niedociśnienie
Niedociśnienie (hipotensja) to stan obniżonego ciśnienia tętniczego krwi, zwykle definiowany jako wartość poniżej 90/60 mmHg. Może występować jako stan przewlekły lub jako ostra reakcja organizmu na różne bodźce.
Etiologia niedociśnienia jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny fizjologiczne (np. u osób młodych, szczupłych, wytrenowanych fizycznie), farmakologiczne (działanie leków hipotensyjnych, przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych), endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, nadnerczy), neurologiczne oraz kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca).
Objawy niedociśnienia obejmują zawroty głowy, omdlenia, zaburzenia widzenia, osłabienie, męczliwość oraz trudności z koncentracją. Szczególnie niebezpieczne są nagłe spadki ciśnienia, które mogą prowadzić do niedokrwienia ważnych narządów, w tym mózgu i serca.
Diagnostyka niedociśnienia wymaga wykluczenia poważnych przyczyn wtórnych. Obejmuje badania laboratoryjne, elektrokardiografię, testy ortostatyczne oraz w wybranych przypadkach badania obrazowe i specjalistyczne konsultacje.
Leczenie niedociśnienia zależy od jego przyczyny i nasilenia objawów. Obejmuje modyfikację stylu życia (odpowiednie nawodnienie, regularne posiłki, unikanie gwałtownych zmian pozycji ciała), dostosowanie farmakoterapii oraz w wybranych przypadkach stosowanie leków presyjnych lub mineralokortykosteroidów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – ApoRami 5 mg
Ramipryl, jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie ramiprylu z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem, co prowadzi do podwójnej blokady układu RAA i zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności. Przeciwwskazane jest także stosowanie ramiprylu podczas pozaustrojowych zabiegów z użyciem błon wysoce przepuszczalnych (np. hemodializa z błoną poliakrylonitrylową) oraz w połączeniu z sakubitrylem/walsartanem ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych i obrzęku naczynioruchowego. Ponadto, ramipryl może nasilać hiperkaliemię w połączeniu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas (spironolakton, triamteren, amiloryd), suplementami potasu, trimetoprimem, cyklosporyną i heparyną, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy.
afereza lipoprotein, aliskiren, allopurinol, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, cyklosporyna, cytostatyk, diuretyk, ewerolimus, hemodializa, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor ACE, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, ko-trimoksazol, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada RAA, prokainamid, racekadotryl, ramipryl, reakcja anafilaktoidalna, reakcja hipoglikemiczna, sakubitryl walsartan, sole litu, spironolakton, sympatykomimetyk, syrolimus, temsyrolimus, triamteren, trimetoprim, wildagliptyna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Faxigen XL 37,5 mg 37,5 mg
Przedawkowanie wenlafaksyny, substancji czynnej w preparacie Faxigen XL (dostępne dawki: 37,5 mg, 75 mg, 150 mg), stanowi poważne zagrożenie dla życia, szczególnie przy dawkach około 3 g (np. 20 kapsułek 150 mg). Objawy zatrucia obejmują szerokie spektrum zaburzeń, w tym tachykardię, tachykardię komorową, bradykardię, niedociśnienie, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, drgawki, wymioty, mydriazę oraz zmiany w EKG (wydłużenie QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS). Ryzyko zgonu jest wyższe niż przy SSRI, ale niższe niż przy trójpierścieniowych lekach przeciwdepresyjnych. Występuje także zwiększone ryzyko samobójstwa u pacjentów leczonych wenlafaksyną, co komplikuje ocenę toksyczności leku.
antidotum, benzodiazepina, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, ciężkie zatrucie, dializa, drgawka, hemoperfuzja, intubacja, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lek przeciwdrgawkowy, lek wazopresyjny, mydriaza, niedociśnienie, oddział intensywnej terapii, ośrodek toksykologiczny, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, tachykardia komorowa, transfuzja wymienna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywny, wenlafaksyna, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenie świadomości, zawrót głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dilzem 180 retard
Terapia diltiazemem w dawce 180 mg (Dilzem 180 Retard) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory serca, bradykardią oraz blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia, ze względu na ryzyko pogorszenia wydolności serca, zaostrzenia bradykardii i zaburzeń przewodzenia, w tym bloku całkowitego. Należy monitorować parametry hemodynamiczne oraz funkcję nerek, zwłaszcza u osób z istniejącą chorobą serca, ciężką bradykardią lub niedociśnieniem, gdyż odnotowano przypadki ostrej niewydolności nerek wynikającej z obniżonej perfuzji. Przed zabiegami operacyjnymi ze znieczuleniem ogólnym istotne jest poinformowanie anestezjologa o stosowaniu diltiazemu, ze względu na potencjalne nasilenie zaburzeń kurczliwości i przewodzenia mięśnia sercowego oraz interakcje z lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne.
antagonista wapnia, blok całkowity, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, bradykardia, częstość akcji serca, depresja, diltiazem chlorowodorek, kurczliwość mięśnia sercowego, motoryka przewodu pokarmowego, naczynie krwionośne, niedociśnienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parametr hemodynamiczny, perfuzja nerek, perystaltyka jelit, środek anestetyczny, stężenie diltiazemu w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wydolność serca, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie nastroju, zaburzenie przewodzenia w sercu, zapis EKG, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oriven 37,5 mg
Przedawkowanie wenlafaksyny, substancji czynnej leku Oriven, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne i może prowadzić do zgonu, zwłaszcza przy dawkach około 3 g lub większych, zależnie od mocy kapsułek (37,5 mg, 75 mg, 150 mg, 225 mg). Objawy kliniczne obejmują tachykardię, zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), rozszerzenie źrenic, drgawki, wymioty, zmiany w EKG (wydłużenie QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS), tachykardię komorową, bradykardię, niedociśnienie, hipoglikemię oraz zawroty głowy pochodzenia błędnikowego. Przedawkowanie wenlafaksyny wiąże się z wyższym ryzykiem zgonu w porównaniu do SSRI, ale niższym niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Dodatkowo, współistniejące czynniki ryzyka samobójstwa są częstsze u pacjentów leczonych wenlafaksyną.
