Wskazania do stosowania
żyto zwyczajne

Wskazania do stosowania żyta zwyczajnego (Secale cereale) w immunoterapii alergenowej

Żyto zwyczajne (Secale cereale) jest jednym z kluczowych składników mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej (SIT) u pacjentów z IgE-zależnymi alergiami na pyłki traw. Występuje ono w składzie kilku preparatów stosowanych w Polsce do leczenia alergii pyłkowej, takich jak Catalet T, Perosall T13 czy POLLINEX+Rye.¹²³

Diagnostyka przed rozpoczęciem immunoterapii z żytem zwyczajnym

Przed rozpoczęciem immunoterapii z wykorzystaniem żyta zwyczajnego, niezbędne jest potwierdzenie alergii IgE-zależnej na pyłek traw, w tym żyta. Diagnostyka powinna obejmować:⁴⁵

• Przeprowadzenie testów skórnych punktowych z alergenami traw
• Oznaczenie poziomu swoistych przeciwciał IgE przeciwko alergenom traw w surowicy krwi
• Dokładny wywiad kliniczny uwzględniający nasilenie objawów w sezonie pylenia traw
• Ocenę przebiegu dotychczasowych chorób alergicznych

⁶⁷

Główne wskazania kliniczne do stosowania immunoterapii z żytem zwyczajnym

Immunoterapia z użyciem preparatów zawierających żyto zwyczajne jest zalecana w leczeniu różnych manifestacji klinicznych alergii IgE-zależnej na pyłki traw, szczególnie w przypadkach, gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi zadowalających efektów lub gdy pacjent wymaga długotrwałej terapii objawowej.⁸⁹

Jednostki chorobowe kwalifikujące do immunoterapii z żytem zwyczajnym

Immunoterapia z użyciem preparatów zawierających żyto zwyczajne jest wskazana w następujących chorobach alergicznych:¹⁰

• Alergiczny nieżyt nosa – sezonowy lub całoroczny, spowodowany uczuleniem na pyłki traw, w tym żyta
• Alergiczne zapalenie spojówek – występujące samodzielnie lub współistniejące z alergicznym nieżytem nosa
• Alergiczna astma oskrzelowa o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, gdy jednym z głównych alergenów wywołujących objawy jest pyłek żyta i innych traw

¹¹

Grupy wiekowe pacjentów kwalifikujących się do immunoterapii

Preparaty zawierające żyto zwyczajne mogą być stosowane u różnych grup wiekowych, jednak z pewnymi ograniczeniami:¹²¹³¹⁴

• Dorośli – wszystkie dostępne preparaty zawierające żyto zwyczajne są wskazane do stosowania u dorosłych
• Młodzież – immunoterapia może być prowadzona u pacjentów nastolatków
• Dzieci – preparaty zawierające żyto zwyczajne, takie jak Catalet T i POLLINEX+Rye, są dozwolone u dzieci od 6. roku życia

¹⁵¹⁶

Schematy leczenia z wykorzystaniem żyta zwyczajnego

Immunoterapia swoista z wykorzystaniem preparatów zawierających żyto zwyczajne może być prowadzona według różnych schematów, w zależności od zastosowanego preparatu oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.¹⁷

Rodzaje immunoterapii z żytem zwyczajnym

W zależności od sposobu podania preparatu, immunoterapia z żytem zwyczajnym może być prowadzona jako:¹⁸¹⁹²⁰

• Immunoterapia podskórna (SCIT) – stosowana w przypadku preparatów Catalet T i POLLINEX+Rye, polegająca na podskórnym podawaniu alergoidów w formie zawiesiny do wstrzykiwań
• Immunoterapia podjęzykowa (SLIT) – stosowana w przypadku preparatu Perosall T13, polegająca na aplikacji roztworu alergenu pod język

²¹²²²³

Fazy leczenia immunoterapią z żytem zwyczajnym

Immunoterapia z zastosowaniem żyta zwyczajnego obejmuje dwie główne fazy:²⁴²⁵²⁶

• Faza leczenia podstawowego (indukcji) – polega na stopniowym zwiększaniu dawki alergenu, aby indukcji tolerancji immunologicznej organizmu na alergen
  • Catalet T: stężenia 1, 2 i 3 (odpowiednio 25 JS/ml, 250 JS/ml i 2500 JS/ml)
  • Perosall T13: stężenia 0, 1, 2, 3 i 4 (odpowiednio 1 JS/ml, 10 JS/ml, 100 JS/ml, 1000 JS/ml i 5000 JS/ml)
  • POLLINEX+Rye: stężenia w fiolkach nr 1, 2 i 3 (odpowiednio 600 SU/ml, 1600 SU/ml i 4000 SU/ml)
• Faza leczenia podtrzymującego – polega na regularnym podawaniu dawki podtrzymującej przez dłuższy okres, celem utrwalenia efektu terapeutycznego
  • Catalet T: stężenie 4 (10000 JS/ml)
  • Perosall T13: stężenie 4 (5000 JS/ml)
  • POLLINEX+Rye: fiolka nr 3 (4000 SU/ml)

