Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
żyto zwyczajne

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania substancji żyto zwyczajne

Żyto zwyczajne (Secale cereale) jako składnik preparatów alergenowych stosowanych w immunoterapii alergenowej wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Preparaty zawierające tę substancję, podobnie jak inne produkty biologiczne zawierające modyfikowane i adsorbowane alergeny, należy traktować jako potencjalnie niebezpieczne, szczególnie u pacjentów wykazujących wysoką nadwrażliwość na alergeny traw. ^{1 2}

Kwalifikacje personelu i warunki prowadzenia terapii

Immunoterapia z zastosowaniem produktów zawierających żyto zwyczajne powinna być prowadzona wyłącznie przez specjalistów alergologów lub lekarzy z doświadczeniem w leczeniu alergii. Gabinet, w którym prowadzona jest terapia, musi być wyposażony w zestaw przeciwwstrząsowy i sprzęt do resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz epinefrynę. ^{3 4}

Ocena pacjenta przed podaniem preparatu

Przed każdorazowym podaniem preparatu zawierającego żyto zwyczajne należy dokładnie zbadać pacjenta i przeprowadzić szczegółowy wywiad uwzględniający:^{5 6}

• obecność gorączki lub stanu zapalnego
• występowanie ostrej infekcji
• tolerancję poprzedniej dawki
• zmiany w leczeniu farmakologicznym (szczególnie w objawowym leczeniu alergii)
• ocenę czynności płuc u pacjentów z astmą, np. poprzez pomiar szczytowego przepływu wydechowego

⁷

Przeciwwskazania tymczasowe

W przypadku wystąpienia u pacjenta ostrej infekcji przebiegającej z gorączką lub nasilenia objawów astmy, immunoterapię z użyciem żyta zwyczajnego należy wstrzymać. Kolejne podanie preparatu może nastąpić dopiero po 24-48 godzinach od ustabilizowania się stanu zdrowia pacjenta. ⁸

Obserwacja po podaniu preparatu

Po podaniu preparatu zawierającego żyto zwyczajne pacjent powinien pozostać pod kontrolą medyczną. W zależności od produktu czas ten wynosi co najmniej 30-60 minut. W przypadku zaobserwowania jakichkolwiek działań niepożądanych, nawet łagodnych, obserwację należy przedłużyć aż do ich całkowitego ustąpienia. W razie silnej lub długotrwałej reakcji niepożądanej może być konieczna hospitalizacja pacjenta. ^{9 10}

Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów, zarówno w trakcie obserwacji, jak i po jej zakończeniu. ^{11 12}

Ryzyko wstrząsu anafilaktycznego

Stosowanie preparatów z żytem zwyczajnym, podobnie jak inne formy immunoterapii swoistej, wiąże się z ryzykiem wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, szczególnie w przypadku pacjentów silnie uczulonych lub po przedawkowaniu produktu bądź jego podaniu dożylnym. ^{13 14}

Należy znać i monitorować objawy ostrzegawcze reakcji anafilaktycznej, do których należą:¹⁵

• Początkowe: mrowienie, świąd i pieczenie w jamie ustnej, języku, gardle oraz na dłoniach i stopach
• Następnie mogą wystąpić: sinica, tachykardia, niedociśnienie, skurcz oskrzeli i utrata świadomości
• Dalsze objawy kliniczne: lęk, niepokój ruchowy, pokrzywka, zawroty głowy, obrzęk krtani z dusznością, nudności, wymioty oraz zatrzymanie akcji serca

¹⁶

Ciężkie i potencjalnie zagrażające życiu reakcje wymagają szybkiego i skutecznego leczenia zgodnie z obowiązującymi wytycznymi w zakresie opieki medycznej. ¹⁷

Zalecenia dla pacjenta po podaniu preparatu

W dniu podania preparatu zawierającego żyto zwyczajne (lub zawiesiny do wstrzykiwań lub roztworu do stosowania podjęzykowego) pacjent powinien:^{18 19 20}

• unikać nadmiernego wysiłku fizycznego i aktywności sportowej (przez co najmniej 12-24 godziny przed i po wstrzyknięciu)
• nie spożywać napojów alkoholowych
• unikać przegrzania organizmu (np. sauna, gorący prysznic)
• nie spożywać ciężkostrawnych posiłków

^{21 22 23}

Interakcje z innymi szczepieniami

Stosując preparaty z żytem zwyczajnym, należy zachować odpowiednie odstępy czasowe pomiędzy immunoterapią a szczepieniami przeciwwirusowymi lub przeciwbakteryjnymi:²⁴

• Minimum 1 tydzień pomiędzy podaniem preparatu z żytem zwyczajnym a szczepieniem przeciwwirusowym lub przeciwbakteryjnym (pod warunkiem, że wszystkie działania niepożądane całkowicie ustąpiły)
• Kolejna dawka preparatu z żytem zwyczajnym powinna być podana minimum 2 tygodnie po szczepieniu (pod warunkiem, że wszystkie działania niepożądane całkowicie ustąpiły)

²⁵

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka

Pacjenci wyjątkowo silnie uczuleni powinni być poddani ścisłej obserwacji podczas immunoterapii produktami zawierającymi żyto zwyczajne. ²⁶

Pacjenci z zaburzeniami układu krążenia i/lub płuc

U pacjentów z zaburzeniami czynności układu naczyniowo-sercowego i/lub płuc produkty zawierające żyto zwyczajne należy stosować ze szczególną ostrożnością. ²⁷

Ciąża i karmienie piersią

Nie należy rozpoczynać immunoterapii produktami zawierającymi żyto zwyczajne podczas ciąży i w okresie karmienia piersią. Jeżeli leczenie zostało rozpoczęte przed zajściem w ciążę, może być kontynuowane wyłącznie w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. ^{28 29}

Dodatkowe zalecenia podczas immunoterapii

W trakcie immunoterapii produktami zawierającymi żyto zwyczajne należy w miarę możliwości unikać kontaktu z alergenami wywołującymi dolegliwości oraz alergenami reagującymi krzyżowo, ponieważ mogą one obniżyć poziom tolerancji. ³⁰