arytmia komorowa, aspiracja, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, dializa, drgawki, hemoperfuzja, hipoglikemia, hipotonia, mydriaza, napad drgawkowy, niedociśnienie, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, perfuzja narządowa, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, śpiączka, tachykardia, tachykardia komorowa, transfuzja wymienna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, vertigo, węgiel aktywowany, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenie świadomości, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zachłyśnięcie, zachłystowe zapalenie płuc, zapaść krążeniowa, zatrucie ciężkie, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Revival 20 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna leku Revival, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie ważne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, ze względu na wysokie ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Również suplementy potasu i leki moczopędne oszczędzające potas mogą zwiększać stężenie potasu w surowicy, co wymaga monitorowania kaliemii lub unikania takiego połączenia. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę oraz inhibitory COX-2, mogą zmniejszać filtrację kłębuszkową i osłabiać działanie hipotensyjne olmesartanu, co wymaga monitorowania funkcji nerek i odpowiedniego nawodnienia pacjenta. Kolesewelam chlorowodorek obniża biodostępność olmesartanu, dlatego zaleca się podawanie olmesartanu co najmniej 4 godziny przed kolesewelamem. Leki zobojętniające mogą nieznacznie zmniejszać biodostępność olmesartanu, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania.
antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność olmesartanu, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, digoksyna, działanie hipotensyjne, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, kolesewelam chlorowodorek, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek zobojętniający, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, prawastatyna, sól litu, stężenie potasu w surowicy, suplement potasu, toksyczność litu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ramlolan 2,5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane toksyczne działanie ramiprylu na płód i noworodka, obejmujące pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia kości czaszki oraz u noworodków niewydolność nerek, niedociśnienie i hiperkaliemię. Stosowanie w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka wad wrodzonych. W przypadku potwierdzenia ciąży leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać, a ekspozycję od drugiego trymestru monitorować ultrasonograficznie. Amlodypina może być stosowana w ciąży wyłącznie, gdy brak jest bezpieczniejszych alternatyw, a korzyści przewyższają ryzyko, jednak dane dotyczące jej bezpieczeństwa są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczność reprodukcyjną przy dużych dawkach.
amlodypina, antagonista wapnia, czynność nerek, działanie teratogenne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktacja, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, monitorowanie czynności nerek, monitorowanie ultrasonograficzne, niedociśnienie, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia kości czaszki, profil bezpieczeństwa, ramipryl, skąpomocz, substancja czynna, toksyczne działanie na płód, toksyczność reprodukcyjna, trymestr ciąży, wada wrodzona, zmiany biochemiczne plemników - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taromentin
Przed rozpoczęciem terapii produktem Taromentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym) konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji uczuleniowych, w tym zespołu Kounisa, który może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z atopią oraz z przebytą alergią na penicyliny. W trakcie terapii należy monitorować objawy zapalenia jelit indukowanego lekami (DIES), zwłaszcza u dzieci, manifestujące się przewlekłymi wymiotami (1-4 godziny po podaniu leku), bólem brzucha, biegunką, niedociśnieniem oraz leukocytozą z neutrofilią, które mogą prowadzić do wstrząsu. W przypadku potwierdzonej infekcji wywołanej przez drobnoustroje wrażliwe wyłącznie na amoksycylinę, zaleca się rozważenie monoterapii amoksycyliną zgodnie z wytycznymi, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych i selekcji szczepów opornych.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, cefalosporyna, choroba atopowa, ciężka reakcja uczuleniowa, drgawki, drobnoustrój wrażliwy, dysfagia, działanie niepożądane, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, monoterapia amoksycyliną, niedociśnienie, oporność drobnoustrojów, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina, przewlekłe wymioty, skórna reakcja alergiczna, Streptococcus pneumoniae, superinfekcja, szczep oporny, wstrząs, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jelit indukowane lekami, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekami - Leksykon substancji czynnych
Monoazotan izosorbidu – Przedawkowanie
Przedawkowanie monoazotanu izosorbidu, stosowanego w preparatach takich jak Olicard 40 retard i Olicard 60 retard, może prowadzić do szeregu objawów wynikających głównie z efektu wazodylatacyjnego i toksycznego działania jonów azotynowych. Typowe symptomy obejmują niedociśnienie tętnicze, zwłaszcza ortostatyczne, odruchową tachykardię, bóle głowy, zawroty, zmęczenie oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). W przypadku dużych dawek obserwuje się methemoglobinemię manifestującą się sinicą, dusznością i przyspieszeniem oddechu. Bardzo wysokie dawki mogą wywołać poważne powikłania neurologiczne, w tym wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z objawami mózgowymi, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia. Dokładne dawki progowe nie zostały określone, jednak leczenie wymaga intensywnej obserwacji i interwencji.
błękit metylenowy, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, duszność, hemodializa, jony azotynowe, methemoglobina, methemoglobinemia, monoazotan izosorbidu, naczynia mózgowe, niedociśnienie, obciążenie wstępne, objawy mózgowe, oddział intensywnej opieki medycznej, odruchowa tachykardia, Olicard, sinica, transfuzja wymienna krwi, uderzenia gorąca, utlenowanie, wazodylatacja, węgiel aktywny - Leksykon substancji czynnych
Wigabatryna – Działania niepożądane
Wigabatryna wykazuje złożony profil działań niepożądanych, z dominującym ryzykiem ubytków pola widzenia, które mogą wystąpić u około 33% pacjentów i mieć charakter trwały oraz nieodwracalny, prowadząc do istotnego upośledzenia funkcjonowania, w tym utraty zdolności prowadzenia pojazdów. U dorosłych najczęściej obserwuje się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak sedacja, senność i zaburzenia koncentracji, natomiast u dzieci przeważają podniecenie i niepokój psychoruchowy, często nasilające się na początku terapii. Istotnym zagrożeniem jest również możliwość nasilenia napadów padaczkowych, w tym stanu padaczkowego, szczególnie u pacjentów z napadami mioklonicznymi. Rzadkie, ale poważne objawy encefalopatyczne (sedacja, stupor, splątanie) są odwracalne po redukcji dawki lub odstawieniu leku. Przedawkowanie wigabatryny (7,5-30 g, z opisami nawet do 90 g) wiąże się z ryzykiem depresji ośrodka oddechowego, śpiączki, bradykardii i niedociśnienia, a leczenie opiera się na metodach podtrzymujących, bez swoistego antidotum; hemodializa może obniżyć stężenie leku o 40-60% u pacjentów z niewydolnością nerek.
