Przeciwwskazania stosowania
Celiprolol

Przeciwwskazania stosowania substancji celiprolol

Celiprolol jest selektywnym antagonistą receptorów β-adrenergicznych, wykorzystywanym głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Jak każdy lek, posiada określone przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego przepisaniem. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania do stosowania celiprololu na podstawie charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję czynną.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania celiprololu jest nadwrażliwość na substancję czynną (celiprolol) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Dotyczy to wszystkich dostępnych preparatów zawierających celiprolol, takich jak Celipres 100, Celipres 200 oraz Celiprolol Vitabalans.²³

Przeciwwskazania kardiologiczne

Ze względu na działanie celiprololu na układ sercowo-naczyniowy, przeciwwskazane jest jego stosowanie w następujących stanach:⁴

• Blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia
• Ciężka bradykardia – definiowana jako spoczynkowa częstość akcji serca poniżej 45-50 uderzeń na minutę przed rozpoczęciem leczenia
• Zespół chorego węzła zatokowego (włączając blok zatokowo-przedsionkowy)
• Niedociśnienie (w preparacie Celiprolol Vitabalans określone jako ciśnienie skurczowe poniżej 100 mmHg)
• Niewyrównana niewydolność serca
• Wstrząs kardiogenny
• Dławica Prinzmetala (przeciwwskazanie wymienione tylko w charakterystyce produktu Celiprolol Vitabalans)

⁵⁶

Przeciwwskazania związane z układem oddechowym

Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi schorzeniami układu oddechowego:⁷

• Ciężka astma oskrzelowa
• Ostre napady lub ataki astmy oskrzelowej
• Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
• Skurcz oskrzeli

⁸⁹

Przeciwwskazania endokrynologiczne

Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z nieleczonym guzem chromochłonnym nadnerczy. Stosowanie celiprololu u pacjentów z tym schorzeniem możliwe jest wyłącznie po uprzednim zablokowaniu receptorów alfa-adrenergicznych.¹⁰¹¹¹²

Przeciwwskazania związane z układem naczyniowym

Przeciwwskazane jest stosowanie celiprololu u pacjentów z:¹³

• Późnym stadium choroby zarostowej tętnic obwodowych (III i IV stopień według klasyfikacji Fontaine’a)
• Zespołem Raynauda (przeciwwskazanie wymienione tylko w charakterystyce produktu Celiprolol Vitabalans)

¹⁴¹⁵

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami metabolicznymi

Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z kwasicą metaboliczną.¹⁶¹⁷¹⁸

Przeciwwskazania związane z niewydolnością narządową

Przeciwwskazane jest stosowanie celiprololu u pacjentów z:¹⁹

• Ciężką niewydolnością nerek z klirensem kreatyniny poniżej 15 ml/min
• Ostrą niewydolnością wątroby (przeciwwskazanie wymienione tylko w charakterystyce produktu Celiprolol Vitabalans)

²⁰²¹

Przeciwwskazania związane z interakcjami lekowymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania wynikające z interakcji celiprololu z innymi lekami:²²

• Teofilina – celiprololu nie należy przepisywać pacjentom stosującym teofilinę
• Werapamil – jednoczesne stosowanie werapamilu i beta-adrenolityków powoduje spowolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz zmniejsza kurczliwość mięśnia sercowego. Podczas zmiany terapii z werapamilu na celiprolol lub odwrotnie, zaleca się zachowanie przerwy między zakończeniem stosowania jednego leku a rozpoczęciem przyjmowania drugiego
• Nie należy podawać dożylnie ani beta-adrenolityków, ani antagonistów kanału wapniowego w ciągu 48 godzin od zakończenia stosowania jednego z nich
• Inhibitory MAO – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie celiprololu z inhibitorami monoaminooksydazy, z wyjątkiem inhibitorów MAO-B (przeciwwskazanie wymienione tylko w charakterystyce produktu Celiprolol Vitabalans)

²³²⁴

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie celiprololu

Zaburzenia rytmu i przewodzenia

Pacjentom z zaburzeniami rytmu i przewodzenia należy odradzić stosowanie celiprololu, szczególnie w przypadku:²⁵

