Specjalne ostrzeżenia
Carzap

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Carzap

Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna produktu leczniczego Carzap, należy do grupy antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), co wiąże się z koniecznością zachowania szczególnych środków ostrożności podczas jego stosowania. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia, które należy uwzględnić podczas terapii tym produktem leczniczym.¹

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Istotnym zagrożeniem przy stosowaniu leku Carzap jest możliwość wystąpienia powikłań związanych z podwójną blokadą układu renina-angiotensyna-aldosteron. Udowodniono, że jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzenia czynności nerek, włącznie z ostrą niewydolnością nerek. Z tego powodu nie zaleca się takiej terapii skojarzonej.²

Jeżeli podwójna blokada układu RAA jest bezwzględnie konieczna, powinna być prowadzona wyłącznie pod nadzorem specjalisty, z jednoczesnym ścisłym monitorowaniem:³

• czynności nerek
• stężenia elektrolitów
• ciśnienia krwi

Szczególnie istotne jest, aby u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.⁴

Zaburzenia czynności nerek

Podczas stosowania produktu Carzap, podobnie jak innych leków hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron, mogą wystąpić zmiany w czynności nerek, szczególnie u pacjentów predysponowanych do takich reakcji.⁵

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami czynności nerek zaleca się okresowe oznaczanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z bardzo ciężkimi lub schyłkowymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 15 ml/min), ponieważ dane kliniczne dotyczące stosowania leku w tej grupie są ograniczone. W takich przypadkach dawkę leku Carzap należy ustalać ostrożnie, z jednoczesną dokładną kontrolą ciśnienia tętniczego.⁶

W przypadku pacjentów leczonych z powodu niewydolności serca, zwłaszcza u osób w wieku 75 lat i starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, należy okresowo kontrolować funkcję nerek. Podczas zwiększania dawki leku Carzap zaleca się monitorowanie stężenia kreatyniny i potasu w surowicy. Warto zaznaczyć, że badania kliniczne dotyczące niewydolności serca nie obejmowały pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy > 265 μmol/l (> 3 mg/dl).⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek

Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu kandesartanu cyleksetylu dzieciom i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek. Produkt Carzap nie był badany u dzieci i młodzieży, u których współczynnik przesączania kłębuszkowego jest mniejszy niż 30 ml/min/1,73 m².⁸

Jednoczesne leczenie inhibitorem ACE w niewydolności serca

Łączenie produktu Carzap z inhibitorem ACE u pacjentów z niewydolnością serca może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie:⁹

• niedociśnienia – znaczące spadki ciśnienia krwi
• hiperkaliemii – nadmierne zwiększenie stężenia potasu we krwi
• pogorszenia czynności nerek, włącznie z ostrą niewydolnością nerek

Nie zaleca się również trójskładnikowego połączenia inhibitora ACE, antagonisty receptora mineralokortykoidowego i kandesartanu. Jeżeli takie skojarzenie jest konieczne, powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem specjalisty, z jednoczesnym ścisłym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów oraz ciśnienia krwi.¹⁰

Hemodializa

Pacjenci poddawani hemodializie wymagają szczególnej uwagi podczas stosowania produktu Carzap. W trakcie dializy ciśnienie krwi może być wyjątkowo wrażliwe na blokadę receptorów AT1, co wynika ze zmniejszenia objętości osocza i zwiększenia aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu dawkowanie leku Carzap u pacjentów dializowanych powinno być ustalane ostrożnie, z dokładną kontrolą ciśnienia tętniczego.¹¹

Zwężenie tętnicy nerkowej

Carzap, podobnie jak inne leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, może powodować zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki.¹²

Przeszczep nerki

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu kandesartanu cyleksetylu u pacjentów po przeszczepieniu nerki, ponieważ dane kliniczne dotyczące stosowania leku w tej grupie pacjentów są ograniczone.¹³