agresja, ataksja, bezdech, bezsenność, bradykardia, depresja, depresja ośrodka oddechowego, dyskineza, dystonia, hipertonia, hipomania, lek przeciwpadaczkowy, mania, myśl samobójcza, napad miokloniczny, niedociśnienie, niedokrwistość, niepokój psychoruchowy, objaw encefalopatyczny, obrzęk cytotoksyczny, obrzęk wewnątrzmielinowy, omam psychiczny, parestezja, podniecenie, psychoza, reakcja paranoidalna, sedacja, senność, śpiączka, stan padaczkowy, ubytek pola widzenia, wigabatryna, zaburzenie koncentracji, zaburzenie pamięci, zapalenie nerwu wzrokowego, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carzap 32 mg
Kandesartan cyleksetylu, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem były zawroty głowy, ból głowy oraz infekcje dróg oddechowych (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadkie, ale istotne klinicznie działania obejmują leukopenię, neutropenię, agranulocytozę, hiperkaliemię, hiponatremię, zaburzenia czynności wątroby oraz obrzęk naczynioruchowy. U pacjentów z niewydolnością serca, szczególnie powyżej 70. roku życia, z cukrzycą lub stosujących leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS), częściej występują hiperkaliemia, niedociśnienie i zaburzenia czynności nerek, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, arytmia zatokowa, cukrzyca, dysfunkcja nerek, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, hemoglobina, hiperkaliemia, infekcja układu oddechowego, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, kreatynina, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, spironolakton, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Interakcje leku – Taptiqom Multi (15 mcg + 5 mg)/ml
Produkt leczniczy TAPTIQOM Multi, zawierający tafluprost (15 µg/ml) i tymolol (5 mg/ml) w postaci kropli do oczu, może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, głównie ze względu na obecność tymololu – beta-adrenolityku. Szczególnie istotne są interakcje z lekami powodującymi addytywne działanie prowadzące do niedociśnienia i/lub bradykardii, takimi jak doustne blokery kanału wapniowego (np. diltiazem, werapamil), beta-adrenolityki, leki przeciwarytmiczne (w tym amiodaron) oraz glikozydy naparstnicy. Ponadto, stosowanie TAPTIQOM Multi z klonidyną wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nadciśnienia z efektu odbicia po odstawieniu klonidyny. Inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) mogą nasilać ogólnoustrojową blokadę receptorów beta, co objawia się zwolnieniem akcji serca i depresją. Rzadko obserwowano rozszerzenie źrenic przy jednoczesnym stosowaniu tymololu i adrenaliny (epinefryny).
adrenalina, amiodaron, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chinidyna, ciśnienie tętnicze krwi, diltiazem, działanie addytywne, działanie hipotensyjne, epinefryna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, guanetydyna, inhibitor CYP2D6, klonidyna, lek blokujący kanał wapniowy, lek przeciwarytmiczny, niedociśnienie, parasympatykomimetyk, paroksetyna, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, rozszerzenie źrenic, tafluprost, tymolol, werapamil - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmix Plus 40 mg + 12,5 mg
Telmix Plus to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Rzadkie, ale poważne działania obejmują obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), który może prowadzić do zgonu, oraz zaostrzenie tocznia rumieniowatego. Hydrochlorotiazyd może wywoływać hipokaliemię (≥1/1000 do <1/100), hipomagnezemię (często), hiperkalcemię (rzadko) i zasadowicę hipochloremiczną (bardzo rzadko). Inne istotne działania to hiponatremia, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, a także rzadkie reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwości. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych była porównywalna między terapią skojarzoną a monoterapią telmisartanem, bez zależności od dawki, wieku, płci czy rasy pacjentów.
agranulocytoza, bradykardia, choroba zwyrodnieniowa stawów, eozynofilia, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania, parestezja, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon substancji czynnych
Pentoksyfilina – Działania niepożądane
Pentoksyfilina, pochodna metyloksantyny stosowana w leczeniu zaburzeń krążenia obwodowego, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, wzdęcia, ból brzucha oraz biegunkę, które są zależne od dawki i zwykle ustępują po odstawieniu leku. Istotne są również poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia oraz leukopenia/neutropenia, które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi ze względu na ryzyko niewydolności szpiku i zwiększonej podatności na infekcje. Ponadto pentoksyfilina może powodować krwawienia, w tym do siatkówki, co stanowi wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie, ale zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli, które wymagają pilnej interwencji i odstawienia leku.
aminotransferaza, arytmia, cholestaza, dusznica bolesna, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kolagenoza mieszana, krwawienie do siatkówki, leukopenia, małopłytkowość, metyloksantyna, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie siatkówki, pentoksyfilina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krążenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Przedawkowanie fentanylu z systemu transdermalnego Matrifen stanowi poważne zagrożenie życia, głównie z powodu ryzyka depresji układu oddechowego, która może utrzymywać się dłużej niż działanie antagonisty opioidowego, naloksonu. Objawy przedawkowania obejmują również toksyczną leukoencefalopatię, zaburzenia hemodynamiczne (ciężkie niedociśnienie, często związane z hipowolemią) oraz zaburzenia termoregulacji. Ze względu na charakter systemu transdermalnego, uwalnianie fentanylu może trwać nawet po usunięciu plastra, co wymaga ciągłego monitorowania i wielokrotnego podawania naloksonu lub zastosowania wlewu ciągłego antagonisty opioidów.
antagonista opioidów, depresja układu oddechowego, hipowolemia, intubacja dotchawicza, nalokson, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, objaw odstawienia, oddech kontrolowany, oddech wspomagany, płyn infuzyjny, przedawkowanie fentanylu, rurka ustno-gardłowa, system transdermalny, tlenoterapia, toksyczna leukoencefalopatia, uszkodzenie istoty białej mózgu, wchłanianie fentanylu, wyrzut amin katecholowych, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie termoregulacji - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripilek
Stosowanie arypiprazolu (Aripilek) wymaga ścisłej obserwacji pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, ze względu na ryzyko zachowań samobójczych, szczególnie u osób z zaburzeniami psychicznymi i nastroju. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia, choroby naczyń mózgowych) oraz u osób predysponowanych do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi, stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych). W trakcie terapii obserwowano ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), dlatego konieczna jest identyfikacja i profilaktyka czynników ryzyka. Arypiprazol może powodować wydłużenie odstępu QT, dyskinezy, objawy pozapiramidowe (akatyzja, parkinsonizm), a także rzadkie przypadki Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS) i napadów drgawkowych. U dzieci i młodzieży należy monitorować objawy pozapiramidowe i przyrost masy ciała, a u osób starszych z psychozą związaną z chorobą Alzheimera odnotowano zwiększone ryzyko zgonu (3,5% vs 1,7% placebo) oraz incydenty naczyniowo-mózgowe.
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, dysfagia, fosfokinaza kreatynowa, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, patologiczny hazard, późne dyskinezy, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenia nastroju, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia tarczycy, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zachowania samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Tymotka łąkowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoterapia alergenowa z zastosowaniem preparatów zawierających tymotkę łąkową (Phleum pratense) wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa ze względu na ryzyko ciężkich reakcji niepożądanych, w tym anafilaksji. Terapia powinna być prowadzona przez doświadczonego alergologa w warunkach umożliwiających natychmiastową resuscytację, z dostępem do epinefryny. Przed każdym podaniem preparatu konieczna jest ocena stanu klinicznego pacjenta, w tym wykluczenie gorączki, ostrych infekcji oraz ocena tolerancji poprzedniej dawki i czynności płuc u chorych z astmą. Po iniekcji zalecana jest obserwacja pacjenta przez 30-60 minut, a w przypadku wystąpienia działań niepożądanych czas obserwacji należy wydłużyć lub rozważyć hospitalizację. W dniu podania preparatu pacjent powinien unikać wysiłku fizycznego, alkoholu, przegrzania oraz ciężkostrawnych posiłków.
alergen pyłku traw, alergolog, ciężki atak astmy, czynność płuc, duszność, epinefryna, immunoterapia alergenowa, leczenie farmakologiczne, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, preparat biologiczny, pyłek trawy, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja niepożądana, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, stan astmatyczny, stan zapalny, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy zawierający kandesartan cileksetyl, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd stanowi złożoną terapię przeciwnadciśnieniową, łączącą trzy mechanizmy działania: selektywną blokadę receptorów AT1 angiotensyny II (kandesartan), hamowanie kanałów wapniowych typu L w mięśniach gładkich naczyń (amlodypina) oraz diuretyczne działanie tiazydowe (hydrochlorotiazyd). Kandesartan, jako prolek, po doustnym podaniu ulega szybkiej konwersji do aktywnej formy, blokując receptor AT1 i przeciwdziałając efektom angiotensyny II, co skutkuje rozszerzeniem naczyń, zmniejszeniem wydzielania aldosteronu oraz poprawą gospodarki wodno-elektrolitowej bez wpływu na aktywność ACE i degradację bradykininy, co redukuje ryzyko kaszlu. Amlodypina wykazuje silne działanie naczyniowe, obniżając opór obwodowy i ciśnienie tętnicze bez wywoływania tachyfilaksji czy niedociśnienia po pierwszej dawce, a także korzystnie wpływa na funkcję nerek, zwiększając przesączanie kłębuszkowe i przepływ osocza. Hydrochlorotiazyd, działając na kanaliki nerkowe, zwiększa wydalanie sodu i chlorków, zmniejszając objętość osocza i pojemność minutową serca, co przyczynia się do obniżenia ciśnienia tętniczego, jednak może powodować hipokaliemię, którą przeciwdziała kandesartan poprzez blokadę układu renina-angiotensyna-aldosteron.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, amlodypina, angiotensyna II, antagonista kanału wapniowego, blokada receptorów AT1, bradykinina, diuretyk tiazydowy, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kanalik nerkowy, konwertaza angiotensyny, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie, opór obwodowy, pojemność minutowa serca, prolek, przesączanie kłębuszkowe, receptor AT1, tachyfilaksja, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodorowęglany, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexmedetomidine Kalceks 100 mcg/ml
Deksmedetomidyna Kalceks jest wskazana do sedacji pacjentów na oddziale intensywnej opieki medycznej (OIOM) z poziomem sedacji nie głębszym niż pobudzenie w reakcji na głos (RASS 0 do -3). U pacjentów zaintubowanych i znieczulonych dawka początkowa wynosi 0,7 μg/kg m.c./h, z możliwością dostosowania w zakresie 0,2-1,4 μg/kg m.c./h, przy czym maksymalna dawka nie powinna przekraczać 1,4 μg/kg m.c./h. Nie zaleca się stosowania dawki nasycającej w sedacji OIOM ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Stabilny poziom sedacji może być osiągnięty do 1 godziny od dostosowania dawki. U pacjentów osłabionych wskazane jest rozważenie mniejszej dawki początkowej. Stosowanie leku powyżej 14 dni wymaga regularnej oceny klinicznej. Deksmedetomidyna jest metabolizowana w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki podtrzymującej. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z niewydolnością nerek oraz u osób w podeszłym wieku, choć u tych ostatnich istnieje zwiększone ryzyko niedociśnienia.
bezdech, bradykardia, chlorowodorek deksmedetomidyny, deksmedetomidyna, depresja oddechowa, desaturacja krwi tlenem, duszność, farmakokinetyczny okres półtrwania, faza dystrybucji, infuzja dożylna, infuzja nasycająca, infuzja podtrzymująca, intubacja pacjenta, lek przeciwbólowy, lek sedatywny, midazolam, nadciśnienie, niedociśnienie, niedrożność dróg oddechowych, opioid, propofol, pulsoksymetria, sedacja proceduralna, skala Richmond Agitation-Sedation, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Rimal 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rimal, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w terapii. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, sartanów lub aliskirenu jest przeciwwskazana ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. Ramipryl może nasilać hiperkaliemię w połączeniu z diuretykami oszczędzającymi potas, suplementami potasu, heparyną czy cyklosporyną, a także zwiększać stężenie litu w surowicy, co wymaga monitorowania. Amlodypina metabolizowana jest głównie przez CYP3A4, dlatego inhibitory tego enzymu (np. klarytromycyna, ketokonazol) mogą zwiększać jej stężenie i nasilać działanie hipotensyjne, co jest szczególnie istotne u osób starszych. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt terapeutyczny. Grejpfrut i sok grejpfrutowy zwiększają biodostępność amlodypiny, co może prowadzić do nadmiernej hipotensji.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, CYP3A4, dantrolen, diuretyk oszczędzający potas, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipotonia ortostatyczna, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, interakcja z grejpfrutem, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, racekadotryl, ramipryl, sakubitryl walsartan, takrolimus, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, wildagliptyna, zaburzenia czynności nerek, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Effox long 75 75 mg
Effox long 75 zawiera 75 mg izosorbidu monoazotanu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej występującym objawem neurologicznym jest ból głowy (≥1/10), będący efektem działania wazodylatacyjnego leku. Często obserwuje się również zawroty głowy, w tym ortostatyczne, oraz senność (≥1/100 do <1/10), co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i zwiększać ryzyko upadków. W układzie sercowo-naczyniowym tachykardia występuje często (≥1/100 do <1/10), a nasilenie dławicy piersiowej, choć rzadkie (≥1/1 000 do <1/100), stanowi istotne klinicznie pogorszenie. Niedociśnienie ortostatyczne jest częste (≥1/100 do <1/10), a zapaść naczyniowa, czasem z bradykardią i utratą przytomności, występuje niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). Ponadto, zgłaszano przypadki niedociśnienia o nieznanej częstości, niezwiązanego z pozycją ciała.
ból głowy, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, działanie naczyniorozszerzające, działanie wazodylatacyjne, efekt wazodylatacyjny, izosorbid monoazotan, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedotlenienie mięśnia sercowego, nudności, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, odczyn alergiczny skórny, osłabienie, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, wymioty, zaburzenie hemodynamiczne, zaczerwienienie twarzy, zapaść naczyniowa, zawroty głowy, zgaga, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lisinoratio 10 10 mg
Lizynopryl (Lisinoratio 5, 10, 20 mg) jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko poważnych wad rozwojowych płodu oraz powikłań takich jak hipotonia, niewydolność nerek, hiperkaliemia i hipoplazja kości czaszki, szczególnie w II i III trymestrze. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę i zapewnić skuteczną antykoncepcję. W przypadku potwierdzenia ciąży leczenie lizynoprylem należy natychmiast przerwać i zastosować alternatywną terapię nadciśnienia. Monitorowanie płodu powinno obejmować seryjne badania ultrasonograficzne w celu oceny ilości płynu owodniowego, gdyż małowodzie może prowadzić do deformacji twarzoczaszki, przykurczy kończyn i niedorozwoju płuc.
antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, deformacja twarzoczaszki, dializa otrzewnowa, hiperkaliemia, hipoplazja kości czaszki, hipotonia, inhibitor ACE, Lisinoratio, lizynopryl, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedorozwój płuc, niewydolność nerek, przykurcz kończyn, skąpomocz, transfuzja wymienna, wiek rozrodczy, wrodzona wada rozwojowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Instillido 20 mg/ml
Instillido to żel zawierający lidokainę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml, dostępny w ampułko-strzykawkach o pojemności 6 ml (120,6 mg lidokainy) lub 11 ml (221,1 mg lidokainy). Produkt charakteryzuje się pH 6,5 i jest stosowany miejscowo. Działania niepożądane są rzadkie przy prawidłowym stosowaniu, jednak ryzyko ich wystąpienia wzrasta przy przekroczeniu zalecanego dawkowania lub aplikacji na uszkodzone błony śluzowe bądź obszary z zaburzonym krążeniem, co może prowadzić do zwiększonego wchłaniania i toksyczności ogólnoustrojowej. Objawy toksyczności lidokainy obejmują parestezje, zawroty głowy, senność, drgawki (układ nerwowy), niedociśnienie, bradykardię, zaburzenia rytmu serca (układ sercowo-naczyniowy) oraz depresję oddechową (układ oddechowy).
amidowy lek znieczulający, bradykardia, depresja oddechowa, drgawka, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, kontaktowe zapalenie skóry, lidokaina, lidokaina chlorowodorek, nadwrażliwość, niedociśnienie, niewydolność serca, ostra toksyczność, parestezja, podrażnienie miejsca podania, przedawkowanie, reakcja anafilaktyczna, splątanie, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bosentan Ranbaxy 125 mg
Przedawkowanie bozentanu, szczególnie w dawkach ekstremalnych sięgających 10 000 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych, takich jak znaczne niedociśnienie tętnicze, nudności, wymioty, zawroty głowy, pocenie się oraz niewyraźne widzenie. W badaniach klinicznych pojedyncze dawki do 2400 mg oraz dawki przewlekłe do 2000 mg/dobę były związane głównie z bólem głowy o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. W przypadku przedawkowania kluczowe jest monitorowanie parametrów hemodynamicznych, ze szczególnym uwzględnieniem ciśnienia tętniczego, oraz wdrożenie aktywnego wspomagania układu sercowo-naczyniowego, gdyż niedociśnienie może stanowić zagrożenie życia. Należy podkreślić, że bozentan nie jest usuwany z organizmu za pomocą dializy, co wyklucza tę metodę jako skuteczne leczenie przedawkowania.
