skurcz oskrzeli
Skurcz oskrzeli (bronchospazm) to nagłe zwężenie dróg oddechowych spowodowane skurczem mięśni gładkich w ścianie oskrzeli. Jest to kluczowy mechanizm patofizjologiczny występujący w wielu chorobach układu oddechowego, przede wszystkim w astmie oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) oraz w reakcjach anafilaktycznych.
W warunkach klinicznych skurcz oskrzeli objawia się dusznością, świszczącym oddechem (wheezing), kaszlem oraz uczuciem ściskania w klatce piersiowej. Nasilenie objawów może być różne – od łagodnych dolegliwości po stany zagrażające życiu, szczególnie w przypadku ciężkiego, opornego na leczenie skurczu oskrzeli.
Diagnostyka skurczu oskrzeli opiera się na badaniu podmiotowym, przedmiotowym oraz badaniach czynnościowych układu oddechowego, przede wszystkim spirometrii z próbą rozkurczową. Leczenie obejmuje podawanie leków rozszerzających oskrzela (beta-2-mimetyki, cholinolityki), glikokortykosteroidów oraz w przypadkach ciężkich – tlenoterapii i mechanicznego wspomagania wentylacji.
Profilaktyka skurczu oskrzeli u pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego polega na systematycznym stosowaniu leków kontrolujących chorobę, unikaniu czynników wyzwalających oraz edukacji pacjenta w zakresie samodzielnego rozpoznawania objawów zaostrzenia i wdrażania planu postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Benalapril 20 20 mg
Benalapril (enalaprylu maleinian) w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowany w formie tabletek, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. W zakresie hematologicznym obserwuje się niedokrwistość (w tym aplastyczną i hemolityczną) z częstością niezbyt częstą, a także rzadkie, ale poważne zaburzenia takie jak neutropenia, agranulocytoza czy pancytopenia. Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) o nieznanej częstości może prowadzić do hiponatremii. Wśród działań niepożądanych neurologicznych bardzo często występują zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, a często bóle głowy, depresja i omdlenia. Niewyraźne widzenie jest bardzo częstym objawem, mogącym wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się niedociśnienie, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca i tachykardię, a rzadziej zawał mięśnia sercowego i incydenty naczyniowo-mózgowe, szczególnie u pacjentów wysokiego ryzyka. Kaszel suchy i uporczywy jest bardzo częstym działaniem niepożądanym charakterystycznym dla inhibitorów ACE.
białkomocz, cholestaza, dusznica bolesna, enalapryl, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitory ACE, inhibitory konwertazy angiotensyny, kaszel, kurcze mięśni, kwasica mleczanowa, limfadenopatia, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, osłabienie, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szum w uszach, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketolek
Ketolek (ketoprofen 50 mg, kapsułki twarde) powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobą wrzodową w wywiadzie, przyjmujących jednocześnie inne NLPZ, doustne kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz leki hamujące agregację płytek krwi. Ryzyko powikłań takich jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego jest zwiększone, a leczenie u pacjentów wysokiego ryzyka powinno być wspierane lekami osłaniającymi (mizoprostol, inhibitory pompy protonowej). W przypadku wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia należy natychmiast przerwać terapię.
agregacja płytek krwi, astma, astma aspirynowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, cukrzyca, fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry, hiperlipidemia, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, katar sienny, ketoprofen, kortykosteroid doustny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nefropatia polekowa, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie zakrzepowe, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranisan 75 mg 75 mg
Ranisan 75 mg, zawierający ranitydynę (chlorowodorek ranitydyny 84 mg), wykazuje działania niepożądane o różnej częstości, sklasyfikowane według układów i narządów. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, agranulocytozę oraz pancytopenię z możliwym zahamowaniem czynności szpiku kostnego. Rzadko (>1/10 000 i <1/1000) występują reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, a bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny. Wśród zaburzeń psychicznych i neurologicznych bardzo rzadko notuje się stany splątania, depresję, omamy, bóle głowy, zawroty głowy oraz przemijające zaburzenia ruchów mimowolnych. Działania ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują bardzo rzadkie przypadki bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego, tachykardii oraz zapalenia naczyń. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, zaparcia i nudności, występują niezbyt często (>1/1000 i <1/100), natomiast ostre zapalenie trzustki i biegunka są bardzo rzadkie.
agranulocytoza, antagonista receptora H2, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek ranitydyny, ginekomastia, mlekotok, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, ranitydyna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zmiana hematologiczna, zmniejszenie liczby leukocytów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Predasol 50 mg
Prednizolon, substancja czynna preparatu Predasol, jest niefluorowanym glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania metabolicznego i immunoregulacyjnego. W dawkach substytucyjnych (5 mg prednizolonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu) skutecznie zastępuje endogenny kortyzol, regulując metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów oraz funkcje układu odpornościowego, jednak ze względu na minimalne działanie mineralokortykosteroidowe wymaga uzupełnienia terapii o mineralokortykosteroidy u pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy. W zespole nadnerczowo-płciowym prednizolon hamuje nadprodukcję kortykotropiny i androgenów, a w przypadku defektu syntezy mineralokortykosteroidów konieczne jest ich dodatkowe podawanie. Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, widoczne przy dawkach wyższych niż substytucyjne, obejmuje hamowanie chemotaksji, aktywności komórek układu odpornościowego oraz blokowanie mediatorów zapalnych, co jest istotne w terapii obturacji oskrzeli, gdzie prednizolon poprawia efektywność beta-adrenomimetyków i zmniejsza obrzęk oraz produkcję śluzu.