• Występowania bloku przedsionkowo-komorowego II lub III stopnia – celiprolol poprzez hamowanie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego może pogłębić istniejące zaburzenia
• Znacznej bradykardii (poniżej 45-50 uderzeń na minutę) – celiprolol może dodatkowo zwolnić akcję serca
• Zespołu chorego węzła zatokowego lub bloku zatokowo-przedsionkowego – celiprolol może nasilić istniejącą dysfunkcję węzła zatokowego

²⁶²⁷

Niewydolność serca i wstrząs kardiogenny

Należy odradzić stosowanie celiprololu pacjentom z:²⁸

• Niewyrównaną niewydolnością serca – celiprolol poprzez swoje działanie inotropowe ujemne może pogorszyć stan pacjenta
• Wstrząsem kardiogennym – celiprolol może nasilić hipotensję i zmniejszenie rzutu serca, co może być potencjalnie śmiertelne u pacjentów we wstrząsie

²⁹³⁰

Hipotensja

Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z istniejącym już niedociśnieniem. W przypadku preparatu Celiprolol Vitabalans specyficznie określono to jako ciśnienie skurczowe poniżej 100 mmHg. Pacjentom z tendencją do hipotensji należy odradzić stosowanie celiprololu.³¹³²³³

Schorzenia płuc i dróg oddechowych

Pacjentom ze schorzeniami układu oddechowego należy odradzić stosowanie celiprololu, szczególnie w przypadku:³⁴

• Ciężkiej astmy oskrzelowej lub ostrych napadów astmy – celiprolol, mimo względnej selektywności wobec receptorów β1, w wyższych dawkach może blokować receptory β2, co może prowadzić do skurczu oskrzeli
• Przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) – celiprolol może nasilić obturację dróg oddechowych
• Skurczu oskrzeli – celiprolol może pogłębić to zaburzenie

³⁵³⁶

Zaburzenia układu naczyniowego

Należy odradzić stosowanie celiprololu pacjentom z:³⁷

• Późnym stadium choroby zarostowej tętnic obwodowych (III i IV stopień według klasyfikacji Fontaine’a) – celiprolol może pogorszyć krążenie obwodowe
• Zespołem Raynauda – celiprolol może nasilić objawy niedokrwienia kończyn

³⁸³⁹

Guz chromochłonny

Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z nieleczonym guzem chromochłonnym nadnerczy. Stosowanie beta-adrenolityków bez uprzedniego zablokowania receptorów alfa-adrenergicznych może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego. Jeśli pacjent wymaga leczenia beta-adrenolitykiem, celiprolol może być podawany wyłącznie po uprzednim zastosowaniu leku blokującego receptory alfa.⁴⁰⁴¹⁴²

Niewydolność narządowa

Pacjentom z poniższymi schorzeniami należy odradzić stosowanie celiprololu:⁴³

• Ciężka niewydolność nerek z klirensem kreatyniny poniżej 15 ml/min – ze względu na zaburzony metabolizm leku
• Ostra niewydolność wątroby – ze względu na możliwe zaburzenia metabolizmu leku, co może prowadzić do nieprzewidywalnych stężeń leku we krwi

⁴⁴⁴⁵

Kwasica metaboliczna

Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z kwasicą metaboliczną, ponieważ może wpływać niekorzystnie na równowagę kwasowo-zasadową organizmu.⁴⁶⁴⁷⁴⁸

Interakcje lekowe

Należy odradzić stosowanie celiprololu pacjentom przyjmującym:⁴⁹

• Teofilinę – ze względu na potencjalne interakcje farmakodynamiczne i ryzyko osłabienia działania obu leków
• Werapamil – jednoczesne stosowanie werapamilu i beta-adrenolityków może prowadzić do nadmiernego spowolnienia przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego
• Inhibitory MAO (z wyjątkiem inhibitorów MAO-B) – ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkiego przełomu nadciśnieniowego

⁵⁰⁵¹

Zalecenia szczególne przy zmianach terapii

Podczas zmiany terapii z werapamilu na celiprolol lub odwrotnie, należy zachować odpowiednią przerwę między zakończeniem stosowania jednego leku a rozpoczęciem przyjmowania drugiego. Nie należy podawać dożylnie ani beta-adrenolityków, ani antagonistów kanału wapniowego w ciągu 48 godzin od zakończenia stosowania jednego z nich.⁵²⁵³