akromegalia
Akromegalia to rzadka choroba endokrynologiczna, spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (GH) po zakończeniu procesu wzrastania. W ponad 95% przypadków przyczyną jest gruczolak przysadki mózgowej wydzielający GH. Choroba charakteryzuje się powolnym rozwojem i często jest rozpoznawana z opóźnieniem, średnio 7-10 lat od wystąpienia pierwszych objawów.
W obrazie klinicznym akromegalii dominują: powiększenie rąk i stóp, pogrubienie rysów twarzy, prognatyzm, powiększenie języka, nadmierna potliwość, bóle stawów i zespół cieśni nadgarstka. Pacjenci często cierpią na zaburzenia metaboliczne (nietolerancja glukozy, cukrzyca), nadciśnienie tętnicze, kardiomiopatię, bezdech senny oraz zwiększone ryzyko nowotworów, szczególnie jelita grubego.
Diagnostyka akromegalii obejmuje oznaczenie stężenia IGF-1 w surowicy oraz wykonanie doustnego testu tolerancji glukozy z oceną supresji GH. W badaniach obrazowych kluczowe znaczenie ma rezonans magnetyczny przysadki. Leczeniem pierwszego wyboru jest selektywne usunięcie gruczolaka przysadki drogą przezklinową. W przypadku nieskuteczności leczenia operacyjnego stosuje się farmakoterapię (analogi somatostatyny, antagoniści receptora GH, agoniści dopaminy) lub radioterapię.
Nieleczona akromegalia prowadzi do skrócenia przewidywanej długości życia o około 10 lat, głównie z powodu powikłań sercowo-naczyniowych. Wczesne rozpoznanie i skuteczne leczenie znacząco poprawiają rokowanie i jakość życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Oktreotyd – Działania niepożądane
Oktreotyd, analog somatostatyny, stosowany jest w leczeniu akromegalii, guzów neuroendokrynnych oraz objawów hormonalnie czynnych guzów przewodu pokarmowego. Profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia i wzdęcia, występujące bardzo często (≥1/10). Często obserwuje się także kamicę żółciową u 15-30% pacjentów leczonych długotrwale, co wynika z hamowania kurczliwości pęcherzyka żółciowego i zmniejszenia wydzielania żółci. W zakresie gospodarki węglowodanowej oktreotyd wywołuje hiperglikemię (bardzo często) oraz hipoglikemię i zaburzenia tolerancji glukozy (często). Dodatkowo, lek wpływa na funkcje tarczycy, powodując niedoczynność oraz obniżenie stężenia TSH, całkowitej i wolnej T4 (często). Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują bóle głowy (bardzo często) i zawroty głowy (często), a w układzie sercowo-naczyniowym najczęściej występuje bradykardia (często), z rzadkimi przypadkami arytmii i zmian w EKG.
⁹⁹ᵐTc-Tektrotyd, akromegalia, analog somatostatyny, arytmia, błotko żółciowe, ból brzucha, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, dysfagia, guz hormonalnie czynny, guz neuroendokrynny, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hormon pobudzający tarczycę, kamica żółciowa, małopłytkowość, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, oktreotyd, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wątroby, preparat radiofarmaceutyczny, reakcja nadwrażliwości, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia tolerancji glukozy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zastój żółci, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 60 mg/dawkę
Lanreotyd (Somatuline Autogel) stosowany w leczeniu akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych (GEP-NET) wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego, w tym biegunka i ból brzucha o łagodnym do umiarkowanego nasileniu. Inne często obserwowane efekty to kamica żółciowa, poszerzenie przewodów żółciowych oraz reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak ból, guzek czy stwardnienie. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipoglikemię, hiperglikemię oraz cukrzycę, co wymaga regularnego monitorowania glikemii. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zapalenie trzustki, zapalenie pęcherzyka żółciowego czy reakcje alergiczne, w tym anafilaksja. Dodatkowo mogą pojawić się zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), kardiologiczne (bradykardia zatokowa), naczyniowe (uderzenia gorąca), dermatologiczne (łysienie, hipotrychoza), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśniowy) oraz psychiatryczne (bezsenność).
akromegalia, anafilaksja, analog somatostatyny, biegunka, biegunka tłuszczowa, bilirubina, ból głowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, dyspepsja, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, guz neuroendokrynny, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, kamica żółciowa, lanreotyd, niewydolność trzustki, obrzęk naczynioruchowy, parametry glikemii, uderzenia gorąca, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Bromokryptyna – Dawkowanie i sposób podawania
Bromokryptyna, jako agonista receptorów dopaminowych, znajduje zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona, akromegalii, gruczolaków przysadki wydzielających prolaktynę, hiperprolaktynemii u mężczyzn, zaburzeń cyklu miesiączkowego oraz w zapobieganiu i hamowaniu laktacji. W terapii choroby Parkinsona dawka początkowa wynosi 1,25 mg raz na dobę, stopniowo zwiększana co tydzień o 1,25 mg, a w razie braku poprawy po 6-8 tygodniach o 2,5 mg, do dawki terapeutycznej 10-30 mg na dobę podzielonej na 2-3 dawki. W akromegalii i hiperprolaktynemii dawki początkowe to 1,25 mg 2-3 razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 10-20 mg i 5-10 mg na dobę odpowiednio. W zapobieganiu laktacji preparaty Bromergon i Bromocorn różnią się schematem dawkowania, lecz leczenie trwa 14 dni, rozpoczynając się w kilka godzin po porodzie lub aborcji. Maksymalna dawka dobowa bromokryptyny nie powinna przekraczać 30 mg, a lek należy przyjmować podczas posiłku, aby ograniczyć działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.
agonista dopaminy, akromegalia, antybiotyk, bromokryptyna, choroba Parkinsona, cykl miesiączkowy, działanie niepożądane, gruczolak przysadki, hiperprolaktynemia, impotencja, laktacja poporodowa, lewodopa, niepłodność, owulacja, prolaktyna, prolaktynoma, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie ruchowe, zapalenie piersi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sandostatin 100 mcg/ml
Oktreotyd, aktywny składnik leku Sandostatin, jest syntetycznym analogiem somatostatyny o dłuższym czasie działania, wykazującym silne i selektywne hamowanie wydzielania hormonu wzrostu (GH), glukagonu oraz insuliny, z przewagą efektu na GH. W badaniach klinicznych u pacjentów z akromegalią stosowanie oktreotydu skutkowało redukcją stężenia GH o co najmniej 50% u około 90% chorych, a u 50% z nich poziom GH spadł poniżej 5 ng/ml. Lek ten nie wywołuje efektu z odbicia, co jest istotne w terapii tej grupy pacjentów. Ponadto, u zdrowych ochotników wykazano hamowanie poposiłkowego uwalniania insuliny, glukagonu, gastryny oraz TSH stymulowanego przez TRH, co potwierdza szerokie spektrum działania hormonalnego oktreotydu.
akromegalia, embolizacja tętnicy wątrobowej, farmakologia, farmakoterapia, fluorouracyl, gastryna, glukagon, gruczolak przysadki, guz hormonalnie czynny, guz neuroendokrynny żołądka, hipoglikemia, hormon tyreotropowy, hormon uwalniający tyreotropinę, hormon wzrostu, insulina, insulinopodobny czynnik wzrostu, obrzęk tkanek miękkich, oktapeptyd, oktreotyd, parestezja, serotonina, somatostatyna, streptozocyna, układ żołądkowo-jelitowo-trzustkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Myrelez 90 mg
Lanreotyd, substancja aktywna Myrelez, wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny zależny od drogi podania i dawki. Po dożylnym podaniu u zdrowych ochotników objętość dystrybucji wynosi 16,1 l, całkowity klirens 23,7 l/h, a okres półtrwania 1,14 godziny. Po głębokim podskórnym podaniu dawek 60, 90 i 120 mg obserwuje się maksymalne stężenia (Cmax) odpowiednio 4,25, 8,39 i 6,79 ng/ml, osiągane w ciągu 7-12 godzin, z okresem półtrwania eliminacji wynoszącym 23,3-30,1 dni. Biodostępność bezwzględna wynosi 69-78,4%. W stanie stacjonarnym, po 4 iniekcjach co 4 tygodnie, Cmax wynosi 3,8-7,7 ng/ml, a Cmin 1,8-3,8 ng/ml, z umiarkowanym wskaźnikiem fluktuacji 81-108%. U pacjentów z akromegalią i guzami GEP-NET farmakokinetyka jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po 4-5 iniekcjach. W populacji GEP-NET przy dawce 120 mg Cmax w stanie stacjonarnym wynosi 13,9 ± 7,44 ng/ml, Cmin 6,56 ± 1,99 ng/ml, a pozorny okres półtrwania 49,8 ± 28,0 dni.
akromegalia, analiza farmakokinetyczna, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność nerek, czas eliminacji, dystrybucja pozanaczyniowa, iniekcja podskórna, kinetyka pierwszego rzędu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, lanreotyd, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podeszły wiek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w fazie stacjonarnej, wskaźnik fluktuacji - Leksykon chorób i schorzeń
Niedoczynność przysadki – Epidemiologia
Niedoczynność przysadki (hypopituitarism) jest rzadkim schorzeniem o częstości występowania około 45,5 przypadków na 100 000 osób i zapadalności 4,2 nowych przypadków na 100 000 rocznie, według badań przeprowadzonych w północno-zachodniej Hiszpanii. Główne etiologie obejmują guzy przysadki (61%), guzy pozaprzysadkowe (9%), przyczyny nienowotworowe (19-30%) oraz idiopatyczne (11%). Szczególną uwagę zwraca niedoczynność przysadki po urazach głowy, z częstością występowania od 15% do 90%, a średnio 27,5% w przewlekłym okresie, zależnie od ciężkości urazu (GCS ≤8: 35,3%, 9-12: 10,9%, ≥13: 16,8%). Po krwotoku podpajęczym z tętniaka częstość ta wynosi 31% po 3-6 miesiącach i 25% po ponad 6 miesiącach. Radioterapia głowy i szyi, zwłaszcza IMRT, wiąże się z niedoczynnością przysadki u 38% pacjentów po medianie 50 miesięcy obserwacji. W populacji pediatrycznej niedobór hormonu wzrostu występuje z częstością 1 na 3480 dzieci, a wrodzona niedoczynność przysadki dotyczy 1 na 4000-10 000 urodzeń.
akromegalia, guz przysadki, nadzór endokrynologiczny, niedobór hormonu wzrostu, niedobór wazopresyny, niedoczynność przysadki, radioterapia IMRT, radioterapia przysadki, substytucja hormonalna, uraz czaszkowo-mózgowy, wielohormonalna niedoczynność przysadki, wstrząs hipowolemiczny, zapadalność, zapalenie przysadki, zespół Sheehana - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Okteva 20 mg
Produkt leczniczy Okteva, zawierający oktreotyd octan w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg, jest podawany wyłącznie w formie głębokiego wstrzyknięcia domięśniowego co 4 tygodnie. W leczeniu akromegalii terapia rozpoczyna się od dawki 20 mg przez 3 miesiące, z możliwością zwiększenia do 30 mg lub 40 mg w przypadku niewystarczającej kontroli (stężenie GH > 2,5 μg/l). W przypadku dobrej odpowiedzi (GH < 1 μg/l, normalizacja IGF-1) dawkę można zmniejszyć do 10 mg. Monitorowanie stężeń GH i IGF-1 jest zalecane co 6 miesięcy. W terapii hormonalnie czynnych guzów neuroendokrynnych żołądka, jelit i trzustki dawka początkowa wynosi 20 mg, z możliwością korekty do 10 mg lub 30 mg w zależności od kontroli objawów. W przypadku zaawansowanych guzów neuroendokrynnych stosuje się dawkę 30 mg bez typowej modyfikacji, a leczenie kontynuuje się do progresji guza.
akromegalia, dysfagia, gruczolak wydzielający TSH, guz neuroendokrynny, guz żołądka, hormon tarczycy, hormon wzrostu, insulinopodobny czynnik wzrostu, jelit i trzustki, marskość wątroby, oktreotyd podskórny, parametr biochemiczny, pole pod krzywą, progresja guza, stłuszczenie wątroby, wskaźnik biologiczny, wstrzyknięcie domięśniowe, zaawansowany guz neuroendokrynny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sandostatin LAR 10 mg
Sandostatin LAR (oktreotyd octan) jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań domięśniowych co 4 tygodnie. W leczeniu akromegalii zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 20 mg, z możliwością modyfikacji dawki na podstawie stężeń GH i IGF-1 oraz objawów klinicznych: zwiększenie do 30 mg (jeśli GH > 2,5 μg/l) lub do 40 mg (jeśli brak kontroli przy 30 mg), a także zmniejszenie do 10 mg (jeśli GH < 1 μg/l i normalizacja IGF-1). Monitorowanie stężeń GH i IGF-1 powinno odbywać się co 6 miesięcy. U pacjentów z NET hormonowymi dawka początkowa to 20 mg, z możliwością zmniejszenia do 10 mg lub zwiększenia do 30 mg w zależności od kontroli objawów, a w przypadku zaawansowanych guzów neuroendokrynnych środkowej części prajelita stosuje się dawkę 30 mg co 4 tygodnie bez modyfikacji do czasu progresji choroby.
akromegalia, całkowita ekspozycja, gruczolak wydzielający TSH, guz neuroendokrynny prajelita, guzy neuroendokrynne, hormon tarczycy, hormon wzrostu, insulinopodobny czynnik wzrostu, marskość wątroby, mięsień pośladkowy, normalizacja IGF-1, ognisko pierwotne, oktreotyd octan, progresja guza, Sandostatin LAR, stężenie GH, stłuszczenie wątroby, wstrzyknięcie domięśniowe, zaawansowany guz neuroendokrynny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) stosowany w terapii akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych układu pokarmowego (GEP-NET) charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (w tym tłuszczowa), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz dyskomfort. Często obserwuje się również kamicę żółciową (zwykle bezobjawową), poszerzenie przewodów żółciowych, zapalenie pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania (ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek, świąd) są powszechne, a w rzadkich przypadkach może wystąpić ropień. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipoglikemię, hiperglikemię, cukrzycę oraz zmniejszenie apetytu, co wynika z wpływu lanreotydu na wydzielanie hormonów trzustkowych i regulację gospodarki węglowodanowej. Dodatkowo, mogą pojawić się bradykardia zatokowa, bóle głowy, zawroty głowy, ospałość, łysienie, hipotrychoza oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, AspAT, fosfataza zasadowa), wzrost bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej, zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, spadek sodu oraz redukcję masy ciała.
akromegalia, AlAT, anafilaksja, AspAT, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, bilirubina we krwi, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, enzym trzustkowy, enzym wątrobowy, fosfataza zasadowa, glukoza we krwi, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ospałość, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcja alergiczna, reakcja w miejscu podania, Somatuline Autogel, stężenie sodu we krwi, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie tętnicze – Etiologia i przyczyny
Nadciśnienie tętnicze definiuje się jako utrzymujące się wartości ciśnienia krwi powyżej 140/90 mmHg i dotyczy około 1,28 miliarda dorosłych na świecie, z przewagą w krajach o niskim i średnim dochodzie. Nadciśnienie pierwotne, stanowiące 90-95% przypadków, ma złożoną patofizjologię obejmującą zwiększone wchłanianie soli, dysfunkcję układu renina-angiotensyna-aldosteron, nadaktywację układu współczulnego oraz wzrost oporu obwodowego. Czynniki ryzyka to m.in. wiek, predyspozycje genetyczne (30-60% przypadków), nadmierne spożycie soli (50-60% pacjentów wrażliwych), otyłość (odpowiedzialna za 65-78% przypadków), brak aktywności fizycznej, nadmierne spożycie alkoholu, przewlekły stres, a także czynniki demograficzne jak rasa, płeć i status socjoekonomiczny. Nadciśnienie wtórne (5-10% przypadków) jest związane z konkretnymi przyczynami, takimi jak choroby nerek, zaburzenia endokrynologiczne (np. pierwotny hiperaldosteronizm, zespół Cushinga), obturacyjny bezdech senny, wady wrodzone oraz stosowanie leków i substancji podnoszących ciśnienie.
akromegalia, blaszka miażdżycowa, choroba wieńcowa, hiperaldosteronizm pierwotny, kłębuszkowe zapalenie nerek, koarktacja aorty, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie oporne, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obciążenie następcze, obturacyjny bezdech senny, opór obwodowy, otępienie naczyniowe, otyłość, pheochromocytoma, predyspozycja genetyczna, spożycie soli, stan przedrzucawkowy, sztywność tętnic, tętniak aorty, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ współczulny, wielotorbielowatość nerek, zawał serca, zespół Conna, zespół Cushinga, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Okteva 30 mg
Oktreotyd, syntetyczny analog somatostatyny (kod ATC: H01CB02), wykazuje silne hamowanie patologicznie zwiększonego wydzielania hormonu wzrostu (GH), glukagonu oraz insuliny, z wyraźną selektywnością wobec GH i glukagonu. Preparat Okteva w formulacji o przedłużonym uwalnianiu, podawany co 4 tygodnie, zapewnia stabilne stężenia terapeutyczne, skutkując normalizacją poziomu IGF-1 oraz znacznym złagodzeniem objawów akromegalii, takich jak bóle głowy, nadmierne pocenie, parestezje, zmęczenie, bóle kości i stawów oraz zespół cieśni nadgarstka. U pacjentów z gruczolakami przysadki wydzielającymi GH obserwuje się redukcję masy guza o ponad 20% u około 50% chorych. Oktreotyd jest również skuteczny w kontroli objawów hormonalnie czynnych guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego, takich jak napadowe zaczerwienienie skóry, biegunka, hipokaliemia w VIPomie, nekrolityczny rumień w glukagonomie oraz biegunka w gastrinomie, poprawiając jakość życia i stabilizując gospodarkę elektrolitową i glikemię u pacjentów z insulinoma.
akromegalia, biegunka wydzielnicza, cukrzyca, czas do progresji guza, gastrinoma, glikemia, glukagon, glukagonoma, gruczolak przysadki, gruczolak przysadki wydzielający TSH, guz hormonalnie czynny, guz neuroendokrynny, hipokaliemia, hormon tyreotropowy, hormon uwalniający tyreotropinę, hormon wzrostu, inhibitor pompy protonowej, insulina, insulinoma, insulinopodobny czynnik wzrostu, lek blokujący receptor H2, lek przeciwcukrzycowy, nadczynność tarczycy, nekrolityczny rumień wędrujący, oktreotyd, populacja intent-to-treat, rakowiak, somatostatyna, układ żołądkowo-jelitowo-trzustkowy, VIPoma, wazoaktywny peptyd jelitowy, zespół cieśni nadgarstka, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sandostatin LAR 10 mg
Sandostatin LAR (oktreotyd octan) dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg jako proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, stosowany w długotrwałym hamowaniu wydzielania hormonów. W akromegalii lek jest wskazany, gdy leczenie chirurgiczne jest niewskazane, nieskuteczne lub jako terapia przejściowa przed pełnym efektem radioterapii. Ponadto, Sandostatin LAR jest stosowany w leczeniu objawów hormonalnie czynnych guzów żołądka, jelit i trzustki, zwłaszcza rakowiaków z zespołem rakowiaka, oraz zaawansowanych guzów neuroendokrynnych ze środkowej części prajelita lub o nieznanym ognisku pierwotnym po wykluczeniu innych lokalizacji. Lek znajduje także zastosowanie w terapii gruczolaków przysadki wydzielających TSH (tyreotropinoma) w przypadkach niepowodzenia leczenia chirurgicznego/radioterapii, przeciwwskazań do operacji lub jako terapia przejściowa podczas radioterapii.
5-HIAA, akromegalia, badanie histopatologiczne, badanie obrazowe przysadki, biegunka, chromogranina A, flush, gruczolak przysadki wydzielający TSH, guz hormonalnie czynny, guz neuroendokrynny, hormony tarczycy, IGF-1, leczenie chirurgiczne, markery biochemiczne, oktreotyd, poziom TSH, radioterapia, skurcz oskrzeli, tyreotropinoma, zawiesina do wstrzykiwań, zespół rakowiaka - Leksykon substancji czynnych
Oktreotyd – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Oktreotyd, analog somatostatyny, stosowany w leczeniu guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego, akromegalii oraz objawów nadmiernego wydzielania hormonów, wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w zależności od preparatu. Preparaty Sandostatin (50 µg/1 ml i 100 µg/1 ml) oraz Sandostatin LAR (10 mg, 20 mg, 30 mg) nie wykazują istotnego wpływu na tę zdolność, podobnie jak Okteva (10 mg, 20 mg, 30 mg). W przypadku 99mTc-Tektrotydu (16 µg) brak jest danych dotyczących wpływu na prowadzenie pojazdów. Mimo to, podczas terapii oktreotydem mogą wystąpić działania niepożądane takie jak zawroty głowy, osłabienie, zmęczenie oraz ból głowy, które mogą zaburzać percepcję, koncentrację i szybkość reakcji, potencjalnie wpływając na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
⁹⁹ᵐTc-Tektrotyd, akromegalia, analog somatostatyny, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego, nadmierne wydzielanie hormonów, oktreotyd, osłabienie, preparat radiofarmaceutyczny, produkt leczniczy, proszek i rozpuszczalnik do zawiesiny, przedłużone uwalnianie, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, Sandostatin LAR, schorzenie endokrynologiczne, terapia oktreotydowa, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Myrelez 60 mg
Produkt leczniczy Myrelez, dostępny w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg w formie roztworu do wstrzykiwań, stosowany jest w leczeniu akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych GEP-NET. W terapii akromegalii zalecana dawka początkowa wynosi od 60 do 120 mg podawana co 28 dni, z możliwością modyfikacji dawki w zależności od odpowiedzi klinicznej i biochemicznej (stężenie GH <1 ng/ml, normalizacja IGF-1). U pacjentów wcześniej leczonych lanreotydem 30 mg co 14 dni zaleca się rozpoczęcie od 60 mg co 28 dni, natomiast przy dawce 30 mg co 10 dni – 90 mg co 28 dni. Maksymalna dawka to 120 mg co 28 dni, z możliwością wydłużenia odstępu do 42-56 dni przy dobrej kontroli choroby. W leczeniu guzów neuroendokrynnych GEP-NET (G1 i część G2, Ki67 ≤10%) stosuje się dawkę 120 mg co 28 dni, kontynuując terapię tak długo, jak jest to konieczne do kontroli wzrostu guza. Dawkowanie w leczeniu objawów związanych z guzami neuroendokrynnymi wynosi 60-120 mg co 28 dni, dostosowywane do złagodzenia objawów.
akromegalia, ampułko-strzykawka, analogi somatostatyny, GEP-NET, guzy G2, guzy neuroendokrynne, guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe, hormon wzrostu, indeks Ki67, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, lanreotyd, przerzuty, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Epidemiologia
Torbiele naskórkowe, najczęstszy typ torbieli skórnych, dotyczą około 1 na 1000 osób rocznie i występują u co najmniej 20% dorosłych, z wyraźną przewagą u mężczyzn (stosunek 2:1) oraz nasileniem w wieku 20-40 lat. Lokalizują się głównie na twarzy, owłosionej skórze głowy, szyi, klatce piersiowej i górnej części pleców. Czynniki predysponujące obejmują stany zapalne mieszków włosowych, trądzik pospolity, przewlekłe uszkodzenia słoneczne, a także zespoły genetyczne takie jak zespół Gardnera czy pachyonychia congenita typu 2. Olbrzymie torbiele (≥5 cm) występują rzadko, częściej u mężczyzn (84,2%, stosunek 5,3:1), z dominacją w piątej dekadzie życia i lokalizacją na tylnej stronie ciała. Transformacja złośliwa jest rzadka (~1%), najczęściej do raka kolczystokomórkowego (70%) lub podstawnokomórkowego (10%). Diagnostyka obrazowa (USG, TK, MRI) wspomaga różnicowanie zmian, przy czym torbiele wykazują charakterystyczne cechy echograficzne, a guzy nowotworowe cechują się nieregularnością i zwiększonym unaczynieniem w dopplerowskim badaniu.
