Przedawkowanie
Celiprolol

Przedawkowanie celiprololu

Celiprolol jest lekiem blokującym receptory beta-adrenergiczne, stosowanym głównie w terapii nadciśnienia tętniczego. Dostępny jest na polskim rynku farmaceutycznym w postaci tabletek powlekanych o różnych dawkach: Celipres 100 (100 mg), Celipres 200 (200 mg) oraz Celiprolol Vitabalans (200 mg i 400 mg). Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, przede wszystkim układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.^{1 2}

Objawy przedawkowania

Pomimo braku konkretnych danych dotyczących przedawkowania celiprololu u ludzi, można spodziewać się objawów charakterystycznych dla nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych.^{3 4 5}

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania celiprololu wymagane jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pacjent powinien być obserwowany na oddziale intensywnej opieki medycznej.⁶ Postępowanie ogólne powinno być objawowe i podtrzymujące, przeprowadzone pod ścisłą kontrolą medyczną.^{7 8}

Eliminacja niewchłoniętego leku

Pierwszym krokiem postępowania jest próba zapobieżenia dalszemu wchłanianiu leku z przewodu pokarmowego:^{9 10 11}

• Płukanie żołądka – zalecane we wczesnej fazie zatrucia
• Podanie węgla aktywowanego – wiąże lek w przewodzie pokarmowym
• Zastosowanie środków przeczyszczających – przyspiesza eliminację leku z organizmu
• W niektórych przypadkach można rozważyć hemodializę lub hemoperfuzję

^{12 13}

Leczenie bradykardii i objawów wagowych

W przypadku wystąpienia bradykardii lub nasilonych objawów ze strony nerwu błędnego zaleca się dożylne podanie siarczanu atropiny w dawce 1-2 mg.^{14 15} Gdy bradykardia okazuje się oporna na leczenie farmakologiczne lub rozwija się blok serca, należy rozważyć zastosowanie czasowej stymulacji elektrycznej serca.^{16 17}

Leczenie niedociśnienia tętniczego

W przypadku niedociśnienia tętniczego zaleca się podanie osocza lub jego odpowiedników, a w razie konieczności dożylne podanie katecholamin, takich jak dopamina i dobutamina.^{18 19 20}

Leczenie ciężkiego niedociśnienia i wstrząsu kardiogennego

W przypadku ciężkiego niedociśnienia, niewydolności serca lub wstrząsu kardiogennego, lekiem z wyboru jest glukagon.^{21 22} Schemat dawkowania glukagonu:^{23 24}

• Dorośli: początkowa dawka 2-10 mg w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), następnie wlew ciągły 1-5 mg/godzinę
• Dzieci: początkowa dawka 50-150 mikrogramów/kg masy ciała (bolus), następnie wlew ciągły 50 mikrogramów/kg masy ciała/godzinę

^{25 26}

Należy zaznaczyć, że u niektórych pacjentów nie występuje odpowiedź na glukagon. W razie wystąpienia wymiotów bez jednoczesnej poprawy ciśnienia krwi, dalsze podawanie glukagonu najprawdopodobniej nie przyniesie korzyści.^{27 28}

Działania niepożądane związane z podawaniem glukagonu obejmują:^{29 30}

• Wymioty
• Hiperglikemię
• Hipokaliemię
• Hipokalcemię

^{31 32}

Alternatywna terapia

Jeżeli glukagon jest niedostępny lub wystąpiła ciężka bradykardia albo niedociśnienie tętnicze, które nie uległy poprawie po podaniu glukagonu, należy zastosować izoprenalinę. Schemat dawkowania izoprenaliny:^{33 34}

• Dorośli: początkowa dawka 5-10 mikrogramów/minutę, zwiększana w zależności od odpowiedzi klinicznej
• Dzieci: początkowa dawka 0,02 mikrogramy/kg masy ciała/minutę, zwiększana do maksymalnie 0,5 mikrogramów/kg masy ciała/minutę

^{35 36}

W niektórych przypadkach zgłaszano konieczność podania dużych dawek izoprenaliny (do 800 mikrogramów/min). Pomimo przyspieszenia czynności serca, izoprenalina może być nieskuteczna w zwiększeniu ciśnienia krwi.^{37 38}

Leczenie ciężkiego niedociśnienia tętniczego

W przypadku wystąpienia ciężkiego niedociśnienia tętniczego, konieczne może być dodatkowe podanie produktów o działaniu inotropowym z beta-agonistą, takim jak dobutamina, w dawce 2,5-40 mikrogramów/kg masy ciała/minutę (zarówno u dorosłych, jak i u dzieci).^{39 40}

Inne leki o działaniu inotropowym, jak dopamina, adrenalina (epinefryna) lub noradrenalina (norepinefryna) mogą w nielicznych przypadkach przynosić korzyści. W skrajnych przypadkach warto rozważyć zastosowanie kontrapulsacji wewnątrzaortalnej w celu utrzymania odpowiedniego rzutu serca.^{41 42}

Wentylacja wspomagana

W przypadku ciężkiego skurczu oskrzeli i niewydolności oddechowej konieczne może być zastosowanie wentylacji wspomaganej.⁴³

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie celiprololu, podobnie jak innych beta-blokerów, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Kluczowym elementem postępowania jest monitorowanie parametrów życiowych pacjenta i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. W przypadku ciężkiego przedawkowania, zwłaszcza u pacjentów z współistniejącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, rokownie może być poważne, dlatego niezbędna jest intensywna terapia i ścisłe monitorowanie stanu klinicznego.^{44 45 46}