²⁷²⁸²⁹

Harmonogram immunoterapii z żytem zwyczajnym

W zależności od schematu podawania, immunoterapia z żytem zwyczajnym może być prowadzona jako:³⁰

• Immunoterapia przedsezonowa – rozpoczynana kilka miesięcy przed spodziewanym sezonem pylenia traw
• Immunoterapia całoroczna – prowadzona przez cały rok, niezależnie od sezonu pylenia

³¹

Szczególne wskazania do immunoterapii z żytem zwyczajnym

Rola specjalisty w kwalifikacji do immunoterapii

Decyzja o rozpoczęciu immunoterapii z użyciem preparatów zawierających żyto zwyczajne powinna być podejmowana wyłącznie przez odpowiednio wykwalifikowanego specjalistę.³²

• Kwalifikację do leczenia preparatem Perosall T13 przeprowadza wyłącznie lekarz specjalista alergolog z doświadczeniem w immunoterapii swoistej
• Przed rozpoczęciem terapii niezbędna jest szczegółowa diagnoza alergologiczna potwierdzająca uczulenie na pyłki traw, w tym żyta zwyczajnego
• Lekarz powinien ocenić potencjalne korzyści i ryzyko związane z immunoterapią dla danego pacjenta

³³

Postępowanie u pacjentów z astmą oskrzelową

W przypadku pacjentów z astmą oskrzelową, immunoterapia z użyciem preparatów zawierających żyto zwyczajne może być stosowana z zachowaniem szczególnej ostrożności i pod pewnymi warunkami:³⁴

• Immunoterapia jest wskazana tylko w przypadku astmy o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu
• Przed podaniem każdej dawki lekarz powinien ocenić stan kontroli astmy u pacjenta
• Pacjent powinien kontynuować zalecone leczenie przeciwastmatyczne w trakcie immunoterapii
• Decyzja o zastosowaniu immunoterapii u pacjentów z astmą powinna uwzględniać potencjalny wpływ na stabilność choroby

³⁵

Charakterystyka preparatów zawierających żyto zwyczajne

Żyto zwyczajne jest składnikiem kilku preparatów do immunoterapii swoistej dostępnych na polskim rynku. Każdy z tych preparatów ma specyficzne właściwości i sposób stosowania.³⁶³⁷³⁸

Formy farmaceutyczne dostępnych preparatów

Preparaty zawierające żyto zwyczajne występują w różnych formach farmaceutycznych, w zależności od drogi podania:³⁹⁴⁰⁴¹

• Catalet T – zawiesina do wstrzykiwań o różnym zabarwieniu w zależności od stężenia:
  • Stężenie 1 (25 JS/ml) – zawiesina mleczna
  • Stężenie 2 (250 JS/ml) – zawiesina mleczna o kremowym odcieniu
  • Stężenie 3 (2500 JS/ml) – zawiesina jasnobrązowa
  • Stężenie 4 (10000 JS/ml) – zawiesina brązowa
• Perosall T13 – roztwór do stosowania podjęzykowego o różnym zabarwieniu w zależności od stężenia:
  • Stężenie 0 (1 JS/ml) – przezroczysty, bezbarwny roztwór
  • Stężenie 1 (10 JS/ml) – przezroczysty, bezbarwny roztwór
  • Stężenie 2 (100 JS/ml) – przezroczysty, jasnożółty roztwór
  • Stężenie 3 (1000 JS/ml) – przezroczysty, jasnożółty roztwór
  • Stężenie 4 (5000 JS/ml) – przezroczysty, żółty roztwór
• POLLINEX+Rye – biała, mętna zawiesina do wstrzykiwań

⁴²⁴³⁴⁴

Skład mieszanek traw zawierających żyto zwyczajne

Żyto zwyczajne (Secale cereale) występuje w mieszankach traw razem z innymi gatunkami traw, które często wywołują reakcje alergiczne. Szczegółowy skład poszczególnych preparatów obejmuje:⁴⁵⁴⁶⁴⁷

⁴⁸⁴⁹⁵⁰