Wpływ leku Lozap HCT na płodność, ciążę i laktację

Lek Lozap HCT, zawierający jako substancje czynne 50 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawione są szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentkom w kontekście wpływu leku na płodność, ciążę i laktację.¹

Stosowanie leku w ciąży

W przypadku leku Lozap HCT istnieją istotne przeciwwskazania i ograniczenia dotyczące stosowania w okresie ciąży, wynikające z obecności obu substancji czynnych: losartanu (antagonisty receptora angiotensyny II) oraz hydrochlorotiazydu.

Losartan w ciąży

Antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRAs), takich jak losartan, nie zaleca się stosować podczas pierwszego trymestru ciąży. W drugim i trzecim trymestrze ciąży ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.²

Chociaż dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego po zastosowaniu antagonistów receptora angiotensyny II w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, nie można wykluczyć nieznacznego zwiększenia ryzyka wad wrodzonych. Należy zaznaczyć, że sytuacja jest podobna jak w przypadku inhibitorów ACE, dla których istnieją dane wskazujące na możliwe ryzyko teratogenne.³

U pacjentek planujących ciążę należy zastosować następujące postępowanie:

• Zmienić terapię na alternatywne metody leczenia przeciwnadciśnieniowego o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
• W przypadku rozpoznania ciąży natychmiast przerwać stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II
• Rozpocząć alternatywne, bezpieczne leczenie przeciwnadciśnieniowe⁴

Narażenie na antagonistów receptora angiotensyny II w drugim i trzecim trymestrze ciąży jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ może powodować:

Powikłania u płodu:

• Pogorszenie czynności nerek
• Małowodzie (zmniejszenie ilości płynu owodniowego)
• Opóźnienie kostnienia czaszki

Powikłania u noworodka:

• Niewydolność nerek
• Niedociśnienie
• Hiperkaliemia (podwyższony poziom potasu we krwi)⁵

Jeśli doszło do narażenia płodu na antagonistów receptora angiotensyny II od drugiego trymestru ciąży, zalecane jest:

• Regularne badania ultrasonograficzne kontrolujące czynności nerek płodu
• Ocena ultrasonograficzna kostnienia czaszki
• Ścisła obserwacja noworodka po porodzie, szczególnie w kierunku wystąpienia niedociśnienia⁶

Hydrochlorotiazyd w ciąży

Doświadczenie dotyczące stosowania hydrochlorotiazydu podczas ciąży jest ograniczone, szczególnie w pierwszym trymestrze. Dane z badań na zwierzętach nie dostarczają wystarczających informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Należy jednak pamiętać, że hydrochlorotiazyd przenika przez barierę łożyskową.⁷

Stosowanie hydrochlorotiazydu w drugim i trzecim trymestrze ciąży może negatywnie wpływać na:

• Perfuzję płodowo-łożyskową
• Może powodować u płodów i noworodków:
  • Żółtaczkę
  • Zaburzenia równowagi elektrolitowej
  • Małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi)⁸

Hydrochlorotiazydu nie należy stosować w następujących stanach związanych z ciążą:

• Obrzęki ciążowe
• Nadciśnienie ciążowe
• Stan przedrzucawkowy

Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka zmniejszenia objętości osocza i hipoperfuzji łożyska, co może wystąpić przy braku korzystnego wpływu na przebieg choroby.⁹

Generalnie, hydrochlorotiazydu nie należy stosować w leczeniu nadciśnienia tętniczego u kobiet ciężarnych, z wyjątkiem rzadkich sytuacji, gdy nie ma możliwości zastosowania innego leczenia o lepszym profilu bezpieczeństwa.

Wpływ leku na karmienie piersią

Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Lozap HCT podczas karmienia piersią.¹⁰

Odnośnie losartanu, nie ma dostępnych informacji dotyczących jego stosowania podczas karmienia piersią. Z tego powodu zalecane jest alternatywne leczenie o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa, szczególnie podczas karmienia noworodka lub wcześniaka.¹¹

Hydrochlorotiazyd przenika w niewielkich ilościach do pokarmu kobiecego. Tiazydy w dużych dawkach mogą powodować zwiększoną diurezę, co może prowadzić do hamowania wydzielania mleka.¹²

Jeżeli w wyjątkowych przypadkach konieczne jest zastosowanie produktu leczniczego Lozap HCT podczas karmienia piersią, należy:

• Stosować najmniejszą możliwą dawkę
• Monitorować stan dziecka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych
• Rozważyć tymczasowe przerwanie karmienia piersią, jeśli dawka leku jest wysoka

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Podczas przepisywania leku Lozap HCT kobietom w wieku rozrodczym należy:

1. Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla płodu, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze ciąży
2. Zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym
3. W przypadku planowania ciąży omówić zmianę leczenia na lek o lepszym profilu bezpieczeństwa w ciąży
4. Pouczyć pacjentkę o konieczności natychmiastowego zgłoszenia faktu zajścia w ciążę
5. W przypadku stwierdzenia ciąży – niezwłocznie odstawić lek Lozap HCT i zastosować inny lek przeciwnadciśnieniowy bezpieczny w ciąży
6. Poinformować o przeciwwskazaniach do stosowania leku podczas karmienia piersią
7. Jeśli konieczne jest leczenie podczas karmienia piersią, zalecić alternatywny lek o lepszym profilu bezpieczeństwa

Monitorowanie pacjentki

W przypadku ekspozycji na Lozap HCT podczas ciąży, zwłaszcza od drugiego trymestru, należy:

• Przeprowadzać regularne badania USG z oceną:
  • Ilości płynu owodniowego
  • Funkcji nerek płodu
  • Rozwoju czaszki płodu
• Po porodzie monitorować noworodka pod kątem:
  • Ciśnienia tętniczego
  • Funkcji nerek
  • Równowagi elektrolitowej, szczególnie stężenia potasu
  • Wystąpienia żółtaczki
  • Liczby płytek krwi

Podsumowując, lek Lozap HCT zawierający losartan i hydrochlorotiazyd nie powinien być stosowany w ciąży, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, ani podczas karmienia piersią. Narażenie płodu na ten lek może skutkować poważnymi powikłaniami zarówno dla płodu, jak i noworodka. W przypadku konieczności stosowania leczenia przeciwnadciśnieniowego u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, należy wybierać leki o lepszym profilu bezpieczeństwa w tych okresach.