autonomiczny układ nerwowy, ból głowy, bozentan, ciśnienie tętnicze, dializa, interwencja medyczna, nadciśnienie płucne, nadmierna potliwość, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, objawy neurologiczne, oczyszczanie krwi, parametry hemodynamiczne, substancja czynna, wymioty, zaburzenia wzroku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Loreblok 50 mg
Przedawkowanie losartanu potasowego, substancji czynnej leku Loreblok (50 mg), prowadzi do istotnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, przede wszystkim niedociśnienia tętniczego i tachykardii, choć może również wystąpić bradykardia związana z pobudzeniem nerwu błędnego. Objawy te wynikają z nadmiernej blokady receptorów angiotensyny II typu 1 (AT1) oraz kompensacyjnych mechanizmów organizmu. Leczenie opiera się na stabilizacji układu krążenia, monitorowaniu parametrów życiowych oraz podaniu płynów dożylnych. W przypadku niedawnego doustnego przyjęcia leku wskazane jest zastosowanie węgla aktywowanego w celu ograniczenia wchłaniania losartanu. Hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji losartanu ani jego metabolitów, co należy uwzględnić w planowaniu terapii.
bradykardia, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, dekontaminacja przewodu pokarmowego, hemodializa, interwencja medyczna, lek chronotropowy dodatni, Loreblok, losartan potasowy, nerw błędny, niedociśnienie, niedociśnienie objawowe, ostre zatrucie, parametry życiowe, płynoterapia, receptor angiotensyny II, tabletka powlekana, tachykardia, technika nerkozastępcza, układ krążenia, układ przywspółczulny, węgiel aktywowany, zatrucie losartanem - Leksykon substancji czynnych
L-treonina – Działania niepożądane
L-treonina, aminokwas egzogenny stosowany w terapii żywieniowej i preparatach aminokwasowych (np. Aminomel 10E i 12,5E zawierających odpowiednio 5,00 g/l i 6,25 g/l, Aminosteril N-Hepa 8% – 4,40 g/l, Ketosteril – 53 mg/tabletkę, Vamin 18 Electrolyte-Free – 5,6 g/l, Vaminolact – 3,6 g/l), może wywoływać liczne działania niepożądane wymagające ścisłego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne manifestujące się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym, uogólnionym obrzękiem i innymi objawami zagrażającymi życiu. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości o szerokim spektrum symptomów, w tym pokrzywkę, tachykardię, duszność, wysypkę, bóle mięśni i stawów oraz gorączkę. Wśród zaburzeń metabolicznych istotne są hiperkaliemia i rzadko hiperkalcemia (szczególnie przy stosowaniu Ketosterilu), które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i metabolicznych.
aminokwas egzogenny, azotemia, cholestaza, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niedociśnienie, niewydolność wątroby, ostra niewydolność oddechowa, podwyższone enzymy wątrobowe, preparat aminokwasowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, tachykardia, terapia żywieniowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia oddychania, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Ropiwakaina – Działania niepożądane
Ropiwakaina, jako długo działający lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, jest stosowana w znieczuleniu przewodowym, zewnątrzoponowym i podpajęczynówkowym. Profil działań niepożądanych jest zbliżony do innych leków tej grupy, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (bardzo często) i niedociśnienie tętnicze (bardzo często, u dzieci rzadziej >1/100 do <1/10). Należy odróżnić fizjologiczne objawy blokady współczulnej (np. nagłe obniżenie ciśnienia, bradykardia) od działań niepożądanych. Szczególnie istotna jest toksyczność ogólnoustrojowa, manifestująca się objawami ze strony OUN (drętwienie wokół ust, zawroty głowy, parestezje, drgawki, utrata przytomności) oraz układu sercowo-naczyniowego (bradykardia, zaburzenia rytmu, zatrzymanie akcji serca). Toksyczność ta może wynikać z przypadkowego podania donaczyniowego, przedawkowania lub szybkiego wchłaniania leku.
arytmia serca, blokada współczulna, bradykardia, całkowita blokada rdzeniowa, drgawki grand mal, duszność, dysartria, dysfunkcja rdzenia kręgowego, dyskineza, hiperkapnia, hipoksja, hipotermia, kwasica oddechowa, neuropatia, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podanie donaczyniowe, reakcja anafilaktyczna, ropiwakaina, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zespół ogona końskiego, zespół tętnicy rdzeniowej przedniej, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sulpiryd Hasco
Produkt leczniczy Sulpiryd Hasco zawiera sulpiryd w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 200 mg w formie tabletek i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych. U pacjentów z fazą agresji lub pobudzenia, a także w przypadku hipomanii, małe dawki mogą nasilać objawy, co może wymagać łącznego stosowania leków uspokajających. W chorobie Parkinsona istnieje ryzyko wystąpienia zaburzeń pozapiramidowych i akatyzji, co może wymagać modyfikacji dawki lub terapii wspomagającej. Należy monitorować ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się m.in. wzrostem temperatury, sztywnością mięśni i podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej (CPK), co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. U osób starszych obserwuje się zwiększoną wrażliwość na sulpiryd, manifestującą się niedociśnieniem ortostatycznym, nadmierną sedacją i objawami pozapiramidowymi, a także niewielkie zwiększenie ryzyka śmiertelności u pacjentów z otępieniem, co wyklucza stosowanie sulpirydu w tej grupie.