Niedociśnienie tętnicze

Niedociśnienie tętnicze może wystąpić podczas leczenia produktem Carzap u pacjentów z niewydolnością serca. Ryzyko to dotyczy również pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową, np. przyjmujących duże dawki leków moczopędnych. Podczas rozpoczynania leczenia należy zachować ostrożność i wyrównać hipowolemię.¹⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci z możliwym zmniejszeniem objętości krwi krążącej (np. pacjenci leczeni lekami moczopędnymi, zwłaszcza z zaburzeniami czynności nerek). W takich przypadkach leczenie produktem Carzap powinno być wdrażane pod ścisłym nadzorem lekarskim, a także należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej.¹⁵

Narkoza i zabiegi chirurgiczne

U pacjentów leczonych produktem Carzap, podczas narkozy i zabiegów chirurgicznych może wystąpić niedociśnienie tętnicze, spowodowane zahamowaniem układu renina-angiotensyna. W bardzo rzadkich przypadkach niedociśnienie tętnicze może być na tyle ciężkie, że konieczne będzie dożylne podanie płynów i/lub leków zwiększających ciśnienie tętnicze.¹⁶

Zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu produktu Carzap u pacjentów z:¹⁷

• hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej
• hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki mitralnej
• przerostową kardiomiopatią zawężającą

Hiperaldosteronizm pierwotny

Pacjenci z hiperaldosteronizmem pierwotnym zazwyczaj nie reagują na produkty lecznicze obniżające ciśnienie tętnicze, które działają poprzez zahamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu nie zaleca się stosowania leku Carzap w tej grupie pacjentów.¹⁸

Hiperkaliemia

Jednoczesne stosowanie produktu Carzap z następującymi lekami może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w surowicy u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym:¹⁹

• leki moczopędne oszczędzające potas
• suplementy potasu
• zamienniki soli kuchennej zawierające potas
• inne leki zwiększające stężenie potasu (np. heparyna, kotrimoksazol znany też jako trimetoprim/sulfametoksazol)

W takich przypadkach konieczne jest kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.²⁰

U pacjentów z niewydolnością serca leczonych lekiem Carzap może wystąpić hiperkaliemia, dlatego zaleca się okresową kontrolę stężenia potasu w surowicy. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, leków moczopędnych oszczędzających potas (np. spironolakton) i produktu Carzap nie jest zalecane i może być rozważone jedynie po dokładnej ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.²¹

Uwagi ogólne

U pacjentów, u których napięcie naczyń oraz czynność nerek w znacznym stopniu zależą od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub z chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej), leczenie innymi lekami wpływającymi na ten układ może prowadzić do wystąpienia:²²

• nagłej hipotensji
• azotemii
• skąpomoczu
• rzadziej, ostrej niewydolności nerek

Nie można wykluczyć możliwości wystąpienia podobnych działań podczas stosowania produktu Carzap, który należy do grupy AIIRA.²³

Podobnie jak w przypadku wszystkich leków obniżających ciśnienie tętnicze, u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub chorobą niedokrwienną mózgu, nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.²⁴

Działanie przeciwnadciśnieniowe kandesartanu może być nasilone podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami obniżającymi ciśnienie, niezależnie od wskazania do ich stosowania.²⁵

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Carzap zawiera laktozę jednowodną i sód. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu.²⁶

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.²⁷

Ciąża

Nie należy rozpoczynać leczenia produktem Carzap podczas ciąży. Jeśli kontynuacja leczenia lekiem z grupy AIIRA nie zostanie uznana za konieczną, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w trakcie ciąży.²⁸

W przypadku stwierdzenia ciąży leczenie produktem Carzap należy natychmiast przerwać i, jeśli to konieczne, rozpocząć alternatywną terapię.²⁹

U pacjentek, u których wystąpiła już pierwsza miesiączka, należy regularnie oceniać możliwość zajścia w ciążę. Należy udzielić im odpowiednich informacji i/lub podjąć odpowiednie działania, aby zapobiec ryzyku stosowania kandesartanu w okresie ciąży.³⁰