beta-2-adrenomimetyk, błona komórkowa, dysfagia, działanie immunosupresyjne, działanie mineralotropowe, działanie przeciwzapalne, efekt permisywny, glikokortykosteroid niefluorowany, homeostaza organizmu, mineralokortykosteroid, niewydolność kory nadnerczy, obturacja dróg oddechowych, obturacja oskrzeli, prednizolon, reakcja alergiczna typu I, skurcz oskrzeli, stężenie elektrolitów, substancja czynna, zespół nadnerczowo-płciowy - Leksykon substancji czynnych
Wapń laktobionian – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wapń laktobionian, stosowany w leczeniu i profilaktyce niedoborów wapnia, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadczynnością tarczycy, chorobami serca, sarkoidozą, kamicą nerkową oraz niewydolnością nerek. Preparaty takie jak Sanosvit Calcium dodatkowo wskazują na konieczność monitorowania u pacjentów z kamicą szczawianowo-wapniową i dną moczanową. W trakcie terapii należy unikać jednoczesnego podawania dużych dawek witaminy D oraz monitorować stężenie wapnia w surowicy, czynność nerek (kreatynina) oraz, w razie potrzeby, wydalanie wapnia z moczem. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkalcemii i zespołu mleczno-alkalicznego, które mogą prowadzić do zaburzeń czynności nerek.
25-dihydroksywitamina D, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, działanie adrenergiczne, działanie kardiotoksyczne, epinefryna, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, kamica szczawianowo-wapniowa, kreatynina, kwas moczowy, mięsień sercowy, nadczynność tarczycy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, reabsorpcja wapnia, reakcja nadwrażliwości, sarkoidoza, skurcz oskrzeli, tetracyklina, wapń laktobionian, zespół mleczno-alkaliczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 100 ZK 95 mg
Beto 100 ZK to tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawierająca 95 mg metoprololu bursztynianu, co odpowiada 100 mg metoprololu winianu. Lek z grupy beta-adrenolityków może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zmęczenie (≥1/10), zawroty głowy i bóle głowy (≥1/100 do <1/10). Często występują także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardia i kołatanie serca. Rzadziej mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zaostrzenie niewydolności serca, czy skurcz oskrzeli u predysponowanych pacjentów. Istotne jest również maskowanie objawów hipoglikemii oraz możliwość ujawnienia lub zaostrzenia cukrzycy.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cholesterol HDL, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, duszność wysiłkowa, hipoglikemia, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, metoprololu bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw Raynauda, ośrodkowy układ nerwowy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, skurcz oskrzeli, triglicerydy, utajona cukrzyca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Olejek goździkowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek goździkowy (Caryophylli floris aetheroleum) wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i antyseptyczne, co czyni go popularnym składnikiem preparatów stomatologicznych i leków miejscowych. Jednak ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania preparatów zawierających olejek goździkowy u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat (np. Rapidentin 1 ml/ml, Salviasept 2,0 g/100 g) oraz u dzieci poniżej 12 lat w przypadku produktów złożonych zawierających etanol (np. Argol Essenza Balsamica 0,290 g/100 g). Wiele preparatów zawiera wysokie stężenia etanolu (57-72% v/v), co przy zalecanych dawkach (10-15 kropli) wprowadza do organizmu od 0,37 g do 0,57 g etanolu, co odpowiada spożyciu kilku mililitrów piwa lub wina, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz osób uzależnionych od alkoholu.
bezpieczeństwo stosowania, choroba alkoholowa, choroba wątroby, dane kliniczne, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, etanol, kamica żółciowa, nadwrażliwość, olejek goździkowy, opatrunek okluzyjny, padaczka, płukanie gardła, podrażnienie błony śluzowej, preparat do płukania gardła, preparat stomatologiczny, rozpuszczalnik, skurcz oskrzeli, trudność w oddychaniu, uszkodzenie wątroby, wrzód żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Hasco 125 mg
Paracetamol Hasco, dostępny w czopkach o dawkach 80 mg, 125 mg, 250 mg oraz 500 mg, charakteryzuje się niskim profilem toksyczności przy stosowaniu w dawkach leczniczych, jednak wymaga uważnego monitorowania ze względu na możliwość wystąpienia rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych. Do najistotniejszych należą bardzo rzadkie (<1/10 000) zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, małopłytkowość i niedokrwistość, manifestujące się zwiększoną podatnością na infekcje, krwawieniami oraz bladością skóry i błon śluzowych. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) może wystąpić obrzęk krtani, stanowiący zagrożenie życia z powodu ryzyka niewydolności oddechowej, wymagający natychmiastowej interwencji. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się powikłania nerkowe, takie jak kolka nerkowa, niewydolność nerek, zaburzenia czynności nerek oraz ropomocz, które objawiają się bólem w okolicy lędźwiowej, obrzękami i zmianami w moczu.
agranulocytoza, anemia, czerwona krwinka, enzym wątrobowy, granulocyt obojętnochłonny, hemoglobina, kolka nerkowa, małopłytkowość, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, płytka krwi, pokrzywka, przedawkowanie, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropomocz, skurcz oskrzeli, układ immunologiczny, układ moczowy, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axoprofen Max 600 mg
Ibuprofen Aristo w dawce 600 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen, inne NLPZ lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (67 mg/tabletkę). Należy unikać stosowania u osób z astmą oskrzelową, skurczem oskrzeli, pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym oraz zapaleniem błony śluzowej nosa po NLPZ. Lek jest również przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności serca (klasa IV wg NYHA), ciężkiej niewydolności wątroby i nerek, aktywnej lub nawracającej chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także u pacjentów z krwawieniami z przewodu pokarmowego (≥2 epizody) lub krwawieniami mózgowo-naczyniowymi. Dodatkowo, nie zaleca się stosowania u osób z niewyjaśnionymi zaburzeniami hematologicznymi oraz w stanach ciężkiego odwodnienia, ze względu na ryzyko nefrotoksyczności.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie odwodnienie, interakcje lekowe, klasyfikacja NYHA, krwawienie mózgowo-naczyniowe, krwotok z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, leki przeciwpłytkowe, leki przeciwzakrzepowe, nadwrażliwość na ibuprofen, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk naczynioruchowy, perforacja, pokrzywka, przewód tętniczy Botalla, skurcz oskrzeli, synteza prostaglandyn, trymestr ciąży, układ krwiotwórczy, właściwości antyagregacyjne, zaburzenia wytwarzania krwi, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisone Momaja 100 mg
Hydrokortyzon, jako kortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, jest szeroko stosowany w terapii różnych schorzeń, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Do najważniejszych powikłań należą: maskowanie objawów zakażeń, ryzyko zakażeń oportunistycznych oraz reaktywacja utajonych infekcji, np. gruźlicy. Długotrwała terapia może prowadzić do zespołu Cushinga, niedoczynności przysadki, zatrzymania sodu i płynów z rozwojem obrzęków i nadciśnienia tętniczego, zasadowicy z hipokaliemią oraz zaburzeń tolerancji glukozy, co jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą. Ponadto, hydrokortyzon może indukować zaburzenia psychiczne (euforia, bezsenność, depresja, objawy psychotyczne), neurologiczne (wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, drgawki), okulistyczne (zaćma podtorebkowa, wytrzeszcz, centralna chorioretinopatia surowicza) oraz kardiologiczne (zastoinowa niewydolność serca, kardiomiopatia przerostowa u wcześniaków). W układzie naczyniowym obserwuje się zwiększone ryzyko zakrzepicy i nadciśnienia tętniczego, a w układzie oddechowym – zator tętnicy płucnej i zespół śmiertelnych zaburzeń oddechowych („gasping” syndrome).
anafilaksja, bilans azotowy, chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, działanie immunosupresyjne, guz chromochłonny, hiperkortyzolizm, hipokaliemia, hydrokortyzon, kardiomiopatia przerostowa, katabolizm białek, kortykosteroid przeciwzapalny, martwica kości, maskowanie zakażenia, miastenia, mięsak Kaposiego, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedoczynność przysadki, objawy psychotyczne, obrzęk krtani, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reaktywacja gruźlicy, skurcz oskrzeli, tłuszczakowatość zewnątrzoponowa, wrzód trawienny, zaburzenia tolerancji glukozy, zaćma podtorebkowa, zakażenie oportunistyczne, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zatrzymywanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gartior
Tiotropiowy bromek w produkcie Gartior jest lekiem rozszerzającym oskrzela stosowanym raz na dobę w terapii podtrzymującej, nie przeznaczonym do doraźnego leczenia ostrych napadów skurczu oskrzeli. Lek może wywoływać natychmiastowe reakcje nadwrażliwości, dlatego zaleca się monitorowanie pacjenta po pierwszym podaniu. Ze względu na działanie przeciwcholinergiczne, konieczna jest ostrożność u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem, rozrostem gruczołu krokowego oraz niedrożnością szyi pęcherza moczowego. Tiotropiowy bromek może indukować skurcz oskrzeli wywołany inhalacją, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia. U pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (przebyty zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niestabilne arytmie, hospitalizacja z powodu niewydolności serca klasy III/IV wg NYHA) stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności, gdyż byli oni wykluczeni z badań klinicznych.
arytmia serca, białko mleka, brak laktazy, działanie przeciwcholinergiczne, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, niedrożność szyi pęcherza moczowego, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk rogówki, okulista, ostry napad, próchnica zębów, przekrwienie spojówek, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, terapia podtrzymująca, terapia ratunkowa, tiotropiowy bromek, zaburzenia czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Biofarm 1000 mg
Paracetamol w dawce 1000 mg w postaci tabletek powlekanych (Paracetamol Biofarm) cechuje się ogólnie dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do rzadkich i bardzo rzadkich działań należą zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości, hipoglikemia, zaburzenia psychiczne (depresja, splątanie, omamy), neurologiczne (drżenie, ból głowy), zaburzenia widzenia, obrzęki, niedociśnienie, skurcz oskrzeli, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (krwawienia, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty), a także zaburzenia czynności wątroby i nerek, w tym hepatotoksyczność i jałowy ropomocz. Częstość występowania tych działań klasyfikowana jest od rzadkich (≥1/10 000 do <1/1 000) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a ich rozpoznanie wymaga monitorowania klinicznego i laboratoryjnego podczas terapii.
agranulocytoza, bezmocz, hepatotoksyczność, hipoglikemia, jałowy ropomocz, krwiomocz, leukopenia, martwica wątroby, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, plamica, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ventolin 1 mg/ml (0,1%)
Ventolin w postaci roztworu do nebulizacji (1 mg/ml lub 2 mg/ml) jest przeznaczony wyłącznie do stosowania wziewnego przez usta, pod nadzorem lekarza i przy użyciu odpowiedniego nebulizatora. Podawanie dożylnie lub doustnie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Dawkowanie u dorosłych i osób starszych wynosi od 2,5 mg do 5 mg salbutamolu do czterech razy na dobę, z maksymalną dawką do 20 mg na dobę w warunkach ambulatoryjnych oraz do 40 mg na dobę w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem. U dzieci powyżej 12 lat stosuje się dawkowanie identyczne jak u dorosłych, natomiast u dzieci w wieku 4-11 lat zalecana dawka to 2,5-5 mg do czterech razy na dobę. U dzieci poniżej 4 lat preferowane są inne postaci farmaceutyczne, a u niemowląt i dzieci poniżej 18 miesięcy skuteczność nebulizacji salbutamolu nie jest w pełni potwierdzona, co wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia jednoczesnej tlenoterapii ze względu na ryzyko przemijającego niedotlenienia.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Stomezul 40 mg
Stomezul 40 mg, zawierający ezomeprazol magnezowy dwuwodny, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla inhibitorów pompy protonowej, z najczęstszymi objawami takimi jak ból głowy, ból brzucha, biegunka i nudności. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz o częstości nieznanej. Niezbyt często obserwuje się leukopenię i małopłytkowość, które wymagają monitorowania morfologii krwi ze względu na ryzyko infekcji i krwawień. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, również należą do niezbyt często występujących, stanowiąc potencjalne zagrożenie życia. Metabolicznie istotne są obrzęki obwodowe, hiponatremia oraz hipomagnezemia, która może współistnieć z hipokalcemią i hipokaliemią, niosąc ryzyko powikłań kardiologicznych i neurologicznych.
astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśnia, ból stawu, depresja, drożdżyca przewodu pokarmowego, encefalopatia, enzym wątrobowy, ezomeprazol magnezowy, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie siły mięśniowej, parestezja, pobudzenie psychoruchowe, POChP, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcie, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie biodra - Leksykon substancji czynnych
Kwas acetylosalicylowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas acetylosalicylowy (ASA) wykazuje działanie przeciwpłytkowe, przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień. Preparaty w małych dawkach (75-160 mg) są wskazane głównie do prewencji chorób sercowo-naczyniowych u osób powyżej 16 roku życia, z przeciwwskazaniem do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat z powodu ryzyka zespołu Reye’a. Działanie antyagregacyjne ASA utrzymuje się 4-8 dni po podaniu, co wymaga przerwania terapii na 5-7 dni przed zabiegami chirurgicznymi, szczególnie okulistycznymi i otologicznymi. Należy unikać stosowania ASA podczas obfitego krwawienia miesiączkowego oraz u pacjentów z chorobą wrzodową, skłonnością do krwawień, niewydolnością nerek i wątroby (przeciwwskazanie w ciężkiej niewydolności), a także u osób z astmą wywołaną przez NLPZ. Monitorowanie funkcji wątroby i nerek jest wskazane u pacjentów z ich zaburzeniami.
astma oskrzelowa, brak laktazy, choroba naczyń nerkowych, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cyklooksygenaza, deferazyroks, dna moczanowa, doustny kortykosteroid, działanie antyagregacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwpłytkowe, ekstrakcja zęba, grypa typu A, grypa typu B, hemofilia, hemoliza, katar sienny, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, napad astmy, nefropatia analgetyczna, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór witaminy K, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ospa wietrzna, pochodna sulfonylomocznika, polip błony śluzowej nosa, posocznica, przewlekła choroba układu oddechowego, reakcja nadwrażliwości, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, synteza prostaglandyn, zabieg chirurgiczny, zaburzenie płodności, zastoinowa niewydolność serca, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml
Profil bezpieczeństwa haloperydolu został oceniony na podstawie danych od 284 pacjentów w 3 badaniach kontrolowanych placebo oraz 1295 pacjentów w 16 badaniach z podwójnie ślepą próbą z lekiem porównawczym, a także u 410 pacjentów stosujących haloperydol dekanonian w 13 badaniach. Najczęściej występujące działania niepożądane to zaburzenia pozapiramidowe (34%), bezsenność (19%), pobudzenie (15%), hiperkinezja (13%), ból głowy (12%), zaburzenia psychotyczne (9%), depresja (8%), zwiększenie masy ciała (8%), drżenie (8%), wzmożone napięcie mięśniowe (7%), niedociśnienie ortostatyczne (7%), dystonia (6%) oraz nadmierna senność (5%). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana częstość.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, bradykinezja, cholestaza wątroby, częstoskurcz komorowy, dystonia, ginekomastia, haloperydol, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hipokinezja, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, mlekotok, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół neuroleptyczny złośliwy, złośliwy zespół pozapiramidowy, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bioracef 250 mg
Przed zastosowaniem cefuroksymu aksetylu w postaci tabletek powlekanych Bioracef (dostępnych w dawkach 125 mg, 250 mg i 500 mg) kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na substancję czynną oraz na substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na antybiotyki cefalosporynowe, gdzie nawet łagodne objawy skórne stanowią przeciwwskazanie do stosowania leku. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciężka nadwrażliwość, w tym reakcje anafilaktyczne, na antybiotyki beta-laktamowe, takie jak penicyliny, monobaktamy i karbapenemy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych i potencjalnie zagrażających życiu powikłań.
alergia wielolekowa, cefuroksym aksetyl, hipotensja, karbapenem, monobaktam, nadwrażliwość na antybiotyki beta-laktamowe, nadwrażliwość na antybiotyki cefalosporynowe, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, penicylina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Wiechlina – Przedawkowanie
Wiechlina (Poa sp.) jest istotnym alergenem pyłku traw wykorzystywanym w immunoterapii alergenowo-swoistej, obecnym m.in. w preparatach Catalet T (zawiesina do iniekcji) oraz Perosall T13 (roztwór podjęzykowy). Przedawkowanie tych preparatów może wywołać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od miejscowych objawów takich jak zaczerwienienie, obrzęk i świąd, po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, włącznie z wstrząsem anafilaktycznym. Ryzyko nasilenia objawów wzrasta wraz ze stężeniem preparatu: dla Catalet T przekraczającym 2500 JS/ml, a dla Perosall T13 powyżej 1000 JS/ml, z ciężkimi reakcjami przy stężeniach odpowiednio >10000 JS/ml i >5000 JS/ml. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują miejscową reakcję typu I wg Gella i Coombsa oraz systemową aktywację komórek tucznych i bazofilów z masywnym uwalnianiem mediatorów zapalnych.
alergiczny nieżyt nosa, alergoid, astma oskrzelowa, badanie spirometryczne, glikokortykosteroid systemowy, hipotensja, immunoterapia alergenowo-swoista, immunoterapia podskórna, komórka tuczna, lek przeciwhistaminowy, lek wazopresyjny, mediator zapalny, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, płynoterapia, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, tachykardia, tlenoterapia, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Piroksykam – Działania niepożądane
Piroksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest generalnie dobrze tolerowany, jednak najczęściej wywołuje działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak dyskomfort, ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności i niestrawność. Formuła z β-cyklodekstryną (Flamexin) wykazuje lepszą tolerancję przewodu pokarmowego dzięki krótszemu kontaktowi substancji czynnej z błoną śluzową. Dawka 20 mg/dobę, podawana jednorazowo lub w dawkach podzielonych, powoduje mniej podrażnień niż kwas acetylosalicylowy. Długotrwałe stosowanie dawek ≥30 mg/dobę zwiększa ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienia, perforacje i owrzodzenia przewodu pokarmowego. Ponadto, piroksykam może wywoływać obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca oraz zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Reakcje skórne, w tym ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i Lyella, choć rzadkie, stanowią istotne zagrożenie, podobnie jak zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia) i nefropatie (niewydolność nerek, zespół nerczycowy, zapalenie kłębuszków). Występują także objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, aseptyczne zapalenie opon) oraz wątrobowe (żółtaczka, zapalenie wątroby z ryzykiem zgonu).
anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, azot mocznikowy, błona śluzowa żołądka, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, hiperglikemia, hipoglikemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, osutka polekowa z eozynofilią, piroksykam z β-cyklodekstryną, plamica Henocha-Schoenleina, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ACC
Acetylocysteina w dawce 200 mg (ACC) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z astmą oskrzelową, chorobą wrzodową, niewydolnością oddechową, nietolerancją histaminy oraz u osób w podeszłym wieku. U pacjentów z astmą istnieje ryzyko skurczu oskrzeli, co wymaga ścisłego monitorowania i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku jego wystąpienia. Lek może powodować upłynnienie śluzu i zwiększenie objętości wydzieliny oskrzelowej, co u pacjentów z ograniczoną zdolnością odkrztuszania wymaga interwencji medycznej, np. drenażu lub odsysania. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniem acetylocysteiny a doustnymi antybiotykami, aby nie obniżać skuteczności antybiotykoterapii. U dzieci poniżej 6 lat stosowanie ACC 200 mg jest przeciwwskazane, a u dzieci poniżej 2 lat mukolityki mogą powodować obturację dróg oddechowych.
acetylocysteina, antybiotykoterapia, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, ciężka reakcja skórna, lek mukolityczny, niedobór laktazy, niedrożność dróg oddechowych, nietolerancja galaktozy, nietolerancja histaminy, niewydolność oddechowa, obturacja dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, skurcz oskrzeli, wydzielina oskrzelowa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
żyto zwyczajne – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem preparatów zawierających żyto zwyczajne (Secale cereale) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza u pacjentów z wysoką nadwrażliwością na alergeny traw. Terapia powinna być prowadzona wyłącznie przez doświadczonych alergologów w odpowiednio wyposażonych gabinetach, z dostępem do zestawu przeciwwstrząsowego, sprzętu do resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz epinefryny. Przed każdym podaniem preparatu konieczne jest dokładne badanie pacjenta, uwzględniające obecność gorączki, infekcji, ocenę funkcji płuc (np. pomiar szczytowego przepływu wydechowego u astmatyków) oraz tolerancję poprzednich dawek. W przypadku ostrej infekcji lub zaostrzenia astmy immunoterapię należy wstrzymać, a kolejne podanie preparatu można wykonać dopiero po 24-48 godzinach od ustabilizowania stanu zdrowia.
alergen reagujący krzyżowo, alergen trawy, alergolog, astma, duszność, epinefryna, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, nadwrażliwość, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, preparat alergenowy, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, roztwór podjęzykowy, sinica, skurcz oskrzeli, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zawiesina do wstrzykiwań, zestaw przeciwwstrząsowy, żyto zwyczajne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Caspofungin Adamed
Kaspofungina, lek z grupy echinokandyn, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak anafilaksja, reakcje histaminopodobne (wysypka, obrzęk twarzy, skurcz oskrzeli) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwicę toksyczno-rozpływną naskórka. Skuteczność kaspofunginy wobec drożdżaków innych niż Candida oraz pleśni innych niż Aspergillus jest ograniczona i niepotwierdzona klinicznie. W trakcie terapii należy monitorować enzymy wątrobowe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny, gdyż obserwowano przejściowy wzrost ALT i AST do trzykrotności górnej granicy normy, ustępujący po przerwaniu leczenia. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby wzrost AUC kaspofunginy wynosi około 20%, bez konieczności modyfikacji dawki, natomiast przy umiarkowanych zaburzeniach AUC wzrasta o około 75%, co wymaga zmniejszenia dawki dobowej do 35 mg u dorosłych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, cyklosporyna, drożdżaki Candida, działanie niepożądane, echinokandyna, histamina, kaspofungina, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pleśń Aspergillus, reakcja alergiczna skórna, skurcz oskrzeli, świąd, terapia przeciwgrzybicza, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Bromek ipratropiowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bromek ipratropiowy, jako lek przeciwcholinergiczny stosowany wziewnie, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do jaskry z wąskim kątem przesączania, zaburzeń odpływu moczu (np. rozrost gruczołu krokowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego) oraz u osób z mukowiscydozą, które mogą być bardziej podatne na zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego. Po podaniu bromku ipratropiowego mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, takie jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli czy anafilaksja. Istnieje również ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli, który stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Preparaty te mogą zawierać alkohol etylowy w ilości do 13,313 mg na dawkę (np. Berodual N), co jest jednak klinicznie nieistotne.
aerozol inhalacyjny, anafilaksja, astma oskrzelowa, bromek ipratropiowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, etanol, guz chromochłonny, jaskra z wąskim kątem, kortykosteroid, lek przeciwcholinergiczny, mukowiscydoza, nadczynność tarczycy, niedrożność jelit, niekontrolowana cukrzyca, obrzęk błony śluzowej, obrzęk naczynioruchowy, ostra duszność, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości natychmiastowa, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenic, roztwór do nebulizacji, skurcz oskrzeli, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zawał mięśnia sercowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml
Gastrografin, jodowy środek kontrastowy, wywołuje głównie łagodne do umiarkowanych, przejściowych działań niepożądanych, takich jak wymioty, nudności i biegunka. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według MedDRA SOCs, obejmując m.in. rzadkie reakcje anafilaktoidalne, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), kardiologiczne (tachykardia, zatrzymanie serca), naczyniowe (wstrząs, niedociśnienie), oddechowe (skurcz oskrzeli, obrzęk płuc), żołądkowo-jelitowe (perforacja jelita, ból brzucha) oraz skórne (pokrzywka, martwica toksyczno-rozpływna naskórka). Szczególnie niebezpieczne są wstrząs anafilaktoidalny, zatrzymanie serca, martwica naskórka, perforacja jelita i obrzęk płuc, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
aspiracja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, Gastrografin, hipertoniczny roztwór, martwica jelita, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, MedDRA, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nudności, obrzęk płuc, obrzęk twarzy, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rumień, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy zawierający jod, świąd, tachykardia, wstrząs anafilaktoidalny, wymioty, wysypka, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenia świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie jelita cienkiego, zapalenie okrężnicy, zatrzymanie serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rolicyn 150 mg
Rolicyn, zawierający roksytromycynę – antybiotyk makrolidowy, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości takie jak obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Wśród objawów skórnych obserwuje się rumień wielopostaciowy, wysypkę, pokrzywkę, purpurę oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP). Dolegliwości ze strony układu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu oraz biegunkę, czasem z domieszką krwi, a także rzadkie przypadki zapalenia trzustki, często związane z jednoczesnym stosowaniem innych leków. Możliwe jest także cholestatyczne lub ostre zapalenie wątroby, z podwyższeniem enzymów wątrobowych AspAT, AlAT i fosfatazy alkalicznej, czasem z żółtaczką.
antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból nadbrzusza, cholestatyczne zapalenie wątroby, dysgeuzia, dyspepsja, enzymy wątrobowe, eozynofilia, głuchota przemijająca, kandydoza, niedosłuch, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, parestezje, pokrzywka, purpura, reakcja anafilaktyczna, roksytromycyna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Palexia 20 mg/ml
Palexia w postaci roztworu doustnego 20 mg/ml (tapentadol chlorowodorek) jest opioidowym lekiem przeciwbólowym, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tapentadol lub substancje pomocnicze, istotną depresją oddechową, ostrą lub ciężką astmą oskrzelową, hiperkapnią oraz niedrożnością jelit. Ponadto, lek nie powinien być podawany w przypadku ostrego zatrucia alkoholem, lekami nasennymi, innymi opioidami lub substancjami psychoaktywnymi ze względu na ryzyko ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego i oddechowego. Preparat zawiera glikol propylenowy, benzoesan sodu i sód, co wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby lub na diecie niskosodowej.
agonista receptora opioidowego, antagonista receptora opioidowego, astma oskrzelowa, benzodiazepina, benzoesan sodu, choroba dróg żółciowych, choroba nerek, choroba płuc, choroba trzustki, choroba wątroby, depresja oddechowa, depresja OUN, dieta niskosodowa, działanie niepożądane, glikol propylenowy, guz mózgu, hiperkapnia, induktor CYP2D6, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja lekowa, lek opioidowy, martwica tkanek, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niedrożność porażenna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obniżenie progu drgawkowego, ostre zatrucie, padaczka, perforacja jelit, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tapentadol, uraz głowy, uzależnienie od opioidów, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, zaburzenie świadomości, zatrzymanie oddychania, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ultrapiryna Forte 500 mg
Lek ULTRAPIRYNA FORTE, zawierający 500 mg kwasu acetylosalicylowego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ASA lub inne składniki preparatu, a także u osób uczulonych na salicylany lub NLPZ, zwłaszcza z polipami nosa, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji i skurczu oskrzeli. Nie należy stosować leku u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, skazą krwotoczną, ciężką niewydolnością serca, w trzecim trymestrze ciąży oraz u dzieci poniżej 12 lat z infekcjami wirusowymi (ryzyko zespołu Reye’a). Kwas acetylosalicylowy może nasilać uszkodzenia śluzówki, zwiększać ryzyko krwawień, powodować retencję sodu i wody oraz przenikać do mleka matki, co wymaga szczególnej ostrożności i wyklucza stosowanie w wymienionych stanach klinicznych.
antykoagulant, ciężka niewydolność serca, czynna choroba wrzodowa, działanie antyagregacyjne, encefalopatia, glikokortykosteroid, inhibitor pompy protonowej, karmienie piersią, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk krtani, perforacja przewodu pokarmowego, polip nosa, przewód tętniczy, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, salicylan, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, trzeci trymestr ciąży, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 200 ZK 190 mg
Beto ZK, zawierający metoprololu bursztynian, jest selektywnym β-adrenolitykiem dostępnym w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach od 25 mg do 200 mg (odpowiednio 23,75 mg do 190 mg metoprololu bursztynianu). Działania niepożądane leku obejmują szeroki zakres objawów, z których najistotniejsze klinicznie dotyczą układu sercowo-naczyniowego: bradykardia, kołatanie serca, uczucie zimna w kończynach, przejściowe zaostrzenie niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, ból w klatce piersiowej oraz rzadko wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego. Często obserwuje się również niedociśnienie ortostatyczne, które w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do omdlenia, a u pacjentów z chorobami naczyń obwodowych – martwicę. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują bardzo często zmęczenie oraz często zawroty i bóle głowy, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, zaburzenia koncentracji, senność, bezsenność, koszmary senne, nerwowość, niepokój, zaburzenia pamięci, splątanie, omamy i zmiany osobowości.
blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, duszność wysiłkowa, hipoglikemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, metoprolol bursztynian, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, objaw Raynauda, omdlenie, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, skurcz oskrzeli, szumy uszne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uczucie zimna w kończynach, utajona cukrzyca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zwiększenie stężenia triglicerydów, β-adrenolityk - Leksykon leków
Działania niepożądane – Excedrin Duo 200 mg + 500 mg
Excedrin Duo to preparat zawierający 500 mg paracetamolu oraz 200 mg ibuprofenu w formie tabletek powlekanych. Profil bezpieczeństwa leku jest zgodny z działaniami niepożądanymi obserwowanymi przy monoterapii tymi substancjami. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu żołądkowo-jelitowego i obejmują ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz niestrawność. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak wrzody, perforacje przewodu pokarmowego czy krwotoki, które mogą być szczególnie niebezpieczne u osób starszych. Wśród działań niepożądanych odnotowano także zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), a także nefrotoksyczność i hepatotoksyczność, zwłaszcza przy przedawkowaniu paracetamolu.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba Leśniowskiego-Crohna, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, paracetamol i ibuprofen, parestezje, perforacja przewodu pokarmowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smoliste stolce, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, wrzód trawienny, zaburzenia układu krwiotwórczego, zaostrzenie astmy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rocuronium Kabi 10 mg/ml
Przedawkowanie rokuroniowego bromku (Rocuronium Kabi 10 mg/ml) prowadzi do przedłużonej blokady nerwowo-mięśniowej, objawiającej się brakiem spontanicznego oddychania, całkowitym zwiotczeniem mięśni oraz brakiem odpowiedzi na stymulację nerwów obwodowych. W takich przypadkach konieczne jest natychmiastowe wdrożenie wentylacji mechanicznej oraz sedacji pacjenta. Odwrócenie blokady można przeprowadzić za pomocą sugammadeksu, szczególnie przy głębokiej blokadzie, lub inhibitorów acetylocholinesterazy (neostygmina, edrofonium, pirydostygmina) w fazie spontanicznego zaniku blokady. Wielokrotne podawanie inhibitorów acetylocholinesterazy niesie ryzyko działań niepożądanych, takich jak bradykardia, zwiększona sekrecja oskrzelowa czy skurcz oskrzeli.
blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, depresja układu krążenia, edrofonium, inhibitor acetylocholinesterazy, monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, neostygmina, niedepolaryzujący środek zwiotczający, oddychanie spontaniczne, pirydostygmina, rokuroniowy bromek, sedacja pacjenta, skurcz oskrzeli, stymulacja nerwów obwodowych, sugammadeks, TOF, układ cholinergiczny, wentylacja mechaniczna, zapaść sercowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asmenol 10 mg
Lek Asmenol, zawierający montelukast w dawkach 4 mg, 5 mg (tabletki do rozgryzania i żucia) oraz 10 mg (tabletki powlekane), jest wskazany przede wszystkim w leczeniu astmy przewlekłej o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu jako terapia uzupełniająca u pacjentów, u których standardowe leczenie wziewnymi kortykosteroidami i krótko działającymi β-agonistami jest niewystarczające. W populacji pediatrycznej (2-14 lat) montelukast może stanowić alternatywę dla małych dawek wziewnych kortykosteroidów u pacjentów bez ciężkich napadów astmy i z trudnościami w stosowaniu kortykosteroidów wziewnych. U pacjentów powyżej 15 roku życia lek może dodatkowo łagodzić objawy sezonowego alergicznego nieżytu nosa, co jest istotne ze względu na częste współwystępowanie tych schorzeń. Montelukast jest także skuteczny w profilaktyce astmy wysiłkowej, zapobiegając skurczowi oskrzeli indukowanemu wysiłkiem fizycznym.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczny nieżyt nosa, aspartam, astma przewlekła, astma wysiłkowa, doustny kortykosteroid, fenyloketonuria, krótko działający β-agonista, laktoza jednowodna, montelukast, montelukast sodowy, napad astmy, napad duszności, nietolerancja laktozy, skurcz oskrzeli, tabletka powlekana, tabletki do rozgryzania, wziewny kortykosteroid - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trandolapril Aurobindo 2 mg
Trandolapril Aurobindo (2 mg, kapsułki twarde), jako inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i w obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to suchy kaszel, ból głowy, zawroty głowy oraz niedociśnienie tętnicze, szczególnie na początku terapii lub u pacjentów odwodnionych. W badaniach klinicznych obejmujących łącznie ponad 4,400 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami czynności lewej komory serca, częstość występowania tych objawów wynosiła od 1% do 10%. Ponadto, po wprowadzeniu leku do obrotu zidentyfikowano poważne działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, hiperkaliemia, incydenty neurologiczne (TIA, krwotok śródmózgowy), blok przedsionkowo-komorowy, zatrzymanie akcji serca oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, azotemia, blok przedsionkowo-komorowy, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel, krwotok śródmózgowy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelita, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wzwodu, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Zanamiwir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zanamiwir, substancja czynna leku Relenza (5 mg/dawkę proszek do inhalacji), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z ciężką astmą, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, niestabilnymi chorobami przewlekłymi, osłabioną odpornością, osobami w domach opieki oraz pacjentami ≥ 65 lat, u których skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały jednoznacznie potwierdzone. Istotnym zagrożeniem są rzadkie, ale potencjalnie ciężkie zaburzenia układu oddechowego, takie jak skurcz oskrzeli i pogorszenie funkcji oddechowej, które mogą wystąpić nawet u pacjentów bez wcześniejszych chorób układu oddechowego. W przypadku wystąpienia takich objawów konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i konsultacja lekarska. U pacjentów z astmą lub POChP zaleca się optymalizację leczenia podstawowego oraz stosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela przed inhalacją zanamiwiru. Produkt nie powinien być stosowany do nebulizacji ani wentylacji mechanicznej ze względu na ryzyko zablokowania sprzętu medycznego przez laktozę zawartą w proszku.
choroba podstawowa, ciężka astma, dziedziczna nietolerancja galaktozy, lek rozszerzający oskrzela, niedobór laktazy, nieskuteczność leku, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, roztwór do nebulizacji, skurcz oskrzeli, szczepienie przeciwko grypie, zaburzenia oddechowe, zanamiwir, zdarzenia neuropsychiatryczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Navelbine 20 mg
Analiza działań niepożądanych winorelbiny (Navelbine) w postaci kapsułek miękkich opiera się na danych z 316 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuc i rakiem piersi, stosujących dawki 60 mg/m²/tydzień (pierwsze trzy podania) oraz 80 mg/m²/tydzień. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zahamowanie czynności szpiku kostnego, głównie neutropenia (71,5% G1-4, 21,8% G3, 25,9% G4), leukopenia (70,6% G1-4), niedokrwistość (67,4% G1-4) oraz małopłytkowość (10,8% G1-2). Często występowały infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze bez neutropenii (12,7% G1-4) oraz w przebiegu neutropenii (3,5% G3-4). Inne istotne działania to nudności (74,7% G1-4), wymioty (54,7% G1-4), biegunka (49,7% G1-4), zaparcia (19% G1-4), zapalenie jamy ustnej (10,4% G1-4) oraz zmęczenie (36,7% G1-4). Działania te są zgodne z klasyfikacją MedDRA i oceniane wg NCI CTCAE.
ataksja, cisplatyna, dławica piersiowa, dysfagia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, kapecytabina, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrobnokomórkowy rak płuc, niewłaściwe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, pancytopenia, porażenna niedrożność jelita, posocznica neutropeniczna, rak piersi, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, winorelbina, zaburzenia neuromotoryczne, zaburzenia neurosensoryczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół SIADH, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venescin (118 mg + 20 mg)/g
Venescin to żel zawierający 11,8 g wyciągu gęstego z nasion kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.) oraz 2 g trokserutyny na 100 g preparatu. Działania niepożądane tego leku klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z MedDRA, obejmując kategorie od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Główne grupy działań niepożądanych to zaburzenia skóry i tkanki podskórnej oraz zaburzenia układu immunologicznego. Wśród objawów skórnych obserwuje się podrażnienie (zaczerwienienie, świąd, pieczenie), suchość skóry z możliwym złuszczaniem oraz pokrzywkę, wszystkie o częstości nieznanej. Reakcje immunologiczne obejmują uogólnione opóźnione odczyny nadwrażliwości, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, oraz natychmiastowe reakcje z pokrzywką i skurczem oskrzeli, które stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
glikol propylenowy, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, metylu parahydroksybenzoesan, odczyn natychmiastowy, opóźniony odczyn nadwrażliwości, podrażnienie skóry, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, suchość skóry, trokserutyna, układ oddechowy, wyciąg z nasion kasztanowca, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, złuszczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Wiechlina łąkowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoterapia swoista preparatem Pollinex+Rye zawierającym alergoidy wiechliny łąkowej (Poa pratensis) wymaga podawania wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach umożliwiających natychmiastową interwencję w przypadku reakcji anafilaktycznej, w tym dostęp do epinefryny i sprzętu resuscytacyjnego. Przed każdym podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego, uwzględniającego obecność gorączki, infekcji, tolerancję poprzedniej dawki, zmiany w farmakoterapii oraz ocenę czynności płuc (np. pomiar PEF u pacjentów z astmą). Podanie preparatu jest przeciwwskazane w przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy do czasu stabilizacji stanu klinicznego (minimum 24 godziny). Po iniekcji pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez co najmniej 30 minut, a w przypadku objawów nadwrażliwości czas obserwacji należy wydłużyć do ustąpienia symptomów. Wystąpienie ciężkiej reakcji wymaga hospitalizacji i natychmiastowego leczenia zgodnie z aktualnymi wytycznymi.
alergoidy pyłku traw, alergolog, atak astmy, duszność, epinefryna, immunoterapia swoista, leczenie farmakologiczne, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, Pollinex+Rye, reakcja anafilaktyczna, sinica, skurcz oskrzeli, sprzęt resuscytacyjny, stan astmatyczny, stan zapalny, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, utrata świadomości, wiechlina łąkowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar Duo 5 mg + 10 mg
Sumilar Duo, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Ramipryl najczęściej powoduje hiperkaliemię, ból głowy, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze i suchy kaszel, a także objawy ze strony układu oddechowego i przewodu pokarmowego. Ciężkie działania niepożądane obejmują agranulocytozę, pancytopenię, niedokrwistość hemolityczną, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, niewydolność wątroby i nerek oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Amlodypina najczęściej wywołuje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy i obrzęki, a w ciężkich przypadkach leukopenię, małopłytkowość, arytmie i poważne reakcje skórne. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, co ułatwia ocenę ryzyka u pacjentów.
agranulocytoza, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, hiperglikemia, hiperkaliemia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar niedokrwienny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, azoospermia, bezpłodność, chłoniak nieziarniczy, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytolityczne zapalenie wątroby, działania niepożądane, encefalopatia, gorączka, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, moczówka prosta, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność jajników, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka limfatyczna, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia, przedwczesna menopauza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs kardiogenny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA), obecny jako substancja pomocnicza w szczepionkach takich jak Boostrix Polio, Infanrix-IPV oraz Priorix, może wywoływać istotne klinicznie działania niepożądane, w tym reakcje alergiczne typu późnego oraz rzadko skurcz oskrzeli. Zawartość PABA w dawce 0,5 ml wynosi poniżej 0,07 ng w Boostrix Polio i Infanrix-IPV oraz 6,5 ng w Priorix. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji alergicznych, astmą oskrzelową oraz chorobami atopowymi. Przed podaniem preparatu wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, zapewnienie możliwości natychmiastowego leczenia anafilaksji oraz obserwacja pacjenta przez minimum 15-30 minut. W dokumentacji medycznej należy odnotować nazwę i numer serii podawanego produktu oraz poinformować pacjenta o składzie preparatu.
astma oskrzelowa, choroba atopowa, choroba układu oddechowego, działanie niepożądane, fenyloalanina, fenyloketonuria, Infanrix-IPV, kortykosteroid, kwas para-aminobenzoesowy, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, Priorix, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja typu późnego, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, szczepionka Boostrix Polio