akatyzja, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, eliminacja nerkowa leku, hipokalemia, hipokaliemia, kinaza kreatynowa, neuroleptyk, niedociśnienie, niemiarowość komorowa, nudności, objawy odstawienia, otępienie, powikłanie neurologiczne, próg drgawkowy, sulpiryd, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wymioty, zaburzenia pozapiramidowe, zakrzepy żylne, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vidotin 8 mg
Peryndopryl, substancja czynna leku Vidotin, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) o kodzie ATC C09AA04, dostępnym w dawkach 4 mg i 8 mg (odpowiednio 3,338 mg i 6,676 mg peryndoprylu). Mechanizm działania polega na hamowaniu ACE, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, zwiększenia aktywności reninowej osocza, zmniejszenia wydzielania aldosteronu oraz aktywacji układu kalikreiny-kininy i prostaglandyn. Peryndopryl wykazuje skuteczność w leczeniu nadciśnienia tętniczego o różnym stopniu nasilenia, obniżając zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, bez wpływu na częstość akcji serca. Maksymalny efekt hipotensyjny pojawia się między 4 a 6 godziną po podaniu dawki, a działanie utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny. Lek poprawia przepływ nerkowy bez zmiany GFR oraz wykazuje zdolność do redukcji przerostu lewej komory serca i poprawy elastyczności naczyń. Synergistyczne działanie z tiazydowymi diuretykami zwiększa skuteczność terapii i zmniejsza ryzyko hipokaliemii.
angiotensyna, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, cukrzyca typu 2, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, komory serca, lek hipolipemizujący, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie z odbicia, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność serca, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, obwodowy opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, peryndopryl z tert-butyloaminą, peryndoprylat, podwójna blokada RAA, pojemność minutowa, przerost lewej komory serca, przewlekła choroba nerek, rewaskularyzacja, stabilna choroba niedokrwienna serca, tachyfilaksja, tiazydowe leki moczopędne, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazorelaksacja, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, wskaźnik sercowy, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imigran FDT 100 mg
Imigran FDT zawiera sumatryptan (100 mg) w postaci bursztynianu sumatryptanu i jest stosowany w leczeniu napadów migreny. Działania niepożądane leku wykazują zróżnicowaną częstość występowania, od często (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, senność, parestezje, niedoczulicę, przemijający wzrost ciśnienia tętniczego, zaczerwienienie skóry, duszność, nudności i wymioty, uczucie ciężkości oraz bóle mięśniowe. Z nieznaną częstością występują poważne reakcje nadwrażliwości, napady drgawek, zaburzenia widzenia (w tym utrata widzenia), zaburzenia rytmu serca, skurcz naczyń wieńcowych, dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego, niedociśnienie, zespół Raynauda, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, sztywność karku, ból stawów, lęk oraz nadmierne pocenie.
biegunka, ból stawowy, bradykardia, bursztynian sumatryptanu, dławica piersiowa, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, migotanie światła, mroczek, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, napad drgawkowy, napad migreny, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, nudności, oczopląs, parametry wątrobowe, parestezje, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, tachykardia, utrata widzenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia pola widzenia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml
Podczas terapii etopozydem (Etoposid-Ebewe, 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) istnieje istotne ryzyko upośledzenia zdolności psychomotorycznych pacjenta, co może negatywnie wpływać na prowadzenie pojazdów mechanicznych oraz obsługę maszyn. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zmęczenie, senność, nudności, wymioty, ślepota korowa oraz reakcje nadwrażliwości z niedociśnieniem, które mogą prowadzić do zasłabnięć i utraty świadomości. Produkt zawiera także alkohol benzylowy (20 mg/ml) oraz etanol (260,60 mg/ml koncentratu o stężeniu 96,7%), co może nasilać te objawy. Dawkowanie etopozydu w fiolkach waha się od 50 mg do 400 mg, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka u każdego pacjenta.
alkohol benzylowy, dolegliwość gastryczna, działanie niepożądane, etanol, Etoposid-Ebewe, etopozyd, funkcje psychomotoryczne, interakcja lekowa, niedociśnienie, objaw niepożądany, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, senność, ślepota korowa, spadek ciśnienia, utrata świadomości, wymioty, zaburzenie widzenia, zasłabnięcie, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lisinoratio 5 5 mg
Lizynopryl, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE inhibitor, ATC: C09AA03), działa poprzez hamowanie przekształcania angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego i zmniejszenia wydzielania aldosteronu. W badaniach klinicznych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obserwowano niewielki wzrost stężenia potasu w surowicy (<0,1 mEq/l średnio), choć u około 10% pacjentów wzrost ten przekraczał 0,5 mEq/l. Lizynopryl skutecznie obniża ciśnienie tętnicze bez wywoływania odruchowej tachykardii, z działaniem rozpoczynającym się po 1-2 godzinach i utrzymującym się przez 24 godziny po podaniu dawki. U pacjentów pediatrycznych (6-16 lat) dawki od 0,625 mg do 40 mg raz na dobę wykazały zależne od dawki i trwałe działanie przeciwnadciśnieniowe. Lek jest dobrze tolerowany także u osób starszych (≥65 lat) oraz u pacjentów z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym i niewydolnością serca, gdzie poprawia hemodynamikę i tolerancję wysiłku bez odruchowej tachykardii.
albuminuria, aldosteron, angiotensyna, antagonista receptora angiotensyny II, białkomocz, ciśnienie tętnicze, ciśnienie zaklinowania, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, frakcja wyrzutowa, hemoglobina glikowana, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotonia, hipotonia długotrwała, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kora nadnerczy, lek moczopędny tiazydowy, lizynopryl, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, naparstnica, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość wyrzutowa serca, opór naczyniowy obwodowy, ostre uszkodzenie nerek, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, retinopatia, śródbłonek naczyń, stężenie potasu, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazokonstriktor, wstrząs kardiogenny, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodipine Orion 10 mg
Amlodypina, dostępna w preparacie Amlodipine Orion w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania przez lekarza. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (>1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego, które mogą wpływać na komfort i bezpieczeństwo pacjenta podczas terapii.
amlodypina, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawów, bradykardia, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niestrawność, nieżyt żołądka, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, świąd, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia mikcji, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Concor Cor 3,75 3,75 mg
Bisoprolol fumarano, substancja czynna Concor Cor, jest wysoce selektywnym beta1-adrenolitykiem o dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg i 7,5 mg, charakteryzującym się brakiem wewnętrznej aktywności agonistycznej oraz minimalnym powinowactwem do receptorów beta2. Jego farmakokinetyka obejmuje osiągnięcie maksymalnego efektu po 3-4 godzinach oraz długi okres półtrwania 10-12 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Mechanizm działania polega na blokadzie receptorów beta1, prowadząc do zwolnienia czynności serca, zmniejszenia kurczliwości i redukcji zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, co jest korzystne w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej oraz przewlekłej niewydolności serca. W terapii nadciśnienia pełny efekt terapeutyczny obserwuje się po około dwóch tygodniach stosowania, a w chorobie wieńcowej bisoprolol zmniejsza częstość skurczów serca i zużycie tlenu, jednocześnie redukując opór obwodowy przy długotrwałym stosowaniu.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny, badanie echokardiograficzne, beta-adrenolityk wybiórczy, bradykardia, choroba wieńcowa, dekompensacja niewydolności serca, dławica piersiowa, działanie inotropowe ujemne, działanie przeciwnadciśnieniowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor ACE, kardioselektywność, klasyfikacja NYHA, mięśnie gładkie oskrzeli, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon sercowy, niedociśnienie, niewydolność serca, okres półtrwania leku, receptor beta1-adrenergiczny, stabilizacja błon komórkowych, zaostrzenie niewydolności serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vivacor 25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Vivacor, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które są zbliżone we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, choć z pewnymi różnicami zależnymi od leczonej jednostki chorobowej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne), niewydolność serca, bradykardia, zawroty głowy oraz bóle głowy. W fazie zwiększania dawki u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia objawów niewydolności i zatrzymania płynów. Częstość występowania niewydolności serca wynosiła 15,4% u pacjentów z dysfunkcją lewej komory po zawale mięśnia sercowego. Karwedylol może także powodować odwracalne pogorszenie funkcji nerek, szczególnie u chorych z niskim ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca i uogólnioną chorobą naczyń. Ponadto, lek może wpływać na metabolizm glukozy, prowadząc do pogorszenia kontroli glikemii (hiperglikemia, hipoglikemia) u pacjentów z cukrzycą oraz ujawnienia niejawnej cukrzycy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, infekcja dróg moczowych, infekcja górnych dróg oddechowych, karwedylol, leukopenia, liszaj płaski, łuszczyca, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, regulacja glikemii, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uogólniona choroba naczyń, wysypka alergiczna, zaburzenia erekcji, zaburzenia mikcji, zaburzenie czynności nerek, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbis 16 mg
Kandesartan cyleksetyl, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca, charakteryzuje się łagodnym i przemijającym profilem działań niepożądanych. W terapii nadciśnienia częstość rezygnacji z powodu działań niepożądanych wynosiła 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy, ból głowy oraz zakażenia układu oddechowego, z częstością przekraczającą o co najmniej 1% częstość w grupie placebo. W leczeniu niewydolności serca odsetek przerwań terapii był wyższy (21,0% vs 16,1% placebo), a najczęstsze działania niepożądane obejmowały hiperkaliemię, niedociśnienie oraz zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów powyżej 70 roku życia, z cukrzycą lub stosujących inne leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). U dzieci i młodzieży (6 do <18 lat) z nadciśnieniem obserwowano wyższą częstość występowania działań niepożądanych takich jak ból głowy, zawroty głowy, zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często ≥1/10), kaszel (bardzo często ≥1/10), wysypka (często ≥1/100 do <1/10) oraz hiperkaliemia i hiponatremia (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100).
agranulocytoza, badanie kliniczne kontrolowane, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowość zatokowa, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, spironolakton, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu i kreatyniny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zapalenie nosogardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Interakcje leku – Kandesar 8 mg
Kandesartan cyleksetylu, składnik aktywny leku Kandesar, wykazuje brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z wieloma powszechnie stosowanymi lekami, takimi jak hydrochlorotiazyd, warfaryna, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol, lewonorgestrel), glibenklamid, nifedypina oraz enalapryl. Jednakże, ze względu na farmakodynamiczne mechanizmy działania, szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu kandesartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren), preparatami potasu, zamiennikami soli kuchennej zawierającymi potas oraz heparyną. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy, aby zapobiec poważnym powikłaniom elektrolitowym. Ponadto, stosowanie kandesartanu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym selektywnymi inhibitorami COX-2 oraz kwasem acetylosalicylowym w dawce >3 g/dobę, może prowadzić do zwiększonego ryzyka zaburzeń czynności nerek, hiperkaliemii oraz osłabienia działania przeciwnadciśnieniowego, co wymaga ostrożności, odpowiedniego nawodnienia pacjenta i monitorowania funkcji nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie wazodylatacyjne, enalapryl, eplerenon, glibenklamid, gospodarka elektrolitowa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, objaw ortostatyczny, ostra niewydolność nerek, spironolakton, triamteren, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Proxacin 250 250 mg
Cyprofloksacyna, substancja czynna leku Proxacin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które klasyfikuje się według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwowane działania to nudności i biegunka. Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia, leukopenia, trombocytopenia, a także poważne stany zagrażające życiu, jak agranulocytoza, pancytopenia i hamowanie czynności szpiku kostnego. Wśród reakcji alergicznych mogą wystąpić obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny oraz zespół choroby posurowiczej. Dodatkowo, cyprofloksacyna może powodować zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia, śpiączka hipoglikemiczna), psychiczne (depresja, reakcje psychotyczne, mania), neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe), a także poważne powikłania kardiologiczne, takie jak komorowe zaburzenia rytmu, torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT.
agranulocytoza, artropatia, biegunka, cyprofloksacyna, drgawki, dyzestezja, eozynofilia, fluorochinolon, hamowanie szpiku kostnego, hiperglikemia, hipoglikemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, komorowe zaburzenia rytmu, krwiomocz, krystaluria, leukocytoza, leukopenia, martwica wątroby, miastenia, migrena, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, polineuropatia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, stan padaczkowy, tachykardia, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół choroby posurowiczej, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna