Działania niepożądane
Carzap 32 mg
Kandesartan cyleksetylu, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem były zawroty głowy, ból głowy oraz infekcje dróg oddechowych (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadkie, ale istotne klinicznie działania obejmują leukopenię, neutropenię, agranulocytozę, hiperkaliemię, hiponatremię, zaburzenia czynności wątroby oraz obrzęk naczynioruchowy. U pacjentów z niewydolnością serca, szczególnie powyżej 70. roku życia, z cukrzycą lub stosujących leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS), częściej występują hiperkaliemia, niedociśnienie i zaburzenia czynności nerek, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.
- Działania niepożądane leku Carzap
- Działania niepożądane w leczeniu nadciśnienia tętniczego
- Działania niepożądane w leczeniu niewydolności serca
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Grupy pacjentów szczególnego ryzyka
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Carzap
Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna produktu leczniczego Carzap, jest przedstawicielem grupy antagonistów receptora angiotensyny II (ARB), stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Pomimo udowodnionej skuteczności terapeutycznej, podczas stosowania tego leku mogą wystąpić działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego i pacjentów.1
Ogólny profil bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu
Badania kliniczne wykazały, że działania niepożądane występujące w trakcie terapii kandesartanem cyleksetylu są zazwyczaj łagodne i przemijające. Nie stwierdzono zależności pomiędzy częstotliwością występowania działań niepożądanych a dawką leku czy wiekiem pacjentów. Odsetek pacjentów, którzy przerwali leczenie z powodu działań niepożądanych w grupie leczonej kandesartanem cyleksetylu (3,1%) był porównywalny z grupą otrzymującą placebo (3,2%).2
W zbiorczej analizie danych z badań klinicznych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, działania niepożądane kandesartanu cyleksetylu zostały zdefiniowane jako te, które występowały z częstotliwością co najmniej o 1% większą niż w grupie placebo. Na tej podstawie, najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty i ból głowy oraz infekcje układu oddechowego.3
Działania niepożądane w leczeniu nadciśnienia tętniczego
Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych obserwowanych w trakcie badań klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu produktu Carzap do obrotu w terapii nadciśnienia tętniczego.4
| Klasyfikacja układów narządowych | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis i znaczenie kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często (≥1/100 do <1/10) | Zakażenia dróg oddechowych | Najczęściej występujące działanie niepożądane w populacji dorosłych |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza | Poważne zaburzenia hematologiczne wymagające monitorowania morfologii krwi |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Hiperkaliemia, hiponatremia | Zaburzenia elektrolitowe związane z mechanizmem działania leku |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często (≥1/100 do <1/10) | Zawroty głowy, ból głowy | Najczęściej zgłaszane objawy neurologiczne |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Kaszel | Występuje znacznie rzadziej niż przy stosowaniu inhibitorów ACE |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstość nieznana |
Nudności Biegunka |
Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego zazwyczaj o łagodnym nasileniu |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zwiększenie poziomu enzymów wątrobowych, zaburzenie czynności wątroby lub zapalenie wątroby | Rzadkie, ale poważne działania niepożądane wymagające kontroli parametrów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, świąd | Reakcje skórne mogące świadczyć o nadwrażliwości na lek |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ból pleców, ból stawów, ból mięśni | Dolegliwości bólowe ze strony układu mięśniowo-szkieletowego |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zaburzenia czynności nerek, w tym niewydolność nerek u podatnych pacjentów | Szczególne ryzyko u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek lub zwężeniem tętnicy nerkowej |
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu kandesartanu cyleksetylu na wyniki podstawowych badań laboratoryjnych. Podobnie jak w przypadku innych leków hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron, obserwowano nieznaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny. U pacjentów leczonych produktem leczniczym Carzap zwykle nie ma konieczności wykonywania rutynowych badań laboratoryjnych. Jednakże u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się okresowe badanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.5
Działania niepożądane w leczeniu niewydolności serca
Profil działań niepożądanych kandesartanu cyleksetylu stosowanego u dorosłych pacjentów z niewydolnością serca wynika z właściwości farmakologicznych leku oraz stanu zdrowia pacjentów. W programie klinicznym CHARM, w którym porównywano kandesartan cyleksetylu w dawkach do 32 mg (n=3803) z placebo (n=3796), u 21,0% pacjentów otrzymujących kandesartan cyleksetylu i u 16,1% pacjentów otrzymujących placebo przerwano leczenie z powodu działań niepożądanych.6
Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi w grupie pacjentów z niewydolnością serca były hiperkaliemia, niedociśnienie i zaburzenia czynności nerek. Te działania były częstsze u pacjentów w wieku powyżej 70 lat, u pacjentów z cukrzycą lub u pacjentów, którzy przyjmowali inne leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, szczególnie inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) i/lub spironolakton.7
| Klasyfikacja układów narządowych | Częstość występowania | Działania niepożądane | Uwagi dla populacji z niewydolnością serca |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Leukopenia, neutropenia, agranulocytoza | Rzadkie, ale poważne powikłania hematologiczne |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często (≥1/100 do <1/10) Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Hiperkaliemia Hiponatremia |
Hiperkaliemia występuje znacznie częściej w tej grupie pacjentów, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na RAAS |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zawroty głowy, ból głowy | Występują rzadziej niż w populacji z nadciśnieniem |
| Zaburzenia naczyniowe | Często (≥1/100 do <1/10) | Niedociśnienie | Jeden z najczęstszych problemów w populacji z niewydolnością serca |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Kaszel | Mniej nasilony niż przy stosowaniu inhibitorów ACE |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstość nieznana |
Nudności Biegunka |
Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego rzadko skutkują przerwaniem leczenia |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zwiększenie poziomu enzymów wątrobowych, zaburzenie czynności wątroby lub zapalenie wątroby | Wymagają monitorowania parametrów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, świąd | Reakcje nadwrażliwości wymagające natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ból pleców, ból stawów, ból mięśni | Rzadko zgłaszane w tej populacji |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia czynności nerek, w tym niewydolność nerek u podatnych pacjentów | Jedno z najczęstszych działań niepożądanych w tej grupie pacjentów, wymaga regularnego monitorowania funkcji nerek |
Monitorowanie parametrów laboratoryjnych w niewydolności serca
Hiperkaliemia i zaburzenia czynności nerek to działania niepożądane występujące często u pacjentów stosujących kandesartan cyleksetylu w leczeniu niewydolności serca. Z tego powodu zalecana jest okresowa kontrola stężenia kreatyniny i potasu w surowicy.8
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo stosowania kandesartanu cyleksetylu było monitorowane u 255 dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym, w wieku od 6 do 18 lat, podczas trwającego 4 tygodnie badania oceniającego jego skuteczność kliniczną oraz podczas trwającego 1 rok badania otwartego.9
W prawie wszystkich klasach układów narządowych częstość występowania działań niepożądanych u dzieci jest na poziomie: często/niezbyt często. Rodzaj i ciężkość działań niepożądanych są podobne do tych obserwowanych u osób dorosłych, jednak częstość występowania wszystkich działań niepożądanych jest większa u dzieci i młodzieży, szczególnie w przypadku:10
- Ból głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i zakażenia górnych dróg oddechowych występują bardzo często (≥1/10) u dzieci i często (≥1/100 do <1/10) u osób dorosłych.11
- Kaszel występuje bardzo często (≥1/10) u dzieci i bardzo rzadko (<1/10 000) u osób dorosłych.12
- Wysypka występuje często (≥1/100 do <1/10) u dzieci i bardzo rzadko (<1/10 000) u osób dorosłych.13
- Hiperkaliemia, hiponatremia i zaburzenia czynności wątroby występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) u dzieci i bardzo rzadko (<1/10 000) u osób dorosłych.14
- Arytmia zatokowa, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, gorączka występują często (≥1/100 do <1/10) oraz ból gardła bardzo często (≥1/10) u dzieci, natomiast nie są zgłaszane u osób dorosłych. Są to jednak przejściowe i powszechne choroby dziecięce.15
Ogólny profil bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu u dzieci i młodzieży nie różni się znacząco od profilu bezpieczeństwa u osób dorosłych, mimo różnic w częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych.16
Grupy pacjentów szczególnego ryzyka
Na podstawie analizy danych klinicznych można wyróżnić grupy pacjentów o zwiększonym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych podczas leczenia kandesartanem cyleksetylu:
- Pacjenci w wieku powyżej 70 lat17
- Pacjenci z cukrzycą18
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek19
- Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, szczególnie inhibitory ACE i/lub spironolakton20
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć następujące działania:
- Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych (stężenie potasu, kreatyniny) u pacjentów z grupy ryzyka.21
- W przypadku wystąpienia hiperkaliemii, niewydolności nerek lub znacznego niedociśnienia należy rozważyć redukcję dawki lub czasowe odstawienie leku.
- W przypadku ciężkich reakcji skórnych (obrzęk naczynioruchowy) lub zaburzeń hematologicznych (agranulocytoza) konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
- Ponieważ działania niepożądane u dzieci występują częściej, w tej grupie wiekowej wymagane jest dokładniejsze monitorowanie.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa. Tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania