Biorphen (fenylefryna chlorowodorek) wymaga ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, nadciśnieniem, tętniakami, niekontrolowaną nadczynnością tarczycy, chorobą wieńcową, zaburzeniami rytmu serca, dusznicą bolesną, obwodową niewydolnością naczyniową oraz jaskrą zamkniętego kąta. Fenylefryna może obniżać pojemność minutową serca, co stanowi istotne ryzyko u osób z miażdżycą, w podeszłym wieku, z zaburzeniami krążenia mózgowego i wieńcowego. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie funkcji życiowych i ewentualna redukcja dawki, zwłaszcza gdy ciśnienie tętnicze zbliża się do dolnej granicy normy. U pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub wstrząsem kardiogennym stosowanie Biorphen może nasilać niewydolność poprzez zwiększenie obciążenia następczego serca.
blok serca, bradykardia, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dusznica bolesna, działanie sympatykomimetyczne, fenylefryna chlorowodorek, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra zamkniętego kąta, marskość wątroby, martwica tkanek, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność naczyniowa, niewydolność serca, obciążenie następcze serca, pojemność minutowa serca, przełom nadciśnieniowy, przewlekła choroba serca, tachykardia, tętniak, wstrząs kardiogenny, wynaczynienie, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenia krążenia wieńcowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tonicard 300 mg
Propafenonu chlorowodorek, substancja czynna leku Tonicard (dostępnego w dawkach 150 mg i 300 mg w formie tabletek powlekanych), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z zespołem Brugadów ze względu na ryzyko groźnych arytmii komorowych. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z istotnymi strukturalnymi chorobami serca, takimi jak przebyty zawał mięśnia sercowego w okresie krótszym niż 3 miesiące, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%, czy wstrząs kardiogenny (z wyjątkiem sytuacji wywołanych niemiarowością). Ponadto, przeciwwskazania obejmują ciężką bradykardię, zaburzenia czynności węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy II° lub wyższy bez stymulatora serca oraz blok odnogi pęczka Hisa lub blok dystalny bez stymulatora.
arytmia komorowa, blok dystalny, blok nerwowo-mięśniowy, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, działanie beta-adrenolityczne, działanie inotropowe ujemne, działanie proarytmiczne, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor enzymów wątrobowych, miastenia, niedociśnienie tętnicze, nużliwość mięśni, obturacja oskrzeli, obturacyjna choroba płuc, propafenonu chlorowodorek, rytonawir, Tonicard, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia przedsionkowego, zaburzenie węzła zatokowego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Brugadów