Dawkowanie i sposób podawania
żyto zwyczajne

Żyto zwyczajne (Secale cereale) jest kluczowym alergenem w immunoterapii swoistej na pyłki traw, stosowanym zarówno w formie iniekcyjnej (Catalet T, Pollinex+Rye) jak i podjęzykowej (Perosall T13). Dawkowanie preparatów wymaga indywidualnej kwalifikacji pacjenta przez alergologa na podstawie wywiadu, testów skórnych i poziomu IgE. Immunoterapia może być prowadzona w schemacie przedsezonowym lub całorocznym, z odpowiednią modyfikacją dawek w okresie pylenia. W terapii iniekcyjnej dawki stopniowo zwiększa się od 25 JS/ml do 10000 JS/ml (Catalet T) lub od 600 SU/ml do 4000 SU/ml (Pollinex+Rye), z odstępami 7-14 dni między dawkami i modyfikacjami w przypadku przerw w leczeniu lub reakcji niepożądanych. Terapia podjęzykowa Perosall T13 rozpoczyna się od 10 JS/ml, z codziennym zwiększaniem dawki kroplami do 5000 JS/ml, stosowana jest 2 razy w tygodniu, a leczenie kończy się 2-3 tygodnie przed sezonem pylenia.

  1. Dawkowanie i sposób podawania żyta zwyczajnego w immunoterapii alergenowej
    1. Schematy immunoterapii alergenowej z żytem zwyczajnym
    2. Dawkowanie w terapii iniekcyjnej
    3. Dawkowanie w terapii podjęzykowej
    4. Modyfikacja dawkowania
    5. Czas trwania leczenia i sposób podawania
    6. Uwagi specjalne dotyczące dawkowania
    7. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania żyta zwyczajnego w immunoterapii alergenowej

Żyto zwyczajne (Secale cereale) stanowi istotny składnik mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej na pyłki traw. Dawkowanie preparatów zawierających tę substancję musi być precyzyjnie określone przez lekarza specjalistę alergologa, który kwalifikuje pacjentów do odpowiedniej kategorii na podstawie wywiadu, objawów alergicznych, skórnych testów diagnostycznych i/lub poziomu swoistych przeciwciał IgE. 1

Schematy immunoterapii alergenowej z żytem zwyczajnym

Preparaty zawierające żyto zwyczajne jako jeden z alergenów pyłków traw można stosować w dwóch podstawowych schematach immunoterapii:2

  • Schemat przedsezonowy – stosowany przed sezonem pylenia, w okresie bezobjawowym
  • Schemat całoroczny – kontynuacja leczenia przez cały rok, z modyfikacją dawek w sezonie pylenia

2

Dawkowanie w terapii iniekcyjnej

W przypadku terapii iniekcyjnej (produkty podawane podskórnie), immunoterapię rozpoczyna się od najniższych dawek, stopniowo zwiększając stężenia aż do osiągnięcia dawki maksymalnej, dobrze tolerowanej przez pacjenta. Leczenie podstawowe polega na stopniowym zwiększaniu dawki, natomiast leczenie podtrzymujące opiera się na podawaniu stałej dawki. 34

Dawkowanie preparatu Catalet T

Dla preparatu Catalet T zawierającego żyto zwyczajne w grupie pyłków traw stosuje się następujące stężenia:5

  • Leczenie podstawowe: stężenie 1 – 25 JS/ml, stężenie 2 – 250 JS/ml, stężenie 3 – 2500 JS/ml
  • Leczenie podtrzymujące: stężenie 4 – 10000 JS/ml

5

Schemat odczulania przedsezonowego – Catalet T (dawki w ml)
Kategoria pacjentów Ciężkie objawy alergii Umiarkowane objawy alergii Łagodne objawy alergii
stężenie 1 (25 JS/ml) 0,1 ml – 0,5 ml 0,5 ml –
stężenie 2 (250 JS/ml) 0,1 ml – 0,3 ml – 0,5 ml 0,1 ml – 0,5 ml 0,1 ml – 0,5 ml
stężenie 3 (2500 JS/ml) 0,1 ml – 0,3 ml – 0,5 ml 0,1 ml – 0,5 ml 0,1 ml – 0,5 ml
stężenie 4 (10000 JS/ml) 0,2 ml – 0,5 ml – 1,0 ml 0,2 ml – 0,5 ml – 1,0 ml 0,2 ml – 0,5 ml – 1,0 ml
Odstępy pomiędzy dawkami w obrębie tego samego stężenia 7 dni dla stężenia 1 i 2; 14 dni dla stężenia 3 i 4
Odstępy pomiędzy dawkami przy przejściu do wyższego stężenia 7 dni 14 dni 14 dni

6

Dla schematu całorocznego w pierwszym roku należy rozpocząć leczenie według schematu odczulania przedsezonowego. W okresie pylenia zaleca się zmniejszenie dawki w stosunku do ostatnio podanej, dobrze tolerowanej przed sezonem pylenia:7

  • W I roku immunoterapii do 20% objętości
  • W II roku immunoterapii do 30% objętości
  • W III roku immunoterapii do 40% objętości

7

W okresie pylenia stosuje się 4-tygodniowe odstępy między dawkami. Po sezonie pylenia należy stopniowo zwiększać dawkę w odstępach 1 tygodnia, aż do osiągnięcia pełnej dawki podtrzymującej (1 ml) lub najwyższej dawki dobrze tolerowanej i kontynuować immunoterapię co 4 tygodnie do momentu rozpoczęcia kolejnego sezonu pylenia.8

Dawkowanie preparatu Pollinex+Rye

W przypadku preparatu Pollinex+Rye, który również zawiera żyto zwyczajne wśród 13 alergenów traw, stosuje się następujące stężenia:9

  • Leczenie podstawowe: 600 SU/ml (fiolka nr 1 – zielona), 1600 SU/ml (fiolka nr 2 – żółta), 4000 SU/ml (fiolka nr 3 – czerwona)
  • Leczenie podtrzymujące: 4000 SU/ml (fiolka nr 3 – czerwona)

9

Schemat dawkowania Pollinex+Rye
Numer i kolor fiolki Zalecana dawka Alternatywny sposób dawkowania*
1 zielony 300 SU/0,5 ml 120 SU – 0,2 ml, następnie 300 SU – 0,5 ml
2 żółty 800 SU/0,5 ml 320 SU – 0,2 ml, następnie 800 SU – 0,5 ml
3 czerwony 2000 SU/0,5 ml 800 SU – 0,2 ml, następnie 2000 SU – 0,5 ml

10

*Alternatywne dawkowanie zalecane jest dla pacjentów silnie uczulonych.11

Leczenie rozpoczyna się od dawki z fiolki nr 1, po 7-14 dniach wstrzykuje się dawkę z fiolki nr 2, a następnie po 7-14 dniach dawkę z fiolki nr 3. Leczenie podtrzymujące polega na podawaniu przynajmniej 3 wstrzyknięć po 0,5 ml (2000 SU) z fiolki nr 3 w odstępach 1-4 (maksymalnie 6) tygodni.12

Dawkowanie w terapii podjęzykowej

W przypadku terapii podjęzykowej (produkty podawane pod język), jak Perosall T13 zawierający żyto zwyczajne, dostępne są następujące stężenia:13

  • Leczenie podstawowe: stężenie 1 – 10 JS/ml, stężenie 2 – 100 JS/ml, stężenie 3 – 1000 JS/ml, stężenie 4 – 5000 JS/ml
  • Leczenie podtrzymujące: stężenie 4 – 5000 JS/ml
  • Zestaw na indywidualne zamówienia: stężenie 0 – 1 JS/ml

13

Preparat podjęzykowy należy stosować przed sezonem pylenia roślin, w okresie bezobjawowym. Terapia dzieli się na dwa etapy:14

  • Leczenie podstawowe – stopniowe zwiększanie dawki
  • Leczenie podtrzymujące – stała dawka

14

W leczeniu podstawowym Perosall T13 stosuje się codziennie, zwiększając każdego dnia dawkę o jedną kroplę aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej według poniższego schematu:15

Schemat leczenia podstawowego Perosall T13
Stężenie 1 – 10 JS/ml Stężenie 2 – 100 JS/ml Stężenie 3 – 1000 JS/ml Stężenie 4 – 5000 JS/ml
Dzień 1: 1 kropla Dzień 11: 1 kropla Dzień 21: 1 kropla Dzień 31: 2 krople
Dzień 2: 2 krople Dzień 12: 2 krople Dzień 22: 2 krople Dzień 32: 4 krople
Dzień 3: 3 krople Dzień 13: 3 krople Dzień 23: 3 krople Dzień 33: 6 kropli
Dzień 4: 4 krople Dzień 14: 4 krople Dzień 24: 4 krople Dzień 34: 8 kropli
Dzień 5: 5 kropli Dzień 15: 5 kropli Dzień 25: 5 kropli Dzień 35: 10 kropli
Dzień 6: 6 kropli Dzień 16: 6 kropli Dzień 26: 6 kropli
Dzień 7: 7 kropli Dzień 17: 7 kropli Dzień 27: 7 kropli
Dzień 8: 8 kropli Dzień 18: 8 kropli Dzień 28: 8 kropli
Dzień 9: 9 kropli Dzień 19: 9 kropli
Dzień 10: 10 kropli Dzień 20: 10 kropli

16

W leczeniu podtrzymującym maksymalną, dobrze tolerowaną dawkę należy stosować 2 razy w tygodniu. Leczenie należy zakończyć 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin.17

Modyfikacja dawkowania

Modyfikacje dawkowania są konieczne w określonych sytuacjach:

W przypadku przerwania leczenia
  • Dla terapii podjęzykowej (Perosall T13):
    • Jeżeli przerwano leczenie na dłużej niż 2 tygodnie, należy je wznowić stosując połowę ostatnio podawanej i dobrze tolerowanej dawki
    • W przypadku dłuższej przerwy niż 4 tygodnie, leczenie należy rozpocząć od stężenia 1

18

  • Dla terapii iniekcyjnej (Pollinex+Rye):
    • Jeśli standardowy odstęp między wstrzyknięciami (1-2 tygodnie w fazie zwiększania dawki) został przekroczony o 2-4 tygodnie: wstrzyknąć poprzednią dawkę (nie zwiększać dawki)
    • Jeśli przerwa jest dłuższa niż 4 tygodnie: wstrzyknąć najmniejszą dawkę
    • Przy leczeniu podtrzymującym, jeśli przerwa jest dłuższa niż 6 tygodni: należy rozpocząć leczenie od początku (od najmniejszej dawki)

19

W przypadku silnej reakcji po wstrzyknięciu (terapia iniekcyjna)

Jeśli w miejscu wstrzyknięcia wystąpi obrzęk lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem: 5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem.”>20

  • Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm: nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę
  • Obrzęk w miejscu podania o średnicy > 10 cm: cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania
  • Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu: cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania
  • Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny: zweryfikować wskazania do leczenia

10 cm Modyfikacja nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania zweryfikować wskazania do leczenia”>21

W przypadku wystąpienia objawów alergicznych (terapia podjęzykowa)

W przypadku wystąpienia objawów alergicznych podczas stosowania terapii podjęzykowej należy zmniejszyć dawkę, stosując mniej kropli lub mniejsze stężenie, przez co najmniej 3 dni. Następnie codziennie zwiększać dawkę o jedną kroplę zgodnie ze schematem leczenia podstawowego.22

Czas trwania leczenia i sposób podawania

Czas trwania leczenia

W celu uzyskania skutecznego i długotrwałego złagodzenia objawów alergicznych, zaleca się kontynuację immunoterapii przez 3-5 lat.2324

Sposób podawania produktów iniekcyjnych

Produkty iniekcyjne zawierające żyto zwyczajne należy podawać:2526

  • Głęboko podskórnie (Catalet T)
  • Wyłącznie podskórnie, w zewnętrzną środkową część ramienia (Pollinex+Rye)
  • Kolejne zastrzyki należy wykonywać na przemian w jedno lub drugie ramię
  • Należy unikać powtórnego wstrzykiwania dawki w to samo miejsce
  • Nie należy rozcierać miejsca wstrzyknięcia

2526

Przed wykonaniem wstrzyknięcia produktów zawiesinowych należy:27

  • Zawiesinę ogrzać do temperatury pokojowej
  • Mocno wstrząsnąć aż do otrzymania jednorodnej zawiesiny
  • Upewnić się, czy wybrano prawidłową fiolkę (dawkę)
  • Zdezynfekować gumowy korek
  • Za pomocą dołączonej strzykawki pobrać odpowiednią dawkę
  • Przed wstrzyknięciem zastosować nową igłę

27

Zawsze należy sprawdzić przez aspirację, czy igła nie jest w naczyniu krwionośnym. Wstrzykiwać ze stałym naciskiem na tłok strzykawki.28

Sposób podawania produktów podjęzykowych

Produkty podjęzykowe zawierające żyto zwyczajne należy stosować:29

  • Na czczo
  • Pod język
  • Co najmniej 15 minut przed posiłkiem

29

Uwagi specjalne dotyczące dawkowania

W przypadku pacjentów szczególnie nadwrażliwych na alergeny pyłków można rozpocząć leczenie od najniższego stężenia (stężenie 0 – 1 JS/ml dla preparatu Perosall T13), które przygotowuje się na indywidualne zamówienie.30

Leczenie produktami zawierającymi żyto zwyczajne należy zakończyć przed rozpoczęciem sezonu pylenia. Dla preparatu podjęzykowego (Perosall T13) zaleca się zakończenie leczenia 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin.3132

Zwiększanie dawek podczas cyklu odczulania jest możliwe tylko wtedy, jeżeli ostatnia dawka była dobrze tolerowana.33

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku, należy wziąć pod uwagę częściej występujące przeciwwskazania takie jak rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe i zaburzenia układu sercowo-naczyniowego.34

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl