Dawkowanie i sposób podawania
Oktreotyd

Dawkowanie i sposób podawania oktreotydu

Dawkowanie oktreotydu wymaga precyzyjnego dostosowania do konkretnego schorzenia pacjenta, jego odpowiedzi klinicznej oraz wskaźników biochemicznych. Różne postaci farmaceutyczne oktreotydu (roztwory do wstrzykiwań, zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu, preparaty radiofarmaceutyczne) wymagają indywidualnego podejścia do schematu dawkowania oraz mają specyficzne wskazania dotyczące sposobu podania.¹

Dawkowanie w akromegalii

W leczeniu akromegalii możliwe jest stosowanie zarówno preparatów krótko działających, jak i form o przedłużonym uwalnianiu:

Sandostatin (oktreotyd w postaci roztworu do wstrzykiwań):

• Dawka początkowa: 0,05-0,1 mg podskórnie co 8 lub 12 godzin
• Optymalna dawka dobowa dla większości pacjentów: 0,3 mg
• Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 1,5 mg
• Dostosowanie dawki na podstawie comiesięcznych oznaczeń GH i IGF-1 (cele terapeutyczne: GH <2,5 ng/ml; IGF-1 w zakresie wartości fizjologicznych)

²

Sandostatin LAR i Okteva (preparaty o przedłużonym uwalnianiu):

• Dawka początkowa: 20 mg domięśniowo co 4 tygodnie przez 3 miesiące
• Modyfikacja dawki po 3 miesiącach na podstawie stężeń GH i IGF-1 oraz objawów klinicznych:
  • Jeśli kontrola jest niewystarczająca (GH >2,5 μg/l) – zwiększenie do 30 mg co 4 tygodnie
  • Jeśli nadal brak zadowalającej kontroli – zwiększenie do 40 mg co 4 tygodnie
  • Jeśli stężenie GH utrzymuje się <1 μg/l, IGF-1 uległo normalizacji i ustąpiły objawy – możliwe zmniejszenie do 10 mg co 4 tygodnie (wymagane ścisłe monitorowanie)
• Monitorowanie stężeń GH i IGF-1 co 6 miesięcy u pacjentów na ustalonej dawce

^3
4

Dawkowanie w hormonalnie czynnych guzach żołądka, jelit i trzustki

W przypadku leczenia objawów związanych z hormonalnie czynnymi guzami neuroendokrynnymi przewodu pokarmowego i trzustki dostępne są różne schematy dawkowania:

Sandostatin (roztwór do wstrzykiwań):

• Dawka początkowa: 0,05 mg podskórnie 1-2 razy na dobę
• Dawkę można stopniowo zwiększać do 0,1-0,2 mg 3 razy na dobę w zależności od:
  • Odpowiedzi klinicznej
  • Wpływu na poziom hormonów produkowanych przez guz
  • Tolerancji leku
• W wyjątkowych przypadkach mogą być konieczne wyższe dawki

⁵

Sandostatin LAR i Okteva (preparaty o przedłużonym uwalnianiu):

• Dawka początkowa: 20 mg domięśniowo co 4 tygodnie
• Pacjenci przechodzący z formy podskórnej powinni kontynuować wcześniejsze leczenie podskórne przez 2 tygodnie po pierwszym wstrzyknięciu formy o przedłużonym uwalnianiu
• Modyfikacja dawki po 3 miesiącach:
  • Przy zadowalającym złagodzeniu objawów – możliwe zmniejszenie do 10 mg co 4 tygodnie
  • Przy częściowej poprawie objawów – możliwe zwiększenie do 30 mg co 4 tygodnie
• W przypadku nasilenia objawów pomimo leczenia formą o przedłużonym uwalnianiu – możliwe doraźne podanie dodatkowej dawki oktreotydu podskórnie (dawka jak przed wprowadzeniem preparatu o przedłużonym uwalnianiu)

^6
7

Dawkowanie w zaawansowanych guzach neuroendokrynnych

W przypadku leczenia zaawansowanych guzów neuroendokrynnych stosuje się preparaty o przedłużonym uwalnianiu:

• Sandostatin LAR: 30 mg domięśniowo co 4 tygodnie (w przypadku guzów wywodzących się ze środkowej części prajelita lub o nieznanym ognisku pierwotnym)
• Okteva: 30 mg domięśniowo co 4 tygodnie
• Leczenie należy kontynuować tak długo, jak nie obserwuje się progresji guza

^8
9

Dawkowanie w gruczolakach wydzielających TSH

W leczeniu gruczolaków przysadki wydzielających TSH stosuje się:

• Sandostatin (roztwór do wstrzykiwań): 100 μg 3 razy na dobę podskórnie
• Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (Sandostatin LAR, Okteva): 20 mg domięśniowo co 4 tygodnie przez 3 miesiące, następnie możliwe dostosowanie dawki w zależności od wartości TSH i odpowiedzi hormonów tarczycy

^10
11
12

Dawkowanie w specjalnych sytuacjach klinicznych

Powikłania po operacjach trzustki (Sandostatin):

• 0,1 mg 3 razy na dobę podskórnie przez 7 kolejnych dni
• Leczenie należy rozpocząć w dniu operacji, co najmniej 1 godzinę przed laparotomią

¹³

Krwawienie z żylaków żołądkowo-przełykowych (Sandostatin):

• 25 μg/godzinę przez 5 dni w ciągłej infuzji dożylnej
• U pacjentów z marskością wątroby dawki do 50 μg/godzinę przez 5 dni są dobrze tolerowane
• Preparat można rozcieńczać roztworem soli fizjologicznej

¹⁴

Dawkowanie w diagnostyce izotopowej

W przypadku preparatu radiofarmaceutycznego 99mTc-Tektrotyd stosowanego w diagnostyce:

• Preparat podaje się w postaci jednorazowego wstrzyknięcia dożylnego po wyznakowaniu zestawu
• Do wyznakowania zestawu używa się technetu-99m w postaci 1 ml roztworu o aktywności 740-1200 MBq (maksymalnie do 2200 MBq)
• Zalecana aktywność do jednego badania u osoby dorosłej: 370-925 MBq
• Akwizycję wykonuje się 2-4 godziny po podaniu, z możliwym uzupełnieniem o akwizycję po 10 minutach, 1 godzinie i 24 godzinach

^15
16

Przygotowanie pacjenta do badania z 99mTc-Tektrotyd

Odpowiednie przygotowanie pacjenta jest kluczowe dla uzyskania optymalnych wyników badania diagnostycznego:

• Na dzień przed badaniem zalecana jest dieta lekkostrawna
• W dniu badania pacjent powinien pozostać na czczo aż do zakończenia pierwszej akwizycji
• Jeśli planowana jest akwizycja po 24 godzinach, pacjent powinien otrzymać lek przeczyszczający poprzedzającego wieczora
• Dla optymalnego obrazowania jamy brzusznej zaleca się:
  • Dietę płynną przez 2 dni przed badaniem
  • Podanie leków przeczyszczających w dniu poprzedzającym badanie

¹⁷

Sposób podawania

Sposób podawania oktreotydu zależy od postaci farmaceutycznej:

• Sandostatin (roztwór do wstrzykiwań):
  • Wstrzyknięcie podskórne (s.c.)
  • Infuzja dożylna po rozcieńczeniu (w przypadku krwawień z żylaków)
• Sandostatin LAR i Okteva (preparaty o przedłużonym uwalnianiu):
  • Wyłącznie głębokie wstrzyknięcie domięśniowe
  • Kolejne wstrzyknięcia należy wykonywać naprzemiennie w lewy lub prawy mięsień pośladkowy
• 99mTc-Tektrotyd:
  • Jednorazowe wstrzyknięcie dożylne

^18
19
20

Dawkowanie w populacjach specjalnych

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)

Dane literaturowe nie wskazują na konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku. Brak dowodów na gorszą tolerancję leku w tej grupie wiekowej.^{21 22}

Dzieci (poniżej 18 lat)

Doświadczenie ze stosowaniem oktreotydu u dzieci jest ograniczone. W przypadku preparatu 99mTc-Tektrotyd nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 lat z uwagi na brak danych dotyczących tej grupy pacjentów.^{23 24}

Pacjenci z niewydolnością nerek

Zaburzenia czynności nerek nie wpływają na całkowitą ekspozycję (AUC) na oktreotyd podawany podskórnie, dlatego nie ma konieczności modyfikacji dawkowania produktów zawierających oktreotyd u pacjentów z niewydolnością nerek.^{25 26}

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby może występować zmniejszona eliminacja oktreotydu, co może wymagać dostosowania dawki. Nie jest to konieczne u pacjentów ze stłuszczeniem wątroby.^{27 28}

Powtórne podawanie oktreotydu

Większość preparatów oktreotydu o przedłużonym uwalnianiu stosuje się w schemacie dawkowania co 4 tygodnie. W przypadku preparatu radiofarmaceutycznego 99mTc-Tektrotyd, który jest przeznaczony do zastosowań diagnostycznych, przewidziane jest pojedyncze podanie dożylne. Jeśli konieczne jest powtórne badanie, należy starannie rozważyć wskazania kliniczne i potencjalne działania niepożądane.²⁹

Szczegółowe tabele dawkowania oktreotydu

Poniższa tabela przedstawia kompleksowy przegląd zalecanych dawek oktreotydu w zależności od wskazania klinicznego i postaci farmaceutycznej produktu:

Monitorowanie leczenia

W trakcie leczenia oktreotytdem należy regularnie monitorować odpowiedź biochemiczną i kliniczną, aby umożliwić optymalne dostosowanie dawkowania:

• W akromegalii:
  • Comiesięczne oznaczanie stężenia GH i IGF-1 na etapie ustalania dawki (Sandostatin s.c.)
  • Oznaczanie stężenia GH i IGF-1 co 6 miesięcy u pacjentów na ustalonej dawce (Sandostatin LAR, Okteva)
• W przypadku rakowiaków:
  • Monitorowanie wydalania kwasu 5-hydroksyindolooctowego z moczem
• W guzach wydzielających TSH:
  • Monitorowanie odpowiedzi TSH i hormonów tarczycy
  • Ocena skuteczności terapii wymaga prowadzenia leczenia przez co najmniej 5 dni

^30
31

Odpowiednie monitorowanie umożliwia wczesne wykrycie niewystarczającej lub nadmiernej odpowiedzi na leczenie oraz dostosowanie dawki w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji działań niepożądanych.