akromegalia, badanie dopplerowskie, biopsja, cyklosporyna, nabłoniak znamionowy podstawnokomórkowy, National Ambulatory Medical Care Survey, ocena histopatologiczna, olbrzymia torbiel naskórkowa, Pachyonychia congenita, predylekcja płciowa, przewlekły stan zapalny, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, torbiel epidermoidalna, torbiel naskórkowa, torbiel włosowa, trądzik pospolity, transformacja złośliwa, ultrasonografia, unaczynienie, zakażenie skóry, zaskórnik, zespół Favre-Racouchot, zespół Gardnera - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita grubego – Etiologia i przyczyny
Rak jelita grubego, stanowiący około 10% wszystkich nowotworów i będący drugą najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych na świecie, rozwija się głównie w wyniku mutacji genetycznych, zwłaszcza w genie APC, prowadzących do niekontrolowanego wzrostu komórek okrężnicy. Proces karcynogenezy przebiega zwykle przez transformację polipów gruczolakowatych w gruczolakoraki, trwając od 8 do 10 lat. Dziedziczne zespoły predysponujące, takie jak zespół Lyncha (3% przypadków), rodzinna polipowatość gruczolakowata (FAP), zespół Peutza-Jeghersa oraz MUTYH-związana polipowatość (MAP), znacząco zwiększają ryzyko rozwoju raka. Ryzyko to rośnie wraz z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia, a także u pacjentów z przewlekłymi chorobami zapalnymi jelit (np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), u których częstość transformacji nowotworowej może przekraczać 10% po 20 latach trwania choroby.
akromegalia, beta-katenina, błonnik pokarmowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, cukrzyca typu 2, gen APC, gruczolakorak, hormonalna terapia zastępcza, kwas deoksycholowy, kwas żółciowy, mięso przetworzone, mutacja genetyczna, mutacja genu, mutacja somatyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór okrężnicy, polip gruczolakowaty, polip uszypułowany, polipowatość związana z MUTYH, rak jelita grubego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sekwencja gruczolak-rak, stan zapalny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie Helicobacter pylori, zespół Lyncha, zespół Peutza-Jeghersa, zmiana epigenetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Okteva 30 mg
Oktreotyd w preparacie Okteva, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym po podaniu domięśniowym. Po jednorazowym podaniu obserwuje się szybki wzrost stężenia w surowicy do maksymalnej wartości w ciągu pierwszej godziny, następnie spadek do subterapeutycznych poziomów przez 7 dni, po czym stężenie rośnie ponownie, osiągając stan równowagi około 14. dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie. Maksymalne stężenie pierwszego dnia jest niższe niż w stanie równowagi, a uwalnianie leku w pierwszej dobie nie przekracza 0,5% całkowitej dawki. Eliminacja rozpoczyna się około 42 dnia, związana z biodegradacją matrycy polimerowej, co umożliwia miesięczne odstępy między dawkami. W akromegalii stężenia w stanie równowagi wynoszą średnio 358 ng/l (10 mg), 926 ng/l (20 mg) i 1710 ng/l (30 mg), a po trzech dawkach co 4 tygodnie wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla 20 mg i 30 mg, co jest istotne dla planowania terapii. W rakowiaku stężenia w stanie równowagi po wielokrotnym podaniu wynoszą odpowiednio 1231 ng/l, 2620 ng/l i 3928 ng/l dla dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg, wykazując liniową zależność dawka-stężenie.
akromegalia, biodegradacja, biodostępność leku, BMI, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka oktreotydu, indywidualizacja dawkowania, klirens całkowity, krwioobieg, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd, oktreotyd octan, otyłość podwzgórzowa, profil farmakokinetyczny, rakowiak, stan równowagi, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie o przedłużonym uwalnianiu, zależność liniowa, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Oktreotyd – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Oktreotyd, analog somatostatyny, stosowany w leczeniu akromegalii i guzów neuroendokrynnych, wykazuje ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w ciąży, obejmujące mniej niż 300 przypadków, z ekspozycją głównie w pierwszym trymestrze przy dawkach od 100 do 1200 µg/dobę (podskórnie) oraz 10-40 mg/miesiąc (preparaty o przedłużonym uwalnianiu). Wady wrodzone zgłoszono w około 4% przypadków, bez dowodów na związek przyczynowy z lekiem. Badania na zwierzętach nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję, jednak ze względu na brak jednoznacznych danych klinicznych zaleca się unikanie stosowania oktreotydu w ciąży. Szczególnie przeciwwskazane jest stosowanie radiofarmaceutyku ⁹⁹ᵐTc-Tektrotyd w ciąży, a badania z jego użyciem powinny być wykonywane w pierwszych dniach cyklu menstruacyjnego po wykluczeniu ciąży.
- Leksykon chorób i schorzeń
Akromegalia – Objawy
Akromegalia to przewlekła choroba endokrynologiczna wywołana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (GH) przez gruczolak przysadki mózgowej, charakteryzująca się powolnym narastaniem objawów, co skutkuje średnim czasem diagnostycznym wynoszącym 8-15 lat. Kluczowe cechy kliniczne obejmują powiększenie dłoni i stóp, pogrubienie rysów twarzy (prognatyzm, frontal bossing), makroglosję oraz zmiany skórne takie jak hiperhydroza i włókniaki. Występują także poważne zmiany układu mięśniowo-szkieletowego (bóle stawów u 70% pacjentów, artropatia, zespół cieśni nadgarstka), objawy neurologiczne (bóle głowy, zaburzenia pola widzenia) oraz zaburzenia snu, w tym bezdech senny u 40-50% chorych. Ponadto, około 60% pacjentów rozwija powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak kardiomegalia, nadciśnienie tętnicze (u 1/3 pacjentów) i kardiomiopatia przerostowa, a także zaburzenia metaboliczne, w tym upośledzona tolerancja glukozy (u ~50%) i cukrzyca typu 2 (10-30%).
akromegalia, artropatia, bezdech senny, choroba wieńcowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca typu 2, frontal bossing, gruczolak przysadki, guz przysadki, hiperhidroza, hiperprolaktynemia, hormon wzrostu, insulinopodobny czynnik wzrostu, kardiomegalia, kardiomiopatia przerostowa, klatka piersiowa beczkowata, kompresja rdzenia kręgowego, makroglosja, makrogruczolak, nadciśnienie tętnicze, neuropatia uciskowa, niewydolność oddechowa, osteoporoza, prognatyzm, skrzyżowanie nerwów wzrokowych, upośledzona tolerancja glukozy, włókniak skóry, zaburzenie zastawkowe, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon substancji czynnych
Somatropina – Przedawkowanie
Somatropina, rekombinowany hormon wzrostu produkowany w Escherichia coli, stosowany jest w terapii zaburzeń wzrastania, jednak jej przedawkowanie niesie ryzyko poważnych zaburzeń metabolicznych i klinicznych. Ostre przedawkowanie charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem glikemii: początkową hipoglikemią, często bezobjawową, z obniżeniem stężenia glukozy we krwi, a następnie przejściową hiperglikemią, która może prowadzić do polidypsji, poliurii i pogorszenia kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą. Monitorowanie glikemii jest kluczowe, nawet przy braku objawów klinicznych hipoglikemii. Długotrwałe przedawkowanie somatropiny powoduje objawy przypominające akromegalię, takie jak organomegalia (kardiomegalia, hepatomegalia, splenomegalia), przerost tkanek miękkich, insulinooporność, hiperlipidemie, zaburzenia kostno-stawowe oraz powikłania sercowo-naczyniowe, w tym nadciśnienie tętnicze i przerost lewej komory serca.
akromegalia, bezdech senny, Escherichia coli, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, hormon wzrostu rekombinowany, insulinooporność, jednostka międzynarodowa, kardiomegalia, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, organomegalia, preparat somatropiny, przerost lewej komory serca, rekombinacja DNA, retencja płynów, splenomegalia, stężenie glukozy, zaburzenie wzrastania, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon chorób i schorzeń
Hiperpotliwość – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hiperpotliwość (hyperhidrosis) to schorzenie charakteryzujące się nadmiernym wydzielaniem potu, przekraczającym potrzeby termoregulacyjne organizmu, dotykające 1-5% populacji. Wyróżnia się hiperpotliwość pierwotną (idiopatyczną), zwykle ogniskową, pojawiającą się przed 25. rokiem życia, oraz wtórną, uogólnioną, związaną z chorobami systemowymi (np. nadczynność tarczycy, cukrzyca, choroba Parkinsona). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniach potowych (test jodowo-skrobiowy, test przewodnictwa skóry) oraz wykluczeniu chorób podstawowych. Objawy obejmują symetryczne, obfite pocenie się, niezależne od temperatury i aktywności, z możliwymi zmianami skórnymi. Hiperpotliwość znacząco obniża jakość życia, powodując dyskomfort fizyczny, zaburzenia lękowe, izolację społeczną i obniżoną samoocenę.
akromegalia, atopowe zapalenie skóry, benzodiazepina, beta-bloker, chlorek glinu, choroba Parkinsona, cukrzyca, emolient, glikopironium, gruczoły ekrynowe, guz chromochłonny, guz podwzgórza, hiperpotliwość, hiperpotliwość ogniskowa, hiperpotliwość pierwotna, hiperpotliwość uogólniona, hiperpotliwość wtórna, jonoforeza, lek antycholinergiczny, łuszczyca, MiraDry, nadczynność tarczycy, nadmierne wydzielanie potu, oksybutynina, podwzgórze, poradnictwo psychologiczne, potliwość kompensacyjna, propantelina, termoregulacja, termoregulacyjny test potowy, test jodowo-skrobiowy, test przewodnictwa skóry, toksyna botulinowa, trądzik, trądzik różowaty, uraz głowy, uraz rdzenia kręgowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Myrelez
Lanreotyd, substancja czynna leku Myrelez, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko powikłań żółciowych, takich jak kamica żółciowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych oraz trzustki, które mogą wymagać interwencji chirurgicznej, w tym cholecystektomii. Ponadto, lanreotyd hamuje wydzielanie insuliny i glukagonu, co może prowadzić do zaburzeń gospodarki węglowodanowej manifestujących się hipoglikemią lub hiperglikemią. Zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi szczególnie na początku terapii oraz przy zmianach dawkowania, a u pacjentów z cukrzycą konieczna może być modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego. U pacjentów z akromegalią obserwuje się także rzadkie przypadki klinicznie istotnej niedoczynności tarczycy, co uzasadnia okresową ocenę funkcji tarczycy w wybranych przypadkach.
akromegalia, bradykardia, bradykardia zatokowa, cholecystektomia, funkcja tarczycy, hiperglikemia, hipoglikemia, homeostaza glukozy, kamica żółciowa, lanreotyd, lanreotyd octan, leczenie przeciwcukrzycowe, motoryka pęcherzyka żółciowego, niedoczynność tarczycy, stężenie glukozy we krwi, wydzielanie insuliny, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Somatuline Autogel 60 mg/dawkę
Somatuline Autogel, zawierający lanreotyd w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg, jest stosowany w leczeniu akromegalii, guzów neuroendokrynnych oraz guzów GEP-NET G1 i części G2 (indeks Ki67 ≤ 10%). W terapii akromegalii dawka początkowa wynosi 60-120 mg co 28 dni, z możliwością dostosowania w zależności od stężenia GH i IGF-1: zwiększenie dawki przy GH > 2,5 ng/ml, utrzymanie przy GH 1-2,5 ng/ml i prawidłowym IGF-1, oraz zmniejszenie dawki przy GH < 1 ng/ml i normalizacji IGF-1. U pacjentów z dobrą kontrolą możliwe jest wydłużenie odstępów między dawkami (np. z 60 mg co 28 dni do 120 mg co 56 dni). W leczeniu guzów neuroendokrynnych dawka początkowa również wynosi 60-120 mg co 28 dni, z maksymalną dawką 120 mg co 28 dni, dostosowywaną indywidualnie do ustąpienia objawów. W przypadku guzów GEP-NET zalecana dawka to 120 mg co 28 dni bez konieczności modyfikacji dawki.
akromegalia, GEP-NET, guz neuroendokrynny, IGF-1, indeks Ki67, kontrola choroby, lanreotyd, monitorowanie długoterminowe, normalizacja IGF-1, pracownik służby zdrowia, remisja objawów, samodzielne podawanie leku, wstrzyknięcie, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Diagnostyka i diagnoza
Hirsutyzm definiuje się jako nadmierny wzrost owłosienia terminalnego u kobiet w lokalizacjach typowych dla mężczyzn, dotykający 5-10% kobiet w wieku rozrodczym. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz ocenie nasilenia owłosienia za pomocą zmodyfikowanej skali Ferrimana-Gallweya (mFG), gdzie punkty odcięcia różnią się etnicznie (np. ≥8 punktów u kobiet białych i czarnych, ≥9 u śródziemnomorskich, ≥6 u południowoamerykańskich, ≥2 u azjatyckich). Nasilenie hirsutyzmu klasyfikuje się jako łagodne (do 15 punktów) lub ciężkie (powyżej 25 punktów). Wskazaniem do badań hormonalnych są umiarkowany i ciężki hirsutyzm oraz łagodny z towarzyszącymi objawami, takimi jak nieregularne miesiączki, otyłość centralna, acanthosis nigricans czy objawy wirylizacji. Podstawowy panel obejmuje oznaczenie testosteronu całkowitego i wolnego, DHEAS oraz 17-hydroksyprogesteronu, z uwzględnieniem wartości krytycznych: testosteron całkowity >200 ng/dl (>6,94 nmol/l) i DHEAS >700 μg/dl (>24,3 nmol/l), które sugerują guzy wydzielające androgeny lub wrodzony przerost nadnerczy.
17-hydroksyprogesteron, acanthosis nigricans, akromegalia, badanie fizykalne, badanie funkcji tarczycy, cyproteron, depilacja laserowa, DHEAS, eflornityna, elektroliza, finasteryd, FSH, guz wydzielający androgeny, hiperprolaktynemia, hipertrichoza, hirsutyzm, hirsutyzm idiopatyczny, hormon folikulotropowy, insulinooporność, lek antyandrogenny, łysienie typu męskiego, metformina, mieszki włosowe, owłosienie terminalne, prolaktyna, rak kory nadnerczy, rogowacenie ciemne, siarczan dehydroepiandrosteronu, skala Ferrimana-Gallweya, spironolakton, test stymulacji ACTH, testosteron całkowity, testosteron wolny, tomografia komputerowa, trądzik, USG miednicy, wirylizacja, wrodzony przerost nadnerczy, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Myrelez 120 mg
Myrelez, dostępny w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg jako roztwór do wstrzykiwań, jest stosowany w leczeniu akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych żołądkowo-jelitowo-trzustkowych (GEP-NET) G1 i G2 (indeks Ki67 ≤10%). W terapii akromegalii zalecana dawka początkowa wynosi 60-120 mg co 28 dni, z możliwością dostosowania dawki na podstawie klinicznej i biochemicznej odpowiedzi pacjenta, w tym stężenia hormonu wzrostu (GH) i insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (IGF-1). Maksymalna dawka to 120 mg co 28 dni, a w przypadku dobrej kontroli możliwe jest wydłużenie odstępu między iniekcjami do 42-56 dni. W leczeniu GEP-NET zalecana dawka to 120 mg co 28 dni, kontynuowana tak długo, jak wymaga tego kontrola guza. Dawkowanie w leczeniu objawów guzów neuroendokrynnych wynosi 60-120 mg co 28 dni, modyfikowane w zależności od odpowiedzi klinicznej.
akromegalia, ampułko-strzykawka, analog somatostatyny, guz miejscowo zaawansowany, guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy, guz z przerzutami, hormon wzrostu, indeks Ki67, iniekcja, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, lanreotyd octan, parametr biochemiczny, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Lanreotyd – Dawkowanie i sposób podawania
Lanreotyd, analog somatostatyny, stosowany jest w leczeniu akromegalii, guzów neuroendokrynnych (GEP-NET) oraz objawów związanych z guzami neuroendokrynnymi. W akromegalii dawka początkowa wynosi 60-120 mg co 28 dni (Myrelez, Somatuline Autogel), z możliwością zwiększenia do 120 mg co 28 dni przy niewystarczającej kontroli (stężenie GH >2,5 ng/ml) lub zmniejszenia dawki przy całkowitej odpowiedzi (GH <1 ng/ml). W przypadku dobrej kontroli możliwe jest wydłużenie odstępów do 42-56 dni przy dawce 120 mg. Preparat Somatuline PR podaje się domięśniowo w dawce 30 mg co 14 dni, z możliwością zwiększenia częstości do co 10 dni. W leczeniu GEP-NET G1 i części G2 (Ki67 <10%) zalecana dawka to 120 mg co 28 dni, a w terapii objawowej 60-120 mg co 28 dni, dostosowywana do odpowiedzi klinicznej. Dawkowanie i schemat podawania wymagają indywidualizacji w oparciu o monitorowanie stężeń GH, IGF-1 oraz objawów klinicznych.
akromegalia, analog somatostatyny, GEP-NET, gruczolak przysadki mózgowej, guz neuroendokrynny, hormon wzrostu, iniekcja domięśniowa, iniekcja podskórna, kontrola objawów, lanreotyd, nadczynność tarczycy, niedrożność przewodu pokarmowego, objawy kliniczne, rakowiak, rozsiew nowotworowy, Somatuline Autogel, Somatuline PR, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Wieloogniskowa neoplazja endokrynna typu 1 (men 1) – Objawy
Wieloogniskowa neoplazja endokrynna typu 1 (MEN 1) to dziedziczna choroba charakteryzująca się rozwojem licznych guzów w gruczołach dokrewnych, przede wszystkim przytarczyc, trzustki i przysadki mózgowej. Nadczynność przytarczyc występuje u około 95% pacjentów do 50. roku życia i objawia się hiperkalcemią, prowadzącą do objawów takich jak kamica nerkowa, osteoporoza, bóle kości, zaburzenia rytmu serca oraz nadciśnienie tętnicze. Guzy neuroendokrynne trzustki (GEP-NET) występują u 30-80% chorych, z gastrinomą (40%) i insulinomą (10-30%) jako najczęstszymi funkcjonalnymi guzami, powodującymi odpowiednio chorobę wrzodową i hipoglikemię. Guzy przysadki, obecne u 15-42% pacjentów, najczęściej są prolactinomami (25-90%), prowadzącymi do zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku, zaburzeń płodności, a także do akromegalii lub zespołu Cushinga w przypadku guzów wydzielających hormon wzrostu lub ACTH. MEN 1 cechuje się wysoką penetracją i wieloogniskowością zmian, co wymaga stałej, wielospecjalistycznej opieki i monitorowania biochemicznego oraz obrazowego.
akromegalia, amenorrhea, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, gastrinoma, ginekomastia, guzy neuroendokrynne trzustki, guzy przysadki mózgowej, hiperkalcemia, hipoglikemia, insulinoma, kamica nerkowa, mlekotok, naczyniakowłókniak, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, niedoczynność przysadki, osteoporoza, parathormon, prolaktynoma, refluks żołądkowo-przełykowy, wieloogniskowa neoplazja endokrynna typu 1, zaburzenia rytmu serca, zespół Cushinga, zespół rakowiaka, zespół Wermera, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sandostatin 50 mcg/ml
Produkt leczniczy Sandostatin, zawierający oktreotyd w postaci octanu, dostępny jest jako roztwór do wstrzykiwań w dawkach 50 µg/ml oraz 100 µg/ml, przeznaczony do podawania pozajelitowego. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu objawowym akromegalii, gdzie skutecznie obniża stężenia hormonu wzrostu (GH) oraz insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1) w osoczu. Wskazania obejmują pacjentów po nieudanym leczeniu chirurgicznym lub radioterapii, przeciwwskazaniach do zabiegu operacyjnego, odmowie leczenia chirurgicznego oraz okres przejściowy przed pełnym efektem radioterapii. Ponadto, Sandostatin jest stosowany w terapii hormonalnie czynnych guzów gastro-entero-pancreaticznych (GEP), zwłaszcza rakowiaków, gdzie kontroluje objawy związane z nadmierną sekrecją hormonów, poprawiając jakość życia, choć nie wykazuje działania przeciwnowotworowego.
akromegalia, ciśnienie wrotne, gruczolak przysadki wydzielający TSH, guz neuroendokrynny, hormon wzrostu, IGF-1, marskość wątroby, nadczynność przysadki, oktreotyd, oktreotyd octan, pankreatoduodenektomia, powikłania pooperacyjne trzustki, przetoka trzustkowa, radioterapia, skleroterapia żylaków, zespół rakowiaka, żylaki żołądkowo-przełykowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Okteva 20 mg
Lek Okteva zawiera oktreotyd w dawkach 10 mg, 20 mg lub 30 mg, podawany w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, wzdęcia), bóle głowy, kamicę żółciową (występującą u 15-30% pacjentów przy długotrwałym leczeniu), hiperglikemię oraz zaparcia. Rzadko mogą wystąpić poważniejsze objawy, takie jak ostre zapalenie trzustki czy objawy przypominające ostrą niedrożność przewodu pokarmowego. W trakcie terapii należy monitorować funkcje tarczycy (obniżenie TSH, całkowitej i wolnej T4), gospodarkę węglowodanową oraz parametry wątrobowe, ze względu na ryzyko hiperglikemii, hipoglikemii, zaburzeń tolerancji glukozy oraz hiperbilirubinemii. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia są bardzo częste, ale zwykle nie wymagają interwencji klinicznej.
akromegalia, analog somatostatyny, błotko żółciowe, bradykardia, cholecystitis, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, dysfunkcja tarczycy, GGTP, guzy hormonalnie czynne, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, kamica żółciowa, małopłytkowość, marskość wątroby, nadwrażliwość, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja glukozy, obniżona tyroksyna, oktreotyd, ostre zapalenie trzustki, podwyższone aminotransferazy, rakowiak, stolce tłuszczowe, wstrząs anafilaktyczny, wydłużony odstęp QT, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Okteva
Stosowanie oktreotydu wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko rozrostu guzów przysadki wydzielających hormon wzrostu, co może prowadzić do ubytków w polu widzenia. Konieczna jest regularna ocena czynności tarczycy i wątroby oraz kontrola parametrów krążeniowych, zwłaszcza w kontekście często występującej bradykardii i konieczności modyfikacji leków beta-adrenolitycznych, antagonistów kanałów wapniowych oraz leków regulujących gospodarkę wodno-elektrolitową. Ze względu na wysokie ryzyko kamicy żółciowej i powikłań takich jak zapalenie pęcherzyka żółciowego czy dróg żółciowych, zaleca się wykonanie USG pęcherzyka żółciowego przed terapią i co 6 miesięcy podczas stosowania oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu.
akromegalia, antagonista kanałów wapniowych, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, biegunka tłuszczowa, bradykardia, cukrzyca typu I, cukrzyca typu II, czynność tarczycy, guz insulinowy, guz przysadki wydzielający hormon wzrostu, hepatocyty, hiperglikemia, hipoglikemia, hormon wzrostu, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kamica żółciowa, leczenie przeciwcukrzycowe, neuroendokrynny guz przewodu pokarmowego, poposiłkowa tolerancja glukozy, rozrost guza, stężenie glukozy, test Schillinga, tolerancja glukozy, ultrasonografia pęcherzyka żółciowego, wchłanianie tłuszczów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Okteva 10 mg
Lek Okteva, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 30 mg w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, stosowany jest w leczeniu akromegalii, guzów neuroendokrynnych oraz gruczolaków wydzielających TSH. W terapii akromegalii zaleca się rozpoczęcie od dawki 20 mg co 4 tygodnie przez 3 miesiące, z możliwością modyfikacji dawki na podstawie stężenia hormonu wzrostu (GH), IGF-1 oraz objawów klinicznych. W przypadku niewystarczającej kontroli (GH > 2,5 μg/l) dawkę można zwiększyć do 30 mg, a następnie do 40 mg co 4 tygodnie. Przy dobrej odpowiedzi (GH < 1 μg/l, normalizacja IGF-1) możliwe jest zmniejszenie dawki do 10 mg. Kontrola stężeń GH i IGF-1 powinna odbywać się co 6 miesięcy. W leczeniu guzów neuroendokrynnych żołądka, jelit i trzustki terapia rozpoczyna się od 20 mg co 4 tygodnie, z możliwością dostosowania dawki po 3 miesiącach w zależności od odpowiedzi klinicznej i biochemicznej. W przypadku zaawansowanych guzów neuroendokrynnych zalecana dawka wynosi 30 mg co 4 tygodnie, a leczenie kontynuuje się do momentu progresji choroby. Gruczolaki wydzielające TSH leczy się dawką 20 mg co 4 tygodnie przez 3 miesiące, z dalszym dostosowaniem dawki na podstawie stężenia TSH i funkcji tarczycy.
akromegalia, gruczolak wydzielający TSH, guz neuroendokrynny, hormon wzrostu, hormonalnie czynny guz, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, marskość wątroby, mięsień pośladkowy, oktreotyd, progresja guza, przedłużone uwalnianie, stężenie GH, stłuszczenie wątroby, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sandostatin
Sandostatin (oktreotyd) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na jego wpływ na układ endokrynny oraz potencjalne powikłania. U pacjentów z guzami przysadki wydzielającymi hormon wzrostu istnieje ryzyko rozrostu guza, co może prowadzić do ubytków w polu widzenia, dlatego konieczna jest regularna ocena kliniczna. Terapia powoduje obniżenie stężenia GH i normalizację IGF-1, co może przywracać płodność u kobiet w wieku rozrodczym, wskazując na potrzebę stosowania antykoncepcji. Należy monitorować funkcję tarczycy i wątroby, a także zwracać uwagę na bradykardię, szczególnie przy dożylnym podawaniu dużych dawek (maksymalnie 50 µg/godz.), ze względu na ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego. Kamica żółciowa jest częstym działaniem niepożądanym, dlatego zaleca się USG pęcherzyka żółciowego co 6-12 miesięcy. U pacjentów z guzami GEP może wystąpić nagły zanik skuteczności leku lub nawrót objawów po przerwaniu terapii.
akromegalia, biegunka tłuszczowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cukrzyca insulinozależna, cukrzyca typu I, cukrzyca typu II, guz przysadki wydzielający hormon wzrostu, hipoglikemia, hormon wzrostu, hormonalnie czynny guz GEP, insulinoma, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kamica żółciowa, niedobór witaminy B12, oktreotyd, przetrwała hiperglikemia, test Schillinga, ubytek w polu widzenia, upośledzona poposiłkowa tolerancja glukozy, wchłanianie tłuszczów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy przysadki mózgowej – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka guzów przysadki mózgowej wymaga interdyscyplinarnego podejścia, obejmującego szczegółowy wywiad, badanie przedmiotowe oraz kompleksową ocenę hormonalną i obrazową. Badania laboratoryjne koncentrują się na oznaczeniu poziomów hormonów takich jak ACTH, kortyzol, GH, IGF-1, prolaktyna, TSH, LH, FSH oraz hormonów płciowych, co pozwala na identyfikację gruczolaków funkcjonalnych. Przykładowo, prolaktynoma diagnozowana jest przy poziomie prolaktyny >200 μg/L u pacjentów z makrogruczolakiem (>10 mm), natomiast akromegalia potwierdzana jest przez podwyższony IGF-1 oraz brak supresji GH do <1 μg/L w doustnym teście tolerancji glukozy. Chorobę Cushinga potwierdza test hamowania deksametazonem w wysokiej dawce. W przypadku guzów nieczynnych hormonalnie, diagnostyka obejmuje ocenę hipopituitarnego niedoboru hormonów oraz badania obrazowe, z MRI siodła tureckiego jako złotym standardem, umożliwiającym wykrycie nawet mikrogruczolaków. Alternatywnie stosuje się CT u pacjentów z przeciwwskazaniami do MRI. W sytuacjach niejednoznacznych, np. podwyższonego ACTH przy prawidłowym MRI, wskazane jest próbkowanie żylne zatoki skalistej dolnej w celu lokalizacji guza.
akromegalia, badanie krwi, choroba Cushinga, czaszkogardlak, endokrynolog, guz przysadki mózgowej, hiperprolaktynemia, hipopituitaryzm, hormon adrenokortykotropowy, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, hormon wzrostu, immunohistochemia, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kortyzol, limfocytarne zapalenie przysadki, makrogruczolak, nerw wzrokowy, neurochirurg, neurooftalmolog, oponiak, prolaktyna, prolaktynoma, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, siodło tureckie, skrzyżowanie wzrokowe, tomografia komputerowa, zaburzenie hormonalne, zapalenie naczyń, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla analogów somatostatyny, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się przemijającą biegunkę (≥1/10), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz uczucie pełności i dyskomfortu. U pacjentów z guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET) może wystąpić specyficzna biegunka tłuszczowa oraz zapalenie trzustki (częstość nieznana). Kamica żółciowa jest częstym, często bezobjawowym działaniem niepożądanym, z możliwymi powikłaniami w postaci zapalenia pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek i świąd, występują często, a rzadko zgłaszano ropień. Lanreotyd może wpływać na metabolizm glukozy, powodując hipoglikemię (często), a także hiperglikemię i cukrzycę (częstość nieznana). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności ALAT, AspAT, bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej oraz zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, zwłaszcza u pacjentów z GEP-NET. Często notuje się także zmniejszenie masy ciała.
akromegalia, anafilaksja, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, ból brzucha, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, dyspepsja, enzymy trzustkowe, guzy neuroendokrynne, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcje alergiczne, reakcje w miejscu podania, ropień w miejscu wstrzyknięcia, roztwór do wstrzykiwań, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon substancji czynnych
Oktreotyd – Właściwości farmakokinetyczne
Oktreotyd, analog somatostatyny, wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne zależne od formulacji. Po podaniu podskórnym roztworu do wstrzykiwań (Sandostatin) osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30 minut. Formulacje o przedłużonym uwalnianiu (Okteva, Sandostatin LAR) charakteryzują się dwufazowym profilem wchłaniania: początkowe przemijające maksimum w ciągu pierwszej godziny, następnie spadek stężenia do subterapeutycznego poziomu w ciągu 24 godzin, a po około 7 dniach wzrost stężenia do stanu równowagi utrzymującego się przez 3-4 tygodnie. W stanie równowagi stężenia oktreotydu wykazują liniową zależność od dawki, np. u pacjentów z akromegalią po 3 iniekcjach co 4 tygodnie stężenia wynoszą odpowiednio 1 557 ng/l (20 mg) i 2 384 ng/l (30 mg). Objętość dystrybucji wynosi 0,27 l/kg, a całkowity klirens 160 ml/min, z wiązaniem do 65% z białkami osocza. Okres półtrwania po podaniu podskórnym to około 100 minut, a eliminacja odbywa się głównie drogą nerkową (32% w postaci niezmienionej w moczu) oraz z kałem.
akromegalia, analog somatostatyny, eliminacja dwufazowa, formulacja leku, formulacja o przedłużonym uwalnianiu, klirens całkowity, marskość wątroby, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość podwzgórzowa, podanie dożylne, rakowiak, receptor somatostatyny, stężenie oktreotydu, stłuszczenie wątroby, technet, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie domięśniowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sandostatin LAR 20 mg
Stosowanie produktu leczniczego Sandostatin LAR (oktreotyd) u kobiet w ciąży jest obarczone ograniczonymi danymi klinicznymi, obejmującymi mniej niż 300 przypadków, z których około jedna trzecia ma nieznany przebieg ciąży. Większość ekspozycji dotyczyła pacjentek z akromegalią, stosujących dawki od 100 do 1200 µg/dobę (Sandostatin podskórnie) lub 10–40 mg/miesiąc (Sandostatin LAR). Wady wrodzone zgłoszono w około 4% ciąż o znanym wyniku, jednak bez podejrzenia związku przyczynowego z oktreotydem. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję, niemniej ze względu na ograniczone dane kliniczne zaleca się unikanie stosowania leku w ciąży, a w przypadku konieczności kontynuacji terapii – ścisłe monitorowanie przebiegu ciąży.
- Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Objawy
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, charakteryzujący się powolnym wzrostem i często bezobjawowym przebiegiem, nawet przy rozmiarach do 40 cm. Lokalizuje się najczęściej w jamie opłucnowej (80% z opłucnej trzewnej), jamie brzusznej oraz obrębie głowy i szyi. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza i pojawiają się zwykle przy znacznym powiększeniu masy, obejmując m.in. przewlekły kaszel, palce pałeczkowate, ból klatki piersiowej, duszność, krwioplucie, ból brzucha, zaburzenia neurologiczne czy objawy ze strony narządów wewnętrznych. U około 10-40% pacjentów SFT wykazuje agresywne zachowanie z nawrotami i przerzutami, które najczęściej dotyczą płuc, narządów wewnątrzbrzusznych, wątroby i kości. Mediana rozmiaru guzów w chwili diagnozy wynosi 5-8 cm, a czynniki prognostyczne złego rokowania to m.in. wiek pacjenta, rozmiar guza ≥10 cm, podwyższona aktywność mitotyczna (≥4 mitozy/10 pól widzenia lub ≥2 mitozy/2 mm²), obecność martwicy, pleomorfizm jądrowy oraz naciekające granice guza.
akromegalia, ból korzeniowy, ciśnienie śródczaszkowe, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, diplopia, duszność, dysfagia, hemiplegia, hipoglikemia, inkontynencja moczu, insulinopodobny czynnik wzrostu-2, jama opłucnowa, krwawienie z nosa, krwioplucie, lek antyangiogenny, martwica guza, mutacja promotora TERT, napad padaczkowy, niedrożność nosa, opłucna ścienna, opłucna trzewna, osteoartropatia przerostowa, palce pałeczkowate, pleomorfizm jądrowy, ptoza powieki, samotny guz włóknisty, wytrzeszcz oczu, zapalenie powiek, zespół Doege-Pottera, zespół paraneoplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandostatin LAR 10 mg
Oktreotyd w formulacji o przedłużonym uwalnianiu Sandostatin LAR wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny po podaniu domięśniowym. Początkowo obserwuje się przejściowe maksimum stężenia w surowicy w ciągu 1 godziny (do 0,5% dawki), następnie spadek do subterapeutycznych wartości przez około 7 dni. Po tym okresie stężenie wzrasta, osiągając stan równowagi około 14 dnia, który utrzymuje się przez 3-4 tygodnie, a następnie powoli maleje po około 42 dniach wraz z degradacją matrycy polimerowej. U pacjentów z akromegalią stężenia w stanie równowagi są proporcjonalne do dawki: 358 ng/l (10 mg), 926 ng/l (20 mg), 1710 ng/l (30 mg) po pojedynczym podaniu, a po trzykrotnym podaniu co 4 tygodnie wzrastają do 1557 ng/l (20 mg) i 2384 ng/l (30 mg). W populacji z rakowiakiem stężenia w stanie równowagi również rosną liniowo z dawką, wynosząc odpowiednio 1231 (mediana 894) ng/l, 2620 (2270) ng/l i 3928 (3010) ng/l dla dawek 10, 20 i 30 mg. Nie obserwowano kumulacji leku przy długotrwałym stosowaniu (28 miesięcznych iniekcji).
akromegalia, BMI, elementy morfotyczne krwi, farmakokinetyka substancji czynnej, iniekcja domięśniowa, klirens, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd o przedłużonym uwalnianiu, otyłość podwzgórzowa, rakowiak, Sandostatin LAR, stan równowagi dynamicznej, stan stacjonarny, stężenie oktreotydu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zmienność międzyosobnicza - Leksykon chorób i schorzeń
Akromegalia – Leczenie
Akromegalia to rzadka choroba endokrynologiczna spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (GH) i IGF-1, najczęściej w wyniku gruczolaka przysadki mózgowej. Leczenie ma na celu normalizację poziomów GH (<1 μg/l podczas testu doustnego obciążenia glukozą lub <0,4 μg/l wg nowszych wytycznych) i IGF-1, kontrolę wzrostu guza oraz poprawę jakości życia. Pierwszym wyborem jest operacja przezklinowa, szczególnie skuteczna w mikrogruczolakach (remisja 80-85%), z szybką normalizacją hormonów. W przypadku nieskuteczności lub przeciwwskazań stosuje się farmakoterapię: analogi somatostatyny (np. oktreotyd LAR 20-30 mg co 4 tygodnie, lanreotyd 60-120 mg co 4 tygodnie, pasireotyd LAR 40 mg co 4 tygodnie, doustny oktreotyd), pegwisomant (antagonista receptora GH, dawka 10-40 mg/dobę, skuteczność normalizacji IGF-1 u 90-97% pacjentów) oraz agoniści dopaminy (kabergolina). Terapie skojarzone zwiększają skuteczność, np. analogi somatostatyny z pegwisomantem osiągają normalizację IGF-1 u 83% chorych.
agonista dopaminy, akromegalia, analogi somatostatyny, antagonista receptora GH, bezdech senny, gamma knife, gruczolak przysadki, hormon wzrostu, IGF-1, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kabergolina, lanreotyd, makrogruczolak, mikrogruczolak, niedoczynność przysadki, oktreotyd, operacja przezklinowa, operacja przysadki, paltusotyna, pasireotyd, pegwisomant, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia protonowa, receptor dopaminowy, receptor GH, receptor somatostatyny, siodło tureckie, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Myrelez 120 mg
Myrelez to preparat zawierający lanreotyd octan, dostępny w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg, stosowany w leczeniu akromegalii u pacjentów, u których operacja i/lub radioterapia nie doprowadziły do normalizacji stężeń hormonu wzrostu (GH) i/lub insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1). Lek ten jest analogiem somatostatyny, który hamuje wydzielanie GH, co pozwala na kontrolę parametrów biochemicznych i złagodzenie objawów choroby, takich jak powiększenie narządów i charakterystyczne zmiany zewnętrzne. Myrelez jest również wskazany u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego lub radioterapii, a także jako terapia przygotowująca do zabiegu lub w przypadku nawrotu akromegalii.
akromegalia, analog somatostatyny, gruczolak przysadki, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy, guz nieoperacyjny, hormon wzrostu, indeks proliferacyjny Ki67, insulinopodobny czynnik wzrostu, komórka neuroendokrynna, lanreotyd, lanreotyd octan, marker nowotworowy, napadowe zaczerwienienie skóry, rakowiak, receptor somatostatyny, wstrzyknięcie podskórne, zespół